سیانان و والاستریت ژورنال گزارش دادند که ترامپ در حال بررسی گزینههای گسترش عملیات نظامی آمریکا علیه حکومت ایران، از جمله حمله به جزیره خارک، بمباران تاسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ گزله» و تشدید حملات به اهداف انرژی است؛ گزینههایی که در نشست اتاق وضعیت کاخ سفید بررسی شدهاند.
به گزارش سیانان، ترامپ در روزهای اخیر از مشاوران ارشد خود گزینههای مختلفی برای گسترش عملیات نظامی علیه ایران دریافت کرده است. به گفته دو منبع آگاه، این گزینهها در نشست شامگاه سهشنبه اتاق وضعیت کاخ سفید نیز بررسی شد؛ نشستی که تمرکز اصلی آن بر تشدید تلاشها برای کاهش کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز بود.
سیانان نوشت ترامپ در اظهارات علنی خود اعلام کرده است که قصد دارد در هفته آینده حملات شدیدتری علیه [حکومت] ایران انجام دهد و حتی زیرساختهای غیرنظامی و احتمالا تأسیسات انرژی را هدف قرار دهد. به نوشته این شبکه، او در پشت صحنه نیز با مقامهای ارشد دولت درباره سناریوهای مختلف اقدام نظامی گفتوگو کرده تا راههایی برای وادار کردن تهران به پذیرش خواستههای واشینگتن پیدا کند؛ زیرا به اعتقاد دولت آمریکا، تلاشهای پیشین نتوانسته [حکومت] ایران را وادار به عقبنشینی کند.
بر اساس گزارش سیانان، آمریکا طی پنج روز گذشته هر روز مواضع جمهوری اسلامی در امتداد تنگه هرمز را هدف حمله قرار داده است. تازهترین حمله روز چهارشنبه جزیره تنب بزرگ را هدف قرار داد؛ جزیرهای که به گفته این شبکه، به عنوان یکی از پایگاههای نیروهای نظامی ایران مورد استفاده قرار میگیرد.
مقامهای آمریکایی به سیانان گفتهاند هدف این حملات، کاهش توانایی [حکومت] ایران برای جلوگیری از عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز است. با این حال، نابودی اهدافی مانند سامانههای راداری و پرتابگرهای موشکی میتواند زمینه را برای عملیات نظامی گستردهتر فراهم کند.
به نوشته سیانان، ترامپ اکنون دو گزینه مهم دیگر را نیز بررسی میکند: نخست، تصرف جزیره خارک که مهمترین پایانه صادرات نفت ایران به شمار میرود و دوم، بمباران مجموعههای زیرزمینی در کوه کلنگ گزله که گمان میرود با برنامه هستهای ایران مرتبط باشند.
این شبکه گزارش داد ترامپ در مصاحبههای این هفته علاقه خود به هر دو هدف را تایید کرده، اما گفته است که ممکن است عملیات زمینی برای تصرف خارک توسط کشوری دیگر انجام شود. او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز بدون ارائه توضیح بیشتر گفت: «افراد دیگری را داریم که عملیات زمینی را برای ما انجام خواهند داد.»
سیانان در ادامه نوشت ترامپ پیشتر نیز بارها نشانههایی از آمادگی برای تشدید درگیری با حکومت ایران بروز داده، اما سپس از آن عقبنشینی کرده است. با این حال، به گفته منابع این شبکه، او اکنون از اینکه [حکومت] ایران شروط هستهای مورد نظر آمریکا را نپذیرفته و همچنان عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را محدود میکند، ناراضی است.
به گزارش سیانان، رییسجمهوری آمریکا طی روزهای اخیر مواضع متفاوتی درباره مذاکره با [حکومت] ایران اتخاذ کرده است. او چهارشنبه ۲۴ تیر در یک مراسم مرتبط با صنایع دفاعی در پنسیلوانیا گفت: «آنها شدیدا خواهان توافق هستند. کاری را که ما انجام میدهیم دوست ندارند و واقعا میخواهند توافق کنند. خواهیم دید که آیا با آنها توافق میکنیم یا اینکه کار را یکسره خواهیم کرد.» این در حالی است که او تنها یک هفته پیش ادامه گفتوگو با [حکومت] ایران را «اتلاف وقت» توصیف کرده بود.
در همین حال، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا و مذاکرهکننده اصلی دولت ترامپ با [حکومت] ایران، در گفتوگویی سهساعته با جو روگن که به نوشته سیانان سهشنبه ۲۳ تیر انجام شد، تاکید کرد جنگ تنها با ابزار نظامی قابل پایان دادن نیست. او گفت آمریکا میتواند رادارها، پهپادها و موشکهای ایران را هدف قرار دهد، اما حمله به کشتیها در تنگه هرمز همچنان آسان خواهد بود و به همین دلیل «باید آمادگی گفتوگو و تلاش برای حل مساله را نیز داشت.»
در همین زمینه، والاستریت ژورنال نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که ترامپ پس از چند روز دریافت گزارشها و پیشنهادهای مشاوران ارشد خود، به گسترش عملیات نظامی علیه ایران متمایل شده است.
