عربستان سعودی: گشایش حریم هوایی به پروازهای اسرائیل، ربطی به عادی‌سازی روابط ندارد

دیدار آرارات میرزویان، وزیر خارجه ارمنستان، با همتای آذربایجانی او، جیحون بایرامف، چندین ماه پس از دیدار رهبران دو کشور در بروکسل برگزار می‌شود.

وزیر خارجه ارمنستان در این دیدار خواستار آزادی زندانیان این کشور که از زمان جنگ قره‌باغ در آذربایجان بازداشت شده‌اند و نیز تحقیق و تفحص برای یافتن افراد مفقودالاثر شد.

وزیر خارجه آمریکا دیدار وزیران خارجه ارمنستان و جمهوری آذربایجان در تفلیس را «گامی مثبت» خواند و بر لزوم گفت‌وگوهای مستقیم دوکشور برای حل‌وفصل اختلاف‌های خود تاکید کرد.

ارمنستان و جمهوری آذربایجان از زمان فروپاشی شوری سابق دو بار با هم وارد جنگ شده‌اند که در دومین جنگ که در اواخر سپتامبر ۲۰۲۰ آغاز شد و شش هفته ادامه یافت، بیش از شش هزار و ۵۰۰ نفر کشته شدند.

دو کشور سرانجام در مذاکراتی با وساطت روسیه که به واگذاری بخش‌های وسیعی از قره‌باغ از سوی ارمنستان به جمهوری آذربایجان منجر شد، اعلام آتش‌بس کردند.

روسیه در ابتدا برای نظارت بر اجرای آتش‌بس دو هزار نیروی حافظ صلح را در منطقه مستقر کرد، اما پس از جنگ اوکراین، اتحادیه اروپا این نقش را به عهده گرفته است.

روز شنبه بیش از ۱۰ هزار هکتار از زمین‌های این شهر در آتش سوخت.

در شهر می‌هاس در استان مالاگا در جنوب اسپانیا، که یکی از قطب‌های گردشگری این کشور به شمار می‌آید، بیش از سه هزار نفر ناچار به ترک خانه‌های خود شدند.

در هفته‌های اخیر، افزایش شدید دمای هوا در نقاط مختلف اروپا، باعث آتش‌سوزی‌های فراوانی در فرانسه، اسپانیا و پرتغال شده است.

در اسپانیا دما در مواردی از سقف ۴۵ درجه سانتیگراد نیز فراتر رفته است. طبق داده‌های موسسه تحقیقات سلامت عمومی کارلوس، طی یک هفته گذشته ۳۶۰ نفر به دلایل مرتبط به گرمای شدید هوا در اسپانیا جان خود را از دست داده‌اند.

بایدن روز شنبه ۲۵ تیر ماه در سخنرانی خود در این نشست ضمن تأکید بر همراهی با کشورهای متحد منطقه‌ای ایالات متحده گفت: «آمریکا به نفع روسیه، چین و ایران منطقه را ترک نخواهد کرد.»

او گفت: «حکومت ایران خاورمیانه‌ را بی‌ثبات می‌کند.»

رئیس‌جمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد ایالات متحده یک متحد فعال در خاورمیانه خواهد ماند.

بایدن گفت: «آمریکا متعهد است تضمین کند ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.»

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین بر سیاست حمایت از حقوق بشر و همکاری با کشورهای منطقه با وجود اختلاف نظرهای موجود تأکید کرد.

او با اشاره‌ای تلویحی به ماجرای قتل جمال خاشقچی گفت شهروندان باید بتوانند با رهبرانشان بدون نگرانی و ترس از انتقام صحبت یا از آنان انتقاد کنند.

بن‌سلمان: ایران در امور کشورهای منطقه دخالت نکند

در بخش دیگری از این نشست، محمد بن‌ سلمان،‌ ولیعهد عربستان سعودی نیز به فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده جمهوری اسلامی انتقاد کرد و گفت:‌ «از ایران می‌خواهیم با کشورهای منطقه همکاری کند.»

بن سلمان همچنین از ایران خواست در امور کشورهای منطقه دخالت نکند.

او در بخش دیگری از سخنانش درباره بازار نفت و انرژی جهان گفت: «اتخاذ سیاست‌های غیرواقع‌بینانه در قبال منابع انرژی، باعث تورم می‌شود.»

پادشاه بحرین هم از دیگر رهبران حاضر در این نشست بود که در همین راستا گفت: «دخالت در کشورهای منطقه خطرناک‌ترین چالش است.»

مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق که پیش از حضور در این نشست با بایدن دیدار و گفت‌وگو داشت هم در این نشست سخنرانی کرد.

