۲۶۰ نویسنده و فعال ایرانی خواستار افشای جزییات رابطه ضارب سلمان رشدی با جمهوری اسلامی شدند

سروش با انتشار یک ویدئو در واکنش به حمله و سوءقصد به جان سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی هندی‌تبار، گفت که خمینی «بسیار زیرکانه» از فرصت استفاده کرد تا به «جامعه رخوت‌زده» ایران پس از قبول قطعنامه پایان جنگ، تکانی دهد.

این نویسنده با بازگو کردن یک خاطره مربوط به زمانی که دولت محمد خاتمی قول داده بود پیگیر این فتوا نباشد، گفت: «این فتوا از اولش سیاسی است، هم صدورش سیاسی بود و هم پس گرفتنش سیاسی است.»

او اضافه کرد در همان زمان صدور فتوا، برخی از فقها و حتی علی خامنه‌ای و اکبر هاشمی رفسنجانی با این حکم مخالف بودند.

این اظهارات در حالی است که عبدالکریم سروش، پیشتر به مناسبت ۴۰ سالگی انقلاب ایران، گفت خمینی را ۱۰۰ درصد بر محمدرضا پهلوی ترجیح می‌دهد زیرا: «آقای خمینی مردمی‌ترین رهبری بود که در تاریخ این کشور ظهور کرده. شما فقط کافی است که استقبال از او را ببینید و بدرقه از او را وقتی که مرد. ما در تاریخ ایران هیچ رهبری را نداریم که این‌طور در دل مردم جا داشته باشد.»

در قرآن «تکفیر» وجود ندارد

سروش که اکنون به دلیل فشارهای جمهوری اسلامی علیه او ساکن آمریکاست، در پیام ویدئویی خود درباره حمله به سلمان رشدی، تأکید کرد که «تکفیر» در قرآن و همچنین حکمی برای «مرتد» و حتی «ناسزاگو درباره پیامبر» وجود ندارد.

پیش از این هم گروهی از فعالان دینی موسوم به «نواندیشان دینی» از جمله حسن یوسفی اشکوری، سروش دباغ و علیرضا رجایی در بیانیه‌ای در واکنش به حمله به سلمان رشدی نوشتند که «ما تمام قد کنار قربانیان ترور ایستاده‌ایم» و «به اسلامی که مجوز ترور دهد کافریم».

عبدالکریم سروش ۱۰ سال پیش نیز با انتشار بیانیه‌ای از مقام‌های جمهوری اسلامی برای «مسابقه گذاشتن در صدور حکم ارتداد» و همزمان از کسانی که به عقیده او «در ناسزاگویی به پاکان و پیامبران گوی سبقت را از یکدیگر ربوده‌اند» انتقاد کرده بود.

حدود یک سال پس از انتشار رمان «آیه‌های شیطانی»، روح‌الله خمینی در ۲۵ بهمن ۱۳۶۷ حکم قتل سلمان رشدی را صادر کرد.

علی خامنه‌ای نیز در سال ۱۳۸۳ خورشیدی، حکم خمینی را غیرقابل تغییر خواند و برخی از نهادهای دولتی ایران هم جایزه‌هایی برای کشتن او تعیین کردند.

بر اساس گزارش‌ها، تصاویر و فیلم‌های ارسال شده به ایران‌اینترنشنال، معترضان به قطع آب آشامیدنی در شهرکرد روز سه‌شنبه ۲۵ مرداد در تجمع خود مقابل استانداری چهارمحال و بختیاری همچنین شعارهایی از جمله «‌مرگ بر استاندار»، «مرگ بر رئیسی» و «‌ننگ ما ننگ ما دولت الدنگ ما» سر دادند.

این اعتراضات در حالی است که روز دوشنبه با گذشت یک هفته از قطع آب در شهرکرد، احمد راستینه، نماینده این شهر در مجلس گفت امیدوار است «ظرف امروز و فردا بخشی از مشکلات برطرف شود».

او به خبرگزاری ایسنا گفت: «مشکل اصلی این بود که شرکت آبفا طی هفت سالی که خط انتقال آب کوهرنگ فعال بود، متأسفانه یک تصفیه‌خانه برای مرکز استان پیش‌بینی نکرد.»

دو روز پیش، خبرگزاری تسنیم ضمن اشاره به ادامه بحران قطع آب در شهرکرد پس از سیل اخیر، نوشت: «مردم این روزها برای آب شرب خود قمقمه به دست سراغ تانکرهای سیار آب‌رسانی می‌روند.»

