شماری از افرادی که خواهان آزادی عرفان قانعیفرد، فعال سیاسی ایرانی بازداشتشده در تگزاس، هستند، با امضای طوماری هشدار دادند بازگرداندن او به ایران میتواند به قیمت جانش تمام شود. این فعال سیاسی بیش از شش ماه است در بازداشتگاه اداره مهاجرت و گمرک آمریکا نگهداری میشود.
امضاکنندگان این طومار بر این باورند که «انتقادهای تند قانعیفرد از جمهوری اسلامی در یادداشتهایش در روزنامه اسرائیلی اورشلیمپست میتواند برای او در صورت بازگرداندنش به ایران بسیار خطرناک باشد و حتی منجر به صدور حکم اعدام شود.
شماری از این افراد در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفتند پرونده قانعیفرد «آزمونی برای تعهد اخلاقی آمریکا در حمایت از کسانی است که در برابر استبداد سخن میگویند».
به گفته مسعود پیما، که وکالت قانعیفرد را بر عهده دارد، موکلش از ۲۸ مارس در بازداشتگاه پریریلند در آلوارادو، تگزاس، زندانی است؛ بازداشتگاهی که ظرفیت آن بالای ۷۰۰ نفر است، اما بر اساس گزارش واشینگتنپست در مقاطعی بیش از این ظرفیت، بازداشتی در آنجا نگهداری شدهاند و بازداشتشدگان در این مرکز از شرایط سختی مانند نبود تخت کافی شکایت کردهاند.
پیما پیشتر در گفتوگویی به ایراناینترنشنال گفته بود قانعیفرد که قرار بود تدریس در یک کالج در دالاس را آغاز کند، هنگام مراجعه به دفتر اداره مهاجرت برای بهروزرسانی آدرس خود بازداشت و به مرکز نگهداری مهاجران فاقد مدارک منتقل شد.
او به ایراناینترنشنال گفت: «خطر واقعی است. اگر او بازگردانده شود، جانش در خطر خواهد بود. هیچ دلیلی برای ادامه بازداشت او پس از شش ماه وجود ندارد.»
نگار کرامتی، از نزدیکان قانعیفرد، نیز به ایران اینترنشنال گفت او هرچند از نظر روحی خسته است اما در تماس تلفنی اخیر نسبت به روند پرونده خود ابراز امیدواری کرده است.
کرامتی افزود: «حق او نیست که در آن جا نگهداری شود، بهویژه وقتی هیچ کار اشتباهی نکردهاست. بیش از ۲۰۰ روز است که او آنجاست، این فقط یک مسئله مهاجرتی است، نه بیشتر.»
کرامتی، قانعیفرد را استادی دقیق و دلسوز توصیف کرد که الهامبخش او و بسیاری از جوانان ایرانی برای اندیشیدن انتقادی درباره سیاست و رسانه بود.
او گفت: «شیوه تدریس او طوری است که میتوانی ساعتها بنشینی و یاد بگیری. او آن قدر پرشور و آگاه است که حتی در گفتوگوهای عادی لحنش شبیه یک کلاس درس است.»
او افزود بازداشت قانعیفرد تاثیر زیادی بر دوستان و خانوادهاش گذاشته است: «هر صدایی برای متوقف کردن این بیعدالتی بزرگ اهمیت دارد.»
افزایش حمایت از طومار
مژگان مهدیزاده، فعال مدنی ساکن کالیفرنیا، طوماری آنلاین با عنوان «آزادی عرفان قانعیفرد برای جلوگیری از بازگرداندن او به دامان خطر» راهاندازی کرده که تاکنون نزدیک به سههزار امضا جمعآوری کرده است.
مهدیزاده به ایران اینترنشنال گفت: «من سالهاست آثار و مصاحبههای او را دنبال میکنم. او کارشناس تاریخ معاصر ایران و منتقد حکومت است. بازگرداندن او به ایران به معنای صدور حکم مرگش خواهد بود.»