به نوشته این روزنامه، گزینههای مورد بررسی شامل افزایش حملات هوایی، اعزام نیروهای زمینی برای تصرف جزایر ایران در نزدیکی تنگه هرمز و بمباران یک سایت مستحکم مرتبط با فعالیتهای احتمالی هستهای ایران است.
والاستریت ژورنال گزارش داد که ترامپ شامگاه سهشنبه در نشست اتاق وضعیت کاخ سفید درباره احتمال استفاده از نیروهای آمریکایی برای تصرف جزیره خارک و دیگر مناطق در امتداد تنگه هرمز گفتوگو کرده است. به نوشته این روزنامه، احتمال بمباران مجموعه تونلی در کوه کلنگ که تاکنون هدف حملات آمریکا قرار نگرفته، از دیگر موضوعات مطرحشده در این نشست بوده است.
این روزنامه همچنین نوشت که گسترش حملات هوایی به اهداف بیشتری در داخل ایران، از جمله تاسیسات انرژی، همچنان یکی از گزینههای اصلی مورد بررسی دولت ترامپ به شمار میرود.
وزارت خارجه و وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کردند این اقدام در واکنش به ادامه حملات حکومت ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و با هدف مختل کردن شبکههای مالی و تدارکاتی سپاه انجام شده است.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد که با وجود «تلاشهای با حسن نیت» واشینگتن برای اجرای «یادداشت تفاهم» با حکومت ایران، جمهوری اسلامی همچنان آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را تهدید کرده و از جمله با حمله به کشتیهای تجاری، امنیت این آبراه راهبردی را به خطر انداخته است.
به گفته وزارت خارجه، تحریمهای جدید چهار فرد و سه نهاد را که در تامین تجهیزات نظامی برای سپاه پاسداران نقش داشتهاند، هدف قرار میدهد و با مختل کردن شبکههای خرید خارجی و مسیرهای مالی، توانایی سپاه برای حفظ و توسعه قابلیتهای تسلیحاتی خود را محدود خواهد کرد.
در این بیانیه آمده است که اقدام جدید در راستای اجرای دوباره قطعنامههای ۱۷۴۷ مصوب سال ۲۰۰۷ و ۱۹۲۹ مصوب سال ۲۰۱۰ شورای امنیت سازمان ملل انجام شده است؛ قطعنامههایی که فعالیتهای مرتبط با اشاعه تسلیحات ایران را محدود کرده و تامین، فروش یا انتقال تجهیزات مرتبط با این برنامهها به ایران را برای کشورهای عضو سازمان ملل ممنوع میکند.
وزارت خارجه آمریکا همچنین تاکید کرد که ایالات متحده همچنان مانع دسترسی سپاه پاسداران و دولت ایران به منابع مالی و لجستیکی مورد استفاده برای آنچه «فعالیتهای بیثباتکننده» خواند، خواهد شد و از تمامی ابزارهای موجود برای شناسایی، مختل کردن و مقابله با این فعالیتها و جلوگیری از احیای برنامههای حساس اشاعهای ایران استفاده خواهد کرد.
همزمان، وزارت خزانهداری آمریکا نیز در بیانیهای جداگانه اعلام کرد که دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه (OFAC)، در پی حملات حکومت ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، هفت فرد و نهاد را که بخشی از یک شبکه بینالمللی تامین تجهیزات نظامی برای سپاه پاسداران بودهاند، تحریم کرده است.
به گفته وزارت خزانهداری، این افراد و شرکتها نمونهای از شیوهای هستند که جمهوری اسلامی برای پنهان کردن نقش سپاه در خریدهای غیرقانونی تسلیحاتی از جمله بهرهگیری از شرکتهای خارجی فعال در حوزه هوانوردی و حملونقل، واسطههای مالی و هماهنگکنندگان سفر برای انتقال تجهیزات، فناوری و نیروهای مرتبط در سطح بینالمللی از آن استفاده میکند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با اشاره به سیاست دولت دونالد ترامپ در قبال حکومت ایران گفت: «رییسجمهوری ترامپ بهروشنی اعلام کرده است که [حکومت] ایران باید برنامه هستهای خود را برچیند.» او افزود وزارت خزانهداری به هدف قرار دادن و مختل کردن شبکههای غیرقانونی تامین تجهیزات که برنامههای تسلیحاتی و «ماشین جنگی» جمهوری اسلامی را تامین مالی میکنند، ادامه خواهد داد.
وزارت خزانهداری اعلام کرد که این اقدام ادامه تحریمهای ۸ مه [۱۸ اردیبهشت] و ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ [۲۰ خرداد] است؛ تحریمهایی که شبکههای تامین تجهیزات برای سپاه پاسداران و «مرکز همکاریهای فناوری و نوآوری ایران» (CITC) را هدف قرار داده بود. به گفته این وزارتخانه، آن شبکهها در تهیه تجهیزات نظامی، از جمله سامانههای پدافند هوایی دوشپرتاب (MANPADS)، نقش داشتند.
