سفیر اسرائیل در سازمان ملل با انتقاد از مواضع کشورهای اروپایی در قبال تهران، نقش قاطع کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در مهار نفوذ جمهوری اسلامی را یکی از چشمگیرترین تحولات در سازمان ملل طی هفتههای اخیر دانست.
دنی دانون در گفتوگو با روزنامه اورشلیمپست که پنجشنبه ششم فروردین منتشر شد، گفت: «من بهطور قطع از آنچه در هفتههای اخیر در سازمان ملل اتفاق افتاده است، شگفتزده هستم. در گذشته، ما با کشورهای خلیج فارس همکاری داشتیم و مواضع مشابهی داشتیم، اما این همکاریها پشت صحنه بود. اما این بار، آنها صرفاً به شیوهای آشکار، با قاطعیت، به نظر من، علیه [حکومت] ایران عمل میکنند.»
دانون به قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد توسط کشورهای عربی خلیج فارس در محکومیت حملات جمهوری اسلامی و اقدام بعدی در مورد آزادی دریانوردی - قطعنامهای که بحرین روی میز این شورا قرار داد - «به عنوان شاهدی بر این تصمیم جدید» کشورهای عربی خلیج فارس اشاره کرد.
او اضافه کرد این قطعنامه لحن بسیار تندی علیه [حکومت] ایران دارد و تهدید میکند که اگر تهران به کشتیها اجازه آزادی دریانوردی در تنگه هرمز را ندهد، از زور استفاده خواهد شد.
دانون در عین حال، به شدت از کشورهای اروپایی - به ویژه فرانسه - به دلیل تلاشهایشان برای ارائه یک «قطعنامه ضعیف» انتقاد کرد.
او گفت: «کشورهای اروپایی مانند فرانسه در تلاش هستند تا این پیشنهادها را تعدیل کنند، گاهی حتی آنها را خنثی کنند و اساساً کاری برای ایران انجام دهند. این پدیدهای است که من به یاد نمیآورم هرگز در راهروهای سازمان ملل دیده باشم.»
دانون اشاره کرد که حتی رقبای منطقهای نیز اختلافات خود را برای مقابله با تهدید مشترک کنار گذاشتهاند و افزود: «تنش بسیار بالایی بین امارات متحده عربی و عربستان سعودی در بسیاری از مسائل وجود داشت. آنها موفق شدند همه اختلافات را کنار بگذارند و در حال حاضر در مبارزه خود علیه [حکومت] ایران، نیروها را متحد کنند.»
به گفته او، بخش کلیدی ماموریت دیپلماتیک اسرائیل «بیدار کردن» جهان با ارائه اطلاعات دقیق در مورد قابلیتهای جمهوری اسلامی بوده است.
دانون در این ارتباط به جلسه توجیهی اخیر خود اشاره کرد که در آن برد دقیق زرادخانه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی را ارائه داده بود.
او گفت مردم وقتی دیدند که جمهوری اسلامی هزاران موشک دارد که میتوانند به خانههایشان برسند، نگران شدند، و اضافه کرد: «اکثر کشورهای جهان هیچ حمایتی ندارند و ناگهان احساس میکنند که آنها نیز ممکن است از قلدری [حکومت] ایران آسیب ببینند.»
دانون اشاره کرد که این درک، موضوع را از «یک درگیری محلی اسرائیل و [حکومت] ایران به یک مساله امنیتی جهانی تغییر داده است» و گفت که «این موضع که [حکومت] ایران به اسرائیل حمله میکند، در مقایسه با این واقعیت که [حکومت] ایران به ۱۳کشور حمله میکند، متفاوت است.»
درگیری اسرائیل با حزبالله لبنان
او در مورد تشدید تنشها در شمال، جنگ بین اسرائیل و حزبالله، از شکست دولت لبنان و ناظران بینالمللی در مهار این گروه نیابتی جمهوری اسلامی سخن گفت.
دانون ضمن اذعان به این نکته که دولت لبنان برخی اقدامات نمادین مانند اخراج سفیر جمهوری اسلامی انجام داده است، تاکید کرد: «واقعیت میدانی بدون تغییر باقی مانده است.»
او افزود در عمل شاهدیم که حزبالله هنوز در مکانهایی است که از حضور در آنها منع شده است و ارتش لبنان در این ماجرا حضور ندارد.
دانون اضافه کرد که نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفل) در «مراحل پایانی» خود است و انتظار میرود تا پایان سال پس از تصمیم شورای امنیت سازمان ملل عقبنشینی کند.
