نیویورکتایمز به نقل از یک سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا و چهار مقام دیگر که بهطور ناشناس با این رسانه مصاحبه کردند، گزارش داد که دولت جو بایدن با «تعدیل» یافتههای پرونده شیرین ابوعاقله، خبرنگاری که سه سال پیش به دست ارتش اسرائیل کشته شد، تلاش کرد اسرائیل را راضی نگه دارد و از فاش شدن تمام واقعیت جلوگیری کند.
در این گزارش سرهنگ استیو گاباویکس که در سال ۲۰۲۲ وظیفه تسهیل همکاری میان سرویسهای امنیتی اسرائیل و فلسطین را بر عهده داشت و از سوی آمریکا مسئول بررسی درباره تیراندازی به ابوعاقله بود، در اظهار نظری تازه اعلام کرد که اختلاف نظر او با مافوق خود، سپهبد مایکل آر. فنزل سبب شد او از این پرونده کنار گذاشته شود.
او به نیویورکتایمز گفت که وقتی بیانیه دولت آمریکا که فنزل در تدوین آن نقش داشت، تیراندازی به شیرین ابوعاقله را به «شرایطی تراژیک» نسبت داد، او و باقی همکارانش بهتزده بودند.
چهار مقام دیگر که هنوز در دولت یا ارتش شاغلاند و به شرط ناشناس ماندن با این رسانه مصاحبه کردند، اظهارات گاباویکس را تایید کردند.
گاباویکس گفت اینکه دولت آمریکا از عمدی خواندن ماجرا خودداری کرد، «همیشه بر وجدان من سنگینی کرده است».
او حدود پنج ماه پیش بهطور ناشناس دیدگاههای خود را در مستندی که از سوی یک رسانه آنلاین و چپگرا به نام «زیتو نیوز» پخش شد، مطرح کرد. در این مستند هویت سربازی که به ابوعاقله شلیک کرده بود، فاش شد.
شاکی و مادر او در این گفتوگو ضمن دادن جزئیاتی از پرونده، درباره سکوت و سپس شکایت از پژمان جمشیدی و نیز واکنش شماری از کاربران در شبکههای اجتماعی به این موضوع صحبت کردهاند.
نحوه آشنایی شاکی با متهم
این زن جوان که بدون ذکر نامش حاضر به مصاحبه شده، گفته تلاشهای او برای حضور در سینما و ارسال رزومهاش به تعداد زیادی از سینماگران مطرح، از جمله پژمان جمشیدی سرآغاز آشنایی آنها بوده است.
بهگفته این زن که از يژمان جمشیدی شکایت کرده، جمشیدی پس از تماس با او، از او دعوت میکند که سر صحنه سریال «محکوم» حاضر شود.
او در ادامه گفته است: «بعد از چند روز دوباره تماس گرفت و گفت، بیا سر یک فیلمنامه حرف بزنیم و قرارداد ببندیم. من هم رفتم سر صحنه سریال.»
پس از پایان یافتن کار، جمشیدی به این زن جوان میگوید که قرارداد را همراه ندارد و برای امضای قرارداد باید به جای دیگری بروند.
این زن جوان به الهه محمدی گفته است: «من هم اعتماد کردم و رفتم. وارد خانه که شدیم، در را قفل کرد و شروع کرد به کشیدن مواد [مخدر]...بعد دست و پایم را بست و بهزور با من رابطه جنسی برقرار کرد. میخکوب شده بودم، و از پس او بر نمیآمدم. بعد نشئه شد و به کناری افتاد.»
بر اساس این گزارش، دختر جوان پس از این اتفاق به دنبال کلید خانه میگردد، در را باز میکند و در کوچه شروع میکند به فریاد زدن. این فریادها سبب میشود تعدادی از همسایهها به کمک او بیایند. دو نفر از آنها بهسرعت او را به پزشکی قانونی میبرند.
مستندات پرونده طبق گفتههای شاکی
به گفته این زن جوان، پزشکی قانون «همان شب تجاوز را تایید کرد» و بعد از ثبت شکایت، هنگامی که دادگاه از پزشکی قانونی استعلام کرد، آزمایشها مجددا تکرار شدند.
به نوشته هممیهن، در نوبت دوم آزمایشها از متهم پرونده نیز آزمایش دیانای گرفتند تا آن را با نتایج بهدست آمده از بقایای دیانای بهجامانده بر بدن شاکی تطبیق دهند.