در این بیانیه آمده است که اقدام جدید بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ انجام شده است؛ فرمانی که اشخاص و نهادهای مرتبط با اشاعه سلاحهای کشتار جمعی و حامیان آنها را هدف قرار میدهد. سپاه پاسداران نیز از اکتبر ۲۰۰۷ و در ارتباط با برنامه موشکهای بالستیک حکومت ایران، ذیل همین فرمان اجرایی تحریم شده است. وزارت خزانهداری افزود که این تحریمها در چارچوب اجرای «یادداشت ریاستجمهوری امنیت ملی شماره ۲» نیز اعمال شده است؛ سندی که دولت آمریکا را موظف میکند دسترسی سپاه به داراییها و منابع مالی مورد استفاده در فعالیتهای بیثباتکننده را قطع کند.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری، بهروز نمازی، شهروند ایرانی و مدیرعامل شرکت «نیکا جت» مستقر در تهران که در زمینه تولید، توزیع و نگهداری قطعات هواپیما و پهپاد فعالیت میکند، برای سپاه پاسداران در پی تامین تجهیزات نظامی بوده است. آمریکا اعلام کرده است که شرکت «ونگارد تاکتیکال ساپلای» (Vanguard Tactical Supply Limited) مستقر در نیجریه به عنوان واسطه فعالیتهای او عمل میکرده و دونیا الطیب، شهروند ایتالیایی ساکن میلان، نیز آگاهانه در روند تهیه تجهیزات نظامی برای نمازی مشارکت داشته است.
در ادامه این بیانیه آمده است که ماریا ولادیمیروونا سلینا، شهروند روسیه و رییس بخش مالی شرکت هواپیمایی «آوراتک» (Avratek OOO) مستقر در مسکو، از عوامل باسابقه تامین تجهیزات برای [حکومت] ایران بوده و از تلاشهای بهروز نمازی برای تهیه تجهیزات نظامی به نمایندگی از سپاه حمایت کرده است. همچنین وادیم آناتولیویچ دروژبین، دیگر شهروند روس و کارمند این شرکت، سفرهای نمازی و سلینا را هماهنگ میکرده و پیشتر نیز در هماهنگی ارسال محمولههای مرتبط با ایران نقش داشته است.
وزارت خزانهداری اعلام کرد که بهروز نمازی و ماریا سلینا به دلیل ارائه یا تلاش برای ارائه حمایت مالی، مادی، فناورانه یا خدمات در حمایت از سپاه پاسداران تحریم شدهاند. همچنین شرکت «نیکا جت» به دلیل فعالیت به نمایندگی از نمازی یا قرار داشتن تحت مالکیت یا کنترل او در فهرست تحریمها قرار گرفته است. شرکت «ونگارد تاکتیکال ساپلای»، دونیا الطیب و شرکت «آوراتک» نیز به دلیل حمایت از فعالیتهای نمازی تحریم شدهاند و وادیم دروژبین نیز به دلیل فعالیت به نمایندگی از شرکت «آوراتک» مشمول تحریمهای آمریکا شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که در نتیجه این اقدام، تمامی داراییها و منافع مالی افراد و نهادهای تحریمشده که در ایالات متحده قرار دارند یا در اختیار اشخاص آمریکایی هستند، مسدود خواهد شد و باید به دفتر کنترل داراییهای خارجی گزارش شود. همچنین هر شرکت یا نهادی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، به صورت انفرادی یا تجمیعی، ۵۰ درصد یا بیشتر در مالکیت افراد تحریمشده باشد نیز مشمول انسداد داراییها خواهد شد.
بر اساس مقررات اوفک، اشخاص آمریکایی به طور کلی از انجام هرگونه معامله یا ارائه پول، کالا یا خدمات به افراد و نهادهای تحریمشده یا دریافت هرگونه خدمات یا منابع از آنها منع شدهاند، مگر آنکه مجوز قانونی دریافت کرده باشند.
وزارت خزانهداری همچنین هشدار داد که نقض تحریمهای آمریکا میتواند به مجازاتهای مدنی یا کیفری برای اشخاص آمریکایی و غیرآمریکایی منجر شود. این وزارتخانه افزود موسسات مالی خارجی که آگاهانه معاملات مهمی را برای افراد یا نهادهای تحریمشده انجام دهند، ممکن است با تحریمهای ثانویه آمریکا از جمله محدود شدن یا ممنوعیت افتتاح یا نگهداری حسابهای کارگزاری یا حسابهای پرداخت در نظام بانکی آمریکا روبهرو شوند.
در این بیانیه همچنین آمده است که اشخاصی که اطلاعاتی درباره نقض تحریمهای آمریکا در اختیار برنامه تشویقی افشاگران شبکه مقابله با جرائم مالی آمریکا (FinCEN) قرار دهند و این اطلاعات به اقدام اجرایی منجر شود که بیش از یک میلیون دلار جریمه مالی در پی داشته باشد، ممکن است واجد شرایط دریافت پاداش شوند.
وزارت خزانهداری در پایان تاکید کرد که هدف نهایی تحریمها «مجازات» نیست، بلکه تغییر رفتار است و اشخاص و نهادهای تحریمشده میتوانند مطابق قوانین آمریکا درخواست خروج از فهرست تحریمهای دفتر کنترل داراییهای خارجی را ارائه کنند.
حملات آمریکا به اهدافی در خاک ایران صبح و میانه روز چهارشنبه ادامه یافت و چندین نقطه در جنوب و جنوب شرق کشور هدف قرار گرفت.
