اعتراض‌ها به بی‌کفایتی حکومت در شهرکرد در پی قطع چند روزه آب

بر اساس این اطلاعات، ایران راه حل پیشنهادی در خصوص مسائل پادمانی را پذیرفته است، اما همچنان بر گرفتن تضمین‌های اقتصادی اصرار دارد.

منابع ایران اینترنشنال می‌گویند اگر ایران به طور کلی راه‌حل اروپا در این زمینه را رد کرده باشد، شکست مذاکرات قطعی است.

بنابر اطلاعات اختصاصی ایران اینترنشنال، در متن نهایی اتحادیه اروپا که هفته گذشته در اختیار مقام‌های جمهوری اسلامی قرار گرفت، تلاش شده است تا به دو مطالبه اصلی ایران در خصوص احیای برجام پاسخ داده شود.

این دو مطالبه شامل مسائل پادمانی مربوط به ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته‌ای ایران و تضمین‌های اقتصادی برای انتفاع جمهوری اسلامی از احیای برجام بود.

مسائل پادمانی

یکی از مشکلات بر سر راه احیای برجام پرسش‌هایی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره یافته شدن اورانیوم غنی‌شده در سه مکان اعلام‌نشده از سوی ایران دارد.

ایران از ابتدای روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی اصرار داشته است که در صورت حصول توافق برای احیای برجام، پرونده این سه سایت مختومه اعلام شود.

طرف‌های غربی همواره تاکید داشته‌اند که مسائل پادمانی بحثی فنی است که ایران باید با آژانس حل کند و نمی‌توان سرنوشت این پرسش‌ها را به مذاکرات احیای برجام که ماهیتی سیاسی دارد گره زد.

بر اساس گزارش‌ها، اتحادیه اروپا تلاش کرده است که این مشکل را با افزودن بندی به متن نهایی رفع کند.

بر اساس بند افزوده شده، در صورتی که ایران در ارائه پاسخ به پرسش‌های آژانس درباره سه سایت اعلام‌نشده همکاری کند و با آژانس به توافق برسد، طرف‌های غربی، آژانس را برای حصول توافق در این زمینه تشویق و از پایان مذاکرات برای مختومه شدن این پرونده حمایت خواهند کرد.

اخبار رسیده به ایران اینترنشنال حاکی است جمهوری اسلامی در پاسخی که شامگاه دوشنبه به اتحادیه اروپا ارائه کرد، با این پیشنهاد موافقت کرده است.

تضمین‌های اقتصادی

مشکل دیگری که بر سر راه احیای برجام قرار داشت مطالبه ایران مبنی بر اخذ تضمین برای سود بردن از فواید اقتصادی احیای برجام است.

مذاکره کنندگان ایرانی ابتدا اصرار داشتند دولت بایدن تضمین دهد که آمریکا دیگر از برجام خارج نخواهد شد. پس از آنکه این مطالبه با پاسخ منفی آمریکا روبه‌رو شد، ایران خواهان تضمین برخورداری ایران از منافع اقتصادی احیای برجام شد.

جمهوری اسلامی خواستار این بود که غرب تضمین دهد در صورت خروج احتمالی دولت آینده آمریکا از برجام، شرکت‌های خارجی طرف قرارداد با ایران از اعمال تحریم‌های احتمالی آینده مصون بمانند.

این خواسته نیز رد شد چون دولت بایدن نمی‌توانست درباره نحوه رفتار دولت‌های آینده آمریکا به ایران تضمین دهد.

منابع ایران اینترنشنال می‌گویند اتحادیه اروپا به ایران پیشنهاد کرد که بندی در متن توافق گنجانده شود که به ایران تضمین دهد تا زمانی که دولت بایدن در کاخ سفید است، در صورتی که اجرای برجام به دلایلی متوقف شود، شرکت‌های خارجی طرف قرارداد به مدت سه ماه بعد از توقف برجام، از تحریم‌های اقتصادی مصون بمانند؛ با اصرار ایران، این مدت به شش ماه و نهایتا به یک سال افزایش یافت.