این طومار از رییسجمهوری آمریکا، وزارت امنیت داخلی و وزارت امور خارجه این کشور میخواهد قانعیفرد را آزاد کرده و هرگونه دستور اخراج او را متوقف کنند.
در این طومار به گزارشهای ایالات متحده و سازمان ملل اشاره شده که شامل مستندات شکنجه، بازداشتهای خودسرانه و اعدام مخالفان سیاسی در ایران است.
امضاکنندگان از واشینگتن خواستهاند به تعهدات خود طبق «کنوانسیون منع شکنجه» و اصل «عدم استرداد» پایبند بماند.
آزمونی برای وعده آمریکا
پیما پیشتر به ایراناینترنشنال گفته بود اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) با دفتر حافظ منافع جمهوری اسلامی ایران در واشینگتن برای دریافت مدارک سفر فانعیفرد تماس گرفته، اما این دفتر تاکنون پاسخی نداده است.
او گفت در دادگاههای فدرال و مهاجرتی درخواستهایی برای آزادی موکلش و بازگشایی پرونده پناهندگی او با ارائه شواهد تازه از فعالیتهای سیاسیاش ثبت کرده است.
قانعیفرد در سال ۲۰۱۷ از طریق مرز مکزیک وارد آمریکا شد. او که پس از ورود به دلیل نداشتن ویزا بازداشت شده بود درخواست پناهندگی داد اما درخواست پناهندگیاش در سال ۲۰۱۸ به دلیل «کمبود مدارک» رد شد و تا سال ۲۰۲۰ در بازداشتگاه اداره مهاجرت در الپاسو نگهداری شد.
در آن زمان آمریکا تلاش کرد او را از طریق جمهوری آذربایجان به ایران بازگرداند، اما به گفته وکیلش «او در جمهوری آذربایجان از سوار شدن به پرواز تهران خودداری کرد و به آمریکا بازگردانده شد.»
این پرونده در حالی مطرح شده که آمریکا بهدلیل اخراج شماری از پناهجویان ایرانی به کشورشان با انتقادهای فزاینده روبهرو است.
اخیرا یک پرواز اجارهای دولت آمریکا پس از توقف در پورتوریکو و قطر، ۱۲۰ ایرانی را به تهران منتقل کرد؛ اقدامی که پس از ماهها گفتوگو میان واشینگتن و تهران انجام شد.
پیش از این علی هریسچی، وکیل مهاجرت، به ایراناینترنشنال گفت این پرواز شامل مخالفان سیاسی و نوکیشان مسیحی نیز بوده است و برخی از آنها پیش از تحویل به مقامهای ایرانی، دستبند زده و از خانوادههایشان جدا شده بودند.
برای حامیان عرفان قانعیفرد، این شرایط فوریت پرونده او را بیشتر کرده است. یکی از امضاکنندگان طومار نوشته است: «این مرد هیچ جرم و خطایی مرتکب نشده. اگر به ایران بازگردانده شود، او را بهخاطر گفتن حقیقت خواهند کشت یا شکنجه خواهند کرد.»
برای دوستانش، انتقادهای تند قانعیفرد از خامنهای در روزنامه اورشلیمپست، نماد شجاعت او و در عین حال نشاندهنده خطری است که با آن روبهروست.
مهدیزاده به ایراناینترنشنال گفت: «وعده آمریکا این است که از کسانی که در برابر استبداد سخن میگویند، حمایت کند. پرونده عرفان آزمونی برای تحقق همین وعده است.»
سرگئی لاوروف که به این پرسش که «وزیر امور خارجه پیشین ایران گفته است روسیه تلاش برای تمدید توافق هستهای را در دوره ریاستجمهوری حسن روحانی تضعیف کرد. آیا این درست است؟»، پاسخ داد: «تصمیم نهایی در مورد برجام بهطور مستقیم از سوی محمدجواد ظریف و جان کری، وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده، گرفته شد.»
خبرنگار حاضر در این نشست رسانهای که دوشنبه ۲۱ مهر در مسکو برگزار شد، به زمان سخنان ظریف اشاره نکرد، اما به نظر میرسد که اشاره او به مصاحبه ظریف با سعید لیلاز در اسفند سال ۱۳۹۹ بوده باشد.
