حمد سیف الشامسی، دادستان کل امارات متحده عربی، دستور تشکیل تیمی برای تحقیق درباره حادثه پرواز شرکت فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو را صادر کرد تا انگیزه‌های احتمالی تروریستی و همچنین احتمال برنامه‌ریزی قبلی در خصوص این حادثه مورد بررسی قرار گیرند.
روزنامه الخلیج پنج‌شنبه ۹ مهر گزارش داد این تیم با هماهنگی سازمان هواپیمایی کشوری امارات و دیگر نهادهای مسئول، تحقیقات خود را آغاز کرده است.
بر اساس این گزارش، دادستان کل امارات دستور جمع‌آوری اطلاعات و شواهد لازم را برای روشن شدن ابعاد، شرایط وقوع و انگیزه‌های احتمالی حادثه صادر کرده است.
یکی از محورهای اصلی تحقیقات، بررسی ارتباط احتمالی این حادثه با فعالیت‌های تروریستی و احتمال برنامه‌ریزی قبلی یا هدایت آن از سوی افراد دیگر است.
مراجع قضایی امارات بر اساس قوانین این کشور، صلاحیت رسیدگی به این پرونده را دارند، زیرا هواپیمای حادثه‌دیده در امارات ثبت شده و تحت پرچم این کشور پرواز می‌کند.
قوانین امارات درباره جرائم ارتکابی در هواپیماهای ثبت‌شده در این کشور، حتی خارج از قلمرو آن نیز اعمال می‌شود.
صبح هشتم مهر، پرواز فلای‌دبی به مقصد اسرائیل، هنگام عبور از حریم هوایی اردن تغییر مسیر داد و سرانجام در فرودگاه تبوک در عربستان سعودی فرود آمد.
رسانه‌های اسرائیلی خبر دادند این هواپیما پس از «درگیری فیزیکی» میان خلبان و کمک‌خلبان و ارسال پیام‌های اضطراری، تغییر مسیر داد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کمک‌خلبان عمانی با چاقو به خلبان حمله کرده و ظن آن می‌رود که قصد داشته کنترل هواپیما را به دست بگیرد و آن را عمدا ساقط کند؛ اقدامی که با مداخله مسافران ناکام ماند.
انگیزه این حمله هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده است.
مسافران این پرواز شامگاه هشتم مهر با هواپیمای دیگری راهی اسرائیل شدند.
قدردانی رییس‌جمهوری اسرائیل از چهار مسافر
اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، ۹ مهر اعلام کرد پیشنهاد خواهد داد چهار شهروند اسرائیلی حاضر در پرواز فلای‌دبی، نشان ویژه ریاست‌جمهوری برای «شجاعت غیرنظامیان» را دریافت کنند.
سه نفر از این مسافران پس از حمله کمک‌خلبان با چاقو به خلبان، وارد کابین شدند و فرد مهاجم را مهار کردند. نفر چهارم پزشکی است که با ارائه خدمات درمانی اضطراری به خلبان مجروح، جان او را نجات داد.
هرتزوگ گفت یکی از این مسافران کنترل هواپیما را در دست گرفت و به حفظ تعادل آن کمک کرد. او افزود اقدام سریع مسافران و خدمه پرواز مانع از وقوع «فاجعه‌ای بزرگ» شد.
او همچنین از اسمیت ماچچار، خلبان هندی هواپیما، تقدیر کرد و گفت اراده و اقدامات او در مهار فرد مهاجم و نجات جان مسافران نقش داشته است.
شرکت فلای‌دبی هشتم مهر اعلام کرد تا پایان تحقیقات درباره این حادثه، پروازهای خود را از مبدا و به مقصد اسرائیل، تعلیق می‌کند.
گمانه‌زنی‌ها درباره نقش احتمالی حکومت ایران
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شامگاه هشتم مهر در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد هنوز برای تعیین عامل پشت حادثه پرواز فلای‌دبی زود است.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال نقش‌آفرینی جمهوری اسلامی در این حادثه گفت: «هنوز نمی‌دانیم.»
او افزود: «برای اظهارنظر زود است. ما این تحقیقات را دنبال خواهیم کرد و احتمالا در آن مشارکت خواهیم داشت.»
