طولانی‌شدن جنگ و اختلال دوباره در تولید انرژی، مسیرهای کشتیرانی و زیرساخت‌های حیاتی، بزرگ‌ترین تهدید برای اقتصادهای خاورمیانه و آسیای مرکزی است. صندوق بین‌المللی پول می‌گوید کشورهایی که مستقیما آسیب دیده‌اند زیر فشار شدیدند و ادامه اختلال‌ها می‌تواند قیمت‌ها را بالا ببرد.
خبرگزاری رویترز پنج‌شنبه ۲۳ مهر به نقل از جهاد آزور، مدیر بخش خاورمیانه و آسیای مرکزی صندوق بین‌المللی پول، نوشت چشم‌انداز اقتصادها به سرعت عادی‌شدن تولید انرژی و تجارت و توان دولت‌ها برای حفظ ثبات اقتصاد کلان بستگی دارد.
او در نشست خبری اجلاس سالانه صندوق و بانک جهانی در بانکوک گفت اثر جنگ بر کشورهای منطقه یکسان نبوده است.
پیش‌تر، مدیرعامل صندوق، درباره پیامدهای جهانی حملات به عربستان سعودی هشدار داده بود.
ذخایر و ظرفیت تولید محدودتر شده‌اند
آزور گفت مازادهای پیش از جنگ، مسیرهای جایگزین، تعدیل تقاضا و برداشت از ذخایر، تاکنون به مهار اثر شوک انرژی کمک کرده‌اند.
این شوک در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز از سوی تهران شکل گرفت. اما این تدابیر فقط برای کشورها زمان خریده‌اند: ذخایر کاهش یافته و ظرفیت مازاد تولید کمتر شده است.
به گفته آزور، اختلال دوباره می‌تواند تغییرات بسیار شدیدتری در قیمت‌ها ایجاد کند.
برآورد تازه صندوق نشان می‌دهد اقتصاد خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان در سال ۲۰۲۶، پس از رشد ۳.۳ درصدی در سال ۲۰۲۵، ۱.۳ درصد کوچک می‌شود.
این نهاد برای سال ۲۰۲۷ رشد ۶.۶ درصدی پیش‌بینی کرده است.
با این حال، آزور تاکید کرد روند بازگشت در کشورهای منطقه یکسان نخواهد بود.
صادرکنندگان نفت با انقباض روبه‌رو می‌شوند
کشورهای صادرکننده نفت که مستقیما از جنگ ایران آسیب دیده‌اند، در سال ۲۰۲۶ با انقباض چشمگیر اقتصادی روبه‌رو می‌شوند.
صندوق انتظار دارد با عادی شدن تولید انرژی، رشد این کشورها در سال آینده به‌سرعت بازگردد؛ اما سطح تولید احتمالا همچنان پایین‌تر از برآوردهای میان‌مدت پیش از جنگ خواهد ماند.
در مقابل، اقتصاد کشورهای واردکننده نفت تاکنون تاب‌آوری نشان داده و انتظار می‌رود این روند را حفظ کند.
پیش‌بینی صندوق برای قفقاز و آسیای مرکزی کاهش رشد اقتصادی از ۶.۲ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۵.۲ درصد در سال ۲۰۲۶ و پنج درصد در سال ۲۰۲۷ است.
این منطقه شوک را نسبتا خوب پشت سر گذاشته و انتظار می‌رود تورم، هرچند از سطوح بالا، همچنان کاهش پیدا کند.
آزور از سیاست‌گذاران خواست ثبات قیمت‌ها را در اولویت قرار دهند، ذخایر مالی را بازسازی کنند و توان اقتصادهایشان را برای مقابله با شوک‌های آینده افزایش دهند.
در برآورد ماه آوریل، صندوق با فرض عادی‌شدن تولید انرژی و تجارت تا میانه سال، رشد ۱.۴ درصدی اقتصاد خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان را برای سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده بود.
نیروی فضایی آمریکا در بازدید کم‌سابقه خبرنگاران وال‌استریت ژورنال از پایگاهی در کلرادو، سامانه‌هایی را معرفی کرد که به گفته فرماندهانش، برای اخلال در ارتباطات ماهواره‌ای و حفاظت از نیروهای آمریکایی در عملیات در ایران و ونزوئلا به کار رفته‌اند.
