در پی افزایش نارضایتیها، سران قوای جمهوری اسلامی به بحران سیبزمینی ورود کردند
در پی بالا گرفتن بحران سیبزمینی در ایران و افزایش نارضایتیهای مردمی، غلامرضا نوری قزلجه، وزیر کشاورزی دولت مسعود پزشکیان، از ورود سران سه قوه به این موضوع خبر داد و گفت ستاد تنظیم بازار برای کنترل اوضاع در بازار سیبزمینی از سران قوا مجوز گرفته است.
نوری قزلجه یکشنبه ۲۱ بهمن اعلام کرد سران سه قوه جمهوری اسلامی به ستاد تنظیم بازار مجوز دادند تا در شرایط استثنایی، از جمله در مورد سیبزمینی، کنترلهای لازم را اعمال کند.
او با بیان اینکه برای سیبزمینی نمیتوان «حد قیمت» تعیین کرد، بحران فعلی در بازار این محصول را به «سودجویی» واسطهها نسبت داد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۱ بهمن از جهش بیسابقه قیمت سیبزمینی در کشور خبر داد و نوشت قیمت یک کیلوگرم آن به ۷۰ هزار تومان رسیده است.
خبرگزاری ایلنا ۲۱ بهمن گزارش داد امروزه خانوادههای کارگری با مشکلاتی بیسابقه روبهرو هستند و از بحران مسکن یا تضاد طبقاتی، به «بحران سیبزمینی» رسیدهاند.
این خبرگزاری با اشاره به تورم سالانه بیش از ۱۰۰ درصدی در برخی کالاهای خوراکی نوشت: «در ۲۳ بهمن ۱۴۰۲، قیمت هر کیلو سیبزمینی در بازارهای ترهبار ۱۱ هزار تومان بود. امروز قیمت هر کیلو سیبزمینی به حدود ۶۰ هزار تومان رسیده است و این یعنی یک تورم ۵۵۰ تا ۶۰۰ درصدی در یک کالای اساسی.»
شهروندان نیز با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال درباره افزایش بیسابقه قیمت سیبزمینی، از افزایش خشم و نارضایتی خود از حکمرانی جمهوری اسلامی سخن گفتند.
یکی از شهروندان در همین رابطه گفت: «حکومتی که از تامین سیبزمینی و پیاز مردمش ناتوان است، برای آمریکا و اسرائیل شاخ و شانه میکشد.»
شهروند دیگری با اشاره به سخنرانی ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ روحالله خمینی در هنگام ورود به ایران، با لحنی کنایهآمیز گفت: «این همان مقام انسانیتی است که خمینی از آن حرف میزد. خدا لعنتت کند، خمینی. خدا لعنتت کند، خامنهای.»
مهرداد لاهوتی، نماینده مجلس شورای اسلامی، ۱۶ بهمن اعلام کرد در گذشته بیش از یک میلیون تن سیبزمینی از ایران صادر میشد، اما اکنون به دلیل عدم مدیریت، سیبزمینیها در انبارها پوسیدهاند و ایران به واردکننده این محصول تبدیل شده است.
۱۳ بهمن نیز احد آزادیخواه، نایب رییس کمیسیون کشاورزی مجلس، دلیل افزایش قیمت سیبزمینی را «مدیریت نادرست بازار و فاسد شدن محصول کشاورزان در فصل برداشت» عنوان کرد.
این در حالی است که وزیر کشاورزی دولت پزشکیان پیشتر در ۱۰ بهمن، افزایش صادرات را علت اصلی جهش قیمت سیبزمینی در بازار معرفی کرده بود.
نوری قزلجه در آن زمان از وارد کردن ۷۰۰ تن سیبزمینی به بازار تهران خبر داد و افزود به همین نسبت، سیبزمینی در سراسر کشور توزیع شده و قیمت آن تا چند روز آینده کنترل میشود؛ وعدهای که در نهایت محقق نشد.
پژمان سلطانی، شهروند اهل بوکان و یکی از بازداشتشدگان جنبش «زن، زندگی، آزادی»، با حکم دادگاه کیفری استان آذربایجان غربی به اتهام «قتل عمد» یکی از اعضای بسیج به اعدام محکوم شد. دو شهروند دیگر نیز در این پرونده بهترتیب به ۱۵ سال و ۱۰ سال حبس محکوم شدند.
