تشییع جنازه خامنهای؛ از جنجال تغییر مسیر در تهران تا ابهام درباره نماز میت در نجف
مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، با حاشیههایی از تهران تا نجف همراه شده است. تغییر ناگهانی مسیر تشییع در تهران واکنشهای گستردهای را برانگیخته و همزمان، روایتهای متناقض درباره نماز میت او در نجف خبرساز شده است.
بر اساس برنامه اعلامشده، قرار بود خودروی حامل جنازه خامنهای و شماری از اعضای خانوادهاش از خیابان انقلاب به سمت میدان آزادی حرکت کند، اما بدون اطلاعرسانی قبلی، مسیر تغییر یافت و کاروان تشییع از خیابان آزادی راهی میدان آزادی شد.
حسن حسنزاده، فرمانده سپاه پاسداران تهران، ظهر ۱۵ تیر با عذرخواهی از حامیان حکومت گفت تلاش شده بود خودرو از خیابان انقلاب عبور کند تا شمار بیشتری از حاضران بتوانند در مراسم شرکت کنند، اما بهدلیل «حضور گسترده مردم و باز نبودن معابر»، این امکان فراهم نشد.
مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، با حاشیههایی از تهران تا نجف همراه شده است. تغییر ناگهانی مسیر تشییع در تهران واکنشهای گستردهای را برانگیخته و همزمان، روایتهای متناقض درباره نماز میت او در نجف خبرساز شده است.
بر اساس برنامه اعلامشده، قرار بود خودروی حامل جنازه خامنهای و شماری از اعضای خانوادهاش از خیابان انقلاب به سمت میدان آزادی حرکت کند، اما بدون اطلاعرسانی قبلی، مسیر تغییر یافت و کاروان تشییع از خیابان آزادی راهی میدان آزادی شد.
حسن حسنزاده، فرمانده سپاه پاسداران تهران، ظهر ۱۵ تیر با عذرخواهی از حامیان حکومت گفت تلاش شده بود خودرو از خیابان انقلاب عبور کند تا شمار بیشتری از حاضران بتوانند در مراسم شرکت کنند، اما بهدلیل «حضور گسترده مردم و باز نبودن معابر»، این امکان فراهم نشد.
او افزود خودروی حامل جنازهها در مسیر حدود هزار متری منتهی به میدان آزادی نزدیک به ۳۰ دقیقه در میان جمعیت حرکت کرد و سپس برای مدیریت شرایط، یک دور کامل میدان آزادی را پیمود.
این توضیحات در حالی مطرح شد که حسنزاده صبح همان روز گفته بود مسیر مراسم تغییری نکرده و «همه تمهیدات اندیشیده شده» است.
علیاکبر پورجمشیدیان، دبیر ستاد تشییع جنازه خامنهای، نیز علت تغییر مسیر را «حفظ امنیت، ایمنی و سلامت» شرکتکنندگان عنوان کرد.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، گزارش داد حامیان حکومت از ساعات اولیه صبح در محدوده میدان امام حسین و میدان انقلاب منتظر آغاز مراسم بودند و از آغاز حرکت خودروی حامل جنازهها از خیابان آزادی «گلایه داشتند».
تغییر مسیر مراسم با انتقاد برخی چهرههای نزدیک به حکومت نیز روبهرو شد. حمید رسایی، نماینده مجلس شورای اسلامی، برگزارکنندگان را به «عدم صداقت» متهم کرد و مهدی فضائلی، عضو دفتر حفظ و نشر آثار علی خامنهای، گفت مردم «احساس میکنند در تشییع امروز رودست خوردهاند».
در سوی دیگر، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی دلیل تغییر مسیر تشییع جنازه را شمار پایین شرکتکنندگان در تهران دانستند و گفتند حکومت با کوتاه کردن مسیر کوشید از انتشار تصاویر استقبال محدود و بازتاب آن در رسانهها جلوگیری کند.
کاربری به نام علیرضا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مراسم در مصلی چنان کم رونق و خالی بود که مسئولان رژیم را وادار کرد مسیر تشییع جنازه خامنهای را تغییر دهند تا حداقل یک خیابان چندصد متری را پر کنند، ولی خالی بودن میدان آزادی این فریب را نقش بر آب کرد.»
او ادامه داد: «خون جاویدنامان دیماه خونین دامن دیکتاتور فرومایه را تا قعر جهنم رها نکرد.»
کاربر دیگری نوشت: «وقتی یک نمایش قدرت موفق باشد، نیازی به این حجم از توجیه، عذرخواهی و مقصر پیدا کردن نیست. اما وقتی خود رسانههای نزدیک به حکومت مجبور میشوند ساعتها توضیح بدهند که چرا جمعیت کم بود، چرا مسیر عوض شد، چرا مردم سرگردان شدند و چرا هواداران ناراضی بودند، یعنی اصل نمایش شکست خورده است.»
او اضافه کرد: «قرار بود مراسم تشییع، بزرگترین نمایش مشروعیت و وفاداری جمهوری اسلامی باشد .... آنچه امروز دیدیم، صرفا یک مراسم کمجمعیت نبود؛ یک افتضاح تبلیغاتی بود.»
