قیمت نفت با وجود تشدید حملات در تنگه هرمز بیش از یک درصد کاهش یافت
نمایی از کشتیها در تنگه هرمز، از منطقه مسندم عمان، ۲۰ مهر ۱۴۰۵
قیمت نفت برنت با وجود افزایش حملات جمهوری اسلامی به کشتیها در نزدیکی تنگه هرمز، بیش از یک درصد کاهش یافت. بررسی کاهش تحریمهای نفتکشهای «ناوگان سایه» از سوی آمریکا و افزایش عرضه نفت، از عوامل موثر بر افت قیمتها بوده است.
بهای معاملات آتی نفت برنت حدود ساعت ۱۰ صبح پنجشنبه ۲۳ مهر به وقت تهران، با یک دلار و ۶۸ سنت کاهش نسبت به قیمت پایانی معاملات روز گذشته، معادل ۱.۵۸ درصد، به ۱۰۴ دلار و ۳۸ سنت در هر بشکه رسید.
نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با یک دلار و چهار سنت کاهش، معادل ۱.۰۹ درصد، به ۹۴ دلار و هشت سنت در هر بشکه رسید.
نفت وست تگزاس ۲۲ مهر، پس از حمله حوثیها به یکی از ساختمانهای شرکت آرامکوی عربستان سعودی، به بالاترین سطح سه هفته اخیر رسید، اما در معاملات پنجشنبه افزایش قیمت خود را از دست داد.
دو مقام ارشد جمهوری اسلامی ۲۲ مهر به رویترز گفتند تهران با گسترش دامنه حملات دریایی در پی بالا نگه داشتن قیمت نفت و تاثیرگذاری بر انتخابات میاندورهای آمریکا است.
جمهوری اسلامی از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، با محدود کردن تردد کشتیها در تنگه هرمز، مسیر انتقال حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان پیش از جنگ، کوشیده است بر واشینگتن فشار وارد کند.
تشدید حملات در تنگه هرمز
مقامهای دریایی ۲۲ مهر اعلام کردند یک کشتی کانتینربر و یک کشتی فلهبر در نزدیکی تنگه هرمز بر اثر حملات پیشین غرق شدند.
جمهوری اسلامی اعلام کرده در واکنش به محاصره بنادر ایران و تشدید تحریمهای آمریکا، حملات خود را افزایش میدهد.
بر اساس دادههای شرکت امنیت دریایی ونگارد، سازمان بینالمللی دریانوردی و مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، دستکم ۱۰ کشتی از ۱۹ تا ۲۱ مهر در تنگه هرمز و اطراف آن هدف حمله قرار گرفتند.
فایننشال تایمز نیز گزارش داد در دو هفته منتهی به ۱۹ مهر، ۲۴ کشتی هدف حمله قرار گرفتند که شدیدترین موج حملات به کشتیها از آغاز جنگ ایران بوده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۳ مهر گفت واشینگتن کنترل کامل تنگه هرمز را در دست دارد و اکنون نفت و بنزین بیشتری نسبت به پیش از جنگ از این آبراه عبور میکند.
او پیشبینی کرد قیمت بنزین پس از جنگ به کمتر از سطح پیش از آن برسد.
مهدی مصلحی، کارشناس بازار نفت، به ایراناینترنشنال گفت واکنش قیمت نفت به حملات اخیر کمتر از انتظار جمهوری اسلامی بوده و تهران نمیتواند صرفا با تهدید تنگه هرمز و حمله به کشتیها، قیمت جهانی نفت را به سطح دلخواه خود برساند.
بررسی کاهش تحریمهای ناوگان سایه
یک مقام آمریکایی ۲۲ مهر به رویترز گفت دولت ترامپ در حال بررسی کاهش تحریمهای برخی نفتکشهای «ناوگان سایه» برای کاهش هزینه حملونقل دریایی است.
