سازمان ملل و فرانسه حمله اسرائیل به نیروهای حافظ صلح در لبنان را محکوم کردند
سازمان ملل و فرانسه دوشنبه پنجم آبان، پس از حادثهای که در آن نیروهای حافظ صلح یک پهپاد شناسایی اسرائیلی را خنثی کردند، آتشافروزی اسرائیل در نزدیکی مقر این نیروها در جنوب لبنان را محکوم کردند.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، با اشاره به این حادثه در جنوب لبنان گفت: «یکشنبه یک پهپاد اسرائیلی نارنجکی را در نزدیکی گشت یونیفل پرتاب کرد، سپس یک تانک اسرائیلی به سمت نیروهای حافظ صلح در کفرکیلا در منطقه عملیاتی یونیفل شلیک کرد. ما درباره این حادثه بسیار نگرانیم.»
او افزود: «همکاران ما در یونیفل با ارتش اسرائیل در تماس هستند تا اعتراض شدید خود در این باره را به آنها منتقل کنند. این نخستین بار نیست که احساس میکنیم به شکلهای مختلف، از جمله نشانهگیری با لیزر یا شلیکهای هشداردهنده، از سوی ارتش اسرائیل هدف قرار گرفتهایم. این وضعیت بسیار، بسیار خطرناک است.»
به گفته یک منبع دیپلماتیک فرانسوی، نیروهای یونیفل که در حادثه روز یکشنبه درگیر شدند، فرانسوی بودند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد تابوتی که ظاهرا پیکر یکی از گروگانهای کشتهشده را در خود دارد، از نوار غزه خارج و به نیروهای اسرائیلی تحویل داده شده است.
صلیب سرخ این تابوت را از حماس در شهر غزه دریافت و به ارتش اسرائیل منتقل کرده است.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که این پیکر برای شناسایی به پزشکی قانونی در تلآویو منتقل خواهد شد و روند شناسایی ممکن است تا دو روز طول بکشد.
حماس هویت پیکر تحویلدادهشده را اعلام نکرده است. در صورت تایید هویت، شمار پیکرهای گروگانهای کشتهشده که هنوز در غزه باقی ماندهاند، به ۱۲ نفر خواهد رسید.
رییس ستاد ارتش اسرائیل گفت که جنگ علیه حماس تا زمانی که جنازههای همه گروگانهای کشتهشده بازگردانده نشوند، پایان نیافته است.
کانال ۱۳ اسرائیل اعلام کرد که تخمین زده میشود حماس از محل دفن جنازههای ۱۰ گروگان مطلع است.
خلیل الحیه، مقام ارشد حماس، گفت که برخی از افرادی که گروگانهای کشته شده را دفن کردهاند، در طول جنگ کشته شدهاند.
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، در گفتوگو با خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، هرگونه بیاعتمادی میان مسکو و تهران را رد کرد و گفت دو کشور باید در برابر فشارهای غرب «از همیشه به یکدیگر نزدیکتر» باشند.
ریابکوف دوشنبه پنج آبان در مصاحبهای در مسکو گفت: «باور ندارم که میان دو کشور ما بیاعتمادی وجود داشته باشد. ما در دورهای بسیار دشوار قرار داریم و باید بیش از گذشته همکاری کنیم.»
او افزود روسیه آماده گسترش همکاری با ایران در زمینههای اقتصادی، مالی، حملونقل و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای است.
این اظهارات در حالی بیان شد که در تهران، جدال سیاسی تازهای بر سر جایگاه روسیه در سیاست خارجی ایران شکل گرفته است.
در روزهای گذشته ویدیویی از حسن روحانی، رییس پیشین دولت در جمهوری اسلامی، در شبکههای اجتماعی منتشر شد که در آن گفته بود در دوره تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل از سال ۲۰۱۰، حتی روسیه و چین نیز به قطعنامههای تحریمی علیه ایران رای داده بودند.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی، نیز در همایشی در تهران گفته بود مسکو نه خواهان برقراری روابط عادی ایران با جهان است و نه مایل است جمهوری اسلامی وارد رویارویی مستقیم با دیگر کشورها شود.