وال‌استریت ژورنال در جریان بازدید از پایگاه نیروی فضایی پیترسون، با اعضای یگان «اسپیس دلتا ۳»، مسئول ماموریت‌های جنگ الکترونیکی فضایی، گفت‌وگو کرد.
این نیروها توضیح دادند که چگونه تجهیزات خود را برای پشتیبانی از عملیات نظامی به خارج از آمریکا منتقل و مستقر کرده‌اند.
سرهنگ آنجلو فرناندز، از فرماندهان این یگان، گفت: «ما در صحنه‌های عملیاتی سراسر جهان از سامانه‌های جنگ الکترونیکی و تجهیزات دیگر استفاده کرده‌ایم.»
او از جمله به عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رییس‌جمهور سابق ونزوئلا در این کشور اشاره کرد.
«مدولندز» ارتباطات ماهواره‌ای را مختل می‌کند
یکی از سامانه‌های معرفی‌شده در این بازدید، «مدولندز» بود؛ سامانه‌ای تهاجمی که برای اخلال در ماهواره‌های مورد استفاده دشمن در ماموریت‌های شناسایی، ارتباطات و ناوبری به کار می‌رود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده در گزارش، مدولندز با ارسال انبوه سیگنال‌ها، ارتباط ماهواره‌های هدف با ایستگاه‌های زمینی را مختل می‌کند.
هدف این اقدام، تضعیف توان عملیاتی نیروهایی است که به خدمات این ماهواره‌ها متکی هستند.
جاشوا لوماکس، از درجه‌داران ارشد یگان، گفت تیم او در جریان عملیات بازداشت مادورو با ایجاد اختلال در ماهواره‌ها، «سپری حفاظتی» پیرامون نیروهای آمریکایی ایجاد کرد.
«باونتی هانتر» تهدیدهای الکترونیکی را شناسایی می‌کند
در کنار مدولندز، سامانه «باونتی هانتر» نقشی بیشتر دفاعی دارد. این سامانه طیف الکترومغناطیسی را پایش می‌کند تا سیگنال‌هایی را شناسایی و مکان‌یابی کند که ممکن است در عملکرد ماهواره‌ها و سامانه‌های آمریکایی اختلال ایجاد کنند.
اطلاعات به‌دست‌آمده به فرماندهان کمک می‌کند تهدید مشخص را تشخیص دهند و درباره نحوه مقابله با آن تصمیم بگیرند.
سروان سوفیا پالوک، از اعضای این یگان، درباره ماموریت خود گفت: «ما تغییراتی را که در سراسر طیف فرکانسی رخ می‌دهد زیر نظر داریم، آن‌ها را ثبت می‌کنیم و این اطلاعات را به فرماندهی عملیات منتقل می‌کنیم.»
نیروی فضایی همچنین استقرار سامانه جدیدتر «پایانه ماژولار از راه دور» را سرعت بخشیده است.
تجهیزات این سامانه در یک کانتینر جای می‌گیرد و می‌توان آن را برای استقرار سریع به نقاط مختلف جهان منتقل کرد.
نیروها با مهلتی ۷۲ ساعته راهی خاورمیانه شدند
لوماکس گفت اندکی پس از مشارکت در عملیات ونزوئلا، به تیم او دستور داده شد ظرف ۷۲ ساعت تجهیزاتش را بسته‌بندی و بازرسی کند، در هواپیما بار بزند و راهی خاورمیانه شود.
به گفته او، این تیم پس از رسیدن به منطقه نیز باید ظرف ۹۶ ساعت سامانه را برپا می‌کرد و عملیات را انجام می‌داد.
بر اساس گزارش، لوماکس و دیگر اعضای یگان در عملیات علیه جمهوری اسلامی از سامانه‌های جنگ الکترونیکی استفاده کردند.
اخلال در ارتباطات ماهواره‌ای نیز بخشی از حمله گسترده ماه فوریه (اسفند سال گذشته) در عملیات «خشم حماسی» بود.
تسلط بر طیف الکترومغناطیسی، ارتباط نیروها را حفظ می‌کند
سپهبد گرگوری گانیون، رییس فرماندهی نیروهای رزمی نیروی فضایی آمریکا، تسلط بر طیف الکترومغناطیسی را از ماموریت‌های کلیدی این نیرو توصیف کرد.