سنتکام حدود ۱۴:۳۰ چهارشنبه از آغاز موج تازهای از حملات علیه جمهوری اسلامی خبر داد و حدود ساعت ۱۶:۳۰ اعلام کرد این دور از حملات را تکمیل کرده است. بهگفته سنتکام، در این حملات مراکز ذخیرهسازی و پرتاب موشکهای کروز در جزیره تنب بزرگ هدف قرار گرفت.
سنتکام در این بیانیه تاکید کرد این حملات توانایی جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را بیش از پیش کاهش داده است.
طبق بیانیه ۱۴:۳۰ سنتکام این دور حملات با هدف تضعیف بیشتر توان نظامی جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز طراحی شده بود.
استانداری هرمزگان اعلام کرد در این موج حملات نقطهای در جزیره هنگام هدف پرتابههای آمریکا قرار گرفته است.
در روزهای اخیر، تنشها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ تیر حملات حکومت ایران را ناقض تفاهمنامه اسلامآباد خواند و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
ترامپ همچنین ۱۹ تیر در نامهای به کنگره اعلام کرد ارتش ایالات متحده از ۱۶ تیر عملیات «دفاعی» تازهای را علیه اهداف نظامی در ایران آغاز کرده است.
موج نخست حملات: هفت ساعت حمله به سواحل جنوبی
موج نخست حملات چهارشنبه از آخرین ساعات روز سهشنبه آغاز شد. سنتکام اعلام کرده بود نیروهای آمریکا در منطقه از ساعت ۲۲:۳۰ به وقت تهران موج جدیدی از حملات علیه اهداف نظامی جمهوری اسلامی را آغاز کردهاند.
هدف این موج حملات تضعیف بیشتر توانمندیهایی اعلام شد که جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز از آنها استفاده میکند. این فرماندهی همچنین گفت این حملات در حالی آغاز شد که نیروهای آمریکایی برای ازسرگیری محاصره دریایی بنادر و مناطق ساحلی ایران آماده میشوند.
یک ساعت پس از شروع این دور از درگیریها، ارتش آمریکا محاصره دریایی کشتیهایی را که به مقصد یا از مبدا بندرها و مناطق ساحلی ایران تردد میکنند، از سر گرفت.
بهگفته سنتکام، بیش از ۲۰ ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا و صدها هواپیمای نظامی این کشور در سراسر خاورمیانه در عملیات محاصره دریایی شرکت دارند.
سنتکام بامداد چهارشنبه اعلام کرد دور جدید حملات خود را ساعت ۱۰ شب به وقت شرق آمریکا در ۱۴ ژوئیه، برابر با حوالی ۵:۳۰ بامداد چهارشنبه به وقت ایران، به پایان رسانده است.
بهگفته این فرماندهی، عملیات هفت ساعت طول کشید و در جریان آن دهها هدف نظامی در نزدیکی تنگه هرمز و مناطق ساحلی ایران با جنگندهها، پهپادها و شناورهای نیروی دریایی آمریکا هدف حملات دقیق قرار گرفتند.
این اهداف، بر اساس اعلام سنتکام، شامل سایتهای موشکی و پهپادی، توانمندیهای دریایی و سامانههای دفاع ساحلی جمهوری اسلامی بود. ارتش آمریکا گفت هدف از این حملات، کاهش توان تهران برای تهدید کشتیرانی تجاری و خدمه غیرنظامی در تنگه هرمز بوده است.
رسانههای حکومتی و مقامهای محلی از هدف قرار گرفتن چند نقطه در جنوب و جنوب شرق ایران خبر دادند. استانداری هرمزگان اعلام کرد سهشنبه، حوالی ۱۱ شب، نقطهای در اطراف بندرعباس و نقطهای در اطراف سیریک هدف پرتابههای آمریکا قرار گرفتند، اما در این حملات مصدومیت غیرنظامی یا خسارت به زیرساختهای مسکونی و تجاری گزارش نشد.
در سیستان و بلوچستان، گزارشهایی از شنیده شدن چند صدای انفجار در بمپور و چابهار منتشر شد. اداره کل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان اعلام کرد در پی حملات شامگاه سهشنبه آمریکا به بندر چابهار، مرکز کنترل ترافیک دریایی این بندر هدف قرار گرفت.
بر اساس این اطلاعیه، برج مراقبت دریایی بندر کلانتری چابهار، اسکلهها و سایر تجهیزات دچار آسیب نشدهاند و عملیات تخلیه و بارگیری پس از بررسیهای اولیه از سر گرفته خواهد شد. رسانههای ایران گفتهاند برج مراقبت دریایی چابهار برای دومین بار طی روزهای اخیر هدف موشکهای آمریکایی قرار گرفته است.
در شهرستان بمپور، حمله به پادگان تیپ ۳۸۸ نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی به کشته شدن دستکم هفت نفر انجامید. روابط عمومی نیروی زمینی ارتش اعلام کرد هفت نفر از کارکنان پایور و وظیفه این پادگان جان باخته و شماری دیگر مجروح شدهاند. وبسایت حالوش نیز به نقل از منابع محلی گزارش داد دستکم ۵۰ مجروح به مراکز درمانی منتقل شدهاند و حال هفت نفر از آنان وخیم است.
