تصاویر منتشر شده از مراسم تحلیف دونالد ترامپ نشان میدهد میلیاردرهای صاحبنام شرکتهای برجسته فنآوری جهان در ردیفی جلوتر از اعضای کابینه رییسجمهوری آمریکا قرار داشتند. منتقدان ترامپ این موضوع را نشانهای از اولیگارشی و نفوذ گسترده این افراد در سیاستهای ایالات متحده دانستند.
وبسایت خبری گاردین دوشنبه اول بهمن گزارش داد ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، تیم کوک، مدیرعامل اپل، سوندار پیچای، مدیرعامل گوگل و جف بیزوس، بنیانگذار آمازون، با نشستن در کنار یکدیگر در مراسم تحلیف ترامپ، رابطه نزدیک صنعت فنآوری و رییسجمهوری جدید آمریکا را به نمایش گذاشتند.
این مراسم پیشتر قرار بود در فضای باز برگزار شود. بر اساس برنامه اولیه، مدیران شرکتهای فنآوری بنا بود بر سکوی اصلی بنشینند، همان جایگاهی که به اعضای خانواده ترامپ، روسای جمهور پیشین آمریکا و دیگر مهمانان بلندپایه اختصاص داشت.
این برنامه به دلیل سرمای شدید هوا در واشینگتن به داخل کنگره آمریکا منتقل شد و در نهایت، میلیاردهای شهیر صنعت فنآوری در کنار اعضای خانواده ترامپ و حتی جلوتر از اعضای کابینه او قرار گرفتند.
واکنشها به جایگاه میلیاردرهای صنعت فنآوری در مراسم تحلیف ترامپ
الیزابت وارِن، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، در واکنش به نحوه چینش مهمانان مراسم تحلیف در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «میلیاردرهای غولهای دنیای فنآوری در مراسم تحلیف ترامپ در ردیف اول جای گرفتند. آنها حتی جایگاهی بهتر از اعضای منتخب کابینه ترامپ دارند. این خود گویای همه چیز است.»
شو زی چو، مدیرعامل تیکتاک، سم آلتمن، مدیرعامل اوپن اِیآی و دارا خسروشاهی، مدیرعامل اوبر، از دیگر مهمانان مراسم تحلیف ترامپ بودند.
اریک آدامز، شهردار نیویورک، روپرت مرداک، چهره پرقدرت رسانهای جهان و خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین، نیز در این مراسم حضور یافتند اما به گزارش گاردین، در جایگاههایی «کماهمیتتر» از برخی دیگر از مهمانان قرار داشتند.
در کنار میلیاردرهای صنعت فنآوری در مراسم تحلیف ترامپ یک چهره دیگر نیز دیده میشد: لورن سانچز، نامزد جف بیزوس.
رون فیلیپکوسکی، تحلیلگر رسانهای نزدیک به حزب دموکرات، با اشاره به این موضوع گفت: «هیچیک از همسران اعضای کنگره اجازه حضور در سالن این مراسم را نداشتند. قوانین متفاوتی برای اولیگارشها وجود دارد.»
اولیگارش در گفتمان سیاسی به فردی اطلاق میشود که عضو گروهی محدود از قدرتمندان بانفوذ است و کنترل یک کشور، سازمان یا صنعت را در دست دارد.
پیشتر استیو بنن، استراتژیست ارشد و مشاور پیشین ترامپ، حضور مدیران غولهای فنآوری جهان در مراسم تحلیف رییسجمهوری جدید آمریکا را نماد «تسلیم رسمی» آنها دانست و این رویداد را به تسلیم ژاپن در برابر متفقین در جنگ جهانی دوم تشبیه کرد.
جو بایدن، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، ۲۶ دی در سخنرانی پایانی خود، نسبت به «تمرکز خطرناک قدرت در دست چند نفر ابرثروتمند» هشدار داد و گفت: «یک اولیگارشی در آمریکا در حال شکلگیری است که ثروت، قدرت و نفوذ بیحد و حصر دارد و واقعا تمام دموکراسی ما را تهدید میکند.»
ریچارد گرنل فرستاده ویژه ترامپ برای ماموریتهای ویژه اعلام کرد که روز دوشنبه با چندین مقام در ونزوئلا گفتوگو کرده و قرار است جلسات خود را از صبح سهشنبه آغاز کند.
خبرگزاری رویترز به نقل از منبعی آگاه گزارش داد او قصد دارد روز سهشنبه با رهبران مخالفان دولت ونزوئلا در واشینگتن دیدار کند.
جمعه پنجم بهمن، برابر با ۲۴ ژانویه که روز جهانی «وکلای در معرض خطر» است. همزمان گزارشهای منتشر شده در رسانههای حقوق بشری نشان میدهد فشار بر وکلای دادگستری در ایران رو به افزایش است.
۲۴ ژانویه از سال ۲۰۱۰ به عنوان روز جهانی «وکلای در معرض خطر» در تقویم وکالت و قضا نامگذاری شده است.
در حال حاضر شماری از وکلای دادگستری در ایران، به دلیل پروندهسازی نهادهای امنیتی و دستگاه قضایی با احکامی همچون حبس یا محرومیت از اشتغال مواجه هستند.
در تازهترین نمونه از فشارها بر وکلای دادگستری، دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی، اول بهمن بهنام نزادی، وکیل دادگستری را بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به چهار ماه حبس و یک سال محرومیت از وکالت محکوم کرد.
این وکیل دادگستری که ادمین صفحه اینستاگرامی «تخلفات انتظامی قضات» است، در بخش دیگر پرونده خود از سوی شعبه ۱۰۶ دادگاه کیفری اراک با اتهام «انتشار اسرار محرمانه» به ۱۳ ماه و ۱۶ روز حبس و بابت اتهام «نشر اکاذیب» به ۱۱۳ روز حبس محکوم شده است.