به گفته نخست‌وزیر اسرائیل، کمک‌خلبان مظنون در عربستان سعودی تحت بازجویی است و احتمالا به امارات متحده عربی منتقل خواهد شد.
نتانیاهو پیشتر در پیامی خطاب به مردم اسرائیل، این حادثه را «تروریستی» خواند و گفت کمک‌خلبان قصد داشته هواپیما را سرنگون کند.
محمد قائدی، مدرس روابط بین‌الملل، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت واکنش عربستان سعودی به حادثه پرواز فلای‌دبی نشان داد ریاض میان مواضع سیاسی خود در قبال اسرائیل و ارائه کمک‌های انسان‌دوستانه به مسافران تفکیک قائل شده است.
به گفته او، چنین همکاری‌هایی می‌تواند زمینه تقویت روابط امنیتی میان عربستان سعودی و اسرائیل را فراهم کند.
قائدی همچنین گفت امارات متحده عربی به‌دلیل دولتی بودن شرکت فلای‌دبی، ممکن است برای سخت‌گیرانه‌تر کردن استانداردهای استخدام خلبانان و خدمه پرواز تحت فشار قرار گیرد.
او افزود اگر ارتباط این حادثه با تهران ثابت شود، فشارها بر جمهوری اسلامی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی و همچنین در مذاکرات با آمریکا افزایش خواهد یافت.
فلای‌دبی اعلام کرد تعلیق پروازها به مقام‌های مسئول فرصت می‌دهد ابعاد حادثه را روشن کنند و با انتشار اطلاعات بیشتر، در این تصمیم بازنگری خواهد کرد. این شرکت همچنین بر همکاری با تحقیقات و هماهنگی نزدیک با مقام‌های دولتی، نهادهای ناظر و مسئولان فرودگاه‌ها تاکید کرد.
پرواز شماره FZ1073 فلای‌دبی صبح چهارشنبه در مسیر دبی به تل‌آویو، پس از درگیری خونین در کابین خلبان و کاهش شدید ارتفاع، تغییر مسیر داد و در فرودگاه تبوک عربستان سعودی به‌صورت اضطراری فرود آمد. مسافران پس از آن با پرواز جایگزین فلای‌دبی به اسرائیل منتقل شدند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت شواهد نشان می‌دهد یکی از خلبانان قصد داشته هواپیما را ساقط کند و مقام‌های سعودی در حال بازجویی از مظنون هستند. رسانه‌های اسرائیلی نیز از احتمال تروریستی بودن حادثه خبر دادند، اما تحقیقات درباره انگیزه و چگونگی وقوع آن همچنان ادامه دارد.
ساعاتی بعد نیز نتانیاهو در مصاحبه با فاکس، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دخالت حکومت ایران در این حادثه گفت: «هنوز نمی‌دانیم.»
مسافران مهاجم را مهار کردند
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کمک‌خلبان که تبعه عمان است، با چاقو به خلبان حمله کرد و او را به‌شدت مجروح کرد. نتانیاهو گفت خلبان مجروح، کاپیتان اسمیت ماچچار، با وجود جراحت مقاومت کرد و مانع از وقوع فاجعه شد.
مسافران سپس کمک‌خلبان را مهار کردند و بستند. یکی از مسافران گفت بازوی خود را دور گردن مهاجم حلقه کرده و پس از مهار او، برای پایدار کردن پرواز کنترل هواپیما را در دست گرفته است. به گزارش تایمز اسرائیل، دو خلبان دیگر که به‌عنوان مسافر در هواپیما حضور داشتند، هدایت آن را برای فرود اضطراری بر عهده گرفتند.
در گزارش تایمز اسرائیل آمده است که هواپیما در کمتر از ۳۰ ثانیه نزدیک به ۱۴ هزار پا ارتفاع از دست داد. داده‌های ردیابی پرواز که در گزارش دیگری به آنها استناد شده، کاهش ارتفاع ۱۷ هزار و ۴۰۰ پایی در کمتر از دو دقیقه را نشان می‌دهد.
ویدئوهای ضبط‌شده در هواپیما نیز مسافران و خدمه را در حال کمک به خلبان مجروح نشان می‌دهد.
