بازگشت بازرسان هستهای به ایران در آستانه آغاز فعال شدن مکانیسم ماشه
رسانههای دولتی ایران چهارشنبه پنجم شهریور گزارش دادند بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای نخستین بار پس از تعلیق همکاریهای تهران در پی حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه، وارد ایران شدهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گفت که نخستین تیم بازرسان به ایران رفته اما هنوز توافقی درباره دامنه فعالیت آنها یا دسترسیشان به تاسیسات هستهای حاصل نشده است.
شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی ورود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران را محکوم و تهدید کردند که علیه دولت مسعود پزشکیان اعلام جرم خواهند کرد.
در حملات گسترده پهپادی و موشکی روسیه به کییف، شب گذشته ۱۰ نفر جان باختند و ۳۸ تن دیگر زخمی شدند. در این حملات چندین ساختمان مسکونی و دیگر اماکن در نقاط مختلف پایتخت اوکراین خسارت دیدند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پنجشنبه ششم شهریور در واکنش به کشته شدن شماری از شهروندان اوکراین در حملات روسیه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت زمان اعمال تحریمهای سنگین علیه مسکو فرارسیده است.
او افزود عملیات مرگبار روسیه «پاسخی آشکار» به همه کسانی در جهان است که طی هفتهها و ماههای گذشته «خواستار آتشبس و دیپلماسی واقعی» بودهاند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در حمله هوایی شب گذشته، ۵۹۸ پهپاد و ۳۱ موشک شلیک کرده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در واکنش به این حمله گفت: «فکر من با همه کسانی است که از این حملات بیمعنی روسیه آسیب دیدهاند.»
او افزود که ساختمان شورای فرهنگی بریتانیا نیز در این حملات خسارت دیده است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «۶۲۹ موشک و پهپاد در یک شب بر فراز اوکراین: این است "اراده صلح" روسیه ـ ترور و بربریت. بیش از ۱۰ کشته، از جمله کودکانی بیگناه.»
مکرون در ادامه نوشت: «مناطق مسکونی و زیرساختهای غیرنظامی هدف قرار گرفتند. ساختمانهای هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا و شورای فرهنگی بریتانیا آسیب دیدند. فرانسه با شدیدترین لحن ممکن این حملات بیمنطق و سرشار از خشونت را محکوم میکند؛ با پشتیبانی کامل از مردم اوکراین و همدردی عمیق با همه خانوادههای داغدار.»
زلنسکی: انتخاب مسکو، کشتار بهجای پایان دادن به جنگ است
رییسجمهوری اوکراین هشدار داد: «روسیه بهجای نشستن بر سر میز مذاکره، موشکهای بالستیک را برمیگزیند. این کشور ادامه کشتار را بهجای پایان دادن به جنگ انتخاب میکند و این نشان میدهد که روسیه همچنان از پیامدهای اقدامات خود هراسی ندارد.»
زلنسکی از چین و مجارستان، بهعنوان متحدان روسیه، خواست تا برای خاتمه دادن به مناقشه کنونی وارد عمل شوند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یکپنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
ایهور کلیمِنکو، وزیر کشور اوکراین، ششم شهریور در پیامرسان تلگرام اعلام کرد در میان کشتهشدگان حملات اخیر روسیه، دو کودک وجود دارند.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف نیز با ارائه آماری از زخمی شدن ۳۸ نفر در حملات روسیه خبر داد.
مقامهای اوکراینی فهرستی از ساختمانهای آسیبدیده در حملات اخیر روسیه منتشر کردند که در آن، چند مجتمع مسکونی مرتفع دیده میشود.
پس از دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، روسای جمهوری آمریکا و روسیه، در آلاسکا در ۲۴ مرداد، گمانهزنیها درباره افزایش احتمال برقراری صلح در مناقشه اوکراین تقویت شده بود.
با این حال، پوتین در روزهای گذشته از دیدار با زلنسکی برای پیشبرد طرح صلح و دستیابی به توافق آتشبس خودداری کرده است.
اوکراین: روسیه عمدا ساختمانهای مسکونی را هدف قرار میدهد
تیمور تِکاچنکو، رییس اداره نظامی کییف، ششم شهریور در واکنش به حملات شب گذشته روسیه در تلگرام نوشت: «متاسفانه حملات روسیه با استفاده از همان الگوی همیشگی انجام میشود؛ حملات ترکیبی از جهات مختلف و هدف قرار دادن ساختمانهای عادی مسکونی بهطور نظاممند.»