شبکه حقوق بشر کردستان یکشنبه ۲۱ بهمن از صدور احکام چهار تن از بازداشتشدگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» از سوی شعبه اول دادگاه کیفری ویژه نوجوانان استان آذربایجان غربی خبر داد.
طبق احکام صادر شده، پژمان سلطانی به اتهام «قتل عمد» یکی از اعضای بسیج به اعدام، رزگار بیگزاده بابامیری به اتهام «مباشرت در قتل» به ۱۵ سال حبس، و علی قاسمی به اتهام «مباشرت در قتل» به ۱۰ سال و یک روز حبس محکوم شدند.
کاوه صالحی، دیگر متهم این پرونده، از اتهام وارده تبرئه شد.
سایت حقوق بشری ههنگاو در همین رابطه نوشت جلسه رسیدگی به اتهامات این چهار شهروند ۹ دی برگزار و احکام دادگاه ۲۶ دی در زندان ارومیه به آنها ابلاغ شد.
پژمان سلطانی، رزگار بیگزاده بابامیری، علی قاسمی و کاوه صالحی
این چهار زندانی سیاسی در بخش دوم پرونده خود که در دادگاه انقلاب ارومیه تشکیل شده، همراه با یک شهروند دیگر به نام جوانمرد مامخسروی، با اتهاماتی از جمله «محاربه»، «بغی»، تهیه و رساندن دارو برای مداوای مجروحان اعتراضات ۱۴۰۱ و نگهداری و قاچاق تجهیزات اینترنت ماهوارهای (استارلینک) روبهرو هستند.
به نوشته شبکه حقوق بشر کردستان، این پرونده به دلیل شکایت این زندانیان از بازجویان وزارت اطلاعات به دلیل اعمال شکنجه برای گرفتن اعترافات اجباری، هنوز به نتیجه نرسیده و قرار است به یکی از شعب رسیدگیکننده به موارد نقض حقوق شهروندی ارسال شود.
بر اساس این گزارش، ۲۵ اسفند ۱۴۰۱ شخصی به نام محمدعلی محمدی، صاحب یک دکه سیگار فروشی در میدان فرمانداری شهر بوکان که به گفته منابع محلی بهعنوان همکار دستگاههای امنیتی شناخته میشد، با شلیک گلوله جان خود را از دست داد.
این پنج شهروند کُرد همراه با ۹ تن دیگر در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۲ به دلیل شرکت در اعتراضات مردمی در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» به دست نیروهای امنیتی در شهرهای بوکان و بانه بازداشت شدند.
آنها پس از تحمل ماهها شکنجه و حبس در سلول انفرادی برای اخذ اعترافات اجباری، از بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه به زندان مرکزی این شهر منتقل شدند.
از زمان آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در شهریور ۱۴۰۱، سرکوب معترضان و فعالان مدنی و سیاسی از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
در ماههای گذشته، اجرا، صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
به گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر دستکم ۵۶ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند که از آن جمله میتوان به پخشان عزیزی و وریشه مرادی اشاره کرد.
گروهی از بازنشستگان فولاد و معدن و تامین اجتماعی برای پیگیری مطالبات صنفی و معیشتی خود در شهرهای مختلف کشور تجمع اعتراضی برگزار کردند. این تجمعات با ادامه ناتوانی جمهوری اسلامی در رسیدگی به مطالبات بازنشستگان شکل گرفته است.
تجمعات بازنشستگان یکشنبه ۲۱ بهمن در شهرهای مختلف کشور از جمله اصفهان، اهواز، تهران و شوش، شکل گرفت.
بازنشستگان فولاد و معدن در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان مقابل ساختمان کانون بازنشستگان اصفهان تجمع کردند.
این گروه از بازنشستگان ضمن اعتراض به وضعیت نامناسب معیشتی، خواستار اجرای مصوبه «اصلاح همسانسازی» پرداخت معوقات و تامین منابع مالی آن شدند.
درمان رایگان و پرداخت عیدی معادل حداقل دو برابر حقوق، از دیگر مطالبات بازنشستگان صنعت فولاد و معدن عنوان شده است.