احتمال اقدام انفرادی و کاستی‌های امنیتی بررسی می‌شود
مقام‌های امنیتی اسرائیل بررسی می‌کنند آیا کمک‌خلبان قصد داشته کنترل هواپیما را بر فراز اردن به دست بگیرد و آن را با سرعت زیاد در خاک اسرائیل به زمین بکوبد.
شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داد ارزیابی اولیه این است که مهاجم به‌تنهایی عمل کرده است و در حال حاضر نشانه‌ای از هدایت او از سوی حکومت ایران یا یک نهاد سازمان‌یافته دیگر وجود ندارد. با این حال، هنوز انگیزه مشخصی برای این اقدام احراز نشده است.
چگونگی تایید صلاحیت کمک‌خلبان برای هدایت هواپیما و دسترسی او به سلاح نیز از پرسش‌های اصلی تحقیقات است. یکی از همکاران او به شبکه ۱۶ اسرائیل گفته است این تبعه عمان هشت ماه پیش به فلای‌دبی پیوسته بود. همین فرد او را دارای گرایش‌های افراطی مذهبی توصیف کرده است.
در پی حادثه، مقام‌های ارشد سیاسی و نظامی اسرائیل نشست‌های اضطراری برگزار کردند. وزیر حمل‌ونقل اسرائیل نیز خواستار تعلیق پروازهای فلای‌دبی و بررسی توافق هوانوردی با امارات متحده عربی شد.
شبکه ۱۲ گزارش داد دیوید زینی، رییس شین‌بت، ماه‌ها درباره ناکافی بودن تدابیر امنیتی پروازهای مبدا امارات متحده عربی هشدار داده بود. به گفته این شبکه، در هفته‌های پیش از حادثه نیز بر سر محدودیت‌های امنیتی یکی از مسیرهای امارات، اختلاف شدیدی میان شین‌بت و شرکت‌های هواپیمایی اسرائیلی وجود داشت.
بر اساس این گزارش، با وجود افزایش هشدارهای امنیتی، نگرانی‌ها به‌طور عمده متوجه شلیک موشک یا حملات زمینی به فرودگاه‌ها بود و سناریویی مشابه حادثه چهارشنبه در نشست‌های رسمی مطرح نشده بود.
اسرائیل و امارات متحده عربی بر همکاری تاکید کردند
نتانیاهو شامگاه چهارشنبه با محمد بن زاید، رییس امارات متحده عربی، گفت‌وگو کرد. گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، نیز در تماس با عبدالله بن زاید آل نهیان، همتای اماراتی خود، درباره حادثه رایزنی کرد.
وزارت خارجه اسرائیل اعلام کرد دو وزیر بر تقویت روابط و همکاری علیه گروه‌ها و افرادی که امنیت و ثبات منطقه را تهدید می‌کنند، تاکید کردند. این وزارتخانه همچنین در پیامی به نمایندگی‌های دیپلماتیک خود، حادثه را اقدامی علیه اسرائیلی‌ها، امارات متحده عربی و پیمان ابراهیم توصیف کرد؛ توافق‌هایی که عادی‌سازی روابط دو کشور در سال ۲۰۲۰ با میانجی‌گری آمریکا در چارچوب آن انجام شد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت با نتانیاهو درباره تلاش احتمالی برای هواپیماربایی گفت‌وگو کرده و اقدام مسافران برای مهار مهاجم را «فوق‌العاده شگفت‌انگیز» خواند. تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، نیز از هماهنگی نزدیک واشینگتن با مقام‌های خارجی، از جمله اسرائیل، درباره حادثه خبر داد.
سازمان کل هوانوردی غیرنظامی امارات متحده عربی اعلام کرد این پرواز با «یک رخداد امنیتی» روبه‌رو شده بود که تحت کنترل درآمد.
مسافران با پرواز جایگزین از عربستان سعودی به اسرائیل رفتند
مسافران گفتند مقام‌های سعودی در فرودگاه تبوک غذا، نوشیدنی و خدمات پزشکی در اختیار آنان گذاشتند. به گزارش وای‌نت، موساد نیز در طول حادثه با مقام‌های سعودی در تماس بود.
این رسانه گزارش داد عربستان سعودی با درخواست اسرائیل برای اعزام هواپیماهای نظامی جهت انتقال مسافران موافقت نکرد. در نهایت، همه مسافران با پرواز جایگزین فلای‌دبی به اسرائیل رفتند. دفتر رسانه‌ای دولت عربستان سعودی به درخواست نشریه تایمز اسرائیل برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخی فوری نداد.