در واکنش، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی یکشنبه چهارم آبان بهصراحت از رییسجمهوری و وزیر امور خارجه اسبق انتقاد کرد و گفت: «دقیقا در شرایطی که مسیر همکاریهای راهبردی ما با کشور روسیه در حال پیشرفت است با مواضع خود به این مسیر لطمه زدند.»
همسویی در برابر غرب
ریابکوف در ادامه گفت روسیه و ایران همچنان شرکای قوی در حوزه هستهای باقی ماندهاند و ایالات متحده و اتحادیه اروپا از فعالیتهای هستهای ایران بهعنوان «بهانهای برای تهدید نظامی و تحریم» استفاده میکنند.
او تاکید کرد: «ما این رفتار را به زیان امنیت جهانی و رفاه بشریت میدانیم و شانهبهشانه ایران در برابر آن میایستیم.»
ماه گذشته، پس از آنکه فرانسه، آلمان و بریتانیا با فعالسازی سازوکار موسوم به «مکانیسم ماشه» (Snapback) تحریمهای سازمان ملل را علیه ایران بازگرداندند، تنشهای دیپلماتیک افزایش یافت.
این کشورها ایران را به سرپیچی از تعهدات هستهای و جلوگیری از بازرسیهای آژانس متهم کردند.
در واکنش، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، گفت این سازوکار «در اصل ساخته و پرداخته محمدجواد ظریف» است و آن را «تله حقوقی» برای ایران توصیف کرد.
موضع تهران و توافق ۲۰ ساله با مسکو
جمهوری اسلامی میگوید قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که توافق هستهای ۲۰۱۵ را تایید کرده بود، منقضی شده و تمام محدودیتهای بینالمللی علیه ایران پایان یافته است.
مقامهای تهران تاکید دارند که «حقوق هستهای ایران محفوظ است» و روسیه و چین از موضع ایران در برابر غرب حمایت میکنند.
در دیماه گذشته، ایران و روسیه یک توافق همکاری راهبردی ۲۰ ساله امضا کردند که به تایید ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان روسای جمهور دو کشور رسید. این توافق شامل همکاری در زمینههای دفاعی، انرژی، حملونقل، مالی و تبادلات فرهنگی است.
بهرغم این نزدیکی رسمی، اختلافنظر در درون ساختار سیاسی ایران درباره میزان وابستگی به روسیه رو به افزایش است؛ جناحهای منتقد معتقدند مسکو از ایران بهعنوان ابزار چانهزنی در برابر غرب استفاده میکند، در حالی که دولت مسعود پزشکیان این همکاری را بخشی از «راهبرد مقاومت فعال» در برابر تحریمها میداند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، احتمال نامزدی برای معاونت ریاستجمهوری در انتخابات ۲۰۲۸ را رد کرد، اما حاضر نشد احتمال نامزدی برای سومین دوره ریاستجمهوری خود را نفی کند؛ موضعی که بار دیگر گمانهزنیها درباره تمایل او به ماندن طولانیتر در قدرت را برانگیخته است.
ترامپ دوشنبه پنج آبان در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری هنگام سفر از مالزی به توکیو گفت ایده نامزدی برای معاونت ریاستجمهوری را «بیش از حد حقهآمیز» میداند.
او گفت: «میتوانم این کار را بکنم، اما نمیکنم. فکر میکنم مردم خوششان نیاید. این کار درست نیست.»
با این حال، او درباره احتمال شرکت در انتخابات برای سومین دوره ریاستجمهوری گفت: «دوست دارم انجامش دهم. الان بهترین آمار محبوبیت را دارم.»
وقتی خبرنگاری پرسید آیا این یعنی احتمال دوره سوم را رد نمیکند، پاسخ داد: «شما باید بگویید که من رد کردهام یا نه.»
متمم بیستودوم قانون اساسی آمریکا تصریح میکند که هیچ فردی بیش از دو بار نمیتواند به ریاستجمهوری انتخاب شود. با این حال، برخی از حامیان ترامپ بهدنبال یافتن راههایی برای دور زدن این محدودیت هستند.
یکی از پیشنهادهای مطرحشده این است که ترامپ در انتخابات آینده بهعنوان معاون رییسجمهوری نامزد شود و پس از پیروزی، رییسجمهوری منتخب کنارهگیری کند تا ترامپ دوباره به قدرت برسد.