قبل از آن نیز قطع آب علاوه بر شهرکرد، در چهار شهر دیگر استان چهارمحال و بختیاری گزارش و دلیل آن، سیل اخیر و بالا رفتن کدورت آب اعلام شد.

خبرگزاری‌ها در ایران گزارش دادند با خارج شدن چشمه کوهرنگ از مدار آب در شهرکرد به دلیل سیل اخیر، آب این شهر و مناطق اطراف آن قطع شده و این قطعی همچنان ادامه دارد.

مدیرعامل آبفای چهارمحال و بختیاری نیز گفت به دلیل سیلاب اخیر، چشمه کوهرنگ گل‌آلود شد و آب‌رسانی با تانکر انجام می‌شود.

پیشتر و همزمان با وقوع سیل در مناطق مختلفی از ایران، سرپرست اداره‌ کل مدیریت بحران استانداری چهارمحال و بختیاری گفت که شهرستان‌های لردگان، خانمیرزا، فارسان، اردل، کوهرنگ و بخش لاران شهرستان شهرکرد درگیر سیل شدند.

همچنین رضا بابامیر ساطحی، فرماندار لردگان در چهارمحال و بختیاری از وقوع سیل در ۲۳۰ روستای این شهرستان خبر داد و گفت: «به بخش مرکزی، رودشت و منج خسارت‌های بسیاری وارد شده است.»

این اولین بار نیست که به ناکارآمدی مدیریت آب در استان چهارمحال و بختیاری اعتراض می‌شود.

در فروردین‌ ماه، گروهی از شهروندان این استان با در دست داشتن پلاکارد‌هایی از جمله با نوشته «مرگ بر مافیا»، در شهرکرد تجمع کردند و شعارهایی در اعتراض به طرح‌های انتقال آب از این استان سر دادند.

طرح تونل گلاب قرار است آب سرشاخه‌های زاینده‌رود در استان چهارمحال و بختیاری را به کاشان منتقل کند.

سال گذشته نیز زمانی که کشاورزان اصفهان در اقدامی بی‌سابقه به مدت دو هفته در بستر زاینده‌رود تحصن کردند که این اعتراضات به چهارمحال و بختیاری نیز کشیده شد.

بر اساس این اطلاعات، ایران راه حل پیشنهادی در خصوص مسائل پادمانی را پذیرفته است، اما همچنان بر گرفتن تضمین‌های اقتصادی اصرار دارد.

منابع ایران اینترنشنال می‌گویند اگر ایران به طور کلی راه‌حل اروپا در این زمینه را رد کرده باشد، شکست مذاکرات قطعی است.

بنابر اطلاعات اختصاصی ایران اینترنشنال، در متن نهایی اتحادیه اروپا که هفته گذشته در اختیار مقام‌های جمهوری اسلامی قرار گرفت، تلاش شده است تا به دو مطالبه اصلی ایران در خصوص احیای برجام پاسخ داده شود.

این دو مطالبه شامل مسائل پادمانی مربوط به ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته‌ای ایران و تضمین‌های اقتصادی برای انتفاع جمهوری اسلامی از احیای برجام بود.

مسائل پادمانی

یکی از مشکلات بر سر راه احیای برجام پرسش‌هایی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره یافته شدن اورانیوم غنی‌شده در سه مکان اعلام‌نشده از سوی ایران دارد.

ایران از ابتدای روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی اصرار داشته است که در صورت حصول توافق برای احیای برجام، پرونده این سه سایت مختومه اعلام شود.

طرف‌های غربی همواره تاکید داشته‌اند که مسائل پادمانی بحثی فنی است که ایران باید با آژانس حل کند و نمی‌توان سرنوشت این پرسش‌ها را به مذاکرات احیای برجام که ماهیتی سیاسی دارد گره زد.

بر اساس گزارش‌ها، اتحادیه اروپا تلاش کرده است که این مشکل را با افزودن بندی به متن نهایی رفع کند.

بر اساس بند افزوده شده، در صورتی که ایران در ارائه پاسخ به پرسش‌های آژانس درباره سه سایت اعلام‌نشده همکاری کند و با آژانس به توافق برسد، طرف‌های غربی، آژانس را برای حصول توافق در این زمینه تشویق و از پایان مذاکرات برای مختومه شدن این پرونده حمایت خواهند کرد.

اخبار رسیده به ایران اینترنشنال حاکی است جمهوری اسلامی در پاسخی که شامگاه دوشنبه به اتحادیه اروپا ارائه کرد، با این پیشنهاد موافقت کرده است.

تضمین‌های اقتصادی

مشکل دیگری که بر سر راه احیای برجام قرار داشت مطالبه ایران مبنی بر اخذ تضمین برای سود بردن از فواید اقتصادی احیای برجام است.

