عراقچی: در صورت واقعبینی واشینگتن، رسیدن به توافق هستهای ممکن است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، جمعه و در آستانه دور دوم مذاکرات با دولت ترامپ اعلام کرد اگر ایالات متحده رویکردی واقعبینانه داشته باشد، دستیابی به توافق درباره برنامه هستهای ایران امکانپذیر است.
عراقچی در نشست خبری مشترک با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در مسکو گفت: «اگر طرف آمریکایی جدیت نشان دهد و خواستههای غیرواقعبینانه مطرح نکند، رسیدن به توافق ممکن است.»
او اضافه کرد ایران در جریان دور اول مذاکرات که هفته گذشته در عمان برگزار شد، متوجه جدیت ایالات متحده شده است.
پیش از اظهارات عراقچی در کنفرانس خبری با لاوروف، یک مقام ارشد دیگر جمهوری اسلامی گفته بود ایران در مذاکرات هفته گذشته به آمریکا اطلاع داده حاضر است برخی محدودیتها در زمینه غنیسازی اورانیوم را بپذیرد اما در مقابل، خواهان تضمینهای محکم است مبنی بر اینکه دونالد ترامپ بار دیگر از توافق خارج نخواهد شد.
دولت دونالد ترامپ با متهم کردن دانشگاه هاروارد به اینکه هدایای مالی قابل توجهی از منابع خارجی دریافت کرده و آنها را برخلاف قوانین فدرال گزارش نکرده است، خواستار دریافت اسناد مربوط به منابع مالی خارجی این دانشگاه در طول یک دهه گذشته و همچنین برخی ارتباطات بینالمللی آن شده است.
مقامات دولت ترامپ این خبر را جمعه اعلام کردند، هرچند پیش از آن در روز پنجشنبه، وزارت آموزش آمریکا اعلام کرده بود هاروارد ملزم به گزارش کمکهای مالی خارجی بوده اما از انجام آن خودداری کرده است.
در نامه این وزارت به آلن ام. گاربر، رئیس دانشگاه هاروارد با طرح این مدعا که دانشگاه در فاصله سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ «گزارشهایی ناقص و نادرست» از این کمکها ارائه داده، از رییس دانشگاه هاروارد خواسته شده است نام اهداکنندگان خارجی و کلیه مکاتبات مربوط به آنها از ابتدای سال ۲۰۲۰ به بعد را به دولت ارائه دهد.
طبق قوانین ایالات متحده، دانشگاهها موظفاند هرگونه کمک مالی خارجی بیش از ۲۵۰ هزار دلار در سال را به دولت گزارش دهند.
جیسون نیوتن، سخنگوی دانشگاه هاروارد، با انتشار بیانیهای ضمن رد هرگونه تخلف دانشگاه در ارتباط با گزارش کمکهای خارجی، اعلام کرد: «هاروارد سالهاست که گزارشهای لازم را به صورت منظم و مطابق با قانون ارائه داده است.»
بر اساس این بیانیه، «گزارشهای هاروارد شامل اطلاعات مربوط به هدایا و قراردادهای خارجی بالای ۲۵۰ هزار دلار در سال میشود. این موارد شامل قراردادهای آموزشی اجرایی، دورههای آموزشی، و نشریات علمی نیز هست.»
وزارت آموزش دولت ترامپ در نامه خود از دانشگاه هاروارد خواسته ظرف ۳۰ روز اسناد مربوط به دانشجویان خارجی اخراجشده طی ده سال گذشته، تحقیقات انجامشده آنها، و فهرستی از پژوهشگران، دانشجویان و اعضای هیئت علمی مهمان دارای ارتباط با دولتهای خارجی را نیز به دولت ارائه دهد.
این درخواست شامل پژوهشگران، دانشمندان، دانشجویان و اعضای هیئت علمی خارجی از سال ۲۰۱۰ به بعد، و نیز آخرین آدرسهای شناختهشده آنها میشود.
