یک مقام پیشین نیروی دریایی سریلانکا به ایراناینترنشنال گفت که خدمه ناو «آیریس بوشهر» وابسته به نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی که پیشتر در یکی از بنادر این کشور پهلو گرفته بود، با ترک این کشتی به سریلانکا گریختهاند.
این شناور در ۱۴ اسفند، بهدلیل آنچه «نقص فنی در موتور» عنوان شد، با ۲۰۸ نفر از پرسنل نیروی دریایی ــ شامل ۵۳ افسر و ۸۴ دانشجوی افسری ــ در بندر کلمبو پهلو گرفت.
با این حال، مقام سابق نیروی دریایی سریلانکا فاش کرد درخواست ناو بوشهر برای دریافت کمکهای بشردوستانه به بهانه خرابی موتور، در حقیقت پوششی برای «فرار دستهجمعی» خدمه بوده است.
او افزود این تصمیم خدمه از فروپاشی عمیق اعتماد آنان به جمهوری اسلامی در بحبوحه جنگ کنونی در ایران سرچشمه میگیرد.
به گفته او، غرق شدن ناوشکن «دنا» به دست یک زیردریایی آمریکایی این بیاعتمادی را بیشتر کرد؛ رخدادی که به خدمه نشان میداد جمهوری اسلامی به جان و سرنوشت نیروهای خود توجهی ندارد.
این منبع آگاه در ادامه گفت تمامی ۲۰۸ ملوان کشتی را ترک کردهاند، به پایگاه نیروی دریایی «ولیسارا» منتقل شدهاند و اکنون تحت نظارت مقامات امنیتی سریلانکا قرار دارند.
در همین حال، کشتی آیریس بوشهر نیز توقیف و برای نگهداری به بندر ترینکومالی منتقل شده است.
بر اساس این گزارش، هرچند به نمایندگان سفارت جمهوری اسلامی اجازه داده شده با ملوانان دیدار حضوری داشته باشند، اما حکومت ایران در اقدامی تنبیهی از ارائه هرگونه خدمات کنسولی به آنان خودداری کرده است.
درهمین حال، رییسجمهوری و دیگر مقامهای ارشد سریلانکا اعلام کردهاند تا زمانی که جنگ کنونی در ایران ادامه داشته باشد و جمهوری اسلامی بر سر کار باشد، نه ملوانان و نه کشتی به ایران بازگردانده نخواهند شد.
ناوشکن «دنا» که در حال بازگشت از تمرین دریایی بینالمللی «میلان ۲۰۲۶» در هند بود، ۱۳ اسفند در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب این کشور در اقیانوس هند هدف اژدر زیردریایی آمریکا قرار گرفت و غرق شد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، چهارشنبه ۱۳ اسفند ماه به خبرنگاران گفت که «یک زیردریایی آمریکایی، یک ناوشکن ایرانی را در آبهای بینالمللی غرق کرده است.»
این نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم است که یک زیردریایی آمریکایی با شلیک اژدر یک کشتی جنگی را هدف قرار میدهد.
یک منبع مطلع و مرتبط با بازماندگان این ناوشکن به ایراناینترنشنال گفت پیش از غرق شدن ناوشکن «دنا» در نزدیکی سواحل سریلانکا، آمریکا دو بار به خدمه این ناو هشدار داده بود آن را ترک کنند، اما فرمانده ناو اجازه خروج نیروها را نداد و این موضوع به درگیری میان برخی خدمه و فرمانده انجامید.
مقامات قضایی بندر گاله سریلانکا، پنجشنبه ۱۴ اسفند اعلام کردند که اجساد ۸۴ نفر از خدمه این کشتی از آب گرفته شدهاند و در پزشکی قانونی بیمارستانی در بندر گاله نگهداری میشوند.
به گفته مقامات سریلانکایی، ۳۲ نفر دیگر از خدمه ناوشکن دنا که مجروح شدهاند، در بیمارستانی در بندر گاله بستری شدهاند.
سرنوشت ناو لاوان
در همین حال خبرگزاری رویترز گزارش داد هند در اقدامی که مقامهای این کشور آن را «انساندوستانه» توصیف کردهاند، به یک ناو جنگی حکومت ایران اجازه داد در بندر کوچی در جنوب هند پهلو بگیرد؛ اقدامی که همزمان با حمله آمریکا به یک ناو دیگر نیروی دریایی جمهوری اسلامی در نزدیکی سریلانکا رخ داد.