در همان بازه شبانه، خبرگزاری فارس از اصابت پرتابههای آمریکایی به یک سوله در شهرستان دهلران خبر داد. همچنین گزارشهایی در شبکههای اجتماعی از حمله هوایی آمریکا به تبریز منتشر شد، اما رسانههای حکومتی هنوز جزئیاتی درباره اهداف یا خسارات احتمالی آن اعلام نکردهاند. در بوشهر نیز خبرگزاری مهر از فعال شدن پدافند هوایی در نزدیکی نیروگاه اتمی خبر داد و فرماندار بوشهر گفت علت آن در دست بررسی است.
حمله به کشورهای خلیج فارس
همزمان با حملات آمریکا، جمهوری اسلامی نیز حملات خود به اهداف منطقهای و پایگاههای مرتبط با آمریکا را ادامه داد. روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد در «مرحله هفتم عملیات صاعقه»، پایگاه الازرق در اردن را با پهپادهای انهدامی هدف قرار داده است.
ارتش جمهوری اسلامی گفت محل استقرار جنگندههای اف-۱۸، ساختمان اسکان و یک سوله بزرگ تجهیزات ارتش آمریکا در این پایگاه هدف حمله قرار گرفته است. در این بیانیه آمده است ارتش از زمان آنچه «نقض آتشبس» خوانده، شش مرحله عملیات پهپادی علیه پایگاهها و مراکز ارتش آمریکا در منطقه انجام داده است.
هرچند جمهوری اسلامی اصرار دارد که در این حملات مواضع نظامی مرتبط با ایالات متحده را هدف میگیرد، چند کشور منطقه از رهگیری یا آسیب ناشی از حملات ایران در مناطق شهری خبر دادند.
وزارت دفاع کویت اعلام کرد چهار نفر از نیروهای نیروی دریایی این کشور در پی حمله جمهوری اسلامی به یک شناور زخمی شدهاند. به گفته این وزارتخانه، جمهوری اسلامی سهشنبه یک موشک بالستیک، پنج موشک کروز و ۳۳ پهپاد به سمت کویت شلیک کرده که همه آنها با سامانههای پدافندی رهگیری و منهدم شدهاند.
وزارت دفاع کویت گفت حملات جمهوری اسلامی علاوه بر اهداف نظامی، زیرساختهای غیرنظامی را نیز هدف قرار داده است. به گفته این نهاد، بقایای موشکها و پهپادهای رهگیریشده در نقاط مختلف کشور سقوط کرده و خساراتی بر جای گذاشته است.
بامداد چهارشنبه نیز وزارت دفاع کویت اعلام کرد یگانهای پدافند هوایی این کشور در حال مقابله با یک حمله پهپادی هستند. همزمان، رسانههای عربی از شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در خاک کویت خبر دادند. ستاد کل ارتش کویت اعلام کرد این صداها ناشی از تلاش سامانههای پدافندی برای مقابله با حمله بوده است.
در بحرین نیز بار دیگر آژیر خطر به صدا درآمد. ارتش بحرین بعدتر اعلام کرد صبح چهارشنبه چند موشک و پهپاد جمهوری اسلامی را رهگیری و منهدم کرده است. ارتش بحرین تاکید کرد استفاده از موشکها و پهپادها برای هدف قرار دادن غیرنظامیان و اموال خصوصی، نقض آشکار قوانین بینالمللی بشردوستانه است.
تنگه هرمز، خطرناکتر از همیشه
تشدید درگیریها بر تردد کشتیها در تنگه هرمز نیز اثر گذاشته است. دادههای کپلر، شرکت تحلیل دادههای بازار کالاها و حملونقل دریایی، نشان میدهد سهشنبه در مجموع تنها ۱۷ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند که فقط ۱۰ فروند از آنها در حال خروج از خلیج فارس بودند.
بر اساس این دادهها، همه کشتیهای خروجی، بهجز یک فروند، یا از «مسیر تاریک» استفاده کردند و هنگام عبور از تنگه، سامانه موقعیتیاب خود را خاموش کردند، یا از مسیر ایران عبور کردند؛ مسیری که به گفته کپلر عبور از آن نیازمند مجوز قبلی تهران است. کپلر اعلام کرد برخی کشتیها احتمالا تلاش کردهاند پیش از اجرای دوباره محاصره دریایی آمریکا، از خلیج فارس خارج شوند.
بلومبرگ نیز گزارش داد دو نفتکش حامل نفت ایران، در اقدامی غیرمعمول، مقصد خود را به کراچی تغییر دادهاند. این اقدام ممکن است نشانه تلاش این نفتکشها برای یافتن محلی امن همزمان با اجرای محاصره دریایی آمریکا باشد. این دو نفتکش پیش از ازسرگیری محاصره دریایی ایران از خلیج فارس خارج شده بودند.
سنتکام عصر چهارشنبه اعلام کرد از زمان ازسرگیری محاصره دریایی بندرهای ایران، دو کشتی تجاری که قصد عبور از این محاصره را داشتند، از سوی نیروهای آمریکایی به تغییر مسیر وادار شدهاند. این فرماندهی افزود نیروهای ارتش آمریکا همچنان در حالت آمادهباش قرار دارند و برای اجرای کامل محاصره هوشیار و آماده اقدام هستند.