بر اساس آمار رسمی دانشگاه، بیش از ۶۹ هزار فارغالتحصیل هاروارد در ۲۰۲ کشور جهان زندگی میکنند و تقریبا همه آنها بهنوعی از سوی دانشگاه برای دریافت کمکهای مالی مورد خطاب قرار گرفتهاند.
از آنجا که هاروارد بهصورت اداری، وضعیت دانشجویی هر فردی که دانشگاه را ترک میکند، اعم از فارغالتحصیل یا اخراجشده، را لغو میکند، احتمال دارد خواستههای دولت شامل تقریبا تمام این افراد شود.
به گزارش رویترز، درخواست دولت از دانشگاه هاروارد تازهترین نمونه از تلاشهای دولت ترامپ برای تحت فشار گذاشتن دانشگاههای برتر آمریکاست.
در هفتههای اخیر، دولت دانشگاههایی را هدف قرار داده که سیاستهای تنوعطلبانه دارند یا از نظر دولت در مقابله با یهودستیزی ناکام بودهاند.
در ماه مارس هم دولت با این توجیه که دانشگاه هاروارد اجازه داده یهودیستیزی در محیط آن گسترش یابد، اعلام کرد که نزدیک به ۹ میلیارد دلار کمکهزینه و قراردادهای فدرال اختصاصیافته به هاروارد را تحت بررسی قرار داده است.
هفته گذشته، دولت در نامهای رسمی فهرستی از خواستههای خود را برای هاروارد ارسال کرد. از جمله این خواستهها: پذیرش دانشجو صرفا بر اساس شایستگی، وجود تنوع دیدگاه در میان اعضای هیات علمی، بازنگری در فرایندهای استخدامی، اصلاح استانداردهای انضباطی، و گزارش تخلفات انضباطی دانشجویان خارجی به دولت فدرال.
گاربر با این خواستهها مخالفت کرد و در پاسخ نوشت: «دستور دولت، ارزشهای ما بهعنوان یک نهاد خصوصی متعهد به تحقیق، تولید و انتشار دانش را تهدید میکند.»
او همچنین افزود: «هیچ دولتی، فارغ از اینکه چه باور سیاسی دارد، نباید تعیین کند که دانشگاههای خصوصی چه چیزی تدریس کنند، چه کسانی را بپذیرند یا استخدام کنند و یا در چه حوزههایی تحقیق کنند.»
پاسخ دولت ترامپ به مخالفت هاروارد سریع و قاطع بود. تنها چند ساعت پس از دریافت نامه گاربر، مقامات فدرال ۲.۲ میلیارد دلار از کمکهای مالی به هاروارد را مسدود کردند و تهدید کردند معافیت دانشگاه از پرداخت مالیات فدرال را نیز لغو خواهند کرد.
این موضعگیری هاروارد مورد تحسین منتقدان ترامپ قرار گرفت. باراک اوباما، رییسجمهور پیشین، در شبکههای اجتماعی نوشت که هاروارد «الگویی برای سایر موسسات آموزش عالی ارائه داده است.»
به گزارش رویترز، مقاومت هاروارد ممکن است الهامبخش دیگر دانشگاههایی باشد که با فشارهای مشابه روبهرو هستند. چناچه کمتر از ۱۲ ساعت پس از انتشار نامه گاربر، کلر شیپمن، رییس موقت دانشگاه کلمبیا، بیانیهای صادر کرد و گفت: «این دانشگاه از پذیرش خواستههایی که استقلال و خودمختاری ما را سلب میکند، خودداری خواهد کرد.»
تنها یک ماه پیش، در زمان ریاست کاترینا آرمسترانگ، دانشگاه کلمبیا توافقی با دولت امضا کرد تا از دست رفتن ۴۰۰ میلیون دلار کمک فدرال جلوگیری کند.
این توافق شامل تغییراتی در مقررات شیوه برگزاری اعتراضات در دانشگاه و ایجاد یک پست ارشد نظارتی برای بخش مطالعات خاورمیانه، آسیای جنوبی و آفریقا بود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزرات امور خارجه ایران، شامگاه جمعه اعلام کرد عباس عراقچی، وزیر خارجه، برای انجام دومین دور گفتگوهای غیرمستقیم با آمریکا به رم رفت.