به گفته شاکی، تطابق دیانای به تایید مجدد تجاوز انجامید و نتایج هر دو آزمایش در پرونده موجود است.
وکلای متهم چه میگویند؟
کامبیز برجاس، یکی از وکلای تیم حقوقی پژمان جمشیدی به هممیهن گفته است که بهدلیل فرآیند رایج در پروندههای کیفری تاکنون به پرونده دسترسی نداشتهاند، اما «انتساب اتهام تجاوز به عنف» به موکلش را «قاطعانه» رد میکند.
او در پاسخ به این پرسش که چطور میشود بدون مطالعه پرونده با قاطعیت اتهام را رد کرد، گفته است: «تفهیم اتهامی که هیات قضات به متهم میکنند و ادلهای که قضات به آن استناد میکنند، برای ما مهم است. برمبنای گواهی پزشکی قانونی که در پرونده وجود دارد، بر مبنای اظهارات موجود و تفهیم اتهام، برداشت هیات وکلا بر این است که این اتهام بههیچوجه به موکل منتسب نیست.»
به گفته برجاس، استدلال دادگاه بدوی که رای به بازداشت متهم داد این بود: «اتهامی که در روز اول به آقای جمشیدی وارد شده، اتهام تجاوز است و بنابر مادههای 237 و 238 قانون آیین دادرسی کیفری، این اجبار وجود دارد که برای متهم باید قرار بازداشت صادر شود.»
او درباره آنچه در دادگاه تجدید نظر به آزادی جمشیدی منجر شد، گفته است: «استدلال ما این بود که دلایلی که منتج به بازداشت موقت برای متهم این پرونده شده، در این پرونده وجود ندارد. ماحصل دفاعیات ما، فقدان و عقیمبودن ادله بود. شعبه یک دادگاه تجدیدنظر به این اقناع وجدانی نرسیدند که بشود اساسا چنین اتهامی را به ایشان تفهیم کرد، بنابراین قرار بازداشت را فک کردند.»
برجاس در پایان این گفتوگو با تشکر از «مردم باشعور و عزیز» بابت اینکه در «مقام یک هیات منصفه» نظر خود را در شبکههای اجتماعی اعلام کردند، افزوده است که «اظهارات خلاف واقع» علیه پژمان جمشیدی «حتما تبعات قانونی» خواهد داشت.
پرونده چطور باز شد؟
مادر این زن جوان در گفتوگو با الهه محمدی، روزنامهنگار هممیهن گفته که هنگام وقوع حادثه در تهران حضور نداشته است. همان شب تماسی دریافت میکند مبنی بر اینکه دخترش تصادف کرده و باید خود را به پزشکی قانونی برساند. وقتی میرسد، با واقعیتی که برای دخترش رقم خورده، روبهرو میشود.
به گفته او، حتی بعد از انجام آزمایشهای اولیه و اطلاع از نتیجه آنها درباره شکایت و رسیدگی حقوقی تردید داشتند اما بعد از چند روز با دریافت ابلاغیهای متوجه میشوند که پژمان جمشیدی از دخترش به جرم اخاذی شکایت کرده است.
مادر این زن جوان افزوده است: «خودم به او زنگ زدم و گفتم بهجای اینکه بگویی غلط کردم چنین کاری کردم، از دخترم شکایت کردی؟! حالا که این کار را کردی ما هم از تو شکایت میکنیم. شکایت کردیم و بعد از ۲۰ روز دستور بازبینی صحنه جرم داده شد.»
قربانینکوهان، پیشتاز در همه عرصهها
بخشی از این گفتوگو به مواجهه این زن جوان و مادرش با نگاهها و نظرهای ناظران و اطرافیان اختصاص دارد. مادر از حرفهای مردم یاد کرده که او را بهدلیل مورد تجاوز قرار گرفتن فرزندش «مادری نالایق» خواندهاند: «بارها شنیدم که اگر مادر خوبی بودی اجازه نمیدادی دخترت بازیگر شود! میگفتند تقصیر خودت است، پژمان جمشیدی حق داشته!»
