رویترز چهارشنبه ۳۱ تیر بهنقل از چهار منبع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نوشت مقامهای اطلاعاتی آمریکا هنوز به نتیجه قطعی درباره نقش احتمالی روسیه در این حملات نرسیدهاند. با این حال، آنها دقت و اثربخشی حملات، همراه با حمایتهای فنی گسترده روسیه از جمهوری اسلامی، را از جمله شواهد احتمالی این فرضیه میدانند.
مقامهای آمریکایی پیشتر تایید کرده بودند که روسیه در حملات جمهوری اسلامی به اهداف آمریکایی در منطقه خلیج فارس، اطلاعات هدفگیری و دیگر حمایتها را در اختیار تهران قرار داده است، اما تحقیقات جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال نقش روسیه در حملات به تاسیسات سیا تاکنون منتشر نشده بود.
براساس گزارش رسانهها دستکم دو مرکز وابسته به سیا در ماه مارس هدف حمله قرار گرفتند. یکی از این مراکز، ایستگاه سیا در عربستان سعودی بود که در داخل سفارت آمریکا در ریاض قرار دارد و مرکز دیگر در شرق عراق واقع شده بود.
برخی منابع همچنین گفتند تاسیسات دیگری نیز هدف قرار گرفتهاند، اما از ارائه جزئیات خودداری کردند.
یادداشت اطلاعاتی درباره نقش احتمالی روسیه
یک مقام منطقهای به رویترز گفت که به یک یادداشت داخلی یکی از سرویسهای اطلاعاتی غربی دسترسی یافته که در آن نتیجهگیری شده است که احتمالا روسیه در هدفگیری تاسیسات سیا در منطقه نقش داشته است.
این مقام نیز به شرط فاش نشدن هویت تهیهکننده سند، درباره محتوای آن توضیح داد.
دو مقام غربی مستقر در کشورهای خلیج فارس که در جریان گزارشهای اطلاعاتی قرار گرفتهاند، به رویترز گفتند تحلیلگران معتقدند حمله به سفارت آمریکا در عربستان با استفاده از دو فروند پهپاد شاهد ایران که از سوی روسیه ارتقا یافته بودند، انجام شده است.
بهگفته آنها، یکی از پهپادها بخش آسیبپذیری از نمای بیرونی سفارت را سوراخ کرد و پهپاد دوم از همان شکاف وارد ساختمان شد و منفجر شد. در این حمله هیچ کشته یا مجروحی گزارش نشده است.
اگرچه همکاری نظامی روسیه و جمهوری اسلامی سابقهای طولانی دارد، اما هدف قرار دادن مستقیم تاسیسات حساس سیا میتواند نشان دهد که مسکو آماده است برای مختل کردن عملیات آمریکا، گامهای بیشتری بردارد؛ آن هم در شرایطی که واشینگتن تلاش میکند به جنگ ایران پایان دهد.
نگرانیها درباره احتمال ارائه اطلاعات هدفگیری از سوی روسیه به حکومت ایران، پس از حمله این آخر هفته به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن نیز افزایش یافت؛ حملهای که در آن جمهوری اسلامی با موشکهای بالستیک پادگان ارتش آمریکا را هدف قرار داد و سه سرباز را کشت.
کاخ سفید درخواست رویترز برای اظهار نظر را به سازمان سیا ارجاع داد و این سازمان از اظهار نظر خودداری کرد.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، وزارت دفاع روسیه و دولت عربستان سعودی نیز به درخواستها برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
تاسیسات محرمانه
دو مقام غربی حاضر در منطقه به رویترز گفتند روسیه به حکومت ایران کمک کرده است تا توانایی پهپادهای شاهد برای رسیدن به اهداف را بهبود بخشد و تحلیلگران معتقدند از همین نسخههای ارتقایافته در حمله به ریاض استفاده شده است.
به گفته یک منبع دیگر، روسیه با در اختیار گذاشتن سامانه ناوبری ماهوارهای کومتا-ام (Kometa-M) به تهران، به افزایش دقت پهپادهای شاهد-۱۳۶ کمک کرده است؛ سامانهای که به گفته کارشناسان، بسیار دقیقتر بوده و اخلال در آن نیز دشوارتر از نمونه تولید داخل ایران است.
روزنامه والاستریت ژورنال نخستین بار در ماه مارس گزارش داده بود که روسیه سامانه کومتا-ام را در اختیار ایران قرار داده است. کرملین این گزارش را رد و آن را «اخبار جعلی» توصیف کرده بود.
تاسیسات سیا در خارج از آمریکا شامل دفاتر اصلی این سازمان در کشورهای مختلف است که معمولا در داخل سفارتخانههای آمریکا قرار دارند و به آنها «ایستگاه» (Station) گفته میشود.
علاوه بر این، سیا دفاتر عملیاتی، خانههای امن، مراکز پشتیبانی لجستیکی و پایگاههایی برای عملیات نظارتی و سایر ماموریتها نیز در اختیار دارد.
محل دقیق این مراکز از محرمانهترین اطلاعات امنیتی به شمار میرود.
منابع حاضر در این گزارش از اعلام تعداد دقیق یا محل تاسیساتی که هدف حملات پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند خودداری کردند.
یکی از منابع تعداد این مراکز را «بیش از یک و کمتر از دوازده» عنوان کرد و منبع دیگری گفت چندین مرکز هدف قرار گرفتهاند.
آیا روسیه اطلاعات هدفگیری را در اختیار تهران قرار داده است؟
بهگفته منابع آگاه، تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی این موضوع هستند که آیا جمهوری اسلامی برای حمله به سفارت آمریکا در ریاض از اطلاعات هدفگیری روسیه استفاده کرده است یا خیر.
با این حال، همچنان تردیدهایی وجود دارد.
برخی از منابع هشدار دادند که ممکن است هدف اصلی جمهوری اسلامی سفارت آمریکا بوده باشد و ایستگاه سیا بهطور تصادفی مورد اصابت قرار گرفته باشد.
بهگفته این منابع، برخی تحلیلگران به این نتیجه رسیدهاند که بهجز روسیه، کشورهای بسیار معدودی توانایی دستیابی به چنین اطلاعات حساس هدفگیری و همچنین انگیزه استفاده از آنها علیه آمریکا را دارند.
دنیل هافمن، رییس پیشین یکی از ایستگاههای سیا و افسر سابق عملیات مخفی این سازمان، گفت همکاری مسکو با تهران برای هدف قرار دادن تاسیسات سیا، با توجه به مشارکت راهبردی نزدیک دو کشور، موضوعی دور از انتظار نیست.
او گفت: «آنها در تلاش برای کاهش یا حتی حذف کامل نفوذ آمریکا در حوزههای نفوذی که خود برایشان تعریف کردهاند، منافع مشترکی دارند.»