او افزود دو مجتمع مسکونی در دو سوی رود دنیپرو در کییف دچار خسارت شدید شدند.
همچنین در منطقه دارنیتسکی در حومه شرقی کییف، بخشی از یک ساختمان پنج طبقه تخریب شده و تیمهای امداد و نجات در حال جستوجو برای یافتن ساکنان گرفتار در زیر آوار هستند.
به گفته تکاچنکو، نیروهای امدادی در بیش از ۲۰ نقطه پایتخت در حال رسیدگی به پیامدهای حملات مرگبار روسیه هستند و در بخشهای مختلف شهر آتشسوزی رخ داده است.
تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نیز از شعلهور شدن واحدهای مسکونی در طبقات فوقانی برجها و انتشار دود از ساختمانها حکایت دارند.
دیوید پترائوس، رییس پیشین سیا و فرمانده پیشین ستاد مرکزی ایالات متحده، دوم شهریور هشدار داد پوتین تمایلی به دستیابی به توافق صلح با اوکراین ندارد؛ مگر آنکه بخشهای بیشتری از قلمرو این کشور به روسیه واگذار شود.
خبرگزاری رویترز ۳۱ مرداد به نقل از سه منبع نزدیک به کرملین گزارش داد پوتین در نشست آلاسکا، موافقت اوکراین با واگذاری منطقه دونباس به روسیه را یکی از شروط پایان جنگ عنوان کرده است.
در پی تشدید نگرانیها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و تاخیر در تصمیمگیری سه کشور اروپایی، شاهزاده رضا پهلوی با صدور بیانیهای از بریتانیا، فرانسه و آلمان خواست تا بدون اتلاف وقت، مکانیسم ماشه را فعال کرده و تحریمهای سازمان ملل «علیه رژیم ایران» را بار دیگر اعمال کنند.
او در این بیانیه تاکید کرد که «اخاذی هستهای جمهوری اسلامی دهههاست جهان را گروگان گرفته» و افزود: «زمان اعتماد و فرصت دادن به بزرگترین حامی دولتی تروریسم گذشته و لحظه پاسخگو کردن آن، اکنون است.»
شاهزاده پهلوی با اشاره به گزارشهای منتشرشده درباره سوءاستفاده جمهوری اسلامی از مذاکرات جاری با سه کشور اروپایی هشدار داد که تهران «با ایجاد تاخیر و سردرگمی»، در تلاش برای خرید زمان و پیشبرد جاهطلبیهای هستهای خود است.
او گفت: «با وجود اعطای یک فرصت دیگر که شایستگیاش را نداشت تا واقعیت را آشکار کند، رژیم همچنان غنیسازی اورانیوم را رها نکرده و مانع بازرسیها میشود.»
دو دیپلمات اروپایی به خبرگزاری رویترز گفتند بریتانیا، فرانسه و آلمان پنجشنبه ششم شهریور روند بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی موسوم به «اسنپبک» یا «مکانیسم ماشه» را در شورای امنیت آغاز خواهند کرد.
وزیران خارجه سه کشور اروپایی چهارشنبه تصمیم خود را به مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اطلاع دادند و قرار است پنجشنبه نامهای در این زمینه به شورای امنیت سازمان ملل تحویل دهند.
آنان امیدوارند که این اقدام، تهران را وادارد ظرف ۳۰ روز تعهداتی درباره برنامه هستهایاش ارائه دهد تا اروپاییها از اجرای عملی تحریمها صرفنظر کنند.
نمایندگان این سه کشور سهشنبه با نمایندگان جمهوری اسلامی دیدار کردند تا پیش از آنکه توانایی بازگرداندن تحریمهای لغوشده ذیل توافق هستهای ۲۰۱۵ را از دست بدهند، دیپلماسی درباره برنامه هستهای تهران را احیا کنند.
رویترز نوشت که این گفتوگوها تعهدات ملموس و کافی از سوی ایران به همراه نداشت.
این خبرگزاری افزود گفتوگوهای اخیر میان کشورهای اروپایی و ایران در فضایی پرتنش برگزار شد و تهران از بمباران تاسیسات هستهایاش از سوی آمریکا و اسرائیل بهشدت ابراز خشم کرد.
به گفته دیپلماتها، اکنون این سه کشور اروپایی تصمیم گرفتهاند مکانیسم ماشه را برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل فعال کنند. اقدامی که بر پایه نقض توافق سال ۲۰۱۵ از سوی ایران، صورت میگیرد.