مذاکره کنندگان ایرانی ابتدا اصرار داشتند دولت بایدن تضمین دهد که آمریکا دیگر از برجام خارج نخواهد شد. پس از آنکه این مطالبه با پاسخ منفی آمریکا روبه‌رو شد، ایران خواهان تضمین برخورداری ایران از منافع اقتصادی احیای برجام شد.

جمهوری اسلامی خواستار این بود که غرب تضمین دهد در صورت خروج احتمالی دولت آینده آمریکا از برجام، شرکت‌های خارجی طرف قرارداد با ایران از اعمال تحریم‌های احتمالی آینده مصون بمانند.

این خواسته نیز رد شد چون دولت بایدن نمی‌توانست درباره نحوه رفتار دولت‌های آینده آمریکا به ایران تضمین دهد.

منابع ایران اینترنشنال می‌گویند اتحادیه اروپا به ایران پیشنهاد کرد که بندی در متن توافق گنجانده شود که به ایران تضمین دهد تا زمانی که دولت بایدن در کاخ سفید است، در صورتی که اجرای برجام به دلایلی متوقف شود، شرکت‌های خارجی طرف قرارداد به مدت سه ماه بعد از توقف برجام، از تحریم‌های اقتصادی مصون بمانند؛ با اصرار ایران، این مدت به شش ماه و نهایتا به یک سال افزایش یافت.

در متن نهایی که اتحادیه اروپا هفته پیش به ایران ارائه کرد به ایران تضمین داده شده که تا زمانی که دولت بایدن در قدرت است، اگر اجرای برجام متوقف شود شرکت‌های خارجی که با ایران وارد توافق اقتصادی شده‌اند به مدت یک سال مشمول تحریم‌های آمریکا نخواهند شد؛ اتحادیه اروپا تاکید کرده که این متن، نهایی و غیر قابل مذاکره است.

اخبار رسیده به ایران اینترنشنال حاکی است ایران در پاسخ خود به اتحادیه اروپا این بند را نپذیرفته و خواستار تضمین‌های بیشتر شده است.

هنوز روشن نیست میزان مخالفت ایران با این بند چقدر است ولی به گفته منابع مطلع، اگر ایران مخالفت مبنایی با آن داشته باشد باید مذاکرات برجام را شکست‌خورده قلمداد کرد.

ایران به دنبال چیست؟

به گفته تحلیلگران، هر دو راه‌حل پیشنهادی اتحادیه اروپا به ایران تغییراتی شکلی در متن توافق است و هیچ کدام در عمل به مطالبات ایران پاسخ ماهوی نمی‌دهد.

در صورتی که ایران درباره مسائل پادمانی با آژانس به توافق می‌رسید، بدیهی است که طرف‌های غربی از آن حمایت می‌کردند. همچنین تا زمانی که بایدن در کاخ سفید است روشن است که به توافق خود با ایران پایبند می‌ماند.

به عبارت دیگر هر دو راه‌حل پیشنهادی اتحادیه اروپا عملا چیزی بیش از افزودن واضحات به متن توافق نبودند.

از این رو، به احتمال زیاد ایران با پذیرفتن پیشنهاد مربوط به مسائل پادمانی، توپ را در زمین آمریکا انداخته است تا مسئولیت شکست احتمالی توافق را متوجه دولت بایدن کند.

خبرگزاری رویترز در نخستین ساعات بامداد سه‌شنبه ۲۵ مرداد به نقل از یک مقام اتحادیه اروپا تایید کرد که پاسخ مکتوب ایران به این اتحادیه تحویل شده است.

پیش از آن خبرنگاران بین‌المللی که مذاکرات احیای برجام را پوشش می‌دهند به نقل از منابع مختلف گزارش داده بودند که پاسخ تهران تحویل اتحادیه اروپا شده است.

خبرنگاران رسانه‌هایی چون فارن پالیسی، پولیتیکو، المانیتور و اکسیوس، به نقل از منابع خود گزارش دادند که پاسخ مکتوب تهران بر روی دو موضوع تضمین‌ها و لغو تحریم‌ها متمرکز شده و خواسته قبلی جمهوری اسلامی درباره مختومه شدن سوالات پادمانی آژانس مطرح نشده است.

خبرگزاری ایسنا نیز به نقل از «یک منبع مطلع»، ارسال پاسخ تهران به جوزپ بورل را تایید کرد و از قول او نوشت: «انتظار است تا دو روز آینده به طور متقابل، پاسخ طرف مقابل را دریافت کنیم.»