به گفته او، این برتری به آمریکا امکان می‌دهد ارتباط میان ماهواره‌ها، کشتی‌ها، هواپیماها و دیگر سامانه‌هایش را حفظ کند و هم‌زمان توانمندی‌های دشمن را مختل سازد.
ماهواره‌ها در شناسایی پرتاب موشک، هدایت سلاح‌ها و تهیه تصاویر با وضوح بالا از میدان نبرد نقش دارند.
وال‌استریت ژورنال گزارش داده است حکومت ایران برای تضعیف این مزیت‌ها، بارها قابلیت‌های فضایی آمریکا، از جمله پایانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای، را هدف قرار داده است.
گانیون گفت: «اگر بتوانیم بر طیف الکترومغناطیسی مسلط شویم، می‌توانیم ارتباط میان همه سامانه‌ها، ماهواره‌ها، کشتی‌ها و هواپیماهایمان را حفظ کنیم و آن‌ها را در بالاترین سطح کارایی به کار بگیریم.»
این گزارش در حالی منتشر شده است که گمانه‌زنی‌ها در مورد احتمال آغاز دوباره درگیری نظامی در ایران و منطقه در روزهای اخیر شدت گرفته است.
شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد بیش از ۱۳ هزار حساب کاربری دخیل در سه عملیات مشکوک نفوذ خارجی مرتبط با ایران، روسیه و چین را تعلیق کرده است. این شبکه‌ها با حساب‌های غیرواقعی، گفت‌وگوهای سیاسی آمریکا را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای هدف گرفته بودند.
ایکس چهارشنبه ۲۲ مهر در اطلاعیه‌ای درباره اقدامات خود برای حفاظت از فضای گفت‌وگو در جریان انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ آمریکا گفت این حساب‌ها را در جریان پایش‌ها و تحقیقات پیش‌دستانه شناسایی کرده است.
به گفته این شرکت، شبکه‌های شناسایی‌شده محتوای سیاسی را منتشر و تقویت می‌کردند و نامزدهای انتخاباتی و چهره‌های شناخته‌شده در سراسر طیف سیاسی آمریکا را هدف می‌گرفتند.
این شرکت تعداد حساب‌های مرتبط با هر یک از سه کشور را جداگانه اعلام نکرد. رقم بیش از ۱۳ هزار حساب، مجموع حساب‌های تعلیق‌شده در هر سه عملیات است.
ایکس آزادی بیان را سنگ‌بنای دموکراسی کارآمد توصیف کرد و گفت وظیفه‌اش حفظ فضایی واقعی، آزاد و امن برای گفت‌وگوست. این شرکت خود را «میدان عمومی جهان» خواند که مردم در آن درباره رویدادها، از جمله انتخابات، بحث می‌کنند.
بر اساس این اطلاعیه، تیم ایمنی ایکس با روش‌های مختلف، فعالیت‌های ناقض مقررات را شناسایی می‌کند. ایکس سیاست «اصالت» خود را از ابزارهای اصلی مقابله با شبکه‌های انتشار هرزنامه و عملیات نفوذ دانست و تاکید کرد برای شناسایی و توقف رفتارهای هماهنگ و غیرواقعی که سلامت این پلتفرم را تضعیف می‌کنند، تلاش می‌کند.
مقابله با محتوای گمراه‌کننده انتخاباتی
بخش دیگری از اطلاعیه به سیاست «سلامت فرایندهای مدنی» اختصاص دارد که محتوای گمراه‌کننده موثر بر مشارکت در انتخابات یا دیگر فرایندهای مدنی را پوشش می‌دهد؛ از جمله مطالبی که مردم را درباره زمان، مکان یا شیوه مشارکت سردرگم می‌کنند یا برای منصرف کردن مردم از مشارکت منتشر می‌شوند.
ایکس گفت در کنار نظارت بر محتوا، از قابلیت «یادداشت‌های کاربران» برای افزودن توضیحات تکمیلی و منابع معتبر به پست‌ها استفاده می‌کند. طبق این اطلاعیه، کاربران می‌توانند هنگام گزارش محتوا در اپلیکیشن، گزینه «سلامت فرایندهای مدنی» را انتخاب کنند تا گزارش به مسیر درخواست یادداشت کاربران هدایت شود.
