ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان با یکدیگر دیدار کردند
خبرگزاری تاس روسیه، سهشنبه ۱۰ شهریور اعلام کرد مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان با یکدیگر دیدار کردند.
خبرگزاری تاس روسیه، سهشنبه ۱۰ شهریور اعلام کرد مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان با یکدیگر دیدار کردند.
خانواده او پنج شبانهروز در کلانتریها، زندانها، بیمارستانها و مراکز امنیتی به دنبالش گشتند تا سرانجام پدرش در کهریزک، پس از مشاهده تصویر هزاران فرد مجهولالهویه، عکس ایمان را با کد «۱۱۸۳۸» پیدا کرد.
پنج روز جستوجو از کلانتری تا زندان و بیمارستان
ایمان اسدی، تکپسر خانواده، بدنساز، مدیر یکی از شعب فستفود شیلا و ساکن تهران بود.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، خانواده او از شامگاه ۱۸ دی هیچ اطلاعی از سرنوشتش نداشتند و نمیدانستند بازداشت، مجروح یا کشته شده است.
اعضای خانواده در طول پنج روز به پلیس امنیت، کلانتری تهرانپارس، زندان اوین، زندان فشافویه، بیمارستانهای منطقه و شماری از مراکز امنیتی مراجعه کردند، اما اثری از او نیافتند.
گزارشهای دیگری که پیشتر به ایراناینترنشنال رسیده نیز از جستوجوی طولانی خانوادههای کشتهشدگان اعتراضات در میان پیکرهای منتقلشده به کهریزک حکایت داشت.
تصاویر مربوط به ۲۰ دی که ایراناینترنشنال منتشر کرد، سولهها و محوطههای پزشکی قانونی کهریزک را مملو از پیکرهایی نشان میداد که خانوادهها در حال شناسایی آنها بودند.
در پنجمین روز جستوجو، خانواده اسدی بار دیگر از ساعات اولیه صبح به مراکز مختلف مراجعه کردند و سرانجام حدود ساعت یک بعدازظهر به کهریزک رسیدند.
جستوجوی نام ایمان در سیستم نتیجهای نداشت و پدرش خواست تصاویر افراد مجهولالهویه را ببیند.
به گفته یک منبع مطلع، تصاویر در پنج فایل جداگانه در اختیار او قرار گرفت که هر کدام حدود سه هزار عکس داشت.
پدر ایمان از حدود ساعت یکونیم بعدازظهر تا نزدیک پنج عصر، تصاویر را یکی پس از دیگری مشاهده کرد و در این مدت یک بار از حال رفت.
او درباره آن لحظات گفته است با دیدن هر عکس دچار تپش قلب میشده و هر بار که تصویر متعلق به ایمان نبوده، امیدوار میشده است پسرش در میان کشتهشدگان نباشد.
تنها سه تصویر مانده به پایان، پدر ایمان عکس پسرش را دیده است؛ تصویری بدون نام و مشخصات که تنها با شماره شناسایی «۱۱۸۳۸» ثبت شده بوده.
پدر ایمان ابتدا نتوانسته خبر را به همسرش بگوید و تنها گفته است به یکی از تصاویر «مشکوک» شده است.
پس از نشان دادن تصویر نیمرخ، مادر ایمان هم هویت پسرش را تایید کرده است.
گزارش موارد مشابه حتی هفتهها پس از اعتراضات ادامه داشت.
ایراناینترنشنال هشتم اسفند گزارش داد خانواده وحید لزر منوچهری پس از هفتهها بیخبری، ششم اسفند از پزشکی قانونی کهریزک تماس دریافت کردند و به آنها گفته شد بهدلیل شمار بالای پیکرها، روند شناسایی طول کشیده است.
جنازهها تا زانو روی هم بودند
بر اساس روایت رسیده به ایراناینترنشنال، پس از شناسایی، خانواده برای دیدن پیکر ایمان به محل نگهداری اجساد منتقل شدند.
به گفته نزدیکان، تعداد پیکرها به اندازهای زیاد بوده است که اجساد در کنار و روی یکدیگر قرار گرفته بودهاند و هنگامی که خانواده برای در آغوش گرفتن پسرشان خم شدهاند، زیر و اطراف بدن ایمان هم پیکرهای دیگری بودهاند.
