مهرداد فرهمند، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، گفت:«وضعیت فعلی در ایران نتیجه سیاستی است که سطوح تصمیمگیری لشکری و کشوری را از افرادی که اندکی خردورزی داشتهاند تهی کرد و در مقابل کسانی را در جایگاه تصمیم گیری قرار داد که وضعیت را به این مرحله رساندهاند.»
او افزود:«استراتژی آنها بر این اساس بود که در صورت جنگ، جبهه در لبنان و سوریه و غزه باشد اما در حال حاضر وضعیت معکوس شده است. برای مثال وقتی وارد سوریه شدند ادعا کردند ما در سوریه میجنگیم تا مجبور نشویم در خاک خود بجنگیم. اما شاهد آن هستیم که در وضعیت فعلی در حال کشاندن جنگ غزه به خاک ایران هستند.»
فرهمند گفت:«جمهوری اسلامی در رابطه با جنگ غزه میتوانست به عنوان تنها کشوری که حماس از آنها حرفشنوی دارد راهبرد دیپلماسی را انتخاب کند، میتوانست به عنوان طرف اصلی مذاکرات حضور یابد و با ارائه کمکهای موثر به پایان دادن تنشها و خشونت در این منطقه، امتیازات قابل توجهی کسب کند. امادر مقابل راهی را انتخاب کرد که منتهی به در معرض خطر قرار دادن امنیت خاک خودش شد.»
انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای مسافربری اوکراینی با انتشار بیانیهای، تاکید کرد:« لازم است جهان در برابر سیاستهای جنگطلبانهی جمهوری اسلامی بایستد، سپاه پاسداران را در لیست گروههای تروریستی بگذارد، در پیگرد حقوقی تمام کسانی که علیه مردم ایران جنایت میکنند بکوشد و از جامعه مدنی ایران برای فایق آمدن بر این حکومت حمایت کند.»
در این بیانیه، که روز دوشنبه ۲۷ فروردین منتشر شد، آمده است:«جنگطلبان جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تنها به بقا و ادامه حکومت خود میاندیشند. ماجراجوییهای نظامی آنها که با شلیک صدها موشک و پهپاد انجام شد به همه نشان داد این حکومت هیچ ارزشی برای جان غیرنظامیان قائل نیست.»
در این بیانیه گفته شده است:« پرواز PS752 و صد و هفتاد و هفت مسافر بیگناه آن، تمام جوانانی که در خیابانها هدف گلوله قرار گرفتند و زندانی شدند، زنانی که این روزها تحت خشونت و فشار شدید حکومت هستند، بیگناهانی که به مسلخ اعدام فرستاده شدند، اهداف اصلی این حکومت جهنمی هستند.»
خانوادههای جانباختگان هواپیمای مسافربری اوکراینی در بیانیه خود گفتهاند:« جمهوری اسلامی، ایران و میلیونها ایرانی را در خطر جنگ قرار داده است و هیچ اهمیتی به سلامت و امنیت آنها نمیدهد. مردم ایران شایسته زندگی در رفاه و آرامش هستند. در جنگ، بیگناهان و غیرنظامیان بیشترین آسیب را میبینند و حکومتهایی چون جمهوری اسلامی فرصت بیشتری برای سرکوب جامعه مدنی ایران پیدا میکنند.»
جابر رجبی، فعال و تحلیلگر سیاسی، گفت:«حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل به غیر از سر و صدا کردن و رسانهای شدن این موضوع هدف دیگری برای نظام نداشت؛ اما در مقابل اسرائیل در صورت حمله هدفمند عمل خواهد کرد.»
او افزود: «این کشور میتواند با حمله خود برنامه هستهای ایران را به تعویق بیندازد.»
رجبی افزود:«وقتی آمریکا میگوید در حال تجهیز پدافند عراق هستیم تا جلوی حمله را بگیرد و طرف عراقی میگوید خویشتنداری کنید، نشان میدهد در صورت حمله اسرائیل چقدر جمهوری اسلامی تنها خواهد ماند.»