او گفت: «مشکل، یونیفل نیست. مشکل، ارتش لبنان است. قرار بود ارتش، تواناییهای حزبالله را از بین ببرد، اما این کار را نکرد.»
دانون اشاره کرد که باوجود فشارهای شدید بینالمللی برای آتشبس، جایگاه اسرائیل در سازمان ملل همچنان قوی است و هم عملکرد نظامی آن و هم همکاریاش با ایالات متحده، آن را تقویت میکند.
واشینگتنپست در این یادداشت که پنجشنبه ششم فروردین منتشر شد، اشاره کرد: «گمانهزنیها زیاد است که دونالد ترامپ، که تحت فشار افزایش قیمت بنزین و نگرانیهای سیاسی داخلی قرار گرفته، بهدنبال یک راه خروج است و بهدنبال توافق با [حکومت] ایران برای پایان دادن به جنگ است.»
با این حال، به نوشته مارک تیسن، ستوننویس روزنامه واشینگتنپست، عضو موسسه امریکن انترپرایز و نویسنده ارشد سابق سخنرانیهای جورج دبلیو بوش، رییسجمهوری اسبق آمریکا، «این زمزمهها و شایعات نادرست هستند.»
او تاکید کرد: «در حالی که دیگران ممکن است هراسان باشند، از طریق منابع مطلع میدانم که ترامپ هرگز مصممتر از اکنون نبوده است که این کمپین نظامی را تا پایان ادامه دهد.»
تیسن افزود: «نزدیک به چهار هفته از آغاز عملیات خشم حماسی میگذرد و رییسجمهوری در آستانه دستیابی به همه اهداف نظامیای است که تعیین کرده، اما او درک میکند که هیچیک از آنها هنوز بهطور کامل محقق نشدهاند.»
او با اشاره به اینکه «همه اهداف آسان مورد اصابت قرار گرفتهاند» نوشت: «آنچه باقی مانده پیچیدهترین، محکمترین و پنهانترین چالشهاست.»
در این یادداشت آمده است که برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده، (سنتکام) به سه هفته دیگر نیاز دارد تا به اهداف مورد نظر برسد.
در این ارتباط، جک کین، ژنرال بازنشسته ارتش ایالات متحده، گفت که در آن هنگام، نیروهای نظامی همه وظایف محوله «از جمله باز کردن تنگه هرمز با توسل به زور و باز نگه داشتن آن» و نیز «خروج اورانیوم غنیسازی شده» از ایران را انجام خواهند داد.
تیسن در یادداشت خود تاکید کرد که مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی نشانه ناامیدی نیست بلکه نشانه قدرت است، و در این مورد به طرح ۱۵ مادهای ترامپ بر روی میز مذاکره اشاره کرد که «عملاً شرایط آن تسلیم را تعیین میکند.»
در این یادداشت آمده است که ترامپ «آماده گفتوگو با [حکومت] ایران است اما در حالی که مذاکره میکند، رژیم را میکوبد.»
یادداشتنویس واشینگتنپست نوشت پیام به [حکومت] ایران این است که جنگ میتواند به یکی از دو طریق پایان یابد: یا رژیم آنچه ترامپ میخواهد را بدهد، یا ایالات متحده درهای جهنم را باز خواهد کرد و مطالبات ترامپ را از آنها خواهد گرفت.
او اضافه کرد: «ترامپ کار درستی انجام میدهد که همزمان هر دو گزینه را دنبال کند: مذاکره با بخشهای باقیمانده رژیم تا ببیند آیا آماده تسلیم هستند، و حمله بیرحمانه به آنها از دریا و آسمان.»
در یادداشت واشینگتنپست آمده است: «پس از آنکه توانایی ایران برای غنیسازی هستهای از بین برود و تنگه هرمز بازگشایی شود، وظیفه نهایی نظامی، تصرف جزیره خارک خواهد بود، که از طریق آن حدود ۹۶ درصد از صادرات نفت خام ایران عبور میکند.»
در این یادداشت تاکید شده که «اگر ایالات متحده کنترل خارک و تنگه هرمز را در اختیار داشته باشد، کنترل نفت ایران و نیز اقتصاد آن را در اختیار خواهد داشت. به عبارت دیگر، ترامپ سر این رژیم ظالم و حامی تروریسم را در انبری قرار خواهد داد که راه فراری از آن نیست.»
طبق این یادداشت، در آن زمان، ترامپ «میتواند شرایط تسلیم را تحمیل کند: پایان غنیسازی هستهای، پایان تولید موشکهای بالستیک، قطع حمایت از نمایندگان نیابتی تروریستی و، از همه مهمتر، پایان کشتار معترضان.»