این شرکت همچنین ممکن است در موارد حساس و نیازمند رسیدگی ویژه، به پست‌های ناقض مقررات برچسب «سلامت فرایندهای مدنی» بزند.
سابقه حساب‌های جعلی و عملیات نفوذ مرتبط با ایران
پیش‌تر اوپن‌ای‌آی از شناسایی عملیاتی با منشا ایران خبر داده بود که با هفت هویت جعلی روزنامه‌نگاری، نزدیک به ۱۰۰ مقاله در رسانه‌های آنلاین منتشر یا بازنشر کرده بود. این عملیات، تولید انبوه پاسخ‌های خصمانه برای پست‌های این رسانه را نیز شامل می‌شد. با این حال، اوپن‌ای‌آی انتساب مستقیم آن به حکومت ایران را تایید نکرد.
شرکت آنتروپیک نیز ۱۹ شهریور اعلام کرد عوامل مرتبط با نهادهای حکومتی ایران از هوش مصنوعی «کلود» برای تبلیغات حکومتی، عملیات نفوذ و نظارت بر شهروندان استفاده کرده‌اند. به گفته این شرکت، طراحی کارزارهای «جنگ نرم»، ساخت شخصیت‌های جعلی، پنهان کردن منشا حکومتی محتوا، توسعه ابزارهای نظارتی و جمع‌آوری اطلاعات درباره مخالفان از جمله این فعالیت‌ها بوده است. این شرکت همچنین چند عملیات جداگانه علیه ایرانیان را شناسایی کرده بود.
در نمونه‌ای مرتبط با ایکس، شرکت تحلیل داده سیابرا از فعالیت بیش از ۱۳۰۰ حساب جعلی خبر داده بود که خود را کاربران بریتانیایی حامی استقلال اسکاتلند معرفی می‌کردند. ایران‌اینترنشنال ۲۴ تیر ۱۴۰۴ گزارش داد این حساب‌ها پس از خاموشی در جریان جنگ ۱۲ روزه، با کارزاری هماهنگ در حمایت از جمهوری اسلامی به ایکس بازگشتند.
فایننشال‌تایمز به نقل از منابع آگاه از مخالفت اروپا با پیشنهاد آمریکا برای آزادسازی بخشی از دارایی‌های روسیه به‌منظور احیای مذاکرات صلح خبر داد. هم‌زمان، اکسیوس گزارش داد محدودیت خدمات استارلینک در اوکراین، نگرانی کی‌یف درباره فشار سیاسی واشینگتن را برانگیخته است.
روزنامه بریتانیایی فایننشال‌تایمز چهارشنبه ۲۲ مهر به نقل از چهار منبع آگاه نوشت مذاکره‌کنندگان آمریکایی در نشست ۱۷ مهر در میامی با نمایندگان اوکراین، فرانسه، آلمان، بریتانیا، اتحادیه اروپا و ناتو، پیشنهاد آزادسازی بخشی از دارایی‌های دولتی روسیه را مطرح کردند. یکی از گزینه‌ها، انتقال این دارایی‌ها به نهادی مالی است که برای این منظور تحت نظارت واشینگتن تشکیل شود.
به گفته این منابع، نمایندگان اروپایی پیشنهاد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، فرستاده ویژه و داماد رییس‌جمهوری آمریکا، را رد کردند و گفتند با واگذاری کنترل دارایی‌ها یا بازگرداندن هر بخشی از آن به مسکو مخالف‌اند. یکی از منابع به فایننشال تایمز گفت: «به طرف آمریکایی گفته شد که چنین اتفاقی به‌هیچ‌وجه نخواهد افتاد.»
در گزارشی جداگانه، اکسیوس به نقل از مقام‌های اوکراینی نوشت شرکت اسپیس‌ایکس، متعلق به ایلان ماسک، از شامگاه ۲۱ مهر خدمات استارلینک را محدود و ماموریت‌های پهپادی اوکراین را مختل کرده است. این مقام‌ها گمان می‌کنند هدف از این کار، فشار بر کی‌یف برای پذیرش درخواست ترامپ مبنی بر توقف حمله به پالایشگاه‌های روسیه باشد. یک مقام ارشد آمریکایی در گفت‌وگو با این رسانه نقش دولت ترامپ در این محدودیت‌ها را رد کرد.