الکاظمی گفت که از تلاش‌های بین‌المللی و منطقه‌ای برای پایان دادن به بحران در سوریه و لبنان حمایت می‌کند.

الکاظمی اضافه کرد: «از راه‌‌حل دیپلماتیک برای حذف سلاح‌‌ هسته‌ای از خاورمیانه حمایت می‌کنیم.»

فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر خارجه عربستان سعودی، طی نشست خبری در پایان اجلاس جده نسبت به انعکاس‌های مثبت این اجلاس ابراز امیدواری کرد.

وزیر خارجه عربستان سعودی راه‌حل‌های دیپلماتیک را تنها راه تعامل با ایران ایران خواند و گفت که کشور او خواهان برقرار روابط طبیعی با جمهوری اسلامی است.

او افزود که مذاکرات مثبتی با ایران انجام شده، اما تاکنون نتایجی به همراه نداشته است.

رئیس‌جمهوری آمریکا در آخرین روز سفر خود به منطقه در این نشست جده شرکت کرد. او پیش از این به اسرائیل رفته بود و سپس با حضور در عربستان سعودی با مقام‌های این کشور و همچنین نخست‌وزیر عراق دیدار و گفت‌وگو کرد.

در نشست سران کشورهای عضو شورای همکاری اقتصادی خلیج فارس(+۳)، بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به عنوان عضو ثابت حاضر بودند. سران مصر، عراق و اردن نیز در این نشست حضور یافتند.

بایدن در تور سفر خاورمیانه خود هم در اسرائیل و هم در عربستان سعودی بر مقابله با دست‌یابی ایران به سلاح اتمی تأکید کرد.

مقابله با تحرکات هسته‌ای و نظامی جمهوری اسلامی در این نشست در حالی بود که ساعاتی قبل از شروع آن، کاخ سفید تصاویری ماهواره‌ای را منتشر کرد که نشان می‌دهند مقام‌های روسیه اخیرا دو بار به ایران سفر کرده‌اند. این مقام‌ها به دنبال دیدن و خریدن پهپادهای دارای قابلیت تسلیحاتی برای استفاده از آن‌ها در جنگ اوکراین بوده‌اند.

بایدن روز شنبه ۲۵ تیر ماه در جریان دومین روز سفرش به عربستان سعودی در دیدار با الکاظمی گفت‌: «من می‌خواهم رسانه‌ها و شما بدانید ما می‌خواهیم تا جای ممکن از دموکراسی در عراق حمایت ‌کنیم.»

الکاظمی نیز به روابط استراتژیک و دوستانه کشورش با آمریکا اشاره و از بایدن برای ارائه کمک در زمینه مقابله با تروریسم قدردانی کرد.

واشینگتن‌پست در همین زمینه نوشت که حدود دو هزار و ۵۰۰ سرباز آمریکا در عراق باقی مانده‌اند تا به مبارزه علیه داعش کمک کنند.

بایدن در جریان سفر خاورمیانه خود که از اسرائیل آغاز شد،‌ اکنون در عربستان به سر می‌برد.

او برای شرکت در نشست سران کشورهای عضو شورای همکاری اقتصادی خلیج فارس(+۳) که شامل بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی می‌شود، به جده رفته است. سران مصر، عراق و اردن نیز در این نشست حضور دارند.

پیش از این بایدن با پادشاه و ولیعهد عربستان سعودی دیدار کرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا در جده با مقام‌های ریاض درباره چگونگی دفاع از این کشور در برابر تهدیدهای واقعی ایران و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی گفت‌وگو کرد.

علاوه بر این دو کشور در زمینه تقویت روابط در سایر حوزه‌ها مذاکره کردند. در همین چارچوب، ایالات متحده اعلام کرد مدت اعتبار ویزای تجاری و گردشگری برای اتباع سعودی را از پنج سال به ۱۰ سال افزایش می‌دهد.

در جریان همین سفر عربستان سعودی اعلام کرد حریم هوایی خود را به روی همه پروازهای تجاری به مبداء و مقصد اسرائیل باز می‌کند.

بایدن درباره عادی‌سازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی ابراز امیدواری کرده است.

پس از دیدار رهبران دو کشور اما واشینگتن و ریاض بیانیه‌ای مشترک منتشر کردند. در این بیانیه بر ضرورت جلوگیری از دخالت‌های ایران در امور داخلی سایر کشورها، حمایت جمهوری اسلامی از تروریسم و شبه‌نظامیان نیابتی و اقدام‌های تهران علیه ثبات و امنیت منطقه تأکید شده است.