بر اساس این گزارش، ناو لاوان چهارشنبه در بندر کوچی پهلو گرفت؛ همان روزی که یک زیردریایی آمریکایی ناوچه ایرانی دنا را هدف قرار داد و غرق کرد. یک منبع دولتی هند به رویترز گفت این پهلوگیری پس از درخواست فوری تهران انجام شده است.
سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، در نشست سالانه گفت کشتی لاوان به همراه دو شناور دیگر در مسیر حضور در یک بازبینی ناوگان دریایی قرار داشتند اما در جریان تحولات جنگی اخیر گرفتار شدند. او تاکید کرد تصمیم دهلینو برای پذیرش این کشتی از منظر ملاحظات انسانی گرفته شده است.
جایشانکار گفت: «ما این موضوع را از دیدگاه انسانی بررسی کردیم، جدا از مسائل حقوقی که ممکن بود مطرح باشد. فکر میکنم کار درستی انجام دادیم.»
به گفته وبسایت خبری موسسه نیروی دریایی آمریکا، کشتی لاوان یک شناور آبی-خاکی برای عملیات پیادهسازی نیرو است.
بر اساس این گزارش، ۱۸۳ خدمه ناو لاوان در تاسیسات نیروی دریایی هند در بندر کوچی اسکان داده شدهاند.
ارتش اسرائیل یکشنبه ۱۷ اسفند در بیانیهای اعلام کرد شماری از «فرماندهان کلیدی» نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در هتل «رامادا پلازا» هدف قرار گرفتند.
در این بیانیه آمده است: «فرماندهان شاخه لبنان نیروی قدس در حال پیشبرد حملات تروریستی علیه دولت اسرائیل و شهروندان آن بودند و همزمان به نفع سپاه پاسداران فعالیت میکردند.»
عمیت سگال، خبرنگار کانال ۱۲، به نقل از یک منبع اسرائیلی گزارش داد به نظر میرسد مجید حسینی، رییس امور مالی شاخه لبنان، علی بی آزار، رییس امور اطلاعاتی شاخه لبنان، احمد رسولی، رییس امور اطلاعاتی شاخه فلسطین و حسین احمدلو، مسئول پرونده «صهیونیسم» در شاخه لبنان نیروی قدس سپاه، در این حمله از پا درآمدند.
پیشتر در ۱۲ اسفند، ارتش اسرائیل از کشته شدن داوود علیزاده، فرمانده شاخه لبنان نیروی قدس سپاه، در جریان عملیاتی در تهران خبر داده بود.
خبرگزاری رویترز ۱۷ اسفند نوشت در حمله اخیر اسرائیل به بیروت، یک سوئیت در طبقه چهارم هتل رامادا پلازا مورد اصابت قرار گرفت. در این رویداد، ۱۰ تن دیگر نیز زخمی شدند.
محله الروشه که هتل رامادا پلازا در آن واقع شده، یکی از جاذبههای گردشگری بیروت به شمار میرود، اما در روزهای اخیر، میزبان شمار زیادی از آوارگانی بوده که در پی شدت گرفتن درگیریها، از جنوب لبنان گریختهاند.
رویترز افزود این نخستین حمله اسرائیل به قلب بیروت از زمان آغاز مجدد درگیریها با حزبالله به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، اکنون بیم آن میرود که دامنه حملات اسرائیل از جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت (ضاحیه)، مناطقی که حزبالله معمولا در آنها حضور دارد، فراتر رود.
رویترز ۱۶ اسفند نوشت در پی هشدارهای اسرائیل، بیش از ۱۵۰ شهروند ایرانی، از جمله دیپلماتهای جمهوری اسلامی و خانوادههای آنها، لبنان را با یک هواپیمای روسی به مقصد روسیه ترک کردند.
۱۲ اسفند، ارتش اسرائیل هشدار داده بود عوامل حکومت ایران «پیش از آنکه هدف قرار گیرند، باید فورا لبنان را ترک کنند».
یک روز بعد، نواف سلام، نخستوزیر لبنان، از مقامهای این کشور خواست هر یک از نیروهای سپاه پاسداران را که در لبنان فعالیت نظامی انجام میدهند، بازداشت و از کشور اخراج کنند.
حزبالله ۱۱ اسفند در حمایت از حکومت ایران، اسرائیل را هدف قرار داد و لبنان را به مناقشه کنونی کشاند. اسرائیل نیز در واکنش، عملیات نظامی تازهای را علیه این گروه نیابتی جمهوری اسلامی آغاز کرد.
وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد تاکنون در حملات اسرائیل، ۳۹۴ نفر کشته و ۱۱۳۰ تن دیگر زخمی شدهاند.