هم‌زمان با توقف پروازهای فلای‌دبی، شرکت ال‌عال اعلام کرد برای ازسرگیری پروازهای مسیر تل‌آویو-دبی در نوامبر آماده می‌شود. به گفته این شرکت، پروازهای این مسیر به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران که اسفند سال گذشته آغاز شد، هشت ماه تعلیق شده بود.
آرکیا نیز اعلام کرد پس از فراهم شدن شرایط عملیاتی و تدارکاتی و دریافت مجوزهای دولتی و امنیتی، روزانه دو پرواز مستقیم در مسیر دبی برقرار خواهد کرد.
تحولات مرتبط با این حادثه را در بلاگ مرتبط با این موضوع بخوانید.
خروج نیروهای آمریکایی که تهران و متحدانش آن را یک «پیروزی» می‌دانند، بر اساس توافقی صورت می‌گیرد که سال ۲۰۲۴ در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن حاصل شد.
اکنون دولت دونالد ترامپ در حالی این توافق را اجرا می‌کند که هم‌زمان درگیر جنگ ایران است.
خروج ارتش ایالات متحده ۲۳ سال پس از حمله نیروهای ائتلاف تحت رهبری آمریکا به عراق و سرنگونی حکومت صدام حسین صورت می‌گیرد.
طی بیش از دو دهه حضور نظامی در عراق، ۴۵۰۰ نظامی آمریکایی در این کشور کشته شدند.
در سوی دیگر، حکومت ایران از زمان سقوط صدام، به‌تدریج و از طریق نیروهای نیابتی نفوذ خود را در عراق گسترش داده است.
رویترز در ادامه نوشت بیم آن می‌رود که نیروهای امنیتی عراق با وجود برخورداری از حمایت‌های آموزشی و مالی واشینگتن، همچنان نتوانند امنیت کشور خود را تامین کنند.
جاسم البهادلی، تحلیلگر عراقی و مشاور نیروهای امنیتی این کشور، گفت: «درسی که از دو دهه گذشته گرفته‌ایم این است که خلاهای امنیتی می‌توانند بسیار خطرناک باشند.»
بیش از دو دهه حضور نظامی آمریکا در عراق
نیروهای آمریکایی پس از حمله به عراق در سال ۲۰۰۳، این کشور را اشغال کردند، دولتی به رهبری شیعیان روی کار آوردند و برای سال‌ها با گروه‌های شورشی جنگیدند.
این شورش‌ها ابتدا از سوی هواداران صدام حسین و سپس گروه القاعده شکل گرفت و هم‌زمان، عراق درگیر جنگ داخلی فرقه‌ای شد. سرانجام نیروهای آمریکا در پایان سال ۲۰۱۱ از این کشور خارج شدند.
با این حال، کمتر از سه سال بعد، نیروهای آمریکایی بار دیگر به عراق بازگشتند تا به عراق برای مقابله با داعش کمک کنند. رویارویی با داعش به جنگی گسترده در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ انجامید.
شمار آمریکایی‌هایی که در «عملیات آزادی عراق» جان باختند، تقریبا دو برابر تلفات نیروهای آمریکایی در جنگ افغانستان بود؛ نبردی که هم‌زمان با جنگ عراق جریان داشت و در سال ۲۰۲۱ با خروج ناگهانی نیروهای ایالات متحده پایان یافت.
در جنگ اخیر با جمهوری اسلامی، از مجموع ۱۸ نظامی آمریکایی که نامشان در فهرست کشته‌شدگان ثبت شده است، هفت نفر در عراق جان باخته‌اند.
آخرین مورد، یک گروهبان ارتش آمریکا بود که ماه ژوئیه هنگام انفجار کنترل‌شده یک پهپاد در پایگاهی نزدیک اربیل کشته شد.
نگرانی از افزایش نفوذ تهران و تجدید قوای داعش
جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده است هدف نهایی‌اش وادار کردن نیروهای آمریکایی به خروج از سراسر خاورمیانه است. تهران اکنون می‌کوشد خروج آمریکا از عراق را پیروزی «محور مقاومت» معرفی کند.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی برای اشاره به گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، ، حزب‌الله، حشد شعبی و حوثی‌ها، به کار می‌برند.