جمهوری اسلامی، تندتر از قبل
در کنار تحولات میدانی، اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی نیز از تندتر شدن مواضع رسمی اعلامشده حکایت دارد.
منوچهر متکی، نماینده تهران در مجلس، در یک برنامه تلویزیونی گفت پایگاههایی در منطقه که از آنها به خاک ایران حمله میشود، «اهداف مشروع» هستند و باید یکی از آنها از سوی جمهوری اسلامی تصرف شود.
او خواستار حمله زمینی به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه شد و گفت باید «هزاران سرباز آمریکایی» اسیر و به ایران منتقل شوند.
محمدحسین صفار هرندی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز گفت «قصاص» تنها بخشی از خونخواهی است و «انتقام» به آن محدود نمیشود. او افزود آزادی قدس نیز بخشی از این انتقام است.
صفار هرندی همچنین گفت مطالبه اجرای پیام مجتبی خامنهای باید با پرهیز از اهانت به مسئولان همراه باشد و حمله یا نسبت دادن وابستگی به آنان درست نیست.
در تازهترین نمونه از این تهدیدها، چهارشنبه ۲۴ تیر دیوارنگاره جدید میدان انقلاب، ترامپ را در حالی به تصویر میکشد که به پشت روی جعبهای سیاه شبیه تابوت افتاده است.
پیامهای فارسی متعددی زیر تصویر دیده میشود و عبارت انگلیسی «We will kill Trump» نیز بهطور مستقیم رییسجمهوری آمریکا را به مرگ تهدید میکند.
شهرداری تهران همچنین از طرح جدید دیوارنگاره میدان فلسطین با شعار «خون در برابر خون» رونمایی کرد؛ طرحی که با محوریت خونخواهی خامنهای، حاوی تصویری تهدیدآمیز علیه ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و اعضای خانوادههای آنها است.
همزمان، روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده رهبر جمهوری اسلامی منتشر میشود، نوشت «انتقام» ابزاری قدرتمند برای بازدارندگی و جلوگیری از «امامکشی» است و خونخواهی باید چنان بازدارندگیای ایجاد کند که «نه ترامپ بلکه هر وارث دیگر او» نیز به مشارکت در جنگی دیگر در منطقه فکر نکند.
کیهان ۱۷ تیر هم در صفحه نخست خود نوشت «ترامپ نباید زنده بماند». حسین شریعتمداری، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این روزنامه نیز ترامپ و خلبانان دخیل در کشتن خامنهای را «واجبالقتل» خواند.
سالار ولایتمدار، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز گفت مردم شعار «انتقام، انتقام» سر میدهند و باید برای پرداخت هزینه آن آماده باشند.
او افزود ممکن است در این مسیر زیرساختهای کشور آسیب ببیند و جامعه با کمبودهایی مواجه شود.
علیرضا اعرافی، مدیر حوزههای علمیه نیز در بیانیهای اعلام کرد مطالبه «انتقام و خونخواهی امام شهید» حتمی و قطعی است و مسئولان نباید بهدلیل مشکلات اقتصادی یا نگرانی از هزینههای جنگ و آسیب به زیرساختها، مسیر مذاکره و تفاهمنامه با «کفار» را ادامه دهند. او خواستار پایان دادن به تفاهمنامه و در پیش گرفتن «راه جهاد و استقامت» شد.
در همین حال، شاهرخ رامین، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، درباره طرح موسوم به «انتقام از ترامپ» گفت کسی که بخواهد انتقام بگیرد، «این را بهصورت قانون درنمیآورد».
رسول فلاحتی، امام جمعه رشت، نیز گفت آمران و عاملان کشتن رهبر جمهوری اسلامی سرانجام مجازات خواهند شد.
این مواضع در ادامه موجی از تهدیدها در روزهای گذشته مطرح میشود؛ زمانی که شماری از مقامهای جمهوری اسلامی، نمایندگان مجلس، چهرههای نظامی و نهادهای حکومتی بارها بر «قصاص» و «خونخواهی» خامنهای تاکید کردند و در مواردی ترامپ را بهطور مستقیم به مرگ تهدید کردند.
۲۲ تیر بیش از ۱۸۰ نماینده مجلس با صدور بیانیهای خواستار پیگیری خونخواهی خامنهای، «قصاص قاتلان، آمران و مباشران» کشتن او و تصویب قانونی برای خونخواهی رهبر پیشین جمهوری اسلامی و کشتهشدگان جنگهای اخیر شدند.
در روزهای گذشته، محمدجواد لاریجانی، کارشناس صداوسیما، محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنهای، محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی، حسن قشقاوی، حسینعلی حاجیدلیگانی و اسماعیل کوثری، اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس و محسن قمی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، در مواضعی جداگانه بر «قصاص» و «انتقام» تاکید کردند.
قمی گفت «قصاص ترامپ بر گردن ماست» و حاجیدلیگانی نیز اعلام کرد مسلمانانی در سراسر جهان برای اجرای آن اقدام خواهند کرد.
حسین کنعانیمقدم، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران نیز گفت اگر تصمیم به ترور ترامپ گرفته شود، جمهوری اسلامی «بهراحتی» میتواند این کار را انجام دهد.