برجام بهمنظور جلوگیری از توسعه سلاح هستهای بهوسیله تهران طراحی شده بود اما دولت اول دونالد ترامپ آن را ناکافی خواند و از آن خارج شد.
جمهوری اسلامی پیشتر هشدار داده است در صورت بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل، «پاسخی سخت» خواهد داد.
معاون مرکز تحقیقات آلودگی هوا و تغییر اقلیم دانشگاه علوم پزشکی بهشتی اعلام کرد درصد مرگهای منتسب به آلودگی هوا در تهران در فاصله سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳، پنج درصد افزایش یافته است.
عباس شاهسونی در گفتوگویی با روزنامه هممیهن که پنجشنبه ششم شهریور منتشر شد، گفت: «ما از سال ۱۳۹۵ محاسبه مرگهای منتسب به آلودگی هوا را آغاز کردیم و طبق محاسباتی که ما داشتیم، تعداد مرگها نسبت به سال ۱۳۹۶ در تهران و کشور افزایش پیدا کرده است.»
او افزود: «در سال ۱۳۹۶ در تهران سه هزار و ۵۴۲ مرگ منتسب [به آلودگی هوا] داشتیم که این عدد در سال ۱۴۰۳ به هفت هزار و ۳۴۲ مرگ رسیده است.»
معاون مرکز تحقیقات آلودگی هوا و تغییر اقلیم دانشگاه علوم پزشکی بهشتی گفت که درصد مرگ منتسب به آلودگی هوا در سال ۱۳۹۶، ۱۰ درصد برآورد شده و در سال ۱۴۰۳ به ۱۵.۷ درصد رسیده است.
او ادامه داد: «میانگین این شاخص در کشور در این مدت ۱۰.۲ درصد بوده است؛ یعنی درصد مرگ منتسب به آلودگی هوا در شهر تهران از میانگین کشور بالاتر بوده است.»
شاهسونی تاکید کرد جمعیتی که با آلودگی هوا مواجه میشود، در این بازه زمانی افزایش یافته و بنابراین تعداد مرگهای منتسب به آلودگی هوا هم بیشتر شده است.
میلیاردها دلار خسارت آلودگی هوا
روزنامه هممیهن به نقل از گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نوشت که میانگین تعداد مرگهای منتسب به مواجهه طولانیمدت با ذرات معلق در هوا در بزرگسالان بالاتر از ۲۰ سال در شهرهای مورد مطالعه در کشور، قابل توجه بوده است.
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس درباره خسارات آلودگی هوا در سال ۱۴۰۲ نیز نشان میدهد در ۵۷ شهر کشور با مجموع جمعیت ۴۸ میلیون نفر، حدود ۳۰ هزار و ۶۹۲ مرگ زودرس منتسب به آلودگی هوا گزارش شده است.
خسارت اقتصادی این مرگها و بیماریهای ناشی از آلودگی هوا معادل حدود ۱۲ میلیارد دلار برآورد شده است که حدود پنج درصد تولید ناخالص داخلی کشور را شامل میشود.
بر اساس برآوردها، در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ بین ۲۳ تا ۳۰ هزار مرگ زودرس در کشور منتسب به آلودگی هوا بوده است.
هممیهن به نقل از بانک جهانی نوشت که خسارات ناشی از آلودگی هوا در ایران حدود ۲۳ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
روزنامه سیدنی مورنینگ هرالد گزارش داد دولت استرالیا از بیم اقدامات تلافیجویانه حکومت ایران، اعلام تصمیم خود برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی را تا خروج دیپلماتها و کارکنان سفارت استرالیا از ایران به تعویق انداخت.
این روزنامه پنجشنبه ششم شهریور نوشت سابقه جمهوری اسلامی در بازداشت مخالفان سیاسی، معترضان و شهروندان خارجی بر پایه اتهامات ساختگی، همواره یکی از نگرانیهای اصلی جامعه بینالمللی بوده است که از آن جمله میتوان به دوره حبس طولانیمدت کایلی مور-گیلبرت، پژوهشگر استرالیایی-بریتانیایی، به اتهام جاسوسی اشاره کرد.
در این گزارش آمده است: «با در نظر گرفتن پیشینه طولانی اعتراضات خیابانی در ایران، وضعیت ملتهب کنونی عرصه سیاسی، گستره نفوذ و سرکوبگری سپاه پاسداران و همچنین تجربه اشغال سفارت آمریکا در سال ۱۹۷۹، دولت فدرال [استرالیا] پیش از علنیسازی تصمیم خود، اقدام به خارج کردن تمامی دیپلماتها از ایران و تعطیلی سفارت کرد.»