او در این مصاحبه انتقادهایی را متوجه لاوروف و سیاستهای روسیه کرده و گفته بود: «روسیه در هفته آخر برجام حداکثر تلاشش را کرد تا برجام به نتیجه نرسد. روسها فکر نمیکردند برجام به نتیجه برسد.»
به گزارش سایت وزارت امور خارجه روسیه، لاوروف اشاره کرد: «سایر شرکتکنندگان در آن زمان تنها نظارهکننده و شاهد دستیابی ایالات متحده و ایران به توافق بودند.»
او با اشاره به «همکاری نزدیک» با ظریف در مورد برجام به منظور حل و فصل برنامه هستهای جمهوری اسلامی افزود: «کاملاً مشخص است که روسیه هرگز از موضع ثابت خود در حمایت از آن توافق هستهای، از جمله قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، عدول نکرده است.»
لاوروف با اعلام این موضوع که دقیقاً نمیداند منظور ظریف چه بوده است، گفت که مکانیسم ماشه «در واقع، در مرحله نهایی مذاکرات مستقیم بین ظریف و کری مورد توافق قرار گرفت.»
او با اشاره به اینکه روسیه «شگفتزده» شد، گفت: «اما وقتی شرکای ایرانی ما این فرمول را قبول کردند، که صادقانه یک تله بود، زمینه برای اعتراض ما وجود نداشت.»
لاوروف افزود: «میتوانم درک کنم که چرا ظریف از چنین فرمول غیرمتعارفی حمایت کرد. ایران قصدی برای نقض برجام نداشت و اطمینان داشت که هیچکس هم آن کشور را به چنین کاری متهم نخواهد کرد.»
به گفته لاوروف، «در عوض، آنچه روی داد، این بود که ایران برجام را نقض نکرد، اما ایالات متحده از آن خارج شد و اروپاییها نتوانستند تعهدات خود را انجام دهند. بعد از آن، آنها دوباره خواستار دریافت امتیازات جدید از ایران شدند. از آنجا که شما ظریف را ذکر کردید، این بدعت تا حد زیادی نتیجه کار او بود.»
او همچنین در این مورد که آیا روسیه سیستم موشکی اس-۴۰۰ و هواپیماهای سوخود را به جمهوری اسلامی تحویل داده است، گفت: «در مورد همکاری نظامی-فنی ما با ایران، پس از لغو تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، هیچ محدودیتی نداریم.»
لاوروف تاکید کرد: «ما با رعایت کامل قوانین بینالمللی، تجهیزات مورد نیاز ایران را تامین میکنیم. همه اینها دقیقاً در چارچوب قوانین بینالمللی انجام میشود.»
او جزییاتی از تجهیزات مورد نیاز تهران را که احتمالا از سوی مسکو تامین میشود، فاش نکرد.
سخنان لاوروف در شرایطی ابراز شده است که با فعال شدن مکانیسم ماشه به خواست دولتهای اروپایی، سازمان ملل متحد تحریمهای تسلیحاتی و سایر محدودیتها علیه جمهوری اسلامی را بهدلیل برنامه هستهای تهران بازگرداند.
روسیه اعلام کرده است که این اقدام را به رسمیت نمیشناسد.
تلاش جمهوری اسلامی برای گسترش همکاری نظامی با روسیه در شرایطی است که ۱۴ مهر، یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت سپاه پاسداران و ستاد کل نیروهای مسلح از طریق شبکههای تجاری خود در چین از جمله دلالان نفتی، در حال مذاکره برای دریافت تسلیحات چینی همچون موشک، پهپاد و سامانههای پدافند هوایی هستند.
پیش از این، برخی مقامات جمهوری اسلامی اعلام کردهاند که روسیه در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، هیچ کمکی به تهران نکرد.
این کارزار سهشنبه ۲۲ مهر با انتشار متنی نوشت: «تصور کنید فرزندتان را در سلول زندان در آغوش گرفتهاید؛ در حالیکه میدانید شما و همسرتان ممکن است هر لحظه اعدام شوید و شاید هرگز شاهد بزرگ شدن فرزندانتان نباشید.»