بازمانده این حادثه نیز «خواندن نظرهای بعضی از مردم را دردآورتر از هر چیز دیگر» توصیف کرده و گفته است: «وقتی کامنتها و نظرات عدهای را در این مدت خواندم، واقعا رنجم صدبرابر شد. در این مدتی که بعضی از کارگردانها متوجه شدند من از متهم شکایت کردهام، بارها پیشنهاد کاری به من دادند که بتوانند ساکتم کنند؛ همان کسانی که قبلا حتی به رزومهام نگاه هم نمیکردند.»
شورای سردبیری واشینگتنپست در این یادداشت که دوشنبه پنجم آبان و همزمان با سفر آسیایی ترامپ افزوده کره شمالی امروز جسورتر، مسلحتر و نزدیکتر از هر زمان دیگری به روسیه و چین است و خواستههایی مطرح میکند که برای آمریکا غیرقابل پذیرشاند.
پیشتر در پی قطعی شدن دیدار روسای جمهوری چین و آمریکا در جریان این سفر، برخی گزارشها احتمال دیدار ترامپ و کیم جونگاون را طرح کرده بودند.
ترامپ چهارم آبان در دیدار با رییسجمهوری کره جنوبی تاکید کرد که تمایل دارد امسال با رهبر کره شمالی دیدار کند.
واشینگتنپست در ادامه سرمقاله خود نوشته است: «سیاست خارجی نامتعارف ترامپ که بر روابط شخصی و تصمیمگیریهای لحظهای استوار است، گاه به دستاوردهای غافلگیرکنندهای منجر شده است. او اکنون در جریان سفر آسیایی خود ابراز تمایل کرده است که در صورت موافقت کیم، بازگشتش به واشینگتن را به تاخیر بیندازد تا دیدار تازهای انجام دهد.»
این دیدار در صورتی که انجام بگیرد، چهارمین ملاقات رو در روی ترامپ و کیم خواهد بود.
آخرین دیدار ترامپ و کیم در سال ۲۰۱۹، تنها ۳۶ ساعت پس از آن انجام شد که ترامپ در توییتر نوشت: «او را در مرز یا منطقه غیرنظامی ملاقات میکنم تا فقط دست بدهم و سلامی بگویم!» روز بعد، آن دو در پانمونجوم، در منطقه حائل میان دو کره، دیدار کردند.
بهنوشته شورای سردبیری واشینگتنپست، در حالی که گفتوگو میتواند به کاهش تنش در شرق آسیا کمک کند، سه نشست قبلی میان دو رهبر دستاورد ملموسی نداشت. نخستین دیدار در سنگاپور بدون بیانیه مشترک پایان یافت. دومین دیدار در هانوی، پس از آنکه دو طرف نتوانستند بر سر توقف برنامه هستهای پیونگیانگ به توافق برسند، بینتیجه ماند. سومین دیدار نیز خیلی زود به تیرگی روابط انجامید، چون ترامپ از لغو رزمایش مشترک آمریکا و کره جنوبی امتناع کرد.
واشینگتنپست در ادامه افزوده کره شمالیِ امروز با آنچه ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش با آن روبهرو بود، تفاوت اساسی دارد. بنا به برآورد «انجمن کنترل تسلیحات»، زرادخانه هستهای پیونگیانگ اکنون حدود ۵۰ کلاهک دارد و مواد شکافتپذیر کافی برای تولید چند سلاح دیگر در هر سال را نیز داراست. افزون بر آن، کره شمالی چند موشک قارهپیما در اختیار دارد که قادر به اصابت به هر نقطه از خاک ایالات متحده هستند.
کیم جونگاون خواستار به رسمیت شناخته شدن کشورش بهعنوان یک قدرت هستهای است. او ضمن ابراز تمایل مشروط به گفتوگو، تاکید کرده است که دیدار جدید تنها زمانی ممکن خواهد بود که آمریکا از «وسواس توخالی خود درباره خلع سلاح هستهای» دست بردارد و بهجای آن مسیر «همزیستی مسالمتآمیز» را در پیش گیرد.
ترامپ در پاسخ گفت: «وقتی میگویید باید بهعنوان قدرت هستهای شناخته شوند، خب، آنها تعداد زیادی سلاح هستهای دارند، این را میگویم.»