احمد یونس، تحلیلگر سیاسی در بغداد، گفت: «آنچه بیش از مداخله مستقیم ایران نگران‌کننده است، این احتمال است که نیروهای نیابتی این کشور در غیاب حضور نظامی غرب، احساس قدرت بیشتری کنند.»
او افزود این گروه‌ها ممکن است به‌دنبال گسترش نقش خود در تعیین سیاست‌های دولت و تحکیم جایگاهشان در نهادهای کلیدی باشند.
برخی مقام‌های امنیتی عراق، هم در دولت مرکزی و هم در اقلیم کردستان عراق، هشدار داده‌اند خروج نیروهای آمریکایی ممکن است زمینه را برای تجدید قوای داعش فراهم کند.
به گزارش رویترز، داعش با وجود شکست خلافت خودخوانده‌اش در حدود یک دهه پیش، همچنان شبکه‌ای از «هسته‌های خفته» را حفظ کرده است.
این گروه در اوج قدرت خود، یک‌سوم خاک عراق را اشغال کرد و هزاران نفر را به قتل رساند.
نیروهای آمریکایی تاکنون اطلاعات حیاتی درباره تحرکات داعش را در اختیار نیروهای امنیتی عراق می‌گذاشتند و در زمینه نظارت و شناسایی هوایی به آنها کمک می‌کردند.
محمد الجبوری، ژنرال بازنشسته ارتش عراق که در جنگ علیه داعش فرماندهی یک تیپ را بر عهده داشت، گفت: «اکنون مهم‌ترین پرسش این است که آیا نهادهای امنیتی عراق برای دوران پس از خروج نیروهای ائتلاف، طرح جایگزین قابل اجرایی آماده کرده‌اند یا خیر.»
او افزود: «یکی از بدترین سناریوهای ممکن این است که داعش در شرایطی به پهپادهای مسلح یا پهپادهای انفجاری دست‌ساز دست پیدا کند که عراق همچنان از توان دفاع هوایی کافی برای مقابله موثر با چنین تهدیدهایی برخوردار نباشد.»
در هفته‌های اخیر، افزایش فعالیت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای به این کشور دامن زده است.
روزنامه العربی الجدید ششم مهر به نقل از سه مقام عراقی گزارش داد حمله شهریورماه به خط لوله نفتی شرق‌ـ‌غرب عربستان سعودی به دست گروهی مرتبط با سپاه پاسداران و حوثی‌های یمن انجام گرفت که اعضای آن به‌صورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شده بودند.
دولت عراق در ماه‌های اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارش‌ها از مخالفت و کارشکنی مقام‌های حکومت ایران و برخی گروه‌های مسلح در این زمینه حکایت دارند.
برنهام سه‌شنبه هفت مهر در سخنرانی خود در کنفرانس حزب کارگر گفت: «برگزیت بیش از آنکه فایده داشته باشد، زیان وارد کرده است.»
او نشست ماه نوامبر بریتانیا و اتحادیه اروپا را گام بعدی برای بازسازی روابط با هدف تقویت رشد اقتصادی و رفاه توصیف کرد.
او گفت پیش از نشست برنامه‌ریزی‌شده با اتحادیه اروپا، گزینه‌های مختلف برای شکل بلندمدت روابط بریتانیا با شرکای اروپایی را با مردم در میان خواهد گذاشت.
برنهام گفت: «از فرصت این نشست استفاده خواهم کرد تا برای شما و برای کشور توضیح دهم که به اعتقاد من گزینه‌های مختلف برای رابطه بلندمدت بریتانیا با شرکای اروپایی‌مان چیست.»
او افزود: «خواهم دید آیا می‌توانیم حول یکی از آنها به اجماع برسیم یا نه.»
این موضع ۱۰ سال پس از رأی بریتانیایی‌ها به خروج از اتحادیه اروپا مطرح می‌شود؛ دهه‌ای که با بی‌ثباتی سیاسی، رشد اقتصادی ضعیف و ادامه اختلاف بر سر میزان نزدیکی بریتانیا با بزرگ‌ترین و نزدیک‌ترین شریک تجاری خود همراه بوده است.