بازنشستگان صنعت فولاد پیش از نیز بارها در اعتراض به رسیدگی نکردن صندوق بازنشستگی فولاد به مطالباتشان دست به تجمع اعتراضی زده بودند.
بازنشستگان تامین اجتماعی اهواز در مقابل ساختمان استانداری خوزستان دست به تجمع زدند و نسبت به شرایط سخت و غیرقابل تحمل معیشتی و ادامه بیتوجهی مسئولان به شرایط زندگی خود اعتراض کردند.
آنها در این تجمع شعارهایی از جمله «یک کلام یک کلام / مزد بدون تبعیض والسلام»، «این آخرین پیام است / بدون ما کار شما تمام است»، «هزینهها دلاری است / حقوق ما ریالی است»، نه خواری، نه ذلت / ننگ بر این عدالت»، «نوبت ما که میشود / خزانه خالی میشود» و «مشکل ما این زمان / معیشت است و درمان»، سردادند.
بازنشستگان تامین اجتماعی شوش نیز در برابر ساختمان فرمانداری این شهر تجمع کردند. آنها در تجمع خود شعارهایی از جمله «کارگر زندانی آزاد باید گردد» و «فقط کف خیابان / به دست میاد حقمان»، سردادند.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی نوشت این گروه از بازنشستگان خواستار بهبود مستمریها براساس خط فقر، ارائه خدمات درمانی رایگان و ارتقای خدمات رفاهی شدند و اعلام کردند تورم بیامان و گرانی هر لحظه دلار، امانشان را بریده است.
ایلنا به نقل از یکی از بازنشستگان نوشت: «مستمری دریافتی تنها هزینههای یک هفته از هر ماه را پوشش میدهد و این شرایط باید تغییر کند.»
همزمان گروهی از بازنشستگان تامین اجتماعی و فرهنگی در تهران با وجود بارش برف تجمع کردند و پیگیر مطالبات خود شدند.
اتحادیه آزاد کارگران در خبری نوشت نوروز ذبیحی یکی از بازنشستگان تامین اجتماعی در تهران درحالیکه عازم محل تجمع در مقابل ساختمان این سازمان در خیابان آزادی تهران بود، بازداشت و به زندان اوین منتقل شد.
وضعیت معیشتی بازنشستگان و مستمریبگیران سبب شده تعداد تجمعات اعتراضی آنها در سالهای اخیر بهشدت افزایش پیدا کند.
کنفدراسیون کار ایران در خارج از کشور ۲۸ دی در گزارشی درباره وضعیت کارگران، مزدبگیران و جنبشهای اعتراضی ایران در سال گذشته میلادی نوشت در سال ۲۰۲۴ دستکم دو هزار و ۳۹۶ تجمع اعتراضی و ۱۶۹ اعتصاب در بخشهای مختلف کشور شکل گرفت.
وزیر نفت دستور ترامپ برای به صفر رساندن صادرات نفت ایران را سیاستی شکست خورده خواند و تعدادی از مقامهای جمهوری اسلامی نیز بر اجرای دستور خامنهای برای نفی مذاکره با آمریکا تاکید کردند.
محسن پاکنژاد، وزیر نفت، در واکنش به دستور ترامپ گفت که سیاست فشار حداکثری و تلاش برای رساندن صادرات نفت ایران به صفر «سیاستی شکست خورده است» و این آرزو «قطعا برای ترامپ دست نیافتنی خواهد ماند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۱۶ بهمن دستورالعملی «بسیار سختگیرانه» برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و گفت که جمهوریاسلامی دیگر نباید به کشورهای دیگر نفت بفروشد.
ترامپ اما پس از آن بر گفتوگو با جمهوری اسلامی تاکید کرده و در آخرین سخنان خود نسبت به توافق مدنظر خود با جمهوری اسلامی ابراز امیدواری کرد و افزود در صورت رسیدن به این توافق، اسرائیل ایران را بمباران نخواهد کرد.
تعدادی از مقامهای جمهوری اسلامی از جمله حسین شریعتمداری، نماینده خامنهای در روزنامه کیهان، معتقدند که «ترامپ در واقع دعوت به مذاکره نکرده، دعوت به تسلیم کرده است.»