تیسن در ادامه نوشته است: «اگر بقایای رژیم هر یک از شرایط ترامپ را نقض کنند، او میتواند هر زمان که خواست انبر را تنگتر کند؛ یا با قطع صادرات نفت ایران و تحمیل فروپاشی اقتصادی بر کشور، یا با حمله نظامی به آن.»
یادداشت واشینگتنپست به این نکته اشاره دارد که «گرچه هر چیزی ممکن است رخ دهد، اما بعید است رژیم در سه هفته آینده محو شود. اما پس از پایان عملیات نظامی، ایالات متحده و اسرائیل شرایط مساعدی برای ایرانیان ایجاد خواهند کرد تا آزادیهای از دسترفته خود را بازپسگیرند.»
تیسن تاکید کرد: «باید به رهبران باقیمانده ایران بهروشنی گفته شود: اگر اعدامها را ادامه دهید یا به معترضان تیراندازی کنید، بهای سنگینی خواهید پرداخت. این تهدید، فضایی برای مردم ایران فراهم خواهد کرد تا سازمانیابی کنند، اپوزیسیونی تشکیل دهند و دوباره به خیابانها بازگردند تا تغییر دموکراتیک را رقم بزنند.»
او به نقل از کین نوشت: «این موضوع حتمی است که به پایان نزدیکتر از آغاز هستیم و کمپین نظامی، فراتر از انتظارات پیش میرود.»
کین همچنین گفت: «در سه هفته آینده، هدف آمریکا حذف ظرفیت غنیسازی هستهای ایران، اقدام نظامی تهاجمی و تولیدات نظامی؛ تصرف تنگه هرمز و نفت ایران؛ و ایجاد شرایط برای فروپاشی نهایی رژیم است. اگر این اهداف محقق شوند، دستاوردی خیرهکننده خواهند بود.»
این یادداشت به قلم «ملانی فیلیپس» (Melanie Phillips)، روزنامهنگار و تحلیلگر بریتانیایی، تحت عنوان «کار را تمام کنید، آقای رئیسجمهور!» نوشته شده و استدلال میکند که برخلاف برخی ارزیابیها، [حکومت] ایران در میدان نظامی در حال عقبنشینی است. به نوشته او، «پدافند هوایی تقریباً نابود شده، نیروی دریایی از بین رفته و توان موشکی بهشدت کاهش یافته است.»
با این حال، نویسنده تاکید میکند که جمهوری اسلامی همچنان یک بازیگر خطرناک باقی مانده و با بستن تنگه هرمز و ادامه حملات موشکی به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس، به فشار خود ادامه میدهد.
هشدار درباره پیامدهای عدم شکست کامل [حکومت] ایران
فیلیپس در این مطلب هشدار میدهد که اگر [حکومت] ایران بتواند از جنگ جان سالم به در ببرد و دوباره خود را بازسازی کند، «نهتنها تهدید منطقه ادامه خواهد یافت، بلکه این تصور شکل میگیرد که رهبر جهان آزاد یک قدرت پوشالی است.»
او به نقل از کارشناسان دفاعی اسرائیل، از جمله «دن شوفتان» (Dan Schueftan)، مینویسد که شکست آمریکا در این جنگ میتواند به تضعیف جایگاه غرب در برابر چین و روسیه منجر شود.
نقش سیاستهای گذشته غرب
در این تحلیل، بخشی از مسئولیت وضعیت کنونی متوجه سیاستهای پیشین غرب دانسته شده است. بهویژه، توافق هستهای سال ۲۰۱۵- که در دوران باراک اوباما منعقد شد - به گفته نویسنده، به [حکومت] ایران فرصت داد تا برنامه هستهای خود را پیش ببرد.
فیلیپس همچنین اشاره میکند که [حکومت] ایران توانسته با دور زدن تحریمها و فروش نفت، منابع مالی لازم برای توسعه زیرساختهای نظامی، از جمله «شهرهای موشکی» زیرزمینی، را تامین کند.
فیلیپس مینویسد فاجعه واقعی، تلفات انسانی و تخریب گسترده - از جمله در میان مردم ایران - است که نتیجه سیاستهای مماشاتآمیز غرب است.
او تاکید میکند که غرب به اشتباه تصور میکند همه بحرانها با مذاکره قابل حل هستند، در حالی که جمهوری اسلامی با منطق ایدئولوژیک و مذهبی متفاوتی عمل میکند؛ منطقی که حتی «شهادت» را پیروزی میداند.