بهدلیل وخامت حال مادر ایمان، کارکنان توصیه کردهاند او وارد محل نگهداری پیکرها نشود و جسد ایمان را با برانکارد بیرون آوردهاند.
بر اساس روایت نزدیکان، خانواده پس از باز شدن کیسه حمل جسد مشاهده کردند گلوله مستقیما به ناحیه قلب ایمان اصابت کرده است.
گزارشهای پیشین ایراناینترنشنال نیز ابعاد گسترده انتقال پیکر کشتهشدگان اعتراضات به کهریزک را نشان داده است.
در یکی از ویدیوهای رسیده، دیده میشود که پیکرهای معترضان ۱۹ دی با کامیون به پزشکی قانونی منتقل شده و در میان آنها پیکری دستبسته است.
منبع مطلع همچنین گفت هنگام خروج خانواده از محوطه کهریزک، سه کانتینر سفید در محل دیده شد.
به گفته این منبع، یکی از مسئولان حاضر در محل، خانواده و بستگان ایمان را تهدید کرد که در صورت انتشار عکس یا فیلم از کهریزک، با آنها برخورد خواهد شد.
شاهدان گفتند در جریان همین گفتوگو و درگیری لفظی، یکی از ماموران از پشت ضربه شدیدی به پدر ایمان زد و او را به زمین انداخت.
مطالبه ۸۰۰ میلیون تومان و فشار برای پذیرش عنوان شهید
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، به خانواده ایمان گفته شد اجازه دفن او را در تهران ندارند و باید پیکر را به شهرستانی دورافتاده منتقل کنند.
ماموران امنیتی همچنین از خانواده حدود ۸۰۰ میلیون تومان برای تحویل پیکر ایمان مطالبه کردند.
پیشتر نیز شماری از خانوادههای جانباختگان اعتراضات، در پیامهایی به ایراناینترنشنال از مطالبه پول برای تحویل پیکرها و مبالغی موسوم به «حق تیر» خبر داده بودند.
سازمان پزشکی قانونی جمهوری اسلامی ۲۲ دی اعلام کرد برای تحویل پیکر کشتهشدگان وجهی دریافت نمیکند، اما گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال پس از آن نیز از درخواست پول، تاخیر در تحویل پیکر و محدودیت در خاکسپاری حکایت داشتند.
به گفته منبع آگاه، مقامهای مسئول همچنین به خانواده پیشنهاد کردند در صورت پذیرش ثبت نام ایمان به عنوان «شهید»، قبر و هزینههای خاکسپاری و مراسم را در اختیار آنان قرار دهند.
پس از ساعتها مذاکره و پیگیری، خانواده سرانجام موفق شدند پیکر را ابتدا با مقصدی تحت عنوان «پلنگآباد» در اشتهارد تحویل بگیرند و سپس برای دفن به ملارد منتقل کنند.
در ملارد نیز قبر مستقلی به خانواده ایمان داده نشد.
در نهایت یکی از بستگان دور خانواده که از پیش قبری سهطبقه در اختیار داشت، طبقه دوم آن را برای دفن ایمان در اختیار گذاشت.
خاکسپاری زیر نظارت نیروهای امنیتی
خاکسپاری ایمان با حضور گسترده نیروهای امنیتی انجام شد. به خانواده اجازه نصب اعلامیه و بنر یا برگزاری مراسم ختم داده نشد.
ماموران تاکید کردند تا زمان نصب سنگ قبر، هیچ نام و نشانی روی مزار قرار نگیرد و محل دفن او برای دیگران مشخص نشود.
اعمال محدودیت بر مراسم کشتهشدگان اعتراضات در موارد دیگری نیز گزارش شده است.
ایراناینترنشنال ۲۸ بهمن گزارش داد همزمان با مراسمهای چهلم، شماری از خانوادهها از تماس نهادهای امنیتی، تهدید، احضار و جلوگیری از برگزاری مراسم یا حضور آزادانه بر مزار بستگانشان خبر دادند.
به گفته منبع آگاه، نیروهای امنیتی چند روز پس از خاکسپاری نیز به خانه خانواده اسدی مراجعه کردند و رفتوآمدها را زیر نظر داشتند.
در آستانه چهلم ایمان نیز با خانواده تماس گرفته شد و بار دیگر پیشنهاد شد در صورت پذیرش عنوان «شهید»، قبر رایگان، جابهجایی پیکر و هزینههای مراسم از سوی نهادهای حکومتی تامین شود که خانواده این پیشنهاد را نپذیرفت.