نشریه پولیتیکو نیز به نقل از یک مقام غربی نوشت در پاسخ ایران به اتحادیه اروپا همچنان نگرانی‌ها و تردیدهایی درباره تضمین‌ها و لغو تحریم‌ها مطرح شده است اما موضوع سوالات پادمانی آژانس احتمالا رو به حل شدن پیش می‌رود.

محمد مرندی، مشاور تیم مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی، نیز به الجزیره گفت که در در پاسخ ارائه شده «دغدغه‌ها نسبت به چند مساله باقیمانده مطرح شده» اما «به توافق نزدیک‌تر هستیم».

در همین حال حمیدرضا دهقانی، سفیر جمهوری اسلامی در قطر، با انتشار تصویری از یک پاکت نامه در توییترش، به این گمانه دامن زد که ممکن است او حامل پاسخ مکتوب ایران بوده باشد.

دهقانی با اشاره به «مصلحت ملت» در توییترش نوشت: «ملاقات در شامگاهان از روز روشن شیرین‌تر باشد و بسا که پاکت نامه از تلفن بهتر باشد».

اتحادیه اروپا تا پایان روز دوشنبه ۲۴ مرداد مهلت داده بود که تهران پاسخ خود را درباره متن پیشنهادی این اتحادیه درباره احیای برجام ارائه کند.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، صبح دوشنبه گفت: «تا ۱۲ امشب آخرین جمع‌بندی خود را به صورت مکتوب به هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا ارائه می‌دهیم.»

پس از آن نورنیوز از برگزاری جلسه فوق‌العاده شورای عالی امنیت ملی به ریاست ابراهیم رئیسی خبر داد.

از سوی دیگر، وزارت خارجه آمریکا شامگاه دوشنبه اعلام کرد که واشینگتن نظرات خود درباره متن پیشنهادی توافق را در اختیار اتحادیه اروپا قرار می‌دهد.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در پاسخ به خبرنگار ایران اینترنشنال گفت: تنها راه دستیابی به توافق احیای برجام این است که تهران خواسته‌های غیرضروری خود را کنار بگذارد.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، شامگاه دوشنبه ۲۴ مرداد اظهارات مقام جمهوری اسلامی درباره حمله به سلمان رشدی را «شنیع» و «منزجرکننده» خواند.

او در نشست خبری‌اش گفت واشینگتن چنین اظهارات نفرت‌انگیزی را محکوم می‌کند و آن را کاملا شنیع می‌داند.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ارتباط بین فرد ضارب سلمان رشدی با سپاه پاسداران را تکذیب کرده و بدون محکوم کردن حمله به او، گفته بود: «ما در ماجرای حمله‌ به سلمان رشدی هیچ کس غیر از خود او و حامیانش را شایسته سرزنش و ملامت و محکومیت نمی‌دانیم».

این اظهارات با واکنش بریتانیا نیز روبه‌رو شد و یک سخنگوی دولت بریتانیا آن را مسخره و مضحک خواند.

این سخنگو که نام او گزارش نشده است گفت: «این حرف که سلمان رشدی خودش مسئول این حمله نفرت‌انگیز است حرفی صراحتا مضحک است».

او تاکید کرد که دولت بریتانیا در کنار سلمان رشدی و خانواده او می‌ایستد و حمله به او را حمله به حق آزادی بیان و آزادی عقیده می‌داند.

دیوید لامی، عضو پارلمان بریتانیا که در دولت سایه نیز وزیر خارجه است، اظهارات ناصر کنعانی را تهوع‌آور خواند و خواستار فشار بریتانیا بر تهران برای عذرخواهی از چنین سخنانی شد.

اظهارات ناصر کنعانی نخستین اظهار نظر یک مقام جمهوری اسلامی درباره حمله به سلمان رشدی بود.

پیش از او تنها رسانه‌های حکومتی به ابراز شادمانی درباره خبر حمله به سلمان رشدی پرداخته بودند و وزیر خارجه آمریکا این اقدام و همچنین حمایت‌های پیشین نهادهای جمهوری اسلامی از فتوای قتل سلمان رشدی را نفرت‌انگیز خوانده بود.

هادی مطر، جوان ۲۴ ساله‌ای که به اتهام تلاش برای قتل سلمان رشدی بازداشت شده در شبکه‌های اجتماعی خود از سپاه پاسداران و مقام‌های جمهوری اسلامی حمایت و تمجید کرده بود.

علاوه بر این، نشریه وایس روز دوشنبه به نقل از مقام‌های اطلاعاتی در اروپا و خاورمیانه گزارش داد که او از طریق شبکه‌های اجتماعی با اعضا و مرتبطان نیروی قدس سپاه در تماس مستقیم بوده است.