این طرح میتواند به نفتکشهایی که پیشتر نفت ایران، روسیه و ونزوئلا را حمل میکردند، اجازه انتقال نفت و فرآوردههای غیرتحریمی بدهد.
شرکتهای آمریکایی برای استفاده از این کشتیها به مجوز وزارت خزانهداری نیاز دارند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ۱۶ مهر اعلام کرد جمهوری اسلامی به دلیل محاصره بنادرش در ماههای اخیر هیچ نفتی صادر نکرده است.
این در حالی است که آژانس بینالمللی انرژی خبر داد صادرات روزانه نفت خام کشورهای حاشیه خلیج فارس در ماه سپتامبر ۴.۴ میلیون بشکه افزایش یافت و به بیش از ۷۵ درصد سطح پیش از جنگ رسید.
مسیرهای جایگزین بخشی از اختلال عرضه را جبران کردهاند.
از سوی دیگر دادههای موسسه نفت آمریکا نشان داد ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۱۷ مهر، ۱۱.۱ میلیون بشکه کاهش یافت، اما قیمت نفت افزایش قابل توجهی نداشت.
بمب جیبییو-۴۳/بی، معروف به «بمب انفجار هوایی عظیم»، در جریان آزمایشی در پایگاه نیروی هوایی اگلین در فلوریدا، ۲۱ نوامبر ۲۰۰۳
سیانان به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ارتش این کشور استفاده از «مادر همه بمبها» را علیه زیرساختهای انرژی و تاسیسات هستهای ایران در طرحهای حمله احتمالی گنجانده است. با این حال، درباره توان این سلاح برای نابودی تاسیسات زیرزمینی تردیدهایی وجود دارد.
بر اساس این گزارش، اجرای طرحها به دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بستگی دارد و ممکن است پیش یا پس از انتخابات میاندورهای ۱۲ آبان انجام شود.
بمب جیبییو-۴۳/بی، موسوم به «موآب» یا «مادر همه بمبها»، بزرگترین بمب غیرهستهای موجود در زرادخانه آمریکاست. استفاده از این سلاح برای نخستین بار در جنگ با حکومت ایران، به معنای تشدید قابل توجه درگیری خواهد بود، آن هم در شرایطی که به گزارش سیانان، ترامپ برای پایان دادن به جنگ با فشار سیاسی روبهروست و جمهوریخواهان نگران واکنش رایدهندگان در انتخابات پیش رو هستند.
طرحهای حمله، زیرساختهای انرژی و مراکز هستهای را در بر میگیرند
یکی از منابع به سیانان گفته است ترامپ دستور تهیه طرحهای بیشتری را برای حمله به اهداف در ایران، از جمله بخش بزرگی از زیرساختهای انرژی، صادر کرده است.
به گفته این منبع، در گفتوگوهای مربوط به این طرحها از انجام حملات «پیش از عقبنشینی نیروهای آمریکا از حوزه مسئولیت سنتکام» سخن گفته شده است. عبارتی که میتواند نشاندهنده بررسی سناریویی شامل حمله، اعلام پیروزی و خروج سریع نیروها باشد.
منبع دیگری گفته است طرحهای حمله به تاسیسات هستهای، از جمله «کوه کلنگ»، نیز صراحتا استفاده از «موآب» را پیشبینی میکنند.
آمریکا و اسرائیل معتقدند حکومت ایران اجزایی از برنامه هستهای خود را در این محل نگهداری میکند.
ترامپ همچنان جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای را هدف خود اعلام میکند. با این حال، برخی مقامهای آمریکایی در گفتوگوهای خصوصی تردید دارند که کاخ سفید راهبردی برای تبدیل حملات بیشتر به پایان جنگ داشته باشد.
قدرت انفجار موآب لزوما به معنای توان نابودی تاسیسات زیرزمینی نیست
موآب حدود ۹.۸ تن وزن دارد و پیش از برخورد با زمین منفجر میشود. به گفته منابع مورد استناد سیانان، این بمب میتواند در سطح زمین ویرانی گستردهای ایجاد کند، اما برای نفوذ عمیق به زمین طراحی نشده است.