آنتونی آلبانیز، نخستوزیر استرالیا، چهارم شهریور اعلام کرد در پی اثبات نقش حکومت ایران در دستکم دو حمله یهودستیزانه، سفیر جمهوری اسلامی را از این کشور اخراج کرده، فعالیت سفارت استرالیا در تهران را به حالت تعلیق درآورده و قصد دارد سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
مور-گیلبرت که بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ به مدت ۸۰۴ روز در اوین زندانی بود، پنجم شهریور در مصاحبه با روزنامه گاردین، از تصمیم دولت استرالیا علیه جمهوری اسلامی استقبال کرد و گفت عوامل سپاه پاسداران در سالهای گذشته مخالفان حکومت ایران در استرالیا را زیر نظر داشتهاند و به همین دلیل، ایرانیان مقیم این کشور سالهاست در سایه تعقیب، تهدید و ارعاب زندگی میکنند.
دیپلماتهای استرالیایی به تهران برمیگردند؟
سیدنی مورنینگ هرالد در ادامه گزارش خود نوشت این برای دومین بار طی کمتر از سه ماه گذشته است که دیپلماتهای استرالیایی مجبور به ترک ایران میشوند.
بر اساس این گزارش، در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، مقامهای سفارت استرالیا از طریق زمینی، ایران را ترک کردند و راهی جمهوری آذربایجان شدند.
این روزنامه افزود در پی تحولات اخیر نیز شش کارمند سفارت استرالیا و دو تن از اعضای خانواده آنها سوم شهریور، یک روز پیش از اعلام رسمی اقدام کانبرا علیه حکومت ایران، راهی فرودگاه شدند و با اولین پرواز از تهران به «یک کشور همسایه» رفتند اما نام این کشور هنوز از سوی مقامهای استرالیایی اعلام نشده است.
به گزارش سیدنی مورنینگ هرالد، احتمال بازگشت کارکنان سفارت استرالیا به تهران این بار حتی کمتر از دوران تحولات مرتبط با جنگ ۱۲ روزه ارزیابی میشود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم شهریور در واکنش به تحولات اخیر، نخستوزیر استرالیا را یک «سیاستمدار ضعیف» خواند و گفت کانبرا باید بداند تلاش برای جلب رضایت اسرائیل، «تنها نتانیاهو و امثال او را جسورتر خواهد کرد».
روایت یک دیپلمات پیشین از خطرات حضور در سفارت استرالیا در تهران
یکی از سفیران پیشین استرالیا در مصاحبه با سیدنی مورنینگ هرالد گفت در میان تمامی ماموریتهای خارجی استرالیا، سفارت این کشور در تهران طی دهههای گذشته همواره در زمره پرمخاطرهترین پستها قرار داشته است.
او افزود: «برای مدت طولانی، تهران پستی بوده که میتوانسته در هر لحظه به شکلی بحرانی و غیرقابل پیشبینی بدل شود؛ امری که بهندرت در سایر نقاط رخ میدهد. برای مثال، این امکان وجود داشت که سپاه پاسداران ناگهان هزار معترض را به داخل ساختمان سفارت بفرستد.»
به گفته او، اعزام به چنین ماموریتهایی معمولا مستلزم گزینش دقیق نیروهاست و در برخی موارد، حتی ارزیابیهای روانشناختی نیز برای آنان انجام میشود.
این دیپلمات سابق که بهدلیل حساسیت موضوع خواست هویتش فاش نشود، همچنین گفت احتمالا بسیاری از پروندههای فوقمحرمانه و تجهیزات ارتباطی مورد استفاده در سفارت استرالیا در تهران پیشتر در جریان خروج دیپلماتهای استرالیایی در پی تحولات جنگ ۱۲ روزه، بهمنظور جلوگیری از افتادن به دست مقامهای جمهوری اسلامی نابود شده بود و همین امر روند تعطیلی سفارت در مقطع اخیر را تسهیل کرده است.
سیدنی مورنینگ هرالد گزارش داد هر چند محل استقرار دیپلماتهای استرالیایی پس از خروج از ایران مشخص نیست اما احتمال میرود آنها همچنان در منطقه باقی بمانند و فعالیتهای خود را بهصورت دورکاری ادامه دهند.