او افزود:« آنها شب حمله به اسرائیل با واقعیت روبرو شدند و مطمئنا از توان نظامی ضعیف خود باخبرند. در شرایطی که علی خامنهای میخواهد به کشورهای دیگر انقلاب صادر کند و خود را رهبر جهان اسلام میداند ممکن است کشورها به این فکر کنند که اسرائیل گنبد آهنین را دارد، اما اگر جمهوری اسلامی به ما حمله کند چه اتفاقی خواهد افتاد؟»
رجبی گفت:«در حال حاضر جمهوری اسلامی از نظر نظامی تنهاست. حتی روسیهای که جمهوری اسلامی آن را شریک راهبردی خود میداند نیز موضع ضعیفی در برابر حمله به اسرائیل گرفت و از همه مهمتر مردم ایران در کنار جمهوری اسلامی نمیایستند.»
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره خطرات حمله اسرائیل به نیروگاههای هسته ای گفت:«بازرسان ما در ایران دیروز از سوی دولت ایران مطلع شدند که تمام تاسیساتی که ما هر روز آنها را بازرسی می کنیم به دلیل ملاحظات امنیتی بسته میماند و برای ادامه بازرسیها امروز بازگشایی خواهند شد.»

او افزود:«اما من تصمیم گرفتم اجازه ندهم بازرسها به بازرسیها برگردند تا از وضعیت امنیتی مطمئن شویم. ما خواهان خویشتنداری طرفین هستیم.»
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه، ۲۷فروردین، در گفتگویی تلفنی با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت:«جمهوری اسلامی قادر بود این عملیات را در شعاع گستردهتری انجام دهد، اما صرفا آن بخش از مواضع نظامی اسرائیل را هدف قرار داد که از آنجا حمله به سفارت ایران در دمشق صورت گرفته بود.»
او افزود:«بهدلیل ناکارآمدی شورای امنیت، تنها گزینهای که برای جمهوری اسلامی باقی ماند دفاع مشروع از خود بود.»
رسانههای نزدیک به جمهوری اسلامی در گزارش خود از این تماس تلفنی همچنین به نقل از دبیرکل سازمان ملل نوشتند:« ما از اسرائیل نیز میخواهیم اقدام تلافیجویانهای انجام ندهد تا از تنشها در منطقه به نفع برقراری صلح و گسترش خشونتها کاسته شود.»
هوشنگ حسنیاری، کارشناس مسائل نظامی، گفت:«در یک مقایسه ساده میان توان هوایی اسرائیل و جمهوری اسلامی میتوان نتیجه گرفت که اسرائیل شرایط بسیار مناسبتری را داراست.»
او گفت: «جمهوری اسلامی هواپیماهای جنگی فرسودهای دارد به همین دلیل باید از تسلیحات جایگزین مانند موشک و پهپاد در حمله خود استفاده میکرد. در مقابل اسرائیل هواپیماهای رادارگریزی مانند اف۳۵ دارد و حتی یک بار ۳ فروند از این هواپیماها را بر فراز تهران به پرواز درآورد و جمهوری اسلامی متوجه حضورشان نشد.»
حسنیاری افزود:« تا قبل از این حمله احتمالا گزافهگوییهای جمهوری اسلامی درباره برخورداری از توان نظامی بالا عدهای را متقاعد میکرد اما در عمل شاهد نتیجه ناموفق حمله علیرغم بهکارگیری کل توان در اختیار کشور بودیم. در نتیجه انتظار میرود جمهوری اسلامی برای ادامه تنش، فعالیت گروههای مزدور و نیابتی خود را از سر بگیرد.»
او درباره توان پدافندی جمهوری اسلامی در صورت حمله اسرائیل نیز گفت:«آنها برای سالهای متمادی از روسیه درخواست کردند که سیستم ضدهوایی اس۴۰۰ خود را در اختیارشان قرار دهد؛ اما این اتفاق رخ نداد و آنچه که امروز جمهوری اسلامی در زمینه حفظ حریم هوایی در اختیار دارد پیشرفته و قابل اعتماد نیست.»
حسن یاری افزود: «در این قیاس تواناییهای اسرائیل چه از نظر کیفی و چه از نظر کمی برتری دارند. مسئله حائز اهمیت مسافت میان اسرائیل و ایران و سوختگیری هواپیماهای اسرائیلی است. این امر غیرممکن نیست اما تا حدی چالشبرانگیز است. اما از سوی دیگر موشکهای اسرائیلی بهراحتی قادر هستند این مسیر را طی کنند و به خاک ایران برسند. این موشکها با برد بالا و کلاهکهای سنگینی که دارند، میتوانند ضربات جدی به اهداف خود در ایران وارد کنند.»