همین ویژگی، کارآمدی آن را علیه تاسیساتی مانند کوه کلنگ زیر سوال میبرد؛ محلی که تصور میشود زیر لایههایی از سنگ گرانیت محافظت میشود.
یکی از منابع آگاه، موآب را سلاحی مناسب برای ایجاد آثار روانی و تخریب محدودههای وسیع توصیف کرده، اما تاکید کرده است که این بمب کلاهک نفوذگر به اعماق زمین نیست.
منابع همچنین هشدار دادهاند شعاع گسترده انفجار، بهویژه در صورت حمله به زیرساختهای نزدیک مناطق مسکونی و مراکز غیرنظامی، نگرانیهایی جدی درباره احتمال تلفات غیرنظامیان ایجاد میکند.
به گزارش سیانان، مقامهای ارشد دولت و برنامهریزان نظامی هفتههاست گزینههایی را بررسی میکنند که دستکم یک پیروزی «نمادین» برای ترامپ فراهم کند و راه خروج از جنگ را باز بگذارد، بدون آن که مانع توافق احتمالی دیپلماتیک شود.
توافق برای بازگشایی تنگه هرمز از جمله گامهای احتمالی در این مسیر عنوان شده است.
یکی از منابع، برخی گزینههای نظامی بررسیشده را در حد «نمایش آتشبازی» توصیف کرده است؛ حملاتی که ممکن است به ترامپ امکان اعلام پیروزی بدهند، حتی اگر اهداف اولیه اعلامشده برای جنگ را محقق نکنند.
در این چارچوب، موآب میتواند بهعنوان ابزاری برای فشار روانی مطرح باشد. با این حال، مقامهای آمریکایی به سیانان گفتهاند بعید است استفاده از آن حکومت ایران را به تسلیم وادارد یا پیروزی راهبردی به همراه داشته باشد.
ترامپ بهطور علنی گفته است پیش از انتخابات میاندورهای اقدام تازهای نخواهد کرد، اما چند مشاور او به سیانان گفتهاند از قطعی بودن این تصمیم مطمئن نیستند.
بنا بر همین گزارش، ارتش آمریکا برای واکنش تلافیجویانه احتمالی حکومت ایران در صورت صدور دستور حمله آماده میشود.
کاخ سفید در پاسخ به سیانان از اظهارنظر درباره طرحهای حساس نظامی خودداری کرده و گفته است ترامپ برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای «همه گزینهها را روی میز نگه میدارد».
پنتاگون نیز اعلام کرده است برای طیف گستردهای از سناریوهای عملیاتی برنامهریزی میکند.
آمریکا نخستین بار در سال ۲۰۱۷، در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، از موآب علیه شبکه تونلهای داعش در افغانستان استفاده کرد.
طرح احتمال استفاده از این بمب علیه حکومت ایران بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آیا قدرت تخریب گسترده آن با ماهیت اهداف و نتیجه سیاسی مورد نظر واشینگتن تناسب دارد.
رهگذران از کنار دیواری با نقاشی پهپاد ایرانی در خیابانی در تهران عبور میکنند
طولانیشدن جنگ و اختلال دوباره در تولید انرژی، مسیرهای کشتیرانی و زیرساختهای حیاتی، بزرگترین تهدید برای اقتصادهای خاورمیانه و آسیای مرکزی است. صندوق بینالمللی پول میگوید کشورهایی که مستقیما آسیب دیدهاند زیر فشار شدیدند و ادامه اختلالها میتواند قیمتها را بالا ببرد.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۳ مهر به نقل از جهاد آزور، مدیر بخش خاورمیانه و آسیای مرکزی صندوق بینالمللی پول، نوشت چشمانداز اقتصادها به سرعت عادیشدن تولید انرژی و تجارت و توان دولتها برای حفظ ثبات اقتصاد کلان بستگی دارد.
