آخرین روز سفر بایدن به عربستان سعودی؛ دیدار با الکاظمی و اعلام حمایت از دموکراسی در عراق

هفته گذشته، هیأت‌های نظامی از ترکیه، روسیه و اوکراین با نظارت سازمان ملل متحد برای رفع مشکل صادرات غلات از بنادر اوکراین، تشکیل جلسه دادند.

پس از برگزاری این نشست چهار جانبه، خلوصی آکار، وزیر دفاع ملی ترکیه اعلام کرد هیأت‌هایی از روسیه و اوکراین دوباره به استانبول خواهند رفت و انتظار می‌رود قراردادهای صادرات غلات اوکراین به بازارهای جهانی را امضا کنند.

سازمان ملل هم از «پیشرفت‌ها» در این مذاکرات استقبال کرد.

نشست چهار جانبه مورد اشاره روز چهارشنبه ۲۲ تیر درباره صادرات غلات اوکراین و ایجاد یک مرکز هماهنگی در این زمینه، در استانبول برگزار شد.

پس از برگزاری این نشست، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد از آن استقبال کرد و گفت «پیشرفت‌هایی» در این نشست حاصل شده است.

در صورت امضای سند توافق نشست استانبول، گام مهمی در جهت حل بحران کنونی غذایی در جهان خبرداشته خواهد شد.

آکار پس از برگزاری این نشست گفت: «در نشست چهار جانبه درباره تخلیه غلات اوکراین، مقرر شد یک مرکز هماهنگی در استانبول که نمایندگان طرفین در آن مستقر شوند، راه‌اندازی شود.»

به گفته آکار، در این نشست بر سر مسائل فنی از جمله کنترل مشترک در مبادی خروجی و ورودی بنادر و تأمین امنیت ناوبری در مسیرهای انتقال، توافق حاصل شده است.

قرار است هیأت‌های اوکراین و روسیه در روزهای آینده باز هم در ترکیه دیدار و کلیه جزییات و توافقات صورت گرفته را بازبینی و امضا کنند.

پس از برگزاری نشست استانبول، خبرگزاری فرانسه نوشت در این نشست، کارشناسان نظامی روسیه و اوکراین حضور داشتند و درباره «کنترل مشترک» در بنادر و ابزارهای «تضمین امنیت مسیرهای انتقال» به توافق رسیدند.

در حالی که اوکراین از صادرکنندگان عمده غلات در جهان محسوب می‌شود، تهاجم روسیه به این کشور و ممانعت از صادرات غله آن به کشورهای دیگر، جهان را با بحران غذایی کم‌سابقه‌ای مواجه کرده است.

از سوی دیگر دولت اوکراین، روسیه را به دزدیدن غلات این کشور و فروش آن به دیگر کشورها متهم کرده است.

پیشتر مقام دست‌نشانده روسیه در منطقه اشغالی زاپوریژیای اوکراین از فروش غلات این منطقه به ایران، عراق و عربستان سعودی خبر داده و گفته بود: «قراردادی برای عرضه ۱۵۰ هزار تن غلات به ایران حاصل شده است.»

کی‌یف ایندیپندنت هم گزارش داده بود تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند روسیه، غلات اکراین را به طور منظم از طریق شبه‌جزیره کریمه به ترکیه صادر می‌کند.

با این حال، حدود ۱۵ روز پیش و پس از آن که اوکراین از ترکیه خواست یک کشتی با پرچم روسیه را توقیف کند که حامل چهار و نیم تُن غلات دزدیده شده از مناطق اشغالی شرق اوکراین بود، سفیر اوکراین در آنکارا خبر داد کشتی باری ژیبک‌ژولی در آب‌های ترکیه توقیف شده است

تابعیت این افراد ذکر نشده اما در خبرهای منتشر شده، آمده است که آنان پس از طی مراحل قانونی به اداره مهاجرت استان موغلا انتقال یافتند.

خبرگزاری دولتی آناتولی ترکیه، در انتهای این خبر نوشته است که عملیات‌ نیروهای امنیتی ترکیه برای مقابله با ورود و خروج غیرقانونی مهاجران در سراسر این کشور همچنان ادامه دارد.

دولت ترکیه اواخر خرداد ماه صدها شهروند افغان را که به این کشور پناه برده بودند، به اتهام «مهاجرت غیرقانونی» با پروازهای مختلف از شهرهای استانبول و آغری، به افغانستان بازگرداند.