متحدان غربی پس از آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در اسفند ۱۴۰۰، حدود ۲۶۰ میلیارد یورو از دارایی‌های دولتی روسیه را مسدود کردند که بخش عمده آن در اتحادیه اروپا نگهداری می‌شود. به نوشته فایننشال‌تایمز، اوکراین وامی ۴۵ میلیارد یورویی از گروه هفت با پشتوانه سود این دارایی‌ها دریافت کرده است، اما بسیاری از دولت‌های اروپایی به‌دلیل نگرانی‌های حقوقی با استفاده از اصل دارایی‌ها مخالف‌اند.
رهبران اتحادیه اروپا پیش‌تر متعهد شدند اگر روسیه غرامت جنگی نپردازد، از این دارایی‌ها برای بازسازی اوکراین استفاده کنند. با این حال، رفع انسداد به موافقت هر ۲۷ عضو اتحادیه نیاز دارد که فایننشال‌تایمز دستیابی به آن را بعید دانست.پیشنهادی مشابه نیز در طرح صلح ۲۸ ماده‌ای دولت ترامپ مطرح شده بود که حمایت لازم را جلب نکرد.
یک مقام آمریکایی به فایننشال‌تایمز گفت موضوع دارایی‌ها در چارچوب توافق جامع صلح بررسی شده است و سازوکار آزادسازی و محل هزینه‌کرد آن همچنان به گفت‌وگوهای بیشتر نیاز دارد.
او افزود واشینگتن از کی‌یف خواسته برنامه هزینه‌کرد منابع مالی را ارائه دهد و برای مبارزه با فساد و تقویت پاسخ‌گویی با بانک جهانی همکاری کند. در مقابل، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، بر تلاش مسکو برای بازپس‌گیری دارایی‌ها، از جمله از مسیر قضایی، تاکید کرد.
محدودیت ارتباطات ماهواره‌ای و بدگمانی کی‌یف
طبق گزارش اکسیوس، ارتباط پهپادهای اوکراینی هنگام عبور از سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت و در مواردی حتی ۸۰ کیلومتر بر ساعت قطع شد. وزارت دفاع اوکراین ۲۲ مهر اعلام کرد وضعیت بهتر شده، اما سقف ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت پابرجاست. یک مقام اوکراینی گفت این سرعت برای رهگیری برخی پهپادهای روسی مجهز به موتور جت کافی نیست.
مقام‌های اوکراینی گفتند هر دو سامانه استارلینک و استارشیلد محدود شده‌اند. استارلینک برای ارتباطات و عملیات دفاعی و استارشیلد، تحت کنترل دولت آمریکا، برای عملیات تهاجمی استفاده می‌شود.
این محدودیت‌ها چند ساعت پس از آن اعمال شد که کی‌یف هشدار معمول آمریکا درباره حمله موشکی بالستیک روسیه را دریافت نکرد. واشینگتن علت را نقص فنی اعلام کرد، اما مقام‌های اوکراینی به سیاسی بودن آن بدگمان‌اند.
ماسک بدون توضیح مستقیم درباره علت محدودیت استارلینک گفت تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های استارشیلد بر عهده ارتش و رییس‌جمهوری آمریکا است و استارلینک، به‌عنوان سرویسی تجاری، تنها برای فعالیت‌های غیرنظامی یا دفاعی قابل استفاده است.
به گزارش اکسیوس، مشاوران ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، از کاخ سفید توضیح خواستند و یک منبع گفت دولت ترامپ قصد دارد موضوع را با اسپیس‌ایکس پیگیری کند.
این تحولات پس از توافق واشینگتن و مسکو برای تسهیل صادرات گازوئیل روسیه و تشدید اختلاف ترامپ و زلنسکی رخ داد. ترامپ ۱۹ مهر از آتش‌بس در حملات به تاسیسات انرژی خبر داد، اما زلنسکی از چنین توافقی ابراز بی‌اطلاعی کرد. او ۲۰ مهر آمادگی اوکراین برای امضای تضمین‌های آتش‌بس را اعلام کرد، اما کرملین پیشنهاد آتش‌بس ۶۰ روزه برای برگزاری انتخابات اوکراین را رد کرد.