او در نشست خبری اجلاس سالانه صندوق و بانک جهانی در بانکوک گفت اثر جنگ بر کشورهای منطقه یکسان نبوده است.
پیشتر، مدیرعامل صندوق، درباره پیامدهای جهانی حملات به عربستان سعودی هشدار داده بود.
آزور گفت مازادهای پیش از جنگ، مسیرهای جایگزین، تعدیل تقاضا و برداشت از ذخایر، تاکنون به مهار اثر شوک انرژی کمک کردهاند.
این شوک در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و بستهشدن تنگه هرمز از سوی تهران شکل گرفت. اما این تدابیر فقط برای کشورها زمان خریدهاند: ذخایر کاهش یافته و ظرفیت مازاد تولید کمتر شده است.
به گفته آزور، اختلال دوباره میتواند تغییرات بسیار شدیدتری در قیمتها ایجاد کند.
برآورد تازه صندوق نشان میدهد اقتصاد خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان در سال ۲۰۲۶، پس از رشد ۳.۳ درصدی در سال ۲۰۲۵، ۱.۳ درصد کوچک میشود.
این نهاد برای سال ۲۰۲۷ رشد ۶.۶ درصدی پیشبینی کرده است.
با این حال، آزور تاکید کرد روند بازگشت در کشورهای منطقه یکسان نخواهد بود.
کشورهای صادرکننده نفت که مستقیما از جنگ ایران آسیب دیدهاند، در سال ۲۰۲۶ با انقباض چشمگیر اقتصادی روبهرو میشوند.
صندوق انتظار دارد با عادی شدن تولید انرژی، رشد این کشورها در سال آینده بهسرعت بازگردد؛ اما سطح تولید احتمالا همچنان پایینتر از برآوردهای میانمدت پیش از جنگ خواهد ماند.
در مقابل، اقتصاد کشورهای واردکننده نفت تاکنون تابآوری نشان داده و انتظار میرود این روند را حفظ کند.
پیشبینی صندوق برای قفقاز و آسیای مرکزی کاهش رشد اقتصادی از ۶.۲ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۵.۲ درصد در سال ۲۰۲۶ و پنج درصد در سال ۲۰۲۷ است.
این منطقه شوک را نسبتا خوب پشت سر گذاشته و انتظار میرود تورم، هرچند از سطوح بالا، همچنان کاهش پیدا کند.
آزور از سیاستگذاران خواست ثبات قیمتها را در اولویت قرار دهند، ذخایر مالی را بازسازی کنند و توان اقتصادهایشان را برای مقابله با شوکهای آینده افزایش دهند.
در برآورد ماه آوریل، صندوق با فرض عادیشدن تولید انرژی و تجارت تا میانه سال، رشد ۱.۴ درصدی اقتصاد خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان را برای سال ۲۰۲۶ پیشبینی کرده بود.
نیروی فضایی آمریکا در بازدید کمسابقه خبرنگاران والاستریت ژورنال از پایگاهی در کلرادو، سامانههایی را معرفی کرد که به گفته فرماندهانش، برای اخلال در ارتباطات ماهوارهای و حفاظت از نیروهای آمریکایی در عملیات در ایران و ونزوئلا به کار رفتهاند.
والاستریت ژورنال در جریان بازدید از پایگاه نیروی فضایی پیترسون، با اعضای یگان «اسپیس دلتا ۳»، مسئول ماموریتهای جنگ الکترونیکی فضایی، گفتوگو کرد.
این نیروها توضیح دادند که چگونه تجهیزات خود را برای پشتیبانی از عملیات نظامی به خارج از آمریکا منتقل و مستقر کردهاند.
سرهنگ آنجلو فرناندز، از فرماندهان این یگان، گفت: «ما در صحنههای عملیاتی سراسر جهان از سامانههای جنگ الکترونیکی و تجهیزات دیگر استفاده کردهایم.»