در همین حال محسن رضایی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران، گفت: «ترامپ میگوید خواهان پیشرفت مردم ایران است، اگر راست میگوید باید از جلوی ملت ایران کنار برود و دست از کارشکنی بردارد.»
تعداد دیگری از مقامهای جمهوری اسلامی نیز ضمن واکنش به سخنان ترامپ خواستار شرکت در راهپیمایی ۲۲ بهمن شدند.
از جمله مسعود پزشکیان گفت که «در روز ۲۲ بهمن باید نشان دهیم ایران ما ضعیف نشده است و مردم ما پای انقلاب خود ایستادهاند.»
تعدادی از دیگر مقامهای نیز بر حمایت از سخنان خامنهای درباره مذاکره با آمریکا تاکید کردهاند.
از جمله محمد شریعتمداری، وزیر صنعت در دولت روحانی، گفت که «نظام سلطه بداند با جمهوری اسلامی ایران نمیتواند به زبان جباران سخن بگوید» و همه «متحد پشت سر رهبری ایستادهایم.»
علی خامنهای روز ۱۹ بهمن ضمن مخالفت با مذاکره با آمریکا گفت چنین مذاکراتی «هیچ تاثیری در حل مشکلات کشور ندارد» و «مذاکره کردن عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست».
پس از این سخنان مقامهای دولت پزشکیان از مواضع خود درباره مذاکره با آمریکا عقب نشینی کردند و از جمله فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد که مذاکرات با کشورهای اروپایی ادامه خواهد داشت و «همه بهخوبی میدانند ایران در شرایطی که مذاکره غیر شرافتمندانه باشد، به آن تن نخواهد داد».
در همین حال غلامعلی حداد عادل رییس سابق مجلس، با اشاره به انتقادها در فضای مجازی از سخنان خامنهای و وضعیت بد اقتصادی گفت که خامنهای از وضعیت اقتصادی و واقعیت خبر دارد اما معتقد است «این مشکل با مذاکره با ترامپ حل نمیشود زیرا ما یک بار همین راه را رفتهایم و عهدشکنی آمریکا را تجربه کردهایم.»
پس از برگزاری مراسم تحلیف دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در اول بهمن ماه، قیمت دلار روندی افزایشی داشته و پس از مخالفت خامنهای با مذاکره با آمریکا نیز حدود پنج هزار تومان افزایش یافته است.
در همین حال یک روز پس از دیدار خامنهای با سران حماس و سخنانش درباره بی تاثیر بودن تهدیدهای آمریکا، بهای هر دلار آمریکا در بازار آزاد ایران با سه هزار تومان افزایش از ۹۲ هزار تومان عبور کرد.
بهای هر سکه طرح جدید نیز در یکشنبه ۲۱ بهمن، به ۷۷ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان رسید.
یک روز پس از سخنان علی خامنهای درباره بی تاثیر بودن تهدیدهای ایالات متحده، بهای هر دلار آمریکا در بازار آزاد ایران با چهار هزار تومان افزایش، از ۹۳ هزار تومان عبور کرد. بهای هر سکه طرح جدید نیز یکشنبه ۲۱ بهمن به ۷۷ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان رسید.
در همین حال خبرگزاری ایرنا نوشت که معاملهگران بازار سکه و طلا روز یکشنبه شاهد افزایش قیمت انواع سکه و طلا در بازار بودند که متاثر از افزایش نرخها در بازار غیررسمی ارز بود.
روز شنبه نیز قیمت دلار در بازار آزاد به ۸۹ هزار تومان رسیده بود. قیمت دلار در ابتدای سال ۱۴۰۳ در محدوده ۶۱ هزار تومان بود.
در این روز اما خامنهای در دیدار رییس و اعضای شورای رهبری حماس، تهدیدهای آمریکا را در ذهنیت مسئولان جمهوری اسلامی بیتاثیر خواند.
پس از برگزاری مراسم تحلیف ترامپ در اول بهمن، قیمت دلار و سکه چند بار افزایش یافته است. در روز تحلیف او، قیمت دلار حدود ۸۱ هزار تومان بود و یک روز پس از آن، حدود هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافت.
سهشنبه ۱۶ بهمن، پس از امضای دستورالعمل به صفر رساندن صادرات نفت ایران به وسیله دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نرخ دلار در ایران با حدود هزار تومان افزایش، از مرز ۸۵ هزار تومان گذشت.