به گفته بقائی، این دور از مذاکرات مانند دور اول، غیرمستقیم خواهد بود و بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان واسطه انتقال پیام بین دو طرف خواهد بود.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره علت برگزاری دور دوم مذاکرات در رم گفت: «انتخاب رم بنا به پیشنهاد وزیر خارجه عمان و موافقت ایران و آمریکا صورت گرفته و با هماهنگی دولت عمان با دولت ایتالیا اتخاذ شده است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به خواست تهران برای رفع تحریمها، گفت «مواضع ضد و نقیضی در چند روز گذشته از مقامهای مختلف آمریکایی شنیدهایم، انتظار داریم طرف آمریکایی در گام نخست، ابهامهای جدی ایجاد شده در مورد نیت و جدیت خود را رفع نماید.»
به گزارش رویترز، دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، جمعه اعلام کرد دولت او درصدد تغییر طبقهبندی شغلی دهها هزار نفر از کارکنان دولت فدرال است که در زمینه سیاستگذاری فعالیت میکنند، امری که به گفته کارشناسان میتواند زمینهساز اخراجهای گستردهتری شود.
ترامپ جمعه در شبکههای اجتماعی نوشت «از این پس، کارکنان رسمی دولت که در زمینه سیاستگذاری فعالیت میکنند، در طبقهای تحت عنوان «ردهبندی استخدامی سیاستگذاری/مسیر شغلی دائمی» (schedule policy/career) قرار خواهند گرفت.
او افزود این تغییر ردهبندی شغلی موجب خواهد شد که «دولت فدرال بالاخره مانند یک شرکت اداره شود».
اصطلاح «schedule policy/career» در ساختار اداری دولت فدرال ایالات متحده به نوعی از طبقهبندی شغلی اشاره دارد که فرد در آن بهصورت بلندمدت و با هدف ادامه مسیر حرفهای استخدام میشود، اما در حوزهای فعالیت دارد که با سیاستگذاری یا اجرای مستقیم سیاستها مرتبط است.
این نوع موقعیتها هرچند معمولا به عنوان «شغلهای دائمی» شناخته میشوند، اما دائمی بودن به معنای مصونیت از اخراج نیست و در صورت تغییر در ساختار سازمانی، ممکن است شغل خود را از دست بدهند.
اعلام ترامپ برای این تغییر طبقهبندی شغلی، در راستای اجرای فرمان اجرایی است که او در نخستین روز دومین دوره ریاستجمهوری خود امضا کرد.
به گزارش رویترز، این اقدام احتمالا باعث میشود بخش زیادی از نیروی کار ۲.۳ میلیونی دولت فدرال از حمایتهای شغلی فعلی خود محروم شوند و به کارمندان فاقد امنیت شغلی تبدیل گردند.
دان موینیهان، استاد مدرسه سیاست عمومی فورد در دانشگاه میشیگان، به رویترز گفت با قراردادن هر کارمندی که با «سیاستگذاری» در ارتباط است در این طبقهبندی جدید، دامنه افرادی که میتوانند اخراج شوند بسیار گسترش مییابد، چرا که تقریبا همه کارکنان دولت به نحوی با سیاستها سروکار دارند.
ترامپ در واپسین روزهای نخستین دوره ریاستجمهوری خود نیز طبقهبندی جدیدی با عنوان «ردهبندی استخدامی اف» (Schedule F) ایجاد کرد، اما جو بایدن، رئیسجمهور دموکرات، در نخستین روز کاریاش در سال ۲۰۲۱ آن را لغو کرد.
بر اساس گزارش رویترز، در آن زمان برآورد میشد که این طبقهبندی جدید، دستکم ۵۰ هزار نفر از کارمندان فدرال را در معرض اخراج قرار میدهد.
به گفته موینیهان، فرمان اجرایی جدید چنان گسترده است که ممکن است صدها هزار نفر از کارکنان دولت مشمول این بازطبقهبندی شوند، پیش از آنکه اخراجها آغاز شود.