او از جمله به عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهور سابق ونزوئلا در این کشور اشاره کرد.
یکی از سامانههای معرفیشده در این بازدید، «مدولندز» بود؛ سامانهای تهاجمی که برای اخلال در ماهوارههای مورد استفاده دشمن در ماموریتهای شناسایی، ارتباطات و ناوبری به کار میرود.
بر اساس توضیحات ارائهشده در گزارش، مدولندز با ارسال انبوه سیگنالها، ارتباط ماهوارههای هدف با ایستگاههای زمینی را مختل میکند.
هدف این اقدام، تضعیف توان عملیاتی نیروهایی است که به خدمات این ماهوارهها متکی هستند.
جاشوا لوماکس، از درجهداران ارشد یگان، گفت تیم او در جریان عملیات بازداشت مادورو با ایجاد اختلال در ماهوارهها، «سپری حفاظتی» پیرامون نیروهای آمریکایی ایجاد کرد.
«باونتی هانتر» تهدیدهای الکترونیکی را شناسایی میکند
در کنار مدولندز، سامانه «باونتی هانتر» نقشی بیشتر دفاعی دارد. این سامانه طیف الکترومغناطیسی را پایش میکند تا سیگنالهایی را شناسایی و مکانیابی کند که ممکن است در عملکرد ماهوارهها و سامانههای آمریکایی اختلال ایجاد کنند.
اطلاعات بهدستآمده به فرماندهان کمک میکند تهدید مشخص را تشخیص دهند و درباره نحوه مقابله با آن تصمیم بگیرند.
سروان سوفیا پالوک، از اعضای این یگان، درباره ماموریت خود گفت: «ما تغییراتی را که در سراسر طیف فرکانسی رخ میدهد زیر نظر داریم، آنها را ثبت میکنیم و این اطلاعات را به فرماندهی عملیات منتقل میکنیم.»
نیروی فضایی همچنین استقرار سامانه جدیدتر «پایانه ماژولار از راه دور» را سرعت بخشیده است.
تجهیزات این سامانه در یک کانتینر جای میگیرد و میتوان آن را برای استقرار سریع به نقاط مختلف جهان منتقل کرد.
نیروها با مهلتی ۷۲ ساعته راهی خاورمیانه شدند
لوماکس گفت اندکی پس از مشارکت در عملیات ونزوئلا، به تیم او دستور داده شد ظرف ۷۲ ساعت تجهیزاتش را بستهبندی و بازرسی کند، در هواپیما بار بزند و راهی خاورمیانه شود.
به گفته او، این تیم پس از رسیدن به منطقه نیز باید ظرف ۹۶ ساعت سامانه را برپا میکرد و عملیات را انجام میداد.
بر اساس گزارش، لوماکس و دیگر اعضای یگان در عملیات علیه جمهوری اسلامی از سامانههای جنگ الکترونیکی استفاده کردند.
اخلال در ارتباطات ماهوارهای نیز بخشی از حمله گسترده ماه فوریه (اسفند سال گذشته) در عملیات «خشم حماسی» بود.
تسلط بر طیف الکترومغناطیسی، ارتباط نیروها را حفظ میکند
سپهبد گرگوری گانیون، رییس فرماندهی نیروهای رزمی نیروی فضایی آمریکا، تسلط بر طیف الکترومغناطیسی را از ماموریتهای کلیدی این نیرو توصیف کرد.
به گفته او، این برتری به آمریکا امکان میدهد ارتباط میان ماهوارهها، کشتیها، هواپیماها و دیگر سامانههایش را حفظ کند و همزمان توانمندیهای دشمن را مختل سازد.
ماهوارهها در شناسایی پرتاب موشک، هدایت سلاحها و تهیه تصاویر با وضوح بالا از میدان نبرد نقش دارند.