در همین حال، در پی حملات موشکی و پهپادی روسیه در ۲۲ مهر، برق صدها هزار نفر در اوکراین قطع شد. این حملات در شهر لوتسک شش کشته بر جای گذاشت.
اوکراین نیز در روزهای گذشته به حملات دوربرد خود علیه اهدافی در روسیه ادامه داده است، هرچند اعلام کرد برای احترام به درخواست ترامپ، فعلا تاسیسات انرژی را هدف نمی‌گیرد.
هم‌زمان با سفر زلنسکی به لندن، بریتانیا از برنامه ارسال موشک‌های زمین به هوا به ارزش ۴۵ میلیون پوند برای مقابله با پهپادهای روسی خبر داد.
خبرگزاری رویترز نوشت زائران اماکن مقدس اسلامی در عربستان سعودی احتمالا انتظار نداشتند گرفتار حملات موشکی شوند. با این حال، شماری از آنان حمله حوثی‌های یمن را از نزدیک تجربه کرده‌اند و برخی دیگر ناچار به تغییر برنامه سفرشان شده‌اند.
رویترز چهارشنبه ۲۲ مهر گزارش داد تصاویر حمله موشکی ۱۸ مهر به سالن پروازهای خروجی فرودگاه ریاض نشان می‌دهد بسیاری از مسافران، لباس سفید مخصوص زائران مکه را بر تن داشتند.
این رویداد ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت و مرگبارترین حمله در خاک عربستان سعودی طی حدود یک دهه گذشته بود.
رسانه‌های سعودی گزارش دادند در این حمله، یک روحانی بنگلادشی که سرپرستی گروهی متشکل از ده‌ها زائر را بر عهده داشت، جان خود را از دست داد.
حوثی‌های مورد حمایت حکومت ایران وعده داده‌اند مکه و مدینه، دو شهر مقدس مسلمانان، را هدف قرار ندهند، اما به دیگر فرودگاه‌های عربستان سعودی حمله می‌کنند.
فادی انور، شهروند اردنی ساکن مکه، در حالی که لباس احرام بر تن داشت و در صحن مسجدالحرام نشسته بود، گفت: «به‌شدت نگران خودم و خانواده‌ام هستم. مدام هشدارهای مقام‌های مسئول را روی تلفن‌هایمان دریافت می‌کنیم و این موضوع اضطراب زیادی به ما وارد می‌کند.»
مقام‌های سعودی تاکید کرده‌اند این کشور امن است و تامین امنیت زائران و دیگر مسافران را مهم‌تر از هر چیز دیگری می‌دانند.
با این حال، دولت‌های غربی به شهروندان خود درباره استفاده از اکثر فرودگاه‌های عربستان سعودی هشدار داده‌اند.
نگرانی زائران در مکه
بیشتر زائران خارجی با پرواز مستقیم به فرودگاه‌های جده یا مدینه می‌روند، اما بسیاری دیگر، از جمله زائران ساکن عربستان سعودی، از سایر فرودگاه‌های این کشور استفاده می‌کنند.
الامین حسن محمد، شهروند سودانی، پیش از انجام عمره برای دیدار با خانواده‌اش به عربستان سعودی رفته بود. او هنگام حمله ۱۸ مهر در ریاض حضور داشت و به یاد می‌آورد که پس از انفجار، همراه همسایگانش از خانه بیرون رفت.
دختر متاهل او در دمام در شرق عربستان سعودی زندگی می‌کند. حوثی‌ها ۲۱ مهر یکی از ساختمان‌های شرکت نفتی آرامکو را در ظهران، در نزدیکی دمام، هدف قرار دادند.
محمد پیش‌تر نیز به مکه سفر کرده و این بار برای عمره به این شهر رفته است.
برخلاف حج که در روزهای معینی از سال برگزار می‌شود و بر مسلمانان دارای استطاعت واجب است دست‌کم یک بار در طول زندگی آن را به جا آورند، عمره را می‌توان در طول سال انجام داد.