در متن نهایی که اتحادیه اروپا هفته پیش به ایران ارائه کرد به ایران تضمین داده شده که تا زمانی که دولت بایدن در قدرت است، اگر اجرای برجام متوقف شود شرکت‌های خارجی که با ایران وارد توافق اقتصادی شده‌اند به مدت یک سال مشمول تحریم‌های آمریکا نخواهند شد؛ اتحادیه اروپا تاکید کرده که این متن، نهایی و غیر قابل مذاکره است.

اخبار رسیده به ایران اینترنشنال حاکی است ایران در پاسخ خود به اتحادیه اروپا این بند را نپذیرفته و خواستار تضمین‌های بیشتر شده است.

هنوز روشن نیست میزان مخالفت ایران با این بند چقدر است ولی به گفته منابع مطلع، اگر ایران مخالفت مبنایی با آن داشته باشد باید مذاکرات برجام را شکست‌خورده قلمداد کرد.

ایران به دنبال چیست؟

به گفته تحلیلگران، هر دو راه‌حل پیشنهادی اتحادیه اروپا به ایران تغییراتی شکلی در متن توافق است و هیچ کدام در عمل به مطالبات ایران پاسخ ماهوی نمی‌دهد.

در صورتی که ایران درباره مسائل پادمانی با آژانس به توافق می‌رسید، بدیهی است که طرف‌های غربی از آن حمایت می‌کردند. همچنین تا زمانی که بایدن در کاخ سفید است روشن است که به توافق خود با ایران پایبند می‌ماند.

به عبارت دیگر هر دو راه‌حل پیشنهادی اتحادیه اروپا عملا چیزی بیش از افزودن واضحات به متن توافق نبودند.

از این رو، به احتمال زیاد ایران با پذیرفتن پیشنهاد مربوط به مسائل پادمانی، توپ را در زمین آمریکا انداخته است تا مسئولیت شکست احتمالی توافق را متوجه دولت بایدن کند.

خبرگزاری رویترز در نخستین ساعات بامداد سه‌شنبه ۲۵ مرداد به نقل از یک مقام اتحادیه اروپا تایید کرد که پاسخ مکتوب ایران به این اتحادیه تحویل شده است.

پیش از آن خبرنگاران بین‌المللی که مذاکرات احیای برجام را پوشش می‌دهند به نقل از منابع مختلف گزارش داده بودند که پاسخ تهران تحویل اتحادیه اروپا شده است.

خبرنگاران رسانه‌هایی چون فارن پالیسی، پولیتیکو، المانیتور و اکسیوس، به نقل از منابع خود گزارش دادند که پاسخ مکتوب تهران بر روی دو موضوع تضمین‌ها و لغو تحریم‌ها متمرکز شده و خواسته قبلی جمهوری اسلامی درباره مختومه شدن سوالات پادمانی آژانس مطرح نشده است.

خبرگزاری ایسنا نیز به نقل از «یک منبع مطلع»، ارسال پاسخ تهران به جوزپ بورل را تایید کرد و از قول او نوشت: «انتظار است تا دو روز آینده به طور متقابل، پاسخ طرف مقابل را دریافت کنیم.»

نشریه پولیتیکو نیز به نقل از یک مقام غربی نوشت در پاسخ ایران به اتحادیه اروپا همچنان نگرانی‌ها و تردیدهایی درباره تضمین‌ها و لغو تحریم‌ها مطرح شده است اما موضوع سوالات پادمانی آژانس احتمالا رو به حل شدن پیش می‌رود.

محمد مرندی، مشاور تیم مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی، نیز به الجزیره گفت که در در پاسخ ارائه شده «دغدغه‌ها نسبت به چند مساله باقیمانده مطرح شده» اما «به توافق نزدیک‌تر هستیم».

در همین حال حمیدرضا دهقانی، سفیر جمهوری اسلامی در قطر، با انتشار تصویری از یک پاکت نامه در توییترش، به این گمانه دامن زد که ممکن است او حامل پاسخ مکتوب ایران بوده باشد.