والاستریت ژورنال گزارش داده است حکومت ایران برای تضعیف این مزیتها، بارها قابلیتهای فضایی آمریکا، از جمله پایانههای ارتباطات ماهوارهای، را هدف قرار داده است.
گانیون گفت: «اگر بتوانیم بر طیف الکترومغناطیسی مسلط شویم، میتوانیم ارتباط میان همه سامانهها، ماهوارهها، کشتیها و هواپیماهایمان را حفظ کنیم و آنها را در بالاترین سطح کارایی به کار بگیریم.»
این گزارش در حالی منتشر شده است که گمانهزنیها در مورد احتمال آغاز دوباره درگیری نظامی در ایران و منطقه در روزهای اخیر شدت گرفته است.
شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد بیش از ۱۳ هزار حساب کاربری دخیل در سه عملیات مشکوک نفوذ خارجی مرتبط با ایران، روسیه و چین را تعلیق کرده است. این شبکهها با حسابهای غیرواقعی، گفتوگوهای سیاسی آمریکا را در آستانه انتخابات میاندورهای هدف گرفته بودند.
ایکس چهارشنبه ۲۲ مهر در اطلاعیهای درباره اقدامات خود برای حفاظت از فضای گفتوگو در جریان انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ آمریکا گفت این حسابها را در جریان پایشها و تحقیقات پیشدستانه شناسایی کرده است.
به گفته این شرکت، شبکههای شناساییشده محتوای سیاسی را منتشر و تقویت میکردند و نامزدهای انتخاباتی و چهرههای شناختهشده در سراسر طیف سیاسی آمریکا را هدف میگرفتند.
این شرکت تعداد حسابهای مرتبط با هر یک از سه کشور را جداگانه اعلام نکرد. رقم بیش از ۱۳ هزار حساب، مجموع حسابهای تعلیقشده در هر سه عملیات است.
ایکس آزادی بیان را سنگبنای دموکراسی کارآمد توصیف کرد و گفت وظیفهاش حفظ فضایی واقعی، آزاد و امن برای گفتوگوست. این شرکت خود را «میدان عمومی جهان» خواند که مردم در آن درباره رویدادها، از جمله انتخابات، بحث میکنند.
بر اساس این اطلاعیه، تیم ایمنی ایکس با روشهای مختلف، فعالیتهای ناقض مقررات را شناسایی میکند. ایکس سیاست «اصالت» خود را از ابزارهای اصلی مقابله با شبکههای انتشار هرزنامه و عملیات نفوذ دانست و تاکید کرد برای شناسایی و توقف رفتارهای هماهنگ و غیرواقعی که سلامت این پلتفرم را تضعیف میکنند، تلاش میکند.
مقابله با محتوای گمراهکننده انتخاباتی
بخش دیگری از اطلاعیه به سیاست «سلامت فرایندهای مدنی» اختصاص دارد که محتوای گمراهکننده موثر بر مشارکت در انتخابات یا دیگر فرایندهای مدنی را پوشش میدهد؛ از جمله مطالبی که مردم را درباره زمان، مکان یا شیوه مشارکت سردرگم میکنند یا برای منصرف کردن مردم از مشارکت منتشر میشوند.
ایکس گفت در کنار نظارت بر محتوا، از قابلیت «یادداشتهای کاربران» برای افزودن توضیحات تکمیلی و منابع معتبر به پستها استفاده میکند. طبق این اطلاعیه، کاربران میتوانند هنگام گزارش محتوا در اپلیکیشن، گزینه «سلامت فرایندهای مدنی» را انتخاب کنند تا گزارش به مسیر درخواست یادداشت کاربران هدایت شود.
این شرکت همچنین ممکن است در موارد حساس و نیازمند رسیدگی ویژه، به پستهای ناقض مقررات برچسب «سلامت فرایندهای مدنی» بزند.