ششم اسفند، یک مقام ارشد حزبالله در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفته بود این گروه در صورت حملات «محدود» آمریکا به ایران مداخله نظامی نخواهد کرد، اما هرگونه آسیب به علی خامنهای را «خط قرمز» میداند.
خامنهای ۹ اسفند در عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا کشته شد.
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، یکشنبه ۱۷ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «صبح یکشنبه در ایران است و قطع اینترنت وارد دومین هفته خود شده است. این شرایط اکنون به ساعت ۱۹۲ و نهمین روز خود رسیده است.»
این نهاد افزود زیرساختهای فنی همچنان فعال هستند، اما شهروندان تنها به «اینترانت داخلی که بهشدت کنترل میشود»، دسترسی دارند.
در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی با پیشبرد طرح «اینترنت ملی» و ایجاد زیرساختهای وابسته به حکومت، در تلاش برای قطع پیوند جامعه ایران با اینترنت جهانی و برقراری کنترل کامل خود بر جریان اطلاعات بوده است.
هدف این سیاست سازمانیافته، خاموش کردن صداهای منتقد، محدود کردن آزادی بیان و انحصار روایت رسمی در فضای مجازی است.
جمهوری اسلامی پس از کشتار گسترده شهروندان معترض در جریان انقلاب ملی ایرانیان نیز اینترنت را در سراسر ایران قطع کرد.
اکنون همزمان با حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع حکومت، این سیاست بار دیگر در دستور کار قرار گرفته و محدودیتهای اینترنتی گسترده مجددا اعمال شده است.
۲۳ دیماه، ایراناینترنشنال گزارش داده بود جمهوری اسلامی بهسرعت در پی راهاندازی پروژه جدیدی است که با ساخت کلاود ملی روی پلتفرم هوواوی، امکان قطع اینترنت بهطور کامل و درازمدت را فراهم میآورد.
بیخبری مهاجران ایرانی از وضعیت خانوادههای خود
قطع اینترنت در ایران با واکنش گسترده کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شده است. بخش بزرگی از این واکنشها متعلق به ایرانیان خارج از کشور است که از بیخبری درباره سرنوشت عزیزان خود ابراز نگرانی کردهاند.
در همین حال، شمار اندکی از شهروندان داخل ایران که با دشواری توانستهاند به اینترنت دسترسی پیدا کنند، در پیامهای خود از سیاستهای سرکوبگرانه حکومت انتقاد کردهاند.
کاربری با نام «هانا» خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «۱۹۲ ساعت است که در شرایط جنگی اینترنت را قطع کردید. ذرهای بویی از انسانیت نبردید. شما منحوسترین و بزدلترین حاکمان تاریخید.»
یک ایرانی مقیم خارج از کشور جمهوری اسلامی را مقصر بحران کنونی دانست: «هر روز باید در اخبار بگردم و ببینم جایی نزدیک محل زندگی و کار خانوادهام را زدند یا نه. قطع اینترنت در این وضعیت جنایت علیه میلیونها آدم است.»
کاربر دیگری با انتقاد از سیاست خارجی جمهوری اسلامی در دهههای گذشته و بیتفاوتی در قبال سرنوشت مردم ایران نوشت: «این همه سال جنگطلبی. کجاست پناهگاه؟ کجاست آژیر خطر؟ چرا اینترنت قطعه؟»
کاربری به نام «مهسا» از اتصال دشوار خود به اینترنت از داخل ایران خبر داد و نوشت: «از یک وجبی بمبها دارم توییت میزنم. ما نترسیدیم؛ زندهایم تا روز انتقام و آزادی.»
کاربری به نام «محسن» هم به تقلای شهروندان برای شکستن دیوار سانسور و ارتباط با جهان خارج اشاره کرد: «قطعی اینترنت موجب شده تا کاربران برای اتصال به اینترنت به سمت خرید فیلترشکنهایی با قیمت میلیونی سوق پیدا کنند، اما اکثر آنان نیز بیشتر از چند ساعت متصل نیستند و دوباره قطع میشوند.»
فیلترینگ برای مردم، سیمکارتهای سفید برای حامیان حکومت
در میان واکنشهای منتشرشده در ایکس، بسیاری از ایرانیان به فعالیت کاربران حامی حکومت، موسوم به «سیمکارت سفیدها»، اشاره کرده و حضور گسترده آنها در فضای مجازی در شرایط کنونی را مورد انتقاد قرار دادهاند.