جنگ نامتقارن و چالشهای پیشرو
این گزارش تاکید دارد که جمهوری اسلامی با تکیه بر «جنگ نامتقارن» - از جمله حمله به زیرساختهای غیرنظامی - توانسته هزینههای جنگ را برای طرف مقابل افزایش دهد، در حالی که غرب خود را به قواعد محدودکننده پایبند میداند.
در همین حال، نویسنده معتقد است که در نگاه ایدئولوژیک حاکم بر تهران، حتی بقا در جنگ نیز بهعنوان «پیروزی» تلقی میشود؛ موضوعی که به گفته او، از سوی غرب بهدرستی درک نشده است.
درخواست برای «پایان کار»
این تحلیل در نهایت نتیجه میگیرد که تنها راه پایان دادن به تهدید ایران، «شکست کامل» این رژیم است. نویسنده از دولت دونالد ترامپ میخواهد که از اعلام پیروزی زودهنگام خودداری کرده و «کار را بهطور کامل به پایان برساند».
ترامپ در این مصاحبه که عصر پنجشنبه ۶ فروردین به وقت شرق آمریکا پخش شد، با اشاره به وضعیت داخلی ایران گفت: «به نظر من، وقتی نگاه میکنید چه اتفاقی افتاده، مردم وحشتزدهاند، چون یک طرف اسلحه دارد- و اسلحههای بسیار خطرناک دارد.» او افزود: «مردم شجاع هستند، اما وقتی میبینند افراد یکی پس از دیگری کشته میشوند… دیگر نمیتوانند اعتراض کنند.»
او با توصیف نحوه برخورد نیروهای حکومتی با معترضان گفت: «دلیل اینکه اعتراض نمیکنند این است که به آنها شلیک میشود… این کار را با تکتیراندازها انجام میدهند، از ساختمانها.» ترامپ تاکید کرد که در جریان اعتراضات، «زنان را مستقیم به سرشان شلیک کردند» و افزود: «وقتی میبینید افراد یکی پس از دیگری به زمین میافتند… فرار میکنید. همین اتفاق افتاد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین به سرکوب چهرههای منتقد اشاره کرد و با یادآوری اعدام صالح محمدی، کشتیگیری که در ۲۸ اسفند ماه به دلیل شرکت در اعتراضات دیماه اعدام شد، گفت: «آن کشتیگیر… یک ستاره بود… او را کشتند چون علیه رژیم صحبت کرد.» ترامپ تاکید کرد «ایران کشتیگیران بزرگی دارد و او یکی از بهترینها بود، اما او را کشتند.»
او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کشتهشدن رهبران جمهوری اسلامی در حملات اخیر تاکید کرد در چنین شرایطی «میتوان گفت تغییر رژیم رخ داده، چون همه رهبران کشته شدهاند.»
تمدید مهلت مذاکره با تهران
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود به روند مذاکرات اخیر با حکومت ایران اشاره کرد و گفت مقامهای ایرانی از او درخواست زمان بیشتر کردهاند. او توضیح داد: «آنها گفتند میشود زمان بیشتری بدهید؟… آنها هفت روز خواسته بودند، و من ۱۰ روز دادم.»
او افزود: «گفتم ۱۰ روز فرصت دارید… و آنها خیلی از این بابت تشکر کردند.» ترامپ در عین حال تاکید کرد که مذاکرات همچنان ادامه دارد و «اوضاع بد پیش نمیرود»، هرچند نسبت به نتیجه نهایی ابراز تردید کرد.
تاکید بر برتری نظامی و فشار بر تهران
ترامپ در این مصاحبه بار دیگر برتری نظامی آمریکا در درگیری جاری با جمهوری اسلامی را برجسته کرد و گفت: «ما نیروی دریاییشان را از بین بردیم، نیروی هواییشان را زدیم، بیشتر موشکهایشان را نابود کردیم.» او افزود که زیرساختهای ارتباطی و پدافندی حکومت ایران نیز هدف قرار گرفتهاند.
او همچنین هشدار داد در صورت عدم توافق، گزینههای بیشتری روی میز است و گفت اگر ایران «کاری که باید انجام دهد را انجام ندهد»، ایالات متحده میتواند زیرساختهای حیاتی از جمله نیروگاههای برق را هدف قرار دهد.
ترامپ در تاکید کرد که همزمان با فشار نظامی، مسیر مذاکره همچنان باز است، اما تصمیم نهایی به رفتار تهران در روزهای آینده بستگی دارد.
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی پیش از این نیز در جلسه کابینه در کاخ سفید به جمهوری اسلامی هشدار داده بود در صورت پافشاری بر «جاهطلبیهای هستهای» خود، با «بدترین کابوس» روبهرو خواهد شد.