حاشیههای نماز میت خامنهای در نجف
مراسم تشییع جنازه دیکتاتور پیشین ایران پس از تهران و قم قرار است چهارشنبه ۱۷ تیر در نجف ادامه یابد، اما این بخش از مراسم نیز پیش از آغاز با حاشیههایی همراه شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۱۵ تیر گزارش داد محمدرضا سیستانی، فرزند آیتالله علی سیستانی، مرجع تقلید شیعه، «پیامی مهم» به دفتر رهبر جمهوری اسلامی ارسال کرده است.
به نوشته فارس، در این پیام آمده است: «درست این بود که پدرم بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز گزارد، اما وضعیت جسمانی و سلامت ایشان اجازه این امر را نمیدهد.»
با این حال، یک روز بعد شماری از رسانههای ایران به نقل از شبکه اطلاعرسانی «اکسیر الحکمه» عراق گزارش دادند اظهارات منتسب به محمدرضا سیستانی صحت ندارد.
انتشار روایتهای متفاوت درباره دلیل غیبت آیتالله سیستانی، گمانهزنیهایی را درباره تلاش رسانههای نزدیک به حکومت ایران برای توجیه عدم حضور او در این مراسم برانگیخته است.
آیتالله سیستانی از نگاه بسیاری، «مرجع تقلید اعلم شیعیان» به شمار میرود.
بررسیها نشان میدهد آیتالله سیستانی ۹۵ ساله تاکنون تنها بر پیکر ابوالقاسم خویی، استاد خود، نماز میت خوانده است.
همزمان، برخی رسانههای ایران گزارش دادند اقامه نماز میت بر جنازه دیکتاتور پیشین ایران در نجف به محمدتقی حکیم، برادر محمدسعید حکیم، دیگر مرجع تقلید شیعه، سپرده شده است.
علی خامنهای ۹ اسفند ۱۴۰۴ در نخستین روز جنگ اخیر کشته شد. پس از او، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی خامنهای، پسرش، را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید.
با این حال، مجتبی خامنهای از آن زمان تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده و حتی در مراسم تشییع جنازه پدرش در شهرهای تهران و قم نیز حضور نیافته است.
دونالد ترامپ گفت: «یا با ایران به توافق میرسیم، یا کار را تمام میکنیم.» همزمان عباس عراقچی نوشت: «تا تهدید ادامه داشته باشد، مذاکرات آغاز نخواهد شد.»
مرتضی کاظمیان، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، از مذاکره زیر تهدید و شکنندگی آتشبس میگوید.
مقامهای ونزوئلا اعلام کردند شمار جانباختگان دو زمینلرزه این کشور به ۳۵۳۵ نفر رسیده است. همچنین بیش از یک هفته پس از وقوع این فاجعه مرگبار، نزدیک به ۱۸ هزار نفر همچنان بیخانمان هستند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، خورخه رودریگز، رییس پارلمان ونزوئلا، شامگاه دوشنبه ۱۵ تیر گفت بر اساس تازهترین آمار رسمی، ۱۶ هزار و ۷۴۰ نفر در این زمینلرزهها زخمی شده و ۱۷ هزار و ۸۵۴ نفر خانههای خود را از دست دادهاند.
این دو زمینلرزه با بزرگی ۷.۲ و ۷.۵، سوم تیر تنها در فاصله چند ثانیه از یکدیگر رخ دادند و کاراکاس و مناطق ساحلی اطراف آن را لرزاندند.
آمار جدید از ابعاد گسترده فاجعه در کاراکاس و لا گوایرا، منطقهای ساحلی که بیشترین آسیب را در زلزله دیده است، حکایت دارد.
معاونت اجتماعی ریاستجمهوری ونزوئلا اعلام کرد دستکم ۱۲ هزار و ۸۰۰ نفر در ۸۰ مرکز اسکان موقت در کاراکاس و لا گوایرا مستقر شدهاند.
این در حالی است که انتقادها از عملکرد حکومت ونزوئلا در قبال این بحران بالا گرفته و شماری از شهروندان واکنش دولت را «دیرهنگام و ناکافی» توصیف کردهاند.
سازمانهای امدادرسان بینالمللی، از جمله کمیته بینالمللی نجات، نیز از واکنش دولت انتقاد کردهاند.
در سوی دیگر، دلسی رودریگز، رییسجمهوری موقت ونزوئلا، از عملکرد دولت در مدیریت این فاجعه دفاع کرد و گفت نیروهای امنیتی «بلافاصله» پس از وقوع زمینلرزهها به نقاط آسیبدیده اعزام شدند.
او همچنین از تشکیل یک یگان نظامی جدید برای کمک به مدیریت بحرانها و بلایای طبیعی در آینده خبر داد.
هشدار درباره مخاطرات بهداشتی در مناطق زلزلهزده
مائوریسیو سرپا کالدرون، مشاور مرکز عملیات اضطراری سازمان بهداشت پانآمریکا در واشینگتن، درباره افزایش مخاطرات بهداشتی در محلهای اسکان موقت شهروندان زلزلهزده ونزوئلایی هشدار داد.