کاربری به نام «شین» در همین رابطه نوشت: «اینها دقیقا چهجور به اینترنت وصل هستند که ویدیو هم میفرستند؟ پس چرا دور و بر ما هیچ کسی به اینترنت وصل نیست؟»
کاربری به نام «محی» خطاب به استفادهکنندگان از سیمکارتهای سفید نوشت: «اینترنت مردم را در شرایط جنگی چرا بستید؟ خودتان میآیید اینجا صحبت میکنید، اما ما خبری از خانوادههایمان نداریم.»
کاربر دیگری نیز به تبلیغات انتخاباتی مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، طعنه زد: «پزشکیان میخواست بیاد فیلترینگ رو برداره، ولی گستردهترین قطعی اینترنت رو در زمان ریاست جمهوریاش انجام داد. برای چی اینترنت رو بستین؟ چرا فقط شما نورچشمیها و خواص حق استفاده از اینترنت رو دارین و مردم نه؟»
نتبلاکس ۳۰ دی خبر داده بود ترافیک موجود در برخی پلتفرمهای منتخب از شکلگیری یک راهبرد نوظهور در ایران بر اساس «فهرست سفید» حکایت دارد.
در آذرماه نیز افشای بهرهمندی برخی خبرنگاران، هنرمندان، فعالان سیاسی و چهرههای نزدیک به حکومت از «سیمکارت سفید» و «اینترنت طبقاتی»، بهدلیل وجود رانت و اعطای امتیازات ویژه، موجی از خشم و اعتراض را در میان افکار عمومی برانگیخته بود.
ترامپ شامگاه شنبه ۱۶ اسفند در مصاحبهای تلفنی با روزنامه کوریره دلا سرا، جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، را «رهبری بزرگ» خواند و گفت رم «هر کاری که بتواند برای کمک انجام میدهد».
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره تصمیم ملونی برای حمایت نظامی از قبرس افزود: «من ایتالیا را دوست دارم. او همیشه میکوشد کمک کند. او یک رهبر عالی است و دوست من است.»
رییسجمهوری آمریکا جزییات بیشتری درباره نحوه مشارکت ایتالیا در مقابله با اقدامات حکومت ایران ارائه نکرد.
۱۴ اسفند، نخستوزیر ایتالیا اعلام کرد قصد دارد برای مقابله با حملات جمهوری اسلامی، سامانههای پدافند هوایی را در اختیار کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دهد.
به گزارش کوریره دلا سرا، در راستای این تصمیم، یک سامانه دفاع موشکی SAMP/T به امارات متحده عربی و سامانههای ضدپهپاد به کویت و قطر ارسال خواهند شد.
این روزنامه افزود ایتالیا همچنین ناوچه «مارتیننگو» را راهی قبرس کرده است.
یک سخنگوی نیروی دریایی ایتالیا ۱۵ اسفند گفت این اقدام در چارچوب ماموریت مشترک کشورهای اروپایی برای حفاظت از قبرس و بهدنبال حملات جمهوری اسلامی به این کشور انجام میشود.
حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی دستکم ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
عربستان سعودی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان از جمله این کشورها هستند.
در روزهای اخیر، حمله جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی بریتانیا در قبرس به نگرانی کشورهای اروپایی در خصوص احتمال گسترش دامنه درگیریها دامن زده است.
جنگ علیه حکومت ایران همچنین بر روابط آمریکا با کشورهای اروپایی سایه افکنده است.
۱۳ اسفند، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد ترامپ از کشورهای اروپایی انتظار «همکاری» دارد.
لیویت افزود واشینگتن در حال انجام دادن ماموریتی برای «درهم شکستن رژیم سرکش ایران» است که «نهتنها آمریکا بلکه متحدان اروپایی ما را نیز تهدید میکند».
خبرگزاری رویترز ۱۴ اسفند نوشت واکنش محتاطانه بریتانیا به بحران ایران و حمله پهپادی جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی مهم این کشور در قبرس، تردیدهایی را در میان برخی متحدان درباره کارایی نظامی لندن ایجاد کرده است.
ترامپ ۱۲ اسفند از مواضع دولت بریتانیا در قبال جنگ ایران ابراز نارضایتی کرده و گفته بود استارمر «چرچیل نیست».
وینستون چرچیل، نخستوزیر سابق بریتانیا، در جنگ جهانی دوم با تقویت اتحاد راهبردی بریتانیا و آمریکا و همکاری نزدیک با رییسجمهوری وقت ایالات متحده، نقش مهمی در شکلگیری ائتلاف متفقین و هماهنگی نظامی و سیاسی دو کشور ایفا کرد.
این در حالی است که دولت اسپانیا نیز آشکارا با کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی مخالفت کرده و آن را نقض حقوق بینالملل دانسته است.