بر اساس آمار وزارت کشور ترکیه، این کشور در پنج ماه اول سال جاری میلادی، ۲۸ هزار و ۵۸۱ پناهجو را از خاک خود اخراج کرد. این روند همچنان با شدت ادامه دارد.

به گزارش آناتولی، از سال ۲۰۱۶ تاکنون حدود ۲/۶ میلیون پناهجو از ورود به ترکیه منع شده‌اند. در سال جاری میلادی هم از ورود بیش از ۱۵۳ هزار پناهجو به خاک ترکیه جلوگیری شده است.

با شدت گرفتن تدابیر آنکار ترکیه علیه پناهجویان، در پنج ماه اول سال جاری میلادی بیش از ۷۵ هزار و ۵۰۰ پناهجو به عنوان «مهاجر غیرقانونی» بازداشت شدند.

ترکیه در سال‌های اخیر پروژه ساخت دیوار در مرزهایش با ایران و سوریه را برای جلوگیری از ورود پناهجویان پیش برده است.

بیشتر پناهجویانی که به ترکیه پناه می‌برند از جنگ، درگیری و سرکوب‌های خشونت‌بار حکومتی در کشورهای خود فرار می‌کنند و قصد دارند از ترکیه به کشور دیگری پناهنده شوند.

دولت ترکیه اما از موضوع پناهجویان به عنوان ابزار فشار بر دولت‌های دیگر، به ویژه در چانه‌زنی‌های خود با اتحادیه اروپا برای گرفتن منابع مالی بیشتر از این اتحادیه استفاده می‌کند.

در ماه‌های گذشته و همزمان با بحران اقتصادی در ترکیه، گزارش‌هایی درباره حمله به پناهجویان در این کشور، از جمله حمله‌های یک گروه نژاد‌پرست موسوم به «اخوت آتامان» منتشر شده است.

از سوی دیگر رئیس کمیسیون مهاجرت و ادغام مجلس ترکیه، در روزهای گذشته مقام‌های مرزی جمهوری اسلامی را متهم کرد که مهاجران را مجبور می‌کنند وارد ترکیه شوند.

آتای اوصلو گفت: «آن‌ها [مقام‌های جمهوری اسلامی] مهاجران را تشویق کرده و می‌گویند حتی اگر سربازان ترکیه فرمان ایست دادند هم بروید، زن و بچه‌هایتان را هم با خود ببرید زیرا آنها هرگز به زنان و کودکان شلیک نمی‌کنند.»

سلیمان سویلو، وزیر کشور ترکیه هم به تازگی از اقدام‌های جدید برای استرداد پناهجویان خبر داد و گفت: «رانندگان تاکسی را موظف خواهیم کرد در سفر‌های خارج از استان، مدارک سفر بین استانی مسافران خارجی را بررسی کنند. هیچ‌کس نباید در جابه‌جایی مهاجران غیرقانونی واسطه شود.»

طبق اعلام منابع فلسطینی، اسرائیل نزدیکی شهر غزه را چندین بار هدف حمله هوایی قرار داد.

چند ساعت پس از آنکه جو بایدن اسرائیل را به مقصد عربستان سعودی ترک کرد، دو راکت از سمت غزه به سمت اسرائیل شلیک شدند که ارتش اسرائیل یکی از آنها را رهگیری کرده و یکی دیگر در فضای باز سقوط کرد.

اندکی بعد دو راکت دیگر نیز به جنوب اسرائیل پرتاب شد که هر دو آنها در محوطه‌های باز سقوط کردند. در پی این حمله، آژیرهای خطر در مناطق جنوبی اسرائیل به صدا درآمدند.

هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله‌های راکتی به اسرائیل را به عهده نگرفته است.

این بیانیه با ابراز «نگرانی عمیق» از «بازداشت خودسرانه» این فیلمسازان گفت این سینماگران در حال دفاع از آزادی بیان در کشور خود بوده‌اند.

وزارت خارجه فرانسه از جمهوری اسلامی خواست ضمن آزادی هرچه سریع‌تر این فیلمسازان، به تعهدات بین‌المللی خود در «تضمین حق آزادی کامل بیان و خلق آثار» احترام بگذارد.

درپی بازداشت محمد رسول‌اف و مصطفی آل‌احمد در اواسط تیرماه، جشنواره‌های کن و برلین و آکادمی فیلم اروپا نیز خواستار آزادی این سینماگران شده بودند.

بازداشت محمد رسول‌اف و مصطفی آل احمد با محکومیت گسترده از سوی محافل داخل و خارج ایران همراه شده و تقاضاها برای آزادی بی‌قید و شرط این دو سینماگر ادامه دارد.