سابقه حسابهای جعلی و عملیات نفوذ مرتبط با ایران
پیشتر اوپنایآی از شناسایی عملیاتی با منشا ایران خبر داده بود که با هفت هویت جعلی روزنامهنگاری، نزدیک به ۱۰۰ مقاله در رسانههای آنلاین منتشر یا بازنشر کرده بود. این عملیات، تولید انبوه پاسخهای خصمانه برای پستهای این رسانه را نیز شامل میشد. با این حال، اوپنایآی انتساب مستقیم آن به حکومت ایران را تایید نکرد.
شرکت آنتروپیک نیز ۱۹ شهریور اعلام کرد عوامل مرتبط با نهادهای حکومتی ایران از هوش مصنوعی «کلود» برای تبلیغات حکومتی، عملیات نفوذ و نظارت بر شهروندان استفاده کردهاند. به گفته این شرکت، طراحی کارزارهای «جنگ نرم»، ساخت شخصیتهای جعلی، پنهان کردن منشا حکومتی محتوا، توسعه ابزارهای نظارتی و جمعآوری اطلاعات درباره مخالفان از جمله این فعالیتها بوده است. این شرکت همچنین چند عملیات جداگانه علیه ایرانیان را شناسایی کرده بود.
در نمونهای مرتبط با ایکس، شرکت تحلیل داده سیابرا از فعالیت بیش از ۱۳۰۰ حساب جعلی خبر داده بود که خود را کاربران بریتانیایی حامی استقلال اسکاتلند معرفی میکردند. ایراناینترنشنال ۲۴ تیر ۱۴۰۴ گزارش داد این حسابها پس از خاموشی در جریان جنگ ۱۲ روزه، با کارزاری هماهنگ در حمایت از جمهوری اسلامی به ایکس بازگشتند.
دود ناشی از آتشسوزی و خسارت واردشده به سازه فوقانی کشتی فلهبر «کیپ دائو» (Cape Dao)، تنگه هرمز، اول مهر ۱۴۰۵
سازمان دریانوردی و بنادر سنگاپور اعلام کرد دو کشتی کانتینربر با پرچم این کشور هنگام عبور از تنگه هرمز هدف پرتابه قرار گرفتند که یکی از آنها غرق شد و دیگری آسیب دید. سازمان بینالمللی دریانوردی نیز از غرق شدن یک کشتی با پرچم آنتیگوا و باربودا در نزدیکی این آبراه خبر داد.
بهگفته سازمان دریانوردی سنگاپور، کشتی «جیافاس پراید» ۲۱ مهر مورد حمله قرار گرفت و پس از وارد آمدن خسارت و بروز آتشسوزی، غرق شد.
تمامی ۲۱ خدمه این کشتی به سلامت تخلیه شدند.
کشتی «جیافاس ژیزل» نیز ۲۲ مهر در حملهای جداگانه از ناحیه بدنه آسیب دید، اما توانست با نیروی محرکه خود را به لنگرگاهی امن برساند.
تمامی ۲۲ خدمه این کشتی سالم هستند. هیچ شهروند سنگاپوری در میان خدمه دو کشتی حضور نداشت.
سازمان دریانوردی و بنادر سنگاپور منشاء پرتابهها را «نامشخص» اعلام کرد و افزود با شرکت مدیریتکننده این دو کشتی در تماس است و تحولات را زیر نظر دارد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که طی روزهای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز افزایش یافته است.
تنگه هرمز آبراهی باریک میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع امنیت دریایی گزارش داد کشتی جیافاس پراید که ظرفیت حمل آن معادل ۲۸۲۴ کانتینر استاندارد ۲۰ فوتی بود، غرق شده است.
سازمان آبنگاری پاکستان ۲۲ مهر در هشداری به دریانوردان اعلام کرد: «کشتی تجاری جیافاس پراید غرق شده و کانتینرهای آن روی آب شناورند.»
این سازمان از کشتیهای عبوری خواست احتیاط کنند.