صحن وسیع مسجدالحرام مملو از زائرانی است که با لباس سفید احرام گرد کعبه طواف می‌کنند. مکه هر سال میزبان میلیون‌ها زائر است، اما حملات اخیر برخی را نگران کرده است.
سرگردانی مسافران و افزایش هزینه سفر
در پی گسترش پیامدهای جنگ ایران به یمن و آغاز مجدد درگیری‌ها میان عربستان سعودی و حوثی‌ها، بسیاری از پروازها در عربستان سعودی به حال تعلیق درآمده‌اند.
مدارس ریاض این هفته به آموزش آنلاین روی آورده‌اند و برخی اداره‌ها نیز از کارکنان خود خواسته‌اند دورکاری کنند.
اختلال در حمل‌ونقل هوایی تنها زائران را گرفتار نکرده است. فعالان اقتصادی شرکت‌کننده در همایش‌ها، گردشگران سعودی و اتباع خارجی که قصد بازگشت به کشورهایشان را دارند، هم برای یافتن مسیر جایگزین تلاش می‌کنند.
محمد گفت سفر برخی دوستانش به تعویق افتاده است. آنان ابتدا قصد پرواز از ریاض را داشتند، اما سرانجام از جده سوار کشتی شدند و به سودان بازگشتند.
گروهی از مسافران ریاض اکنون مسیر زمینی را ترجیح می‌دهند: حدود چهار ساعت تا بحرین، هفت ساعت تا قطر و ۱۰ ساعت تا دبی.
مدیر ارشد یک شرکت ۲۲ مهر به رویترز گفت در حال هماهنگی برای انتقال زمینی کارکنان خارجی به دوحه است تا آن‌ها بتوانند از آنجا به مقصد خود پرواز کنند.
یک دیپلمات مستقر در ریاض نیز گفت چند سفارتخانه در روزهای اخیر برای سفر کارکنان و خانواده‌هایشان از مسیر دوحه استفاده کرده‌اند.
نماینده شرکتی که مسافران را به دوحه و دبی می‌رساند، از دو برابر شدن کرایه‌ها خبر داد. با این همه، پرداخت هزینه بیشتر تضمینی برای سفر نیست.
در آغاز جنگ ایران، حملات جمهوری اسلامی بسیاری از پروازهای منطقه را متوقف کرد و تحولات اخیر نیز به نگرانی‌ها از شعله‌ور شدن دوباره درگیری مستقیم میان تهران و واشینگتن دامن زده است.
واتیکان چهارشنبه ۲۲ مهر اعلام کرد که روند بهبودی پاپ لئو پس از عمل جراحی مطابق انتظار پیش می‌رود و او راه رفتن در اتاق بیمارستان و غذا خوردن به‌صورت عادی را آغاز کرده است. این خبر پس از آن منتشر شد که پزشکان اعلام کردند رهبر ۷۱ ساله کلیسای کاتولیک تحت درمان سرطان ریه قرار دارد.
پس از آنکه سه‌شنبه بخشی از ریه راست پاپ لئو در جریان یک عمل جراحی برداشته شد، رهبران جهان، کاتولیک‌های سراسر دنیا و کاردینال‌های ارشد واتیکان برای سلامتی او دعا کردند.
واتیکان اعلام کرد آزمایش‌های خون و تصویربرداری با اشعه ایکس از قفسه سینه که چهارشنبه انجام شد، نتایج طبیعی پس از عمل جراحی را نشان داد. این نهاد همچنین افزود که پاپ تحت فیزیوتراپی تنفسی قرار گرفته است.
تشخیص سرطان در پاپی که نسبتا جوان و پرانرژی شناخته می‌شود و حدود پنج ماه پیش در ماه مه ۲۰۲۵ انتخاب شده است، شوک‌آور بود و پرسش‌هایی را درباره شکل آینده دوران رهبری او بر کلیسا در شرایط مواجهه با این بیماری مطرح کرد.
لئو معمولا برنامه کاری بسیار فشرده‌ای دارد. قرار است او از ۶ تا ۱۷ نوامبر به اروگوئه، آرژانتین و پرو سفر کند و دفتر مطبوعاتی واتیکان چهارشنبه اعلام کرد که درباره این سفر برنامه‌ریزی‌شده «هیچ چیز تغییر نکرده است».