همان روز، توزیعکنندگان عمده موادغذایی بازار مولوی، خیام جنوبی و میدان قیام در تهران، مغازههای خود را بستند و در اعتراض به گرانی، بالا رفتن نرخ دلار، تورم و میزان مالیات، تجمع کردند.
در این روز قیمت سکه طلای طرح جدید، از ۶۳ میلیون تومان فراتر رفت.
ششم بهمن نرخ فروش هر قطعه سکه طلای طرح جدید به ۶۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده بود.
قیمت سکه طلای طرح جدید نیز شنبه به ۷۴ میلیون تومان و یکشنبه به ۷۷ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان رسید.
رکوردشکنی نرخ ارز در کنار افزایش قیمت سکه، حاکی از بالا رفتن تورم در ماههای آینده خواهد بود.
سوم دی ماه ویدیویی از جلسه عبدالناصر همتی، وزیر امور اقتصادی و دارایی با نمایندگان مجلس شورای اسلامی منتشر شد که او با استفاده از مدل برابری قدرت خرید، اعلام کرد کف قیمت دلار باید ۷۳ هزار تومان باشد.
خبرگزاری آناتولی خبر داد که ابراهیم کالین، رییس سازمان امنیت ترکیه در سفر به تهران با اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات دولت پزشکیان و علیاکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و درباره موضوعاتی چون وضعیت سوریه و پکک گفتوگو کرده است.
شورای عالی امنیت ملی ایران نیز روز شنبه ۲۰ بهمن خبر داده بود که ابراهیم کالین، رییس سازمان اطلاعات ملی ترکیه «میت» با علی اکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی، دیدار کرد.
در خبر شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام شده بود که «در این دیدار موضوعات دو جانبه، منطقهای و وضعیت سوریه مورد بررسی قرار گرفت و دو طرف تاکید کردند که روابط دو کشور بسیار نزدیک و برادرانه است و در عمده موضوعات اشتراک نظر دارند.»
در حالی که جمهوری اسلامی در کنار روسیه حامی اصلی بشار اسد بود، ترکیه حامی اصلی گروه تحریر شام بود که حاکمیت در دمشق را دست گرفته است.
در همین حال تهران و آنکارا پس از سقوط دولت بشار اسد وارد تقابلی شدهاند که نشانههای آن را در سخنان مقامات جمهوری اسلامی و ترکیه و نیز برخی رسانههای حامی حکومت در ایران میتوان دید.
از جمله هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه چند بار گفته که جمهوری اسلامی از وضعیت جدید درس خواهد گرفت. رسانههای حکومتی در ایران مانند روزنامه کیهان و خبرگزاری تسنیم روز سهشنبه، ۲۷ آذر، اظهارات فیدان را «گزافهگویی» و «کنایهآمیز» خواندند.
جمهوری اسلامی و ترکیه در عین اختلاف درباره سوریه درباره مقابله با گروههای کرد توافق دارند.
از جمله سال ۱۳۹۷ و همزمان سفر محمد جواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی به ترکیه سپاه پاسداران به همراه پهپادهای ارتش ترکیه منطقه آلانه در نزدیکی شهر مرزی حاجی عمران در اقلیم کردستان عراق را هدف قرار دادند.
در همین حال خبرگزاری آناتولی مبارزه با سازمانهایی چون پکک و داعش و آتشبس غزه را از موضوعات مطرح شده در گفت و گوهای ابراهیم کالین با مقامات جمهوری اسلامی ذکر کرد.
خبرگزاریها نیز این سفر را نشاندهنده افزایش همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی دو کشور، بهرغم اختلافات بر سر سوریه دانستند.
ترکیه اعضای کُرد نیروهای دموکراتیک سوریه را وابسته به حزب کارگران کردستان (پکک) میداند و بر عقبنشینی آنها از سوریه تاکید دارد.
در همین حال رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، روز سهشنبه ۱۶ بهمن در سفر احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، با اشاره به گفتوگوهای خود با الشرع درباره اقدامات علیه شبهنظامیان در شمال شرق سوریه، بر آمادگی ترکیه برای کمک به دمشق در نبرد با داعش و شبهنظامیان کرد در سوریه تاکید کرد.