طاهر نقوی، وکیل دادگستری زندانی در اوین نیز ۲۹ دی با حکم دادگاه تجدیدنظر استان تهران و با اتهامات «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی» به شش سال حبس، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت از حقوق اجتماعی و منع عضویت در احزاب محکوم شد.
خسرو علیکردی، وکیل خانواده کشتهشدگان خیزش انقلابی که از اوایل دی ماه در زندان وکیلآباد مشهد بهسرمیبرد، هفته گذشته با حکم دادگاه انقلاب مشهد و با اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» از طربق «انتشار مطالبی در فضاى مجازى» به یک سال حبس محکوم شد.
فرید نیکپی، وکیل دادگستری نیز ۲۸ آبان با حکم دادگاه کیفری دو تهران به ۹۱ روز حبس و پرداخت ۳۰ میلیون تومان جزای نقدی محکوم شد. حکم حبس صادره علیه او به مدت دو سال به حالت تعلیق درآمده است.
احضار برای تحمل حبس
محمدرضا فقیهی، وکیل دادگستری که با حکم دادگاه انقلاب تهران به پنج سال حبس و دو سال ممنوعیت خروج از کشور، محرومیت از وکالت و منع عضویت در احزاب و گروههای سیاسی محکوم شده است، اعلام کرد که دوم بهمن خود را برای تحمل حبس به زندان اوین معرفی خواهد کرد.
همزمان، مهدی کریمی فارسی، وکیل دادگستری که بهتازگی از سوی دادگاه تجدیدنظر استان تهران به یک سال حبس محکوم شده است، اعلام کرد که به دنبال احضار خود، دوم بهمن به زندان اوین خواهد رفت.
علاوه بر این افراد، شمار دیگری از وکلای دادگستری با پروندههای باز در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی مواجه شده یا در در زندان بهسر میبرند.
جلسه بازپرسی پیام درفشان، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، ۹ دی با اتهامات «نشر اکاذیب و افترا و توهین به مقامات و مامورین» در دادسرای کرج برگزار شد.
مهدی شکیبافر، وکیل دادگستری زندانی که طی سالهای گذشته وکالت برخی معترضان بازداشت شده را به صورت رایگان بر عهده داشت، از ۱۳ آذر برای درمان بیماری قلبی تحت نظارت و پابند الکترونیکی از زندان ساوه آزاد شد.
در ۱۹ آبان نیز جلسه تفهیم اتهام رمضان حاجیمشهدی، وکیل دادگستری ساکن گرگان در دادسرای مجتمع قضایی قدوسی تهران برگزار شد.
محمد نجفی یکی دیگر از وکلای زندانی در ایران است که به دلیل فعالیتهای حقوق بشری با پروندهسازیهای متعدد مواجه و با اتهامات مختلف به بیش از ۲۱ سال حبس محکوم شده است.
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره وکلای دادگستری از جمله وکلای فعالان مدنی و سیاسی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
این فشارها از زمان آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» شدت گرفته و طی این مدت برخی وکلا با پروندهسازی نهادهای امنیتی و قضایی به حبس محکوم شدهاند.
پیش از این در ۲۶ دی، اتحادیه سراسری کانونهای وکلای دادگستری ایران (اسکودا) اعلام کرد که از ابتدای سال ۱۳۹۶ تا کنون، دستکم ۵۴ فقره قتل، سوءقصد و تخریب اموال وکلای دادگستری انجام شده است.
براساس این گزارش، از میان این ۵۴ فقره نیز ۱۷ مورد قتل، پنج مورد مرگ مشکوک، ۳۰ مورد سوءقصد و دو مورد تخریب اموال (آتشسوزی عمدی خودرو) بوده است.
رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی و یک حامی حقوق پناهجویان گزارش داد صدها پناهجوی افغان که قرار بود به ایالات متحده سفر کنند، با لغو پروازهای برنامه اسکان مجدد خود مواجه شدهاند.
شاون وندایور، رییس ائتلاف AfghanEvac، متشکل از کهنهسربازان و گروههای حامی در آمریکا، و یک مقام رسمی آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، اعلام کردند این گروه شامل کودکان بدون همراهی است که در انتظار پیوستن به خانوادههای خود در ایالات متحده هستند، و همچنین افغانهایی که به دلیل همکاری با دولت پیشین تحت حمایت آمریکا در معرض خطر انتقامگیری طالبان قرار دارند.
به گفته این دو، تصمیم ایالات متحده همچنین هزاران افغان دیگر را که تاییدیه اسکان مجدد در آمریکا را بهعنوان پناهنده دریافت کردهاند اما هنوز پروازی از افغانستان یا کشورهای همسایه مانند پاکستان به آنان ارائه نشده، در بلاتکلیفی قرار داده است.
ترامپ که سختگیری در امور مهاجرتی را یکی از وعدههای اصلی کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ خود قرار داد، سرنوشت برنامههای پناهندگی ایالات متحده را در هالهای از ابهام قرار داده است.
به گزارش رویترز، کاخ سفید و وزارت خارجه که نظارت بر برنامههای پناهندگی آمریکا را بر عهده دارند، هنوز به درخواستها برای اظهار نظر پاسخی ندادهاند.
وندایور گفت: «افغانها و حامیانشان در وحشت هستند. امروز مجبور شدم چهار بار تلفنم را شارژ کنم اینقدر که تماس داشتم.»
او با اشاره به تماسهایش با تیم انتقالی ترامپ افزود: «به آنها هشدار داده بودیم که این اتفاق خواهد افتاد، اما باز هم این اقدام را انجام دادند. امیدواریم تجدید نظر کنند.»