حسین تنگسیری، فرزند علیرضا تنگسیری، فرمانده پیشین نیروی دریایی سپاه که در جنگ اخیر کشته شد نیز گفت همه منافع، پایگاههای نظامی و ناوهای جنگی آمریکا در منطقه «اهداف موجه» جمهوری اسلامی خواهند بود و افزود این تلافی حتی میتواند در خلیج مکزیک یا سانفرانسیسکو انجام شود.
همچنین جمعی از دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارکنان دانشگاههای قم در بیانیهای، خونخواهی خامنهای را «تکلیف شرعی، عقلانی، سیاسی و تمدنی» خواندند و اعلام کردند برای طراحی و اجرای عملیاتهای «استشهادی» علیه عاملان کشتن او و حمله به منافع آمریکا و اسرائیل در هر نقطه جهان «لحظهشماری» میکنند.
همزمان با افزایش این تهدیدها، مقامهای آمریکایی نیز از دریافت اطلاعاتی درباره طرح جمهوری اسلامی برای کشتن ترامپ خبر دادند.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، ۲۰ تیر تایید کرد اسرائیل اطلاعاتی درباره یک طرح مشخص برای کشتن رییسجمهوری آمریکا در اختیار او قرار داده است.
ترامپ نیز ۱۹ تیر گفت اگر اتفاقی برای او بیفتد، از پیش دستور داده است جمهوری اسلامی با حملاتی روبهرو شود که «هرگز چنین سطحی» از آن را ندیده باشد.
ترامپ ۱۷ تیر نیز در نشست خبری آنکارا گفت: «من هدف شماره یک ایران برای کشتن هستم» و افزود «دیروز هم فهرست دیگری منتشر شد که نام من در صدر آن بود»؛ اشارهای که در فضای موج تازه تهدیدها و انتشار فهرستها و فراخوانهای علنی علیه او مطرح شد.
ترامپ سهشنبه ۲۳ تیر در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد تمایلی به جنگ زمینی ندارد، اما «گاهی به عملیات زمینی نیاز است».
او افزود: «افراد دیگری هستند که این عملیات را برای ما انجام خواهند داد.»
رییسجمهوری آمریکا مشخص نکرد منظورش از «افراد دیگر» چه کسانی است.
سیانان چهارشنبه ۲۴ تیر به نقل از کارشناسان نظامی گزارش داد در صورت مطرح بودن چنین سناریویی، جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران، یا بخشهایی از سواحل جنوبی ایران در امتداد خلیج فارس، میتوانند از اهداف احتمالی باشند.
با این حال، کارشناسان تاکید کردند اجرای هرگونه عملیات آبیخاکی علیه جمهوری اسلامی حتی برای ارتش آمریکا با چالشهای جدی همراه خواهد بود.
بر اساس این گزارش، عملیات آبیخاکی به شرایط مناسب دریایی و زمینی نیاز دارد و نیروهای مدافع معمولا قادرند مسیرهای احتمالی پیاده شدن نیروهای مهاجم را از پیش مورد شناسایی قرار دهند و با مینگذاری، ایجاد موانع و استقرار توپخانه، پهپادها، مهمات و پیادهنظام، از این مناطق دفاع کنند.
حفظ و پشتیبانی از نیروهای مهاجم پس از ورود به ساحل نیز مستلزم ایجاد خطوط تدارکاتی گسترده است؛ مواضعی که خود میتوانند در معرض حمله قرار گیرند.
در روزهای اخیر، تنشها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ تیر حملات حکومت ایران را ناقض تفاهمنامه اسلامآباد خواند و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
ترامپ همچنین ۱۹ تیر در نامهای به کنگره اعلام کرد ارتش ایالات متحده از ۱۶ تیر عملیات «دفاعی» تازهای را علیه اهداف نظامی در ایران آغاز کرده است.
توان نظامی آمریکا برای عملیات زمینی
دنیل اس. هوگستین، از فرماندهان ارتش آمریکا، پیشتر در نشریه «میلیتری ریویو» نوشته بود توازن نبرد در مناطق ساحلی طی سالهای اخیر بهطور قابل توجهی به سود نیروهای مدافع تغییر کرده است.
با وجود این چالشها، ارتش ایالات متحده نیروهایی در منطقه دارد که برای انجام چنین ماموریتهایی آموزش دیدهاند.
به گزارش سیانان، یگان یازدهم اعزامی تفنگداران دریایی آمریکا که معمولا دارای بیش از دو هزار نیرو است، در منطقه حضور دارد و بر شناورهای گروه آمادگی آبیخاکی ناو «یواساس باکسر» مستقر است.
این یگانها معمولا برای ماموریتهایی مانند تخلیه افراد و عملیات آبیخاکی، از جمله انتقال نیرو از دریا به ساحل و حمله، به کار گرفته میشوند.
آنها همچنین از بخشهای رزمی زمینی و هوایی برخوردارند و برخی از نیروهایشان برای انجام عملیات ویژه آموزش دیدهاند.
علاوه بر این، نیروی واکنش فوری لشکر ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا میتواند ظرف چند ساعت برای انجام ماموریتهایی مانند تصرف بندرها یا فرودگاهها اعزام شود.