او در مصاحبه با رویترز گفت: «یکی از پیامدهای زلزله ایجاد پناهگاهها یا اردوگاههای موقت است. خطرهای بهداشتی در این مکانها به ازدحام جمعیت، تهویه محدود، اختلال در دسترسی به آب آشامیدنی سالم، مشکلات آب و بهداشت، و مدیریت نامناسب مواد غذایی و پسماندها مرتبط است.»
او افزود اولویتهای فوری در شرایط کنونی شامل مقابله با عفونتهای تنفسی، اسهال، بیماریهای پوستی، عفونت زخمها، تب دنگی و بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن مانند کزاز، سرخک، سرخجه، دیفتری، سیاهسرفه و فلج اطفال است.
در شهر لا گوایرا، خبرنگاران رویترز ۱۵ تیر شاهد انتقال تابوتها با کامیون و فعالیت نیروهای پزشکی قانونی بودند. همزمان، ماشینآلات در محوطهای باز که با صلیبهای سفید مشخص شده بود، برای دفن جانباختگان گور حفر میکردند.
روزنامه اسپانیایی ال پائیس نیز با انتشار تصاویری گزارش داد برخی از قبرها با نام جانباختگان و برخی دیگر تنها با شماره علامتگذاری شدهاند.
کالدرون در ادامه مصاحبه خود گفت سازمان بهداشت پانآمریکا و سازمان بهداشت جهانی برای کمک به مدیریت شمار بالای جانباختگان، دستورالعملهای فنی و کیسههای مخصوص حمل اجساد را در اختیار مقامهای ونزوئلا قرار دادهاند.
همچنین سه کانتینر سردخانهای برای نگهداری اجساد در بندر لا گوایرا و دو کوره جسدسوزی در نقاط دیگر فراهم شده است.
او افزود مقامهای بهداشتی ونزوئلا در حال بررسی اجرای کارزارهای هدفمند واکسیناسیون در پناهگاههای موقت هستند.
سازمان ملل متحد نیز اعلام کرد در هماهنگی با حکومت ونزوئلا، همچنان در حال گسترش عملیات امدادرسانی است.
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، ۱۵ تیر به خبرنگاران گفت: «برخی تیمهای جستوجو و نجات همچنان در مناطق آسیبدیده مستقر هستند و در همین حال، تیمهای تخصصی مهندسی و نیروهای پشتیبانی پزشکی بیشتری در حال رسیدن به این مناطقاند.»
وبسایت ارمنیوز به نقل از یک منبع آمریکایی در دفتر امور اروپا و اوراسیا در وزارت خارجه آمریکا گزارش داد که موضوع امنیت تنگه هرمز در روزهای اخیر و پس از رایزنیهای واشینگتن با شماری از کشورهای اروپایی، به دستور کار نشست ناتو در آنکارا افزوده شده است.
به گفته این منبع، پیشنهاد آمریکا بر حفاظت از کشتیهای تجاری، تبادل هشدارهای دریایی، هماهنگی در مقابله با تهدیدهای احتمالی و اشتراکگذاری اطلاعات متمرکز است.
این منبع افزود طرح پیشنهادی شامل استقرار دائمی نیروهای ناتو در خلیج فارس نیست و واشینگتن ترجیح میدهد ماموریتهای دریایی کشورهای اروپایی با پشتیبانی ناتو در حوزه فرماندهی، نظارت و تبادل اطلاعات انجام شود تا احتمال رویارویی مستقیم با سپاه پاسداران در تنگه هرمز کاهش یابد.
ارمنیوز همچنین با اشاره به گزارشی از روزنامه «نشنال» نوشت بریتانیا و فرانسه در حال آمادهسازی یک ماموریت چندملیتی برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز هستند که با هماهنگی عمان و با نقش محوری ناوهای جنگی دو کشور اجرا خواهد شد.
این رسانه به نقل از یک منبع فرانسوی نزدیک به نهادهای امنیت دریایی گزارش داد پاریس در حال تدوین سازوکاری برای هماهنگی میان ناتو، ماموریت اروپایی و فرماندهیهای دریایی فعال در منطقه است تا در صورت وقوع هرگونه حادثه، میان شرکتهای کشتیرانی، بیمه و نیروهای دریایی ارتباط سریع برقرار شود.
ارمنیوز نوشت انتظار میرود نشست ناتو در آنکارا چارچوبی محدود برای هماهنگی امنیت دریایی در تنگه هرمز تصویب کند؛ چارچوبی که هدف آن تقویت امنیت عبور کشتیهای تجاری بدون گسترش حضور نظامی ناتو در خلیج فارس است.
انتقاد از نحوه تامین هزینههای مراسم تشییع علی خامنهای به یکی از محورهای اصلی پیامهای ارسالی مخاطبان به ایراناینترنشنال تبدیل شده است. آنها میگویند در حالی که بسیاری از خانوادهها با افزایش هزینههای زندگی روبهرو هستند، حکومت میلیاردها تومان صرف نمایش تابوتی کرده که معلوم نیست چه چیزی در آن قرار دارد.
بهاران آزادی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، گزارش میدهد