بر اساس آماری که رویترز جمعآوری کرده، از زمان آغاز دوره دوم ترامپ تاکنون بیش از ۲۶۰ هزار نفر از کارکنان دولت فدرال، زودتر از موعد بازنشته، اخراج یا بازخرید شدهاند یا در فهرست اخراج قرار گرفتهاند.
این بازطبقهبندی در حالی انجام میشود که ترامپ و ایلان ماسک، وزیر کارآمدی که معتقدند دولت فدرال بیش از حد بزرگ، پرهزینه و پر از فساد و اتلاف منابع است، تلاش دارند تا اندازه و هزینههای نیروی انسانی دولت را کاهش دهند.
اورِت کلی، رییس اتحادیه آمریکایی کارکنان دولت فدرال، بزرگترین اتحادیه این بخش با ۸۰۰ هزار عضو، این اقدام ترامپ را محکوم کرد.
او به رویترز گفت: «اقدام رییسجمهور ترامپ در سیاسی کردن کار دهها هزار کارمند رسمی دولت، نظام استخدام مبتنی بر شایستگی را تضعیف میکند و به خدمات حرفهای دولتی که مردم آمریکا به آن وابستهاند، آسیب میزند.»
مت بیگز، رییس فدراسیون بینالمللی مهندسان حرفهای و فنی هم که نمایندگی ۹۰ هزار کارمند فدرال را بر عهده دارد، با اشاره به اینکه اتحادیهاش با این اقدام مقابله خواهد کرد، به رویترز گفت این اقدام ترامپ باعث میشود کارکنان دولت «عملا به کارکنان فاقد امنیت شغلی تبدیل شوند که میتوان بهراحتی آنها را اخراج کرد.»
فردای مذاکرات رم، روزنامههای جریان اصولگرا و اصلاحطلب در ایران، از پیشرفت سریع مذاکرات واشینگتن و تهران استقبال و از تیم مذاکره کننده حمایت کردند. اصولگرایان همزمان حملات خود را بر ایرانیان مخالف توافق در خارج کشور متمرکز کردند و نسبت به دشمنی اصولی آمریکا هشدار دادند.
یکشنبه ۳۱ فروردین، روزنامههای صبح چاپ تهران، یک روز پس از دور دوم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در رم، ارزیابی خود از مذاکرات و پیش بینی درباره آینده آن را ارائه کردند. اصلاحطلبان با خوشبینی محتاطانه رفتن مذاکرات به مرحله کارشناسی را نشانه پیشرفت سریع آن دانستند.
در مقابل اصولگرایان ضمن حمایت از تیم مذاکره کننده در دولت اصلاحطلب مسعود پزشکیان، پیکان حملات خود را به سمت لابیها و ایرانیان خارج از کشور که مخالف مذاکرات هستند نشانه رفتند و نسبت به دشمنی اصولی آمریکا با جمهوری اسلامی هم هشدار دادند.
هممیهن: نهادهای اصلی قدرت در ایران و اسرائیل متعهد به حل اختلاف هستند
روزنامه اصلاحطلب هممیهن، نزدیک به طیف کارگزاران سازندگی در سرمقاله خود با عنوان «معنای ورود به مرحله کارشناسی» نوشت: «ورود به مرحله کارشناسی، نشاندهنده توافق بر چارچوب کلی، از جمله حفظ غنیسازی بهعنوان هدف جمهوری اسلامی است، اما توافق نهایی به تعیین جزئیات در گفتوگوهای کارشناسی بستگی دارد.»
سرمقالهنویس روزنامه در ادامه تاکید کرده با این حال، «این مرحله تضمینی برای توافق نهایی نیست و ممکن است مذاکرات به نتیجه برسد یا متوقف شود.»
به نوشته سرمقاله این روزنامه، «اخبار غیرمعتبر درباره عدم موفقیت این مذاکرات»، بیشتر نشاندهنده تلاش نیروهای مخالف برای شکست گفتوگوهاست.