دهقانی با اشاره به «مصلحت ملت» در توییترش نوشت: «ملاقات در شامگاهان از روز روشن شیرین‌تر باشد و بسا که پاکت نامه از تلفن بهتر باشد».

اتحادیه اروپا تا پایان روز دوشنبه ۲۴ مرداد مهلت داده بود که تهران پاسخ خود را درباره متن پیشنهادی این اتحادیه درباره احیای برجام ارائه کند.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، صبح دوشنبه گفت: «تا ۱۲ امشب آخرین جمع‌بندی خود را به صورت مکتوب به هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا ارائه می‌دهیم.»

پس از آن نورنیوز از برگزاری جلسه فوق‌العاده شورای عالی امنیت ملی به ریاست ابراهیم رئیسی خبر داد.

از سوی دیگر، وزارت خارجه آمریکا شامگاه دوشنبه اعلام کرد که واشینگتن نظرات خود درباره متن پیشنهادی توافق را در اختیار اتحادیه اروپا قرار می‌دهد.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در پاسخ به خبرنگار ایران اینترنشنال گفت: تنها راه دستیابی به توافق احیای برجام این است که تهران خواسته‌های غیرضروری خود را کنار بگذارد.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، شامگاه دوشنبه ۲۴ مرداد اظهارات مقام جمهوری اسلامی درباره حمله به سلمان رشدی را «شنیع» و «منزجرکننده» خواند.

او در نشست خبری‌اش گفت واشینگتن چنین اظهارات نفرت‌انگیزی را محکوم می‌کند و آن را کاملا شنیع می‌داند.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ارتباط بین فرد ضارب سلمان رشدی با سپاه پاسداران را تکذیب کرده و بدون محکوم کردن حمله به او، گفته بود: «ما در ماجرای حمله‌ به سلمان رشدی هیچ کس غیر از خود او و حامیانش را شایسته سرزنش و ملامت و محکومیت نمی‌دانیم».

این اظهارات با واکنش بریتانیا نیز روبه‌رو شد و یک سخنگوی دولت بریتانیا آن را مسخره و مضحک خواند.

این سخنگو که نام او گزارش نشده است گفت: «این حرف که سلمان رشدی خودش مسئول این حمله نفرت‌انگیز است حرفی صراحتا مضحک است».

او تاکید کرد که دولت بریتانیا در کنار سلمان رشدی و خانواده او می‌ایستد و حمله به او را حمله به حق آزادی بیان و آزادی عقیده می‌داند.

دیوید لامی، عضو پارلمان بریتانیا که در دولت سایه نیز وزیر خارجه است، اظهارات ناصر کنعانی را تهوع‌آور خواند و خواستار فشار بریتانیا بر تهران برای عذرخواهی از چنین سخنانی شد.

اظهارات ناصر کنعانی نخستین اظهار نظر یک مقام جمهوری اسلامی درباره حمله به سلمان رشدی بود.

پیش از او تنها رسانه‌های حکومتی به ابراز شادمانی درباره خبر حمله به سلمان رشدی پرداخته بودند و وزیر خارجه آمریکا این اقدام و همچنین حمایت‌های پیشین نهادهای جمهوری اسلامی از فتوای قتل سلمان رشدی را نفرت‌انگیز خوانده بود.

هادی مطر، جوان ۲۴ ساله‌ای که به اتهام تلاش برای قتل سلمان رشدی بازداشت شده در شبکه‌های اجتماعی خود از سپاه پاسداران و مقام‌های جمهوری اسلامی حمایت و تمجید کرده بود.

علاوه بر این، نشریه وایس روز دوشنبه به نقل از مقام‌های اطلاعاتی در اروپا و خاورمیانه گزارش داد که او از طریق شبکه‌های اجتماعی با اعضا و مرتبطان نیروی قدس سپاه در تماس مستقیم بوده است.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روز دوشنبه ۲۴ مرداد گفت نظر ایالات متحده درباره متن نهایی اتحادیه اروپا مستقیما و خصوصی برای جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی این اتحادیه و هماهنگ کننده مذاکرات، ارسال خواهد شد.