نتایج نظرسنجی موسسه گالوپ کره که ششم شهریور منتشر شد، نشان میدهد ۶۵ درصد پاسخدهندگان از برخورداری کره جنوبی از سلاح هستهای حمایت میکنند و ۳۰ درصد مخالفند.
این نظرسنجی از هزار و یک شهروند بالای ۱۸ سال انجام شد. حمایت از تسلیح هستهای در میان هواداران حزب محافظهکار «قدرت مردم» به ۷۸ درصد و در میان حامیان حزب دموکرات حاکم به ۶۰ درصد رسید؛ نشانهای از اینکه این گرایش دیگر به یک جناح سیاسی محدود نیست.
با این حال، دولت لی جائه میونگ میگوید ساخت سلاح هستهای را بررسی نمیکند و همچنان بر اتحاد نظامی با آمریکا و برخورداری از «بازدارندگی گسترده» واشینگتن تکیه دارد.
کره شمالی بر گسترش زرادخانه خود تاکید کرد
کره شمالی نهم شهریور بار دیگر درخواست آمریکا را برای خلع سلاح هستهای رد کرد. سخنگوی وزارت خارجه این کشور گفت سیاست «خصمانه» واشینگتن تغییری نکرده و سلاحهای هستهای «تضمین مطلق» دفاع از حاکمیت کره شمالیاند.
پیونگیانگ اعلام کرد تقویت نیروی هستهای خود را ادامه خواهد داد و انتظار کاهش تنشها را با رویکرد کنونی آمریکا، بیهوده خواند.
این موضع با وجود تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای محدود کردن رزمایش سالانه واشینگتن و سئول و تلاش او برای برگزاری دیداری تازه با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، اعلام شد.
زرادخانه کره شمالی از زمان سه دیدار ترامپ و کیم در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بزرگتر شده و توان موشکی این کشور برای هدف قرار دادن خاک آمریکا افزایش یافته است.
گزارشها درباره دیدار احتمالی دو رهبر در حالی منتشر شدهاند که پیونگیانگ سلاحهای هستهای خود را قابل مذاکره نمیداند.
کره شمالی همچنین در هفتههای اخیر در واکنش به رزمایشهای منطقهای، دست به آزمایشهای موشکی پیاپی زده است.
این کشور ۳۰ مرداد با شلیک ۱۰ موشک کوتاهبرد این پیام را مخابره کرد که کاهش ابعاد رزمایش مشترک آمریکا و کره جنوبی نیز برنامه توسعه تسلیحاتی آن را متوقف نمیکند.
رشد زرادخانه چین و تغییر بحث در ژاپن
در سوی دیگر منطقه، چین با سریعترین آهنگ در میان قدرتهای هستهای، زرادخانه خود را گسترش میدهد.
برآورد موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم نشان میدهد پکن حدود ۶۰۰ کلاهک هستهای دارد و از سال ۲۰۲۳ سالانه نزدیک به ۱۰۰ کلاهک به زرادخانهاش افزوده است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، چین علاوه بر ساخت صدها سیلوی موشکی، پایگاههای تازهای برای پرتابگرهای متحرک ایجاد کرده است.
پکن میگوید سیاست آغاز نکردن حمله هستهای را رعایت میکند و نگرانیها را درباره برنامه تسلیحاتیاش «بزرگنمایی غرب» میداند.
گسترش توان نظامی چین، تنش بر سر تایوان و افزایش توان موشکی کره شمالی، بحث هستهای را در ژاپن نیز از حاشیه خارج کرده است.
سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، ۱۸ مرداد همزمان با هشتاد و یکمین سالگرد بمباران اتمی ناگازاکی گفت دولت همچنان به «سه اصل غیرهستهای» پایبند است؛ اصولی که تولید، نگهداری و ورود سلاح هستهای را به خاک ژاپن منع میکنند.
با این حال، تاکایچی درباره حفظ این اصول در بازنگری اسناد امنیتی ژاپن تعهد روشنی نداد.
شینجیرو کویزومی، وزیر دفاع ژاپن، نیز پیشتر گفته بود بحث درباره سلاحهای هستهای، هرچند در این کشور دشوار است، دیگر قابل اجتناب نیست.
نظرسنجیها نشان میدهند مخالفت با تسلیح هستهای همچنان در ژاپن قدرتمند است، اما حمایت از «بازنگری سه اصل غیرهستهای» افزایش یافته است.