سرمقالهنویس هممیهن بر این باور است که «در داخل ایران و اسرائیل، برخی گروهها از شکست مذاکرات استقبال میکنند، اما «نهادهای اصلی قدرت در دو کشور» به حل اختلافات بدون توسل به زور متعهد هستند.»
این روزنامه همچنین پیشبینی کرده با ورود به مرحله کارشناسی، مذاکرات از حالت غیرمستقیم به مستقیم تغییر کند، زیرا انتقال دقیق جزئیات از طریق واسطه زمانبر و غیرمنطقی است.
فرهیختگان: هشدار درباره لابیهای حامی خصومت میان جمهوری اسلامی و آمریکا
روزنامه فرهیختگان، متعلق به دانشگاه آزاد که انعکاس دهنده نظرات طیف میانهروی اصولگرایان است، در گزارش اصلی خود با عنوان «لابیستهای تنش» نسبت به نقش لابیها و اشخاص کلیدی در اثرگذاری بر مذاکرات هشدار داده است.
در گزارش این روزنامه نوشته شده مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در مرحله کارشناسی با موانعی از سوی آیپک، اتحاد علیه ایران هستهای، بنیاد دفاع از دموکراسیها و موسسه گیتستون مواجه است.
نویسنده این گزارش، این نهادها را لابیهای اسرائیل خوانده و گفته آنها با نفوذ در آمریکا، سیاست خارجی این کشور را به نفع اسرائیل و علیه جمهوری اسلامی هدایت میکنند.
فرهیختگان بدون ارائه شواهدی نوشته است این گروهها «با تامین بودجههای کلان»؛ «فشار بر کنگره، تولید گزارشهای جهتدار، و همکاری با نهادهای اطلاعاتی، به تحریمهای حداکثری، خروج از برجام، و انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی» دامن میزنند.
این روزنامه در ادامه نوشته است: برخی اشخاص با انتشار «اطلاعات گمراهکننده» و «تحریک افکار عمومی» در خارج از کشور، مذاکرات را تضعیف میکنند.
به نوشته فرهیختگان، این لابیها و بنیادها و اشخاص، با تمرکز بر موضوعات هستهای، حقوق بشری، و نقش منطقهای جمهوری اسلامی، تصویری «تهدید آمیز» از جمهوری اسلامی ترسیم کرده و با حمایت از سیاستهایی مانند عادیسازی روابط اعراب با اسرائیل، به حفظ خصومت بین جمهوری اسلامی و آمریکا کمک میکنند.
شرق: خوشبینی اصلاحطلبان به افزایش سرعت مذاکرات
روزنامه اصلاحطلب شرق، در گزارش اصلی خود، با چهار فعال اصلاحطلب که سمتهایی در دولتهای گذشته و احزاب و جریانها داشتند گفتوگو کرده است.
حسین نورانینژاد، فعال سیاسی اصلاحطلب، حمایت کامل حاکمیت و جامعه از مذاکرات را عامل تقویت توافق احتمالی میداند و بر عقلانیت، شفافیت و غیرجناحی بودن مذاکرات تاکید کرد.
محمدصادق جوادیحصار، دیگر فعال اصلاحطلب، معتقد است مذاکرات به نقطه تعادل نزدیک شده و با تداوم گفتوگوهای دوجانبه بدون مداخله مخالفان مانند اسرائیل، دستاوردهای قابل توجهی برای جمهوری اسلامی رقم خواهد خورد. او نقش اروپا در فعالسازی مکانیسم ماشه را کمرنگ میداند.
عباس آخوندی، وزیر دولت حسن روحانی نیز با خوشبینی، زمان را برای توافق تاریخی مناسب میبیند و معتقد است مذاکرات با سرعت بیشتری پیش خواهد رفت.
کیهان: قدرت هستهای و موشکی آمریکاییها را وادار به مذاکره کرد
روزنامه کیهان، منتسب به رهبر جمهوری اسلامی، در مطلبی با عنوان «مذاکره و تاریخِ پیشِرو» در تحلیل مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، سهگانه مذاکره، تحریم و جنگ را ابزار تاریخی «استعمارگران» برای اعمال فشار میداند و تهدیدهای غیرواقعی (بلوف) را موثرترین بخش آن معرفی میکند.