بر اساس نظرسنجی یوگاو در ماه ژوئن، ۵۵ درصد رأی‌دهندگان از پیوستن دوباره بریتانیا به اتحادیه اروپا حمایت کرده و ۳۴ درصد با آن مخالفت کرده‌اند.
در پرسشی جداگانه در همان نظرسنجی، ۵۹ درصد از روابط نزدیک‌تر با اتحادیه اروپا بدون عضویت مجدد کامل در این اتحادیه، بازار واحد یا اتحادیه گمرکی حمایت کردند.
اتحادیه اروپا از ایده تقویت روابط با بریتانیا، به‌ویژه در حوزه‌های امنیتی و دفاعی، استقبال کرده، اما هنوز اهداف تفصیلی خود را برای نشست ماه نوامبر اعلام نکرده است.
تغییر اتحادها در سایه تحولات ژئوپلیتیک
تلاش برنهام برای بازتعریف و تقویت روابط با اتحادیه اروپا در امتداد سیاست کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، قرار دارد که برنهام در ماه ژوئیه جانشین او شد. با این حال، تلاش برای دستیابی به اجماع درباره اروپا می‌تواند توانایی سیاسی برنهام را در کشوری که همچنان تحت تاثیر اختلافات ناشی از برگزیت قرار دارد، محک بزند.
ریچارد تایس، معاون رهبر حزب «رفورم بریتانیا» که پیشتر «حزب برگزیت» نام داشت و نایجل فاراژ رهبری آن را برعهده دارد، برنهام را متهم کرد که قصد دارد بریتانیا را به‌طور غیرمستقیم به اتحادیه اروپا بازگرداند.
تایس گفت: «اندی برنهام هنوز پنج دقیقه هم نیست که نخست‌وزیر شده و همین حالا تلاش می‌کند ما را مخفیانه از در پشتی به بروکسل برگرداند.»
او افزود: «رفورم بریتانیا هرگز اجازه نخواهد داد این خیانت بدون پاسخ بماند.»
نظرسنجی‌های اخیر حزب کارگر را با اختلاف اندکی جلوتر از رفورم بریتانیا نشان داده‌اند و حزب محافظه‌کار، که اپوزیسیون اصلی رسمی است، از این دو حزب عقب‌تر قرار است.
برنهام پیشتر گفته بود مایل است در طول زندگی خود شاهد پیوستن دوباره بریتانیا به اتحادیه اروپا باشد، اما اخیرا تاکید کرده است که در حال حاضر چنین پیشنهادی را مطرح نمی‌کند و به نتیجه همه‌پرسی سال ۲۰۱۶ احترام می‌گذارد.
تلاش دولت بریتانیا برای نزدیک‌تر شدن به اتحادیه اروپا در شرایطی صورت می‌گیرد که خطر گسترش جنگ در اروپا و سیاست‌های دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در زمینه تجارت، هزینه‌های دفاعی و ژئوپلیتیک، در حال تغییر اتحادهای بین‌المللی است.
ترامپ از کشورهای اروپایی خواسته است مسئولیت و هزینه بیشتری برای تقویت توان دفاعی خود و بازدارندگی در برابر روسیه برعهده بگیرند و هم‌زمان از تعرفه‌ها به شکلی تهاجمی برای حفاظت و تقویت اقتصاد آمریکا استفاده کرده است.
در چنین شرایطی، بریتانیا تاکنون در تلاش برای پیوستن به یک برنامه مشترک اروپایی برای سرمایه‌گذاری دفاعی موفق نبوده و هم‌زمان در حال رایزنی با بروکسل است تا در برنامه گسترده‌تر تولیدی «ساخت اروپا» نیز گنجانده شود.
کاخ سلطنتی مراکش سه‌شنبه هفت مهر در بیانیه‌ای اعلام کرد پادشاه از المنصوری خواسته است مذاکرات برای تشکیل دولت را آغاز کند.
محمد ششم در سال‌های اخیر یک زن را به عنوان مشاور خود منصوب کرده و زنان در چندین سمت ارشد نهادی مراکش نیز حضور داشته‌اند. دولت پیشین چهار وزیر زن داشت، اما این نخستین بار است که یک زن در مراکش به مقام نخست‌وزیری می‌رسد.