کره جنوبی و ژاپن هر دو عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهایاند و هنوز تصمیمی برای ساخت بمب نگرفتهاند. با این حال، افزایش حمایت عمومی در کره جنوبی، تغییر تدریجی گفتمان ژاپن و توسعه همزمان زرادخانههای چین و کره شمالی نشان میدهد احتمال شکلگیری رقابت هستهای در شرق آسیا وجود دارد.
مهاجرانی سهشنبه ۱۰ شهریور در نشست خبری خود گفت این تصمیم شامل خودروهای سواری ۲۰ ساله، وانتهای ۱۵ ساله و کامیونهای ۵۰ ساله میشود.
او افزود مالکان این وسایل نقلیه باید برای طی کردن فرایند اسقاط به سامانه مربوط مراجعه کنند و در صورت اقدام نکردن، امکان دریافت بنزین با دو نرخ یارانهای از کارت سوخت آنها حذف خواهد شد.
سخنگوی دولت زمان آغاز اجرای این تصمیم، مهلت ثبتنام، نشانی سامانه و شرایط مستثنا شدن خودروهایی را که امکان جایگزینی فوری ندارند، اعلام نکرد.
او هفته گذشته گفته بود سهمیه ۶۰ لیتری بنزین هزار و ۵۰۰ تومانی و سهمیه ۵۰ لیتری بنزین سه هزار تومانی دستکم تا پایان شهریور تغییر نمیکند.
روشن نیست حذف سهمیه خودروهای قدیمی نیز پس از پایان ماه اجرا خواهد شد یا این گروه زودتر مشمول محدودیت میشوند.
فشار بیشتر بر مالکان خودروهای قدیمی
تصمیم دولت در مورد حذف سهمیه بنزین یارانهای خودروهای قدیمی میتواند فشار بیشتری بر خانوارهای کمدرآمد و رانندگانی وارد کند که بهدلیل ناتوانی در خرید خودروی جدید، همچنان از خودروهای قدیمی برای رفتوآمد یا تامین معاش استفاده میکنند.
دولت میگوید حذف خودروهای فرسوده با هدف کاهش مصرف سوخت، آلودگی هوا و خطرات جادهای انجام میشود، اما مهاجرانی درباره تسهیلات جایگزینی، قیمت خودروهای جدید و توان مالی مالکان توضیحی نداد.
او گفت حدود سه میلیارد دلار در زیرساخت گاز طبیعی فشرده سرمایهگذاری شده و تبدیل خودروها به دوگانهسوز بهصورت رایگان انجام میشود.
از سوی دیگر نرخ پنج هزار تومانی مورد اشاره مهاجرانی، نرخ سوم فعلی بنزین است.
پزشکیان ششم شهریور پیشنهاد کرد این نرخ به ۱۰ هزار تومان افزایش یابد. دولت هنوز نگفته است اگر این پیشنهاد تصویب شود، مالکان خودروهای قدیمی نیز ناچار خواهند شد همه سوخت خود را با نرخ جدید تهیه کنند یا نه.
حذف سهمیه در میانه بحران تامین بنزین
تصمیم تازه در شرایطی اعلام میشود که ایران با کسری روزانه حدود ۱۵ میلیون لیتر بنزین روبهرو است. منابع ایراناینترنشنال پیشتر گفتند برداشت از ذخایر راهبردی به مرحله هشدار رسیده و ادامه روند کنونی میتواند این ذخایر را ظرف چند هفته به پایان برساند.
همزمان، پیامها و ویدیوهای شهروندان از کمبود سوخت، صفهای طولانی و تعطیلی جایگاهها حکایت دارد.
یک شهروند هشتم شهریور به ایراناینترنشنال گفت برای خرید بنزین به سه جایگاه مراجعه کرده و هر سه تعطیل بودهاند.
شهروندان درباره پیشنهاد افزایش نرخ سوم بنزین نیز هشدار دادند که گرانی سوخت به قیمت کالاها، کرایهها و دیگر هزینههای زندگی سرایت خواهد کرد.
شماری از آنان در واکنش به این طرح پرسیدند چرا تصمیمهای بنزینی با درآمد و توان اقتصادی مردم هماهنگ نمیشود.