کارزار آزادی زندانیان سیاسی افزود این «واقعیت دردناک» زندگی نسیمه اسلامزهی، مادر دو فرزند از بلوچستان و همسرش ارسلان شیخی از کردستان است که هر دو در ایران زندانیاند.
این زوج در شهریور ۱۴۰۲ در ملارد تهران به اتهام عضویت در داعش بازداشت و پس از بازجویی در زاهدان، دوباره به تهران منتقل شدند.
نسیمه هنگام بازداشت باردار بود و اردیبهشت سال گذشته دخترش «تسنیم» را در زندان به دنیا آورد.
او یک دختر چهار ساله دیگر به نام عایشه دارد که گفته میشود پس از بازداشت والدینش به بهزیستی منتقل شده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» نیز با انتشار بیانیهای در نودمین هفته خود به حکم نسیمه و همسرش اشاره کرد و آن را نمادی از «بیعدالتی در نظام قضایی استبدادی» خواند.
کارزار آزادی زندانیان سیاسی تاکید کرد نسیمه و دختر نوزادش شرایطی بسیار سخت و غیرانسانی را در زندان تحمل میکنند.
نسیمه و همسرش در پروندهای مشترک با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شدهاند.
علاوه بر او، وریشه مرادی، پخشان عزیزی و شریفه محمدی، سه زندانی زن سیاسی دیگری هستند که به اعدام محکوم شدهاند و در انتظار اجرای حکم خود هستند.
این کارزار تاکید کرد جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه سرکوبها را تشدید کردهاند و شهروندان، بهویژه اقلیتهای قومی را، با اتهامات ساختگی «همکاری با اسرائیل» هدف قرار دادهاند.
جمهوری اسلامی ۱۲ مهر هفت زندانی سیاسی را به اتهاماتی از جمله «ارتباط با اسرائیل» در استانهای کردستان و خوزستان اعدام کرد.
سازمان حقوق بشر ایران ۱۸ مهر در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات مرگ، خبر داد جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری میلادی تا آن تاریخ دستکم هزار و ۱۰۵ نفر را اعدام کرده است.
کارزار آزادی زندانیان سیاسی تاکید کرد با وجود این موج بیسابقه از اعدام، بازداشت و شکنجه، دولتهای اروپایی و آمریکا هنوز اقدام موثری برای واداشتن جمهوری اسلامی به توقف کشتار و آزادی زندانیان سیاسی انجام ندادهاند.
این کارزار از شهروندان، روزنامهنگاران، فعالان حقوق بشر، اتحادیههای کارگری و سازمانهای بینالمللی خواست خواهان توقف فوری اعدامها در ایران و آزادی همه زندانیان سیاسی شوند.
در این بیانیه آمده است: «جهان نمیتواند در حالیکه مادران، فعالان و انسانهای بیگناه به سوی چوبه دار برده میشوند، ساکت بماند... اکنون اقدام کنید؛ پیش از آنکه دیر شود.»
در این بیانیه به وخامت اوضاع در زندان زنان قرچک اشاره شده و آمده است: «سه زن که از دریافت خدمات پزشکی محروم شده بودند، در ماه سپتامبر در زندان قرچک جان خود را از دست دادند. از آن زمان، ۱۹ زندانی در اعتراض به شرایط حاکم بر این زندان دست به اعتصاب غذا زدهاند.»
جو بنت، پسر فورمن، سهشنبه ۲۲ مهر گفت گزارشها درباره وضعیت نامطلوب زندان قرچک او را «بهشدت نگران و مضطرب کرده بود».
بنت اضافه کرد مادرش «یک زن بیگناه بریتانیایی است که بهناحق در ایران زندانی شده و هر روز را در ترس و بیاطمینانی میگذراند».
احتمال درخواست ار ترامپ
در همین رابطه، روزنامه تلگراف هم گزارش داد خانواده لیندزی و کریگ فورمن، ممکن است برای آزادی آنها از دولت دونالد ترامپ درخواست کمک کنند.