اما حقوقدانان میگویند چنین اقدامی نیز مغایر قانون اساسی است، زیرا طبق متمم دوازدهم، هر کس که واجد شرایط لازم برای ریاستجمهوری واجد نباشد، نمیتواند معاون رییسجمهوری شود.
ترامپ که در زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بعدی۸۲ سال خواهد داشت، بارها در تجمعات خود به شوخی از شعار «ترامپ ۲۰۲۸» استفاده کرده و کلاههایی با همین عبارت بین هواداران توزیع کرده است.
در همین حال، استیو بنن، مشاور سابق ترامپ و از چهرههای نزدیک به او، هفته گذشته در گفتوگو با نشریه اکونومیست گفت: «برنامهای برای دور زدن متمم بیستودوم در دست تدوین است.»
او تاکید کرد: «ترامپ در سال ۲۰۲۸ رییسجمهوری خواهد بود، و مردم باید خود را با این واقعیت تطبیق دهند.»
او افزود که ترامپ را «ابزار اراده الهی» میداند؛ عبارتی که خود ترامپ نیز گاهی در سخنانش از آن استفاده کرده است.
تمجید از تیم معاون و وزیر امور خارجه
ترامپ در همین پرواز از معاون خود جیدی ونس و مارکو روبیو، وزیر امور خارجهاش بهعنوان «دو فرد بزرگ» نام برد و گفت اگر آن دو در انتخابات ۲۰۲۸ با هم متحد شوند، «تیمی غیرقابلتوقف» خواهند بود.
به گفته خبرنگاران همراه، روبیو هنگام این سخنان در کابین هواپیما پشت ترامپ ایستاده بود و با لبخند سرش را پایین انداخت.
ترامپ ۷۹ ساله در حالی بحث دوره سوم را باز گذاشته است که در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴، سن بالای جو بایدن را محور حملات خود قرار داده و او را برای رهبری کشور «بیش از حد سالخورده» توصیف کرده بود.
با این حال، او همچنان برنامه فشردهای از دیدارها و سفرهای بینالمللی دارد و در گفتگوهای روزانه با خبرنگاران حاضر میشود.
اظهارات تازه ترامپ بار دیگر آینده سیاسی حزب جمهوریخواه را در هالهای از ابهام فرو برده است.
در حالی که برخی از متحدان ترامپ از ماندن طولانیتر او در قدرت حمایت میکنند، دیگر چهرههای حزب در تلاشاند برای دوران پس از ترامپ آماده شوند.
ارتش اسرائیل شامگاه دوشنبه پنجم آبان اعلام کرد نیروهایش در نوار غزه دقایقی پیش تابوتی حاوی پیکر ظاهرا یکی از گروگانهای کشتهشده را از کمیته بینالمللی صلیبسرخ تحویل گرفتند.
بهگفته ارتش، این تابوت پیشتر از حماس در شهر غزه تحویل صلیبسرخ شده بود.
ارتش اسرائیل ابتدا تابوت را بازرسی میکند و سپس با پوشاندن پرچم اسرائیل، آیین کوتاهی برگزار خواهد شد. بقایا برای شناسایی به موسسه پزشکی قانونی ابوکبیر در تلآویو منتقل میشود.
جنگنده اف-۳۵آی اسرائیل، نسخه بومیسازیشده اف-۳۵ آمریکایی، اکنون بهعنوان یکی از پیچیدهترین سامانههای هوایی جهان شناخته میشود. این هواپیما با بهرهگیری از نرمافزارهای یادگیرنده، سامانههای جنگ الکترونیک بومی و هوش مصنوعی عملیاتی، مفهوم جنگ هوایی را بازتعریف کرده است.
نشریه آمریکایی «امنیت ملی»، دوشنبه پنجم آبان در گزارشی نوشت جنگنده اف-۳۵آی که در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل وارد خاک ایران شد، مجهز به یک سیستم نرمافزاری هوشمند است که از دادههای هر ماموریت برای بهبود عملکرد خود استفاده میکند.