با این حال، کیکو فوجیموری، رییس‌جمهوری پرو، چهارشنبه گفت که به‌دلیل مدت‌زمان مورد نیاز برای بهبودی پاپ، ممکن است تاریخ‌های این سفر تغییر کند.
پاپ بالاترین مرجع زمینی برای یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون کاتولیک جهان است و معاونی ندارد که هنگام بیماری وظایف او را بر عهده بگیرد. هنگامی که پاپ قادر به انجام وظایف خود نباشد، امور دستگاه اداری گسترده واتیکان طبق روال معمول ادامه می‌یابد، اما هر تصمیمی که به تایید پاپ نیاز داشته باشد، به تعویق می‌افتد.
دعا برای سلامتی پاپ لئو
روز چهارشنبه، در جریان مراسم عشای ربانی در فضای باز میدان سن‌پیتر، پس از عمل جراحی پاپ، دعایی برای سپری شدن موفقیت‌آمیز دوران نقاهت و بهبودی کامل او خوانده شد.
پاپ به آدنوکارسینوم ریه، شایع‌ترین نوع سرطان ریه، مبتلا تشخیص داده شده است و پزشکان در جریان عمل جراحی سه‌شنبه، بخشی از ریه راست او را با هدف برداشتن تمام بافت‌های سرطانی خارج کردند.
پروفسور استفانو مارگاریتورا، جراح ارشد پاپ، و دکتر لوئیجی کاربونه، پزشک شخصی او، اواخر سه‌شنبه اعلام کردند که این عمل حدود ۹۰ دقیقه طول کشید و بدون هیچ عارضه‌ای به پایان رسید.
واتیکان اندازه تومور یا اینکه آیا بیماری به غدد لنفاوی مجاور گسترش یافته است یا خیر را اعلام نکرده است؛ دو عاملی که در تعیین پیش‌آگهی بیماری اهمیت اساسی دارند.
دکتر سرنا ریچاردی، متخصص سرطان ریه در بیمارستان سن‌کامیلو فورلانینی رم، به رویترز گفت اگر سرطان به غدد لنفاوی پاپ گسترش نیافته باشد، ممکن است عمل جراحی برای درمان او کافی بوده باشد.
اوافزود: «اگر مشکل دیگری وجود نداشته باشد و غدد لنفاوی درگیر نشده باشند، می‌توانیم این عمل جراحی را درمان‌کننده در نظر بگیریم.»
لئو به ورزش، از جمله تنیس، علاقه دارد و تا پیش از این گزارشی مبنی بر سیگاری بودن یا ابتلای اخیر او به مشکلات سلامتی وجود نداشته است.
لغو برنامه‌های عمومی تا هفته آینده
واتیکان این هفته اعلام کرد که انتظار می‌رود پاپ حدود یک هفته در بیمارستان بماند و تمامی برنامه‌های عمومی او تا ۲۰ اکتبر لغو شده است.
مراسم عشای ربانی روز چهارشنبه، بخش پایانی گردهمایی اسقف‌هایی بود که به دعوت لئو برای گفت‌وگو درباره آموزه‌های کلیسا در زمینه زندگی خانوادگی تشکیل شده بود. این گردهمایی بزرگ‌ترین اجتماع رهبران کلیسا تاکنون در دوران پاپی او به شمار می‌رفت.
کاردینال لوئیس تاگله از فیلیپین به‌جای لئو هدایت این مراسم را بر عهده داشت.
پاپ هفته گذشته انتصاب تاگله به‌عنوان رییس مجمع کاردینال‌های کلیسا را تایید کرده بود؛ این نخستین بار است که یک روحانی آسیایی برای این مقام عالی‌رتبه انتخاب شده است.
رهبران سیاسی نیز پیام‌هایی در حمایت از پاپ منتشر کردند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفت که او و همسرش ژانت برای پاپ، که یک آمریکایی متولد شیکاگو است، دعا می‌کنند.
روبیو در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «باشد که خداوند به او نیرو ببخشد و روح‌القدس متخصصان پزشکی را که از پدر مقدس مراقبت می‌کنند، هدایت کند.»
روبیو در ماه مه در واتیکان با لئو دیدار کرده بود.