فرانک مککنزی، فرمانده پیشین سنتکام، ۲۱ تیر در مصاحبه با شبکه سیبیاس گفت ایالات متحده نهتنها از توانایی برقراری امنیت در تنگه هرمز برخوردار است، بلکه در صورت لزوم میتواند کنترل جزیره خارک را نیز در دست بگیرد.
او اضافه کرد: «این کاری است که باید به آن فکر کنیم، زیرا در اختیار داشتن بخشی از خاک ایران میتواند عامل مهمی در مذاکرات آینده با [حکومت] ایران باشد.»
بهنوشته اکسیوس به نظر میرسد ترامپ آماده تشدید جنگ است تا چنان خسارات سنگینی به ایران وارد کند که جمهوری اسلامی ناچار شود تنگه هرمز را باز کند و خواستههای هستهای او را بپذیرد.
اکسیوس نوشت در جلسه اتاق وضعیت، اعضای ارشد تیم امنیت ملی ترامپ از جمله جیدی ونس، معاون رییسجمهوری؛ مارکو روبیو، وزیر امور خارجه؛ پیت هگست، وزیر دفاع؛ ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش؛ جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا؛ استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، و شماری دیگر از مقامهای ارشد حضور داشتند.
منابع آگاه به اکسیوس گفتند محور اصلی این جلسه بررسی طرحهای جدید برای انجام حملات ویرانگر به اهداف راهبردی در خاک ایران بود؛ حملاتی که علاوه بر عملیات کنونی علیه اهداف ایرانی در منطقه تنگه هرمز انجام خواهند شد.
کاخ سفید از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
ترامپ این جلسه را در حالی تشکیل داد که ارتش آمریکا برای چهارمین روز متوالی به اهدافی در منطقه تنگه هرمز و در امتداد سواحل جنوبی ایران حمله میکرد.
بیشتر اهداف این حملات شامل سامانههای پدافند هوایی و راداری، مواضع موشکهای ضدکشتی و پایگاههای پرتاب پهپاد بود. مقامهای آمریکایی گفتند هدف از این حملات، کاهش قابل توجه توانایی ایران برای حمله به کشتیها در تنگه هرمز است.
جمهوری اسلامی نیز در واکنش، به پرتاب موشکها و پهپادها به سوی پایگاههای آمریکا در اردن، کویت و بحرین ادامه داد.
در همین حال محاصره دریایی بندرهای جنوبی ایران از سوی آمریکا از بعدازظهر سهشنبه به اجرا درآمد.
دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در بیانیهای گفت که ایران طی هفته گذشته «عمدا غیرنظامیان را در سراسر منطقه هدف قرار داده و با حمله به هفت کشتی تجاری باعث کشته، مفقود یا زخمی شدن نزدیک به ۱۲ نفر از خدمه غیرنظامی شده است.»
با وجود این حملات، مقامهای آمریکایی گفتند ارتش آمریکا طی هفته گذشته توانسته است عبور ۳۰۰ کشتی از تنگه هرمز را هماهنگ کند.
ترامپ پیش از برگزاری جلسه اتاق وضعیت، در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت دامنه حملات در روزهای آینده گسترش خواهد یافت.
او گفت ارتش آمریکا طی سه روز آینده ایران را «سخت» هدف قرار خواهد داد و سپس تأکید کرد که پس از آن، حملات ممکن است به شکل چشمگیری تشدید شود.
ترامپ گفت: «هفته آینده، اوضاع برای آنها واقعاً بد میشود، چون هفته آینده نوبت نیروگاههاست. هفته آینده نوبت پلهاست. ما همه نیروگاههایشان را نابود خواهیم کرد. همه پلهایشان را نابود خواهیم کرد، مگر اینکه پای میز مذاکره بیایند و مذاکره کنند.»
بهنوشته اکسیوس یکی دیگر از موضوعات مورد توجه، فعالیتهای مشکوک ایران در کوه کلنگ گزلا است؛ تاسیساتی در اعماق زمین که آمریکا و اسرائیل معتقدند ایران قصد دارد از آن برای برنامه هستهای خود استفاده کند و ممکن است در برابر حملات هوایی مصون باشد.
ترامپ گفت آمریکا فعالیتهای این سایت را زیر نظر دارد و بمبهای سنگرشکن ایالات متحده «میتوانند به اعماق زمین نفوذ کنند».
او همچنین گفت هیچکس نمیداند که آیا کوه کلنگ گزلا واقعا در برابر چنین حملهای نفوذناپذیر است یا نه.
ترامپ گفت: «ضمنا، هیچکس نمیداند که آیا اصلا در کوه کلنگ کاری انجام میدهند یا نه. فقط موضوعی است که مطرح میشود. ما آنجا دوربین داریم. فعالیت بسیار کمی در آنجا دیده میشود. اما اگر حتی مقدار اندکی فعالیت وجود داشته باشد، آن را هدف قرار خواهیم داد و سخت هم هدف قرار خواهیم داد.»
ترامپ همچنین گفت مذاکرهکنندگان آمریکایی سهشنبه با مقامهای جمهوری اسلامی گفتوگو کرده و این پیام را به آنها رساندهاند که ایران باید پای میز مذاکره بیاید.
او گفت: «گفتم بهتر است توافق کنید، وگرنه چیزی برایتان باقی نخواهد ماند.»