این فناوری که در اسرائیل توسعه یافته، مجموعهای از «پروندههای داده پروازی میدانی» ایجاد میکند و نتایج هر عملیات را در سیستم ذخیره میسازد. سپس نرمافزار بر اساس تجربیات قبلی، تصمیمهای پروازی، مسیرهای نفوذ و الگوهای حمله را بهینهسازی میکند.
به بیان ساده، اف-۳۵آی با هر پرواز «باهوشتر» میشود. قابلیتی که تاکنون در هیچ جنگنده دیگری دیده نشده است.
یکی از اصلیترین تفاوتهای فنی میان اف-۳۵آی اسرائیل و نسخههای دیگر، نصب غلاف جنگ الکترونیک بومی با قابلیت پرش فرکانسی (Frequency Hopping) است.
این سامانه میتواند در لحظه، طیف فرکانسهای راداری دشمن را شناسایی و از طریق تغییر مداوم سیگنالهای خود، مانع قفل شدن رادارها بر جنگنده شود.
به گفته نشریه امنیت ملی، در جنگ ۱۲ روزه، این غلاف نقشی تعیینکننده داشت؛ چرا که رادارهای ایران در تمام مدت نبرد عملا «کور شده بودند» و هیچکدام از جنگندههای اسرائیلی شناسایی نشدند.
پلتفرم چندمنظوره با مغز دیجیتال
اف-۳۵آی تنها یک جنگنده نیست بلکه یک سامانه شبکهای پرنده است. حسگرهای چندطیفی آن بهطور همزمان دادههای جنگ الکترونیک، شناسایی و تصویربرداری فروسرخ را دریافت و با سیستم فرماندهی زمینی و سایر جنگندهها به اشتراک میگذارد.
این پیوند دادهای لحظهای به خلبان تصویری یکپارچه از میدان نبرد میدهد و امکان تصمیمگیری سریع و دقیق را فراهم میکند.
این گزارش تاکید کرد: «اف-۳۵آی بهنوعی هوش مصنوعی تاکتیکی مجهز است که میتواند تهدیدها را پیشبینی کند، اولویت هدفها را تعیین کند و مسیر فرار بهینه را پیشنهاد دهد.»
سلاحها و قابلیت نفوذ
اف-۳۵آی با ترکیبی از موشکها و بمبهای هدایتشونده بومی و آمریکایی تجهیز شده است؛ از جمله بمبهای دقیق ساخت اسرائیل و موشکهای ساخت آمریکا.
ترکیب قدرت پنهانکاری با این تسلیحات موجب میشود جنگنده بتواند در عمق خاک دشمن نفوذ کند، اهداف زیرزمینی را منهدم کند و بدون درگیری مستقیم بازگردد.
اف-۳۵آی در نبرد با جمهوری اسلامی توانست در روشنایی روز از میان یکی از متراکمترین شبکههای پدافندی منطقه عبور کند. امری که نشان از مهندسی پیشرفته سطح مقطع راداری و مواد جاذب امواج در ساختار بدنه دارد.
هماهنگی با سامانههای بدون سرنشین
برنامه بعدی نیروی هوایی اسرائیل، پیوند دادن اف-۳۵آی با پهپادهای هوشمند رزمی موسوم به «بال وفادار» است. این پهپادها که قادرند در کنار جنگنده ماموریت انجام دهند، میتوانند در نقش «جلوبرنده راداری»، «نشانگر هدف» یا «ارزیاب خسارت» عمل کنند.
اف-۳۵آی در آینده میتواند فرماندهی یک اسکادران پهپاد رزمی را در میدان نبرد بر عهده بگیرد. قابلیتی که در آمریکا با عنوان «هواپیمای رزمی مشترک» در حال توسعه است و اسرائیل نیز در مسیر دستیابی به آن قرار دارد.
این گزارش پیشبینی کرده است که اسرائیل بهزودی فناوری هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی را به سیستم تحلیلی اف-۳۵آی اضافه کند تا سرعت پردازش دادههای میدانی چند برابر شود.
بر پایه این ارزیابی، این جنگنده دیگر یک وسیله حمل سلاح نیست، بلکه: «یک مغز پرنده است. هرچه بیشتر پرواز کند، از دادههای بیشتری میآموزد و کارآمدتر میشود.»