بر اساس قانون اساسی مراکش، پادشاه باید رییس دولت را از حزبی انتخاب کند که بیشترین تعداد کرسی‌های مجلس نمایندگان را به دست آورده است.
حزب اصالت و مدرنیته، Authenticity and Modernity Party (PAM)، با کسب ۹۷ کرسی در جایگاه نخست قرار گرفت. «تجمع ملی آزادگان» با ۶۶ کرسی و حزب محافظه‌کار و ملی‌گرای «استقلال» با ۶۵ کرسی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. این دو حزب در دولت ائتلافی پیشین نیز همراه با حزب اصالت و مدرنیته حضور داشتند.
حزب عدالت و توسعه، جریان اسلام‌گرای میانه‌رو، نیز ۵۴ کرسی به دست آورد. عبدالاله بن‌کیران، نخست‌وزیر پیشین و رهبر این حزب، اعلام کرد حزبش در اپوزیسیون باقی خواهد ماند. سه حزب چپ‌گرا نیز تعداد کمتری از کرسی‌های پارلمان را به دست آوردند.
حزب اصالت و مدرنیته که در سال ۲۰۰۸ به دست یکی از مشاوران پادشاه تاسیس شد، طی سال‌های گذشته با حمایت از نوسازی اجتماعی و دیدگاه‌های متمایل به سکولاریسم، خود را به عنوان وزنه‌ای در برابر حزب اسلام‌گرای عدالت و توسعه مطرح کرده است.
این حزب که دومین عضو بزرگ ائتلاف حاکم پیشین بود، در انتخابات اخیر به جایگاه نخست رسید. پیوستن فوزی لقجع، رییس فدراسیون فوتبال مراکش و مدیر بودجه دولت در دو دوره، به این حزب تنها چند هفته پیش از انتخابات، از عوامل تقویت موقعیت آن عنوان شده است.
المنصوری، وکیل، وزیر مسکن در دولت پیشین و شهردار مراکش بوده است. او اکنون باید مذاکرات برای تشکیل دولت ائتلافی را هدایت و فهرست اعضای کابینه پیشنهادی خود را برای تایید پادشاه ارائه کند.
المنصوری: در مذاکرات خط قرمزی نداریم
حزب اصالت و مدرنیته در جریان مبارزات انتخاباتی احتمال ادامه ائتلاف با تجمع ملی آزادگان را رد کرده بود. دو حزب یکدیگر را به دلیل ناکامی‌های سیاست‌گذاری، از جمله ناتوانی در مهار افزایش قیمت مواد غذایی، مقصر می‌دانستند.
با این حال، المنصوری روز پنج‌شنبه اعلام کرد در مذاکرات برای تشکیل دولت «خط قرمزی» نخواهد داشت و گفت: «ما آن صفحه را ورق زده‌ایم.»
دولت آینده مراکش مسئول نظارت بر مراحل پایانی برنامه‌ای ۲۰ میلیارد دلاری برای آماده‌سازی این کشور جهت میزبانی مشترک جام جهانی فوتبال ۲۰۳۰ با اسپانیا و پرتغال خواهد بود.
دولت جدید همچنین با چالش نارضایتی گسترده جوانان و اجرای سیاست‌های اقتصادی برای پاسخ به آن روبه‌رو خواهد بود. هجوم گسترده مهاجران به مرز منطقه اسپانیایی سئوتا در ماه ژوئیه و اعتراضات مرگبار سال گذشته به رهبری نسل زد، این نارضایتی‌ها را برجسته کرده است.
میزان مشارکت در انتخابات نیز که به عنوان یکی از شاخص‌های اعتماد عمومی به نهادهای انتخابی مورد توجه قرار داشت، به حدود ۳۸ درصد کاهش یافت؛ در حالی که در انتخابات پنج سال پیش حدود ۵۰ درصد واجدان شرایط رأی داده بودند. در آن انتخابات، حزب عدالت و توسعه پس از یک دهه حضور در قدرت شکست سنگینی متحمل شد.
مراکش یک پادشاهی مشروطه است، اما پادشاه همچنان اختیارات گسترده‌ای در سیاست خارجی، دفاعی و شماری دیگر از حوزه‌های کلیدی دارد.