او در پاسخ به خبرنگار ایران اینترنشنال گفت: «ما در مورد روند بازگشت به برجام کاملا شفاف عمل کردیم، اما مسائلی که ایران روی میز گذاشته به وضوح خواسته‌هایی فرابرجامی هستند.»

ند پرایس تاکید کرد: «هر بار که ایران سعی در مطرح کردن خواسته‌های فرابرجامی داشته ما گفته‌ایم تمرکز برجام فقط و فقط متمرکز بر برنامه هسته‌ای ایران است.»

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا همچنین بار دیگر گفت در صورت تن ندادن ایران به بازگشت متقابل به برجام، آمریکا آماده اعمال شدید تحریم‌ها است.

پرایس درباره جزییات نظر آمریکا اظهار نظری نکرد؛ یک روز پیشتر میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات احیای برجام، گفته بود ظاهرا آمریکا با متن پیشنهادی اتحادیه اروپا موافق است اما ایران هنوز اظهار نظر نکرده است.

اتحادیه اروپا که هماهنگ کننده مذاکرات احیای برجام است هفته گذشته از جمهوری اسلامی خواست که ظرف یک هفته پاسخ خود را به متن نهایی پیشنهاد شده برای توافق ارائه کند.

این مهلت ساعت ۲۴ شامگاه دوشنبه به پایان رسید و همزمان منابع خبری گزارش دادند که ایران پاسخ خود را به اتحادیه اروپا ارسال کرده است.

وبسایت واشینگتن فری بیکن نوشت این گزارش را اعضای جمهوری‌خواه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا بر اساس مصاحبه با افراد مطلع و اسناد داخلی وزارت خارجه آمریکا تهیه کرده‌اند که روز دوشنبه همزمان با اولین سالگرد خروج آمریکا از افغانستان منتشر شده است.

در این گزارش آمده است که این نیروهای افغان، برخی تجهیزات نظامی و وسایل نقلیه را با خود همراه داشتند و «ما معتقدیم این اتفاق به این دلیل رخ داد که این افراد از سوی آمریکا یا متحدانش از افغانستان خارج نشدند و بنابراین گزینه دیگری نداشتند.»

بر اساس این گزارش، این نیروها از سوی آمریکا و در برخی موارد در داخل خاک آمریکا آموزش‌های جنگی دیده‌اند و «در صورت بازداشت یا بازگرداندن، می‌توانند تهدیدی جدی برای امنیت ملی آمریکا باشند.»

این گزارش تاکید می‌کند آنان «نه تنها تاکتیک‌های ما را می‌دانند، بلکه می‌دانند که این مقام‌های نظامی ویژه [آمریکایی] چه کسانی هستند.»

واشینگتن فری بیکن نوشت این یافته‌ها جزئیات ماه‌ها هرج و مرج پس از خروج آمریکا از افغانستان را نشان می‌دهد و همچنین بر این دلالت دارد که آشوب در افغانستان فرصتی را برای دشمنان منطقه‌ای آمریکا، مانند ایران فراهم کرد تا جای خود را در افغانستان جنگ‌زده به دست آورند.

جزئیات روابط ایران با نیروهای ویژه افغان در حالی منتشر شده که در روزهای اخیر تهدیدهای جدید جمهوری اسلامی با متهم شدن یک عضو نیروی قدس سپاه پاسداران به تلاش برای ترور جان بولتون و همچنین دستگیری یک فرد مسلح مقابل خانه مسیح علینژاد خبرساز شده است.

همچنین تلاش برای قتل سلمان رشدی بار دیگر توجه‌ها را به تهدیدهای تروریستی جمهوری اسلامی معطوف کرده است.

در پایان این گزارش آمده است: «استخدام پرسنل نظامی و اطلاعاتی سابق افغانستان یک خطر بزرگ امنیتی است، زیرا این پرسنل افغان، تاکتیک‌ها، تکنیک‌ها و رویه‌های ارتش و جامعه اطلاعاتی آمریکا را می‌شناسند.»