شورای سردبیری واشینگتنپست نوشته است: «این جمله بسیاری را نگران کرد که شاید او آماده پذیرش دائمی کره شمالی در باشگاه کشورهای هستهای باشد. عقبنشینی از این نوع خطایی راهبردی تلقی میشود، زیرا میتواند در ژاپن و کره جنوبی این بحث را دامن بزند که آنها نیز باید به دنبال سلاح هستهای بروند. هر دو کشور از کاهش اعتماد به تعهدات امنیتی آمریکا نگراناند.»
در همین حال، پیونگیانگ پیوندهای خود با مسکو و پکن را تقویت کرده است. سربازان کره شمالی در جنگ روسیه علیه اوکراین مشارکت داشتهاند و کیم ماه گذشته در کنار ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ مهمان ویژه جشن هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن بود.
به نوشته این روزنامه، «سیاست دیپلماتیک غیرمتعارف ترامپ تاکنون دستکم در برخی زمینهها نتیجه داده است؛ از آتشبس در غزه و آزادی ۲۰ گروگان اسرائیلی گرفته تا افزایش هزینههای دفاعی متحدان ناتو. اما گفتوگو با کیم، در فضای جدید ژئوپلیتیکی، به اهداف مشخص و خطوط قرمز نیاز دارد: ترغیب کره شمالی به کنار گذاشتن برنامه هستهای، حفظ همسویی متحدان آمریکا در شرق آسیا، و حفظ آمادگی برای ترک میز مذاکره در برابر هر توافق بد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، چوی دوشنبه پنج آبان پیام «احترام برادرانه» کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، را به پوتین منتقل کرد و دو طرف بر اراده مشترک برای تعمیق همکاریهای سیاسی و نظامی تاکید کردند.
این دیدار در حالی انجام شد که نگرانیهای بینالمللی از گسترش همکاریهای نظامی مسکو و پیونگیانگ رو به افزایش است.
هر چند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا شنبه سوم آبان درباره از احتمال دیدار با کیم در منطقه غیرنظامی بین دو کره خبرداده بود، اما گزارشها حاکی است که این دیدار برگزار نخواهد شد.
کشورهای غربی میگویند کره شمالی در ازای دریافت فناوریهای نظامی از روسیه، نیروی انسانی و مهمات توپخانهای در اختیار مسکو قرار میدهد تا از آنها در جنگ اوکراین استفاده شود.
بنا بر ارزیابی سازمان اطلاعاتی کره جنوبی، تاکنون حدود دو هزار سرباز کره شمالی که برای کمک به روسیه در تهاجم علیه اوکراین اعزام شده بودند، کشته شدهاند.
لی سونگ-کئون یکی از نمایندگان مجلس کره جنوبی، سهشنبه ۱۱ شهریور و پس از جلسه توجیهی با سازمان اطلاعات ملی این کشور گفت: «در ماه آوریل، سازمان اطلاعات ملی سئول اعلام کرده بود شمار کشتهشدگان دستکم ۶۰۰ نفر است.»
مسکو و پیونگیانگ تاکنون این گزارشها را بهطور رسمی تایید نکردهاند، اما دیدارهای مکرر مقامهای دو کشور طی ماههای اخیر نشانهای از نزدیکتر شدن روابط آنها تلقی میشود.
حمایت متقابل در مناقشات بینالمللی
خبرگزاری رسمی کره شمالی اعلام کرد چوی همچنین با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، دیدار کرده و دو طرف در گفتوگوهای راهبردی خود بر سر «همه موضوعات جهانی» به توافق رسیدند.
بر اساس این گزارش، در این دیدار، هیات کره شمالی از «اقدامات روسیه برای از بین بردن ریشههای درگیری اوکراین» حمایت و طرف روس نیز از «تلاشهای کره شمالی برای حفاظت از منافع امنیتی و حقوق حاکمیتی خود» پشتیبانی کرد.
نگاه مشترک مسکو و پیونگیانگ به غرب
تحلیلگران در سئول میگویند این دیدار تازهترین نشانه از شکلگیری محور سیاسی و نظامی میان روسیه و کره شمالی است؛ محوری که هر دو کشور آن را «پاسخ به تهدیدهای مشترک غرب» میدانند.
پوتین و کیم در ماههای گذشته چندین بار از طریق نمایندگان ارشد درباره همکاریهای دفاعی، تبادلات فناوری موشکی و آموزش نظامی گفتوگو کردهاند.