خبرگزاری ایرنا در اواسط تیر ماه ضمن اعلام خبر دستگیری محمد رسول‌اف و مصطفی آل احمد، این دو فیلم‌ساز را به «ارتباط با ضدانقلاب» و «التهاب‌آفرینی و برهم زدن امنیت روانی جامعه» در جریان ریزش ساختمان متروپل آبادان متهم کرد.

جعفر پناهی نیز که روز ۲۰ تیر با گروهی از سینماگران برای پیگیری بازداشت محمد رسول‌اف و مصطفی آل احمد به دادسرای زندان اوین مراجعه کرده بود، هنگام خروج از دادسرا بازداشت شد.

رسول‌اف و آل‌احمد از امضاکنندگان بیانیه‌ای با عنوان «تفنگت را زمین بگذار» بودند. این بیانیه که در هشتم خرداد منتشر شد با اشاره به اعتراضات آبادان و سایر اعتراض‌های مردم ایران، از نیروهای نظامی که «تبدیل به عامل سرکوب مردم شده‌اند» خواست سلاح‌های خود را زمین گذاشته و «به آغوش ملت بازگردند.»

ادارههوانوردیغیرنظامیعربستانسعودیبامدادجمعهدربیانیه‌ایاعلامکرددرراستایکنوانسیون‌هایبین‌المللیمبنیبرعدمتبعیضبینهواپیماهایغیرنظامی،حریمهواییاینکشوربهرویهمههواپیماهاییکهالزاماتعبورازحریماینکشوررادارند،بازخواهدبود.

این سازمان در بیانیه‌اش افزود: «این تصمیم، مکمل تلاش‌ها با هدف تحکیم جایگاه عربستان سعودی به عنوان یک قطب جهانی برای اتصال سه قاره و تقویت ارتباط هوایی بین‌المللی خواهد بود.»

عربستان سعودی از زمان تاسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸، این کشور را به رسمیت نشناخته است.

جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا، از این تصمیم استقبال کرد و گفت که این گام مهمی در جهت ایجاد منطقه‌ای یکپارچه‌تر و با ثبات‌تر در خاورمیانه است.

او افزود: «امروز، من اولین رییس‌جمهوری ایالات متحده خواهم بود که از اسرائیل به جده در عربستان سعودی پرواز می‌کنم. در حالی که این لحظه مهم را جشن می‌گیریم، تصمیم عربستان سعودی می‌تواند به ایجاد حرکت در جهت ادغام بیشتر اسرائیل در منطقه از جمله با عربستان سعودی، کمک کند.»

یائیر لاپید، نخست وزیر اسرائیل، در واکنش به این تصمیم در حساب توییتری خود نوشت: «پس از یک راه طولانی و مخفیانه و دیپلماسی شدید با عربستان سعودی و ایالات متحده، شبکه هواپیمایی عربستان سعودی از باز شدن حریم هوایی به روی خطوط هوایی اسرائیل خبر داد.»

پروازهای اسرائیلی برای سفر به مقاصد آسیایی تاکنون مجبور بودند شبه‌جزیره عربستان را دور بزنند و به همین خاطر زمان این سفرها بین دو تا سه ساعت بیشتر طول می‌کشید. از این پس اسرائیلی‌ها می‌توانند از پروازهای ارزان‌تر و کوتاه‌تر به مقصدهای شرق برخوددار شوند.

اوز برلوویچ، مدیرعامل شرکت هواپیمایی اسرائیلی «ارکیا»، این «حرکت چشمگیر» را ستود وپیش‌بینیکردکهاینتصمیم،کوتاهشدنمسیرپروازهابهشرقدست‌کم۱۰درصدکاهشمی‌یابد.

بایدن عصر جمعه با یک پرواز مستقیم از فرودگاه بن‌گوریون در تل‌آویو اسرائیل راهی شهر جده در عربستان سعودی شد. این پرواز نمادین، حاکی از تلاش دولت آمریکا برای عادی‌سازی بیشتر روابط اسرائیل با کشورهای عربی منطقه از جمله عربستان سعودی است.

پیش از این سفر، اسرائیل و عربستان سعودی نیز نشانه‌های مثبتی نشان دادند. اسرائیل اعلام کرد هیچ مخالفتی با واگذاری دو جزیره استراتژیک در دریای سرخ از سوی مصر به عربستان سعودی ندارد و عربستان سعودی نیز حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای اسرائیلی گشود.