این روزنامه به استناد نقل قولهایی که به هنری کیسینجر نسبت داده و برداشتهایی از تاریخ روابط ایران با آمریکا، این کشور را غیرقابل اعتماد و خطرناک برای متحدانش میخواند و بر خیانتپذیری و تاریخ انقضای «عوامل نفوذی» تاکید دارد.
نویسنده کیهان، «رفتار دوگانه برخی داخلیها» را که «منتقدان حفظ منافع ملی» را «کاسبان تحریم» مینامند، اما خود از نوسانات بازار سود میبرند، نقد کرده و معتقد است این گروه مذاکرات را بهانهای برای شرطیسازی اقتصاد و فریب مردم قرار میدهند.
نویسنده در ادامه با اشاره به تجربه برجام و هشدارهای رهبر جمهوری اسلامی مبنی بر بدبینی به آمریکا، مذاکرات را یکی از وظایف وزارت خارجه میداند، نه محور همه امور.
کیهان تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی را موفق، اما نیازمند هوشیاری در برابر «حقهبازیهای» آمریکا میبیند و کتاب «بدون هراس» وندی شرمن را سندی از روحیه «ناجوانمردانه» آمریکاییها معرفی میکند.
کیهان هچنین تهدیدات آمریکا را توخالی و ناشی از نیاز به مذاکره برای کسب وجهه میداند و از تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی میخواهد با اقتدار، «حقوق ملت» را مطالبه کند، زیرا قدرت موشکی، هستهای و جبهه مقاومت، دشمن را به مذاکره واداشته است.
تاثیر کنار گذاشتن اروپا و کشورهای منطقه از مذاکرات
روزنامه کیهان در یادداشتی دیگر هم با عنوان «تفاوت نگاه ما و آمریکا به مذاکره» با اشاره به تجربه خروج دونالد ترامپ از برجام و پیشنهاد مذاکره او در سال ۱۴۰۳، نوشته است جمهوری اسلامی به دلیل بیاعتمادی به آمریکا، با احتیاط و هوشمندی وارد این گفتوگوها شد.
به نوشته کیهان، رهبر جمهوری اسلامی مذاکره با آمریکا را غیرقابل اعتماد و بیفایده خواند، اما جمهوری اسلامی با مطالبه رفع تحریمها در ازای ایمنسازی فعالیت هستهای، فرمول «یک در برابر یک» را پذیرفت.
این روزنامه نوشته است مذاکرات غیر مستقیم، با کنار گذاشتن اروپا و کشورهای منطقهای، به جمهوری اسلامی امکان داد تا با دقت و بدون عجله تصمیمگیری کند، ضمن اینکه «تحقیر آمریکا» با پرهیز از مذاکره مستقیم، موضع جمهوری اسلامی را تقویت کرد.
نویسنده کیهان در پایان تاکید کرده است جهان نتیجه این مصاف دیپلماتیک بین «قدرت شیطانی» آمریکا و «قدرت توحیدی» جمهوری اسلامی را ارزیابی میکند، اما دشمنی آمریکا با جمهروی اسلامی ، صرفنظر از نتیجه، ادامه خواهد داشت.
فرزین ندیمی، تحلیلگر امور دفاعی و امنیتی در موسسه واشینگتن در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد: «از دید فنی امکان راستیآزمایی برنامه موشکی و هستهای جمهوری اسلامی وجود دارد زیرا این دو موضوع از نظر فنی کاملا جدا هستند.»
ندیمی در ادامه با اشاره به ابعاد استراتژیک و ایدئولوژیک این برنامهها برای جمهوری اسلامی، گفت که برای تهران بین این برنامهها ارتباط وجود دارد: «چون وقتی شما یک برنامه هستهای با اهداف نظامی دارید این کلاهک هستهای باید به هدف خود برسد و موشک بالستیک مناسبترین گزینه برای رساندن این کلاهک هستهای به هدف خود است.»