جو بنت، پسر لیندزی، به تلگراف گفت اتهامات جاسوسی علیه آنها «کاملا مضحک» است و در طول نه ماه بازداشت، این زوج هرگونه اتهام را رد کردهاند.
او افزود خانوادهاش در حال بررسی تماس با ترامپ هستند، بهویژه پس از آنکه رییسجمهوری آمریکا وعده داد موفقیت توافق صلح غزه را در قبال تهران نیز تکرار کند.
بنت اضافه کرد: «در شرایطی که ثباتی تازه در خاورمیانه شکل گرفته، شاید ترامپ بتواند نقشی کلیدی در آزادی مادر و ناپدریام ایفا کند. ممکن است این اقدام از سوی آمریکا یا ترامپ نباشد و از طریق سفارت کشوری ثالث انجام شود، اما ما باید همه گزینهها را بررسی کنیم.»
تلگراف نوشت خانواده بنت قرار است روز پنجشنبه با ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، دیدار و درباره وضعیت آنها گفتوگو کنند.
این زن و همسرش، کریگ فورمن، از حدود ۹ ماه پیش در زندانهای حکومت ایران محبوس هستند. کریگ فورمن نیز در زندان اوین نگهداری میشود.
این زوج گردشگر بهمنماه ۱۴۰۳ در جریان سفر خود به دور دنیا با موتورسیکلت، به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در کرمان بازداشت شدند.
جمهوری اسلامی یک ماه پس از بازداشت آنها اعلام کرد این زوج با «تظاهر» به گردشگری، برای «جمعآوری اطلاعات» وارد ایران شده بودند؛ اتهامی که آنها قاطعانه رد کردهاند.
پیشتر گزارش شده بود لیندسی و کریگ فورمن قرار است پنجم مهرماه در دادگاه انقلاب تهران به اتهام «جاسوسی» محاکمه شوند.
روایت تازه از فشارهای شدید روانی بر لیندسی فورمن
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که لیندسی فورمن به بند ۶ زندان اوین منتقل شده است؛ بندی که پنج اتاق از مجموع شش اتاق آن برای زندانیان سیاسی استفاده میشود.
بر اساس این اطلاعات، شرایط بهداشتی در این بند بسیار نامناسب است و موشهای بزرگی در آن دیده میشوند.
به گفته منابع آگاه، ماموران امنیتی جمهوری اسلامی طی یک ماه گذشته با اعمال فشار روانی، به فورمن هشدار دادهاند که اجازه گفتوگو یا ارتباط با دیگر زندانیان را ندارد.
این منابع افزودند فورمن بهدلیل ترس از نهادهای امنیتی از بیان جزییات مربوط به محاکمهاش خودداری کرده و بیشتر اوقات را در انزوا و سکوت سپری میکند.
روزنامه تلگراف بهمن ۱۴۰۳ گزارش داد زوج گردشگر بریتانیایی بازداشتشده در ایران جرمی مرتکب نشدهاند و دستگیری آنها با هدف گرفتن امتیاز از لندن صورت گرفته است.
«بلاتکلیفی دردناک» برای خانواده
پسر لیندسی فورمن در ادامه اظهارات خود گفت انتقال مادرش از قرچک به زندان اوین «تغییری در اصل ماجرا ایجاد نمیکند».
بنت افزود خانواده این زوج در «بلاتکلیفی دردناکی» به سر میبرند و در انتظار دریافت خبری پس از برگزاری جلسه دادگاه پنجم مهر آنها هستند: «هر روزی که بدون خبر میگذرد، روز دیگری از عذاب برای آنهاست.»
او همچنین با اشاره به وضعیت این دو شهروند بریتانیایی در ایران هشدار داد: «آنها در ترس و انزوا گرفتار شدهاند و نمیدانند در آینده چهچیزی در انتظارشان است. فشار روانی وارد بر آنها باید غیرقابل تصور باشد.»
فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند حکومت از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده میکند.