اولین سفر بایدن در مقام ریاست جمهوری آمریکا به خاورمیانه در شرایطی انجام شد که واشینگتن خواهان افزایش تولید نفت عربستان سعودی است تا بتواند طیف وسیعی از تحریم‌ها را علیه نفت روسیه در بحبوحه جنگ جاری در اوکراین اعمال کند.

پیش از این بایدن به اسرائیل نیز سفر کرده و با رهبران آن کشور دیدار کرده بود.

موضوع مقابله با تهدید ایران از جمله موضوعات محوری این دیدارها بود.

جو بایدن و یائیر لاپید، نخست‌‌وزیر اسرائیل، بیانیه‌ای مشترک موسوم به «اعلامیه اورشلیم» را برای جلوگیری از دست‌یابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی امضا کردند.

همزمان بایدن گفت آمریکا تا ابد منتظر پاسخ جمهوری اسلامی در مورد مذاکرات هسته‌ای نخواهد ماند.

هفته گذشته، هیأت‌های نظامی از ترکیه، روسیه و اوکراین با نظارت سازمان ملل متحد برای رفع مشکل صادرات غلات از بنادر اوکراین، تشکیل جلسه دادند.

پس از برگزاری این نشست چهار جانبه، خلوصی آکار، وزیر دفاع ملی ترکیه اعلام کرد هیأت‌هایی از روسیه و اوکراین دوباره به استانبول خواهند رفت و انتظار می‌رود قراردادهای صادرات غلات اوکراین به بازارهای جهانی را امضا کنند.

سازمان ملل هم از «پیشرفت‌ها» در این مذاکرات استقبال کرد.

نشست چهار جانبه مورد اشاره روز چهارشنبه ۲۲ تیر درباره صادرات غلات اوکراین و ایجاد یک مرکز هماهنگی در این زمینه، در استانبول برگزار شد.

پس از برگزاری این نشست، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد از آن استقبال کرد و گفت «پیشرفت‌هایی» در این نشست حاصل شده است.

در صورت امضای سند توافق نشست استانبول، گام مهمی در جهت حل بحران کنونی غذایی در جهان خبرداشته خواهد شد.

آکار پس از برگزاری این نشست گفت: «در نشست چهار جانبه درباره تخلیه غلات اوکراین، مقرر شد یک مرکز هماهنگی در استانبول که نمایندگان طرفین در آن مستقر شوند، راه‌اندازی شود.»

به گفته آکار، در این نشست بر سر مسائل فنی از جمله کنترل مشترک در مبادی خروجی و ورودی بنادر و تأمین امنیت ناوبری در مسیرهای انتقال، توافق حاصل شده است.

قرار است هیأت‌های اوکراین و روسیه در روزهای آینده باز هم در ترکیه دیدار و کلیه جزییات و توافقات صورت گرفته را بازبینی و امضا کنند.

پس از برگزاری نشست استانبول، خبرگزاری فرانسه نوشت در این نشست، کارشناسان نظامی روسیه و اوکراین حضور داشتند و درباره «کنترل مشترک» در بنادر و ابزارهای «تضمین امنیت مسیرهای انتقال» به توافق رسیدند.

در حالی که اوکراین از صادرکنندگان عمده غلات در جهان محسوب می‌شود، تهاجم روسیه به این کشور و ممانعت از صادرات غله آن به کشورهای دیگر، جهان را با بحران غذایی کم‌سابقه‌ای مواجه کرده است.

از سوی دیگر دولت اوکراین، روسیه را به دزدیدن غلات این کشور و فروش آن به دیگر کشورها متهم کرده است.

پیشتر مقام دست‌نشانده روسیه در منطقه اشغالی زاپوریژیای اوکراین از فروش غلات این منطقه به ایران، عراق و عربستان سعودی خبر داده و گفته بود: «قراردادی برای عرضه ۱۵۰ هزار تن غلات به ایران حاصل شده است.»

کی‌یف ایندیپندنت هم گزارش داده بود تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند روسیه، غلات اکراین را به طور منظم از طریق شبه‌جزیره کریمه به ترکیه صادر می‌کند.

با این حال، حدود ۱۵ روز پیش و پس از آن که اوکراین از ترکیه خواست یک کشتی با پرچم روسیه را توقیف کند که حامل چهار و نیم تُن غلات دزدیده شده از مناطق اشغالی شرق اوکراین بود، سفیر اوکراین در آنکارا خبر داد کشتی باری ژیبک‌ژولی در آب‌های ترکیه توقیف شده است