در سوی دیگر، نیروی دریایی سپاه پاسداران ۲۲ مهر از غرق شدن یک کشتی حامل بیش از ۲۵۰۰ کانتینر خبر داد و علت آن را برخورد با «مین دریایی در آبهای جنوبی تنگه هرمز» اعلام کرد.
سپاه نام این کشتی را اعلام نکرد، اما گفت پیش از غرق شدن دچار آتشسوزی شده بود.
سازمان بینالمللی دریانوردی، وابسته به سازمان ملل متحد، ۲۲ مهر اعلام کرد کشتی «کیپ دائو» با پرچم آنتیگوا و باربودا در نزدیکی تنگه هرمز غرق شده است.
به گفته منابع امنیت دریایی، این کشتی فلهبر اول مهر هدف پرتابه قرار گرفته بود.
گروه بریتانیایی مدیریت مخاطرات دریایی «ونگارد» نیز گزارش داد عملیات نجات کیپ دائو ناکام مانده است.
به این ترتیب، خبر غرق شدن دو کشتی در نزدیکی تنگه هرمز در فاصله کمتر از ۲۴ ساعت منتشر شد و شمار کشتیهای غرقشده در این منطقه از آغاز جنگ ایران به سه فروند رسید.
رویترز ۲۲ مهر به نقل از دو مقام ارشد جمهوری اسلامی نوشت تهران با تغییر تاکتیکهای حمله به کشتیها در تنگه هرمز و افزایش دامنه عملیات خود میکوشد قیمت نفت را بالا نگه دارد و بر انتخابات میاندورهای آمریکا تاثیر بگذارد.
بر اساس این گزارش، راهبرد جدید جمهوری اسلامی شامل تغییر شیوه و دفعات حمله به کشتیهایی است که از نظر تهران، محدودیتهای تعیینشده برای عبور از تنگه هرمز را نقض میکنند.
یک منبع آگاه نیز گفت اجرای تاکتیکهای تازه از حدود ۱۰ روز پیش آغاز شده و شمار حملات به این کشتیها افزایش یافته است.
هشدار سازمان ملل درباره خطر بحران غذایی در آسیا و آفریقا
همزمان با ادامه اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز، خورخه موریرا دا سیلوا، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، هشدار داد اگر تهران و واشینگتن ظرف چند هفته آینده بر سر طرح انتقال کود شیمیایی از این آبراه به توافق نرسند، بخشهایی از آسیا و آفریقا ممکن است با بحران امنیت غذایی مواجه شوند.
او ۲۲ مهر در مصاحبه با رویترز در حاشیه نشستهای سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در بانکوک گفت: «بسیار حیاتی است که طی چند هفته آینده به توافق برسیم. در غیر این صورت، فصل کشت را از دست خواهیم داد.»
سازمان ملل متحد در ماه مارس کارگروهی برای تسهیل عبور محمولههای کود شیمیایی از تنگه هرمز تشکیل داد، اما طرح پیشنهادی این کارگروه هنوز اجرایی نشده است.
دا سیلوا گفت در صورت توافق واشینگتن و تهران، این سازوکار میتواند ظرف ۷ تا ۱۰ روز به اجرا درآید.
پیش از آغاز جنگ ایران، حدود یکسوم تجارت جهانی اوره و نزدیک به نیمی از گوگرد حملشده از راه دریا، از تنگه هرمز عبور میکرد. اوره پرمصرفترین کود شیمیایی جهان است و گوگرد نیز از مواد اولیه مهم تولید کود به شمار میرود.
موسسه بینالمللی تحقیقات سیاست غذایی، مستقر در واشینگتن، ماه گذشته گزارش داد صادرات کود شیمیایی از منطقه خلیج فارس همچنان تا حد زیادی متوقف مانده است.
بر پایه این گزارش، حتی در دوره کوتاهمدت آتشبس که تردد کشتیها تا حدی از سر گرفته شد، سهم کود شیمیایی از محمولههای عبوری «بسیار ناچیز» بود.