حذف سهمیه خودروهای قدیمی نشان میدهد دولت پیش از تعیین تکلیف افزایش عمومی قیمت، محدود کردن دسترسی گروههای مشخص به بنزین یارانهای را آغاز کرده است.
در حالی که بهای دلار در ایران از ۲۱۰ هزار تومان گذشته است، همتی سهشنبه ۱۰ شهریور در همایش «بانکداری اسلامی» گفت: «خطاب به رییسجمهوری آمریکا میگویم ایران ارز دارد و به قدر کافی هم دارد.»
او وعده داد «گرد و خاک» بازار ارز بهزودی فروکش کند و گفت شرایط اقتصادی و اداره معیشت مردم دشوار شده، اما ادعای فروپاشی اقتصاد ایران «جنگ روانی» است.
همتی با اذعان به رنج مردم از تورم، تاکید کرد اقتصاد وارد ابرتورم نشده و احتمال وقوع آن نیز ضعیف است.
وعده تزریق تا سقف دو میلیارد دلار
رییسکل بانک مرکزی اعلام کرد این نهاد هفته گذشته ۵۰۰ میلیون دلار به بازار اختصاص داده و آماده است برای مهار نوسانها تا سقف دو میلیارد دلار عرضه کند.
او گفت از ابتدای سال بیش از ۱۸ میلیارد دلار برای واردات کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه تولید، تامین شده است.
همتی همچنین از ذخایر داخلی و «منابعی دیگر» خبر داد، اما گفت امکان اعلام جزییات آنها وجود ندارد.
بانک مرکزی آماری درباره حجم ذخایر قابل دسترس، زمان عرضه دو میلیارد دلار یا شیوه رسیدن این ارز به بازار آزاد منتشر نکرده است.
دلار ۲۱۰ هزار تومانی
اظهارات همتی یک روز پس از آن مطرح شد که قیمت دلار در بازار آزاد از ۲۱۰ هزار تومان عبور کرد. یورو نیز به بیش از ۲۴۳ هزار تومان و سکه امامی به بالای ۲۲۳ میلیون تومان رسید.
دلار دوم دیماه، اندکی پیش از بازگشت همتی به بانک مرکزی، از ۱۳۵ هزار تومان گذشته بود.
افزایش بهای دلار تا ۲۱۰ هزار تومان به معنای رشد بیش از ۵۵ درصدی بهای دلار در حدود هشت ماه است.
همتی پس از انتصاب خود در ۱۰ دی وعده داده بود مردم بهزودی نشانههای بازگشت ثبات را خواهند دید و اعلام کرده بود نظام چندنرخی ارز را برمیچیند.
ادامه رکوردشکنی دلار نشان میدهد این وعدهها راه به جایی نبردهاند.
با نرخ ۲۱۰ هزار تومانی، متوسط حقوق ۲۵ میلیون تومانی در ایران معادل حدود ۱۱۹ دلار در ماه است. پایه مزد ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومانی کارگران نیز ارزشی نزدیک به ۷۹ دلار دارد؛ ارقامی که ابعاد سقوط قدرت خرید را نشان میدهند.
عوامل واقعی سقوط ریال
تقلیل جهش ارز به «فضای روانی» با دادهها و اظهارات دیگر مقامهای جمهوری اسلامی همخوان نیست.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، گفته است صادرات و واردات ایران در پی تحریمها و محاصره آمریکا، حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است.
از سوی دیگر تورم سالانه در تیرماه به ۶۶ درصد رسید و تورم نقطهبهنقطه مواد غذایی از ۱۲۸ درصد فراتر رفت.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی پزشکیان، نهم شهریور اذعان کرد دولت برای جبران کسری بودجه ناچار به چاپ پول است؛ اقدامی که به افزایش نقدینگی و تورم دامن میزند.
در تعریف رایج، ابرتورم به افزایش بیش از ۵۰ درصدی قیمتها در یک ماه گفته میشود. بنابراین رخ ندادن ابرتورم به معنای مهار تورم نیست؛ بهویژه زمانی که قیمت مواد غذایی طی یک سال بیش از دو برابر شده است.
تحریمها، محاصره دریایی و محدود شدن درآمدهای ارزی، فشار خارجی جدی بر حکومت ایران ایجاد کردهاند. با این حال، کسری بودجه، چاپ پول، ناترازی بانکها، فساد ساختاری و سیاست خارجی تنشزای حکومت نیز از عوامل سقوط ارزش ریالاند.
