در ادامه موج تازه درگیریهای منطقهای و حملات متقابل، خبرهای منتشرشده از گسترش حملات به تهران و دیگر مراکز حکومتی در شهرهای مختلف تا واکنش کشورهای منطقه و هشدارهای حقوق بشری درباره تلفات، سرکوب و قطع اینترنت را در بر میگیرد.
تشدید حملات در تهران و تمرکز بر اهداف حکومتی
سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد «مجتمع رهبری جمهوری اسلامی در قلب تهران» هدف حمله هوایی قرار گرفته و ساختمانهایی از جمله دفتر ریاستجمهوری و شورای عالی امنیت ملی بمباران شدهاند. او گفت دهها جنگنده در این عملیات مشارکت داشتهاند و «دهها بمب» به مراکز حکومتی اصابت کرده است.
گزارش دیگری میگوید حدود ۱۰۰ جنگنده با بیش از ۲۵۰ بمب این مجموعه را هدف گرفتهاند.
کانال ۱۲ اسرائیل نیز سهشنبه ۱۲ اسفند گزارش داد که ارتش این کشور به تسلط کامل بر آسمان ایران «بسیار نزدیک» است.
همزمان، ویدیوهای رسیده از وقوع انفجار پایگاه پلیس آگاهی در خیابان پیروزی و نیز تخریب برخی مراکز در تهران از جمله دانشگاه مالکاشتر و کلانتری باغفیض پونک حکایت دارد.
واکنش و موضعگیریهای منطقهای: امارات، عربستان، قطر و پیامدهای امنیتی
امارات متحده عربی اعلام کرد «هیچگونه نقض حاکمیت و امنیت» خود را نپذیرفته و نخواهد پذیرفت و تاکید کرد دارای ذخایر راهبردی تسلیحات توپخانهای برای مقابله طولانیمدت با تهدیدهای هوایی است.
العربیه گزارش داد برخی حملات به عربستان سعودی از خاک عراق انجام شده و ریاض در حال پیگیری است.
قطر اعلام کرد جمهوری اسلامی پیش از حملات موشکی، دوحه را مطلع نکرده و اهداف «صرفاً نظامی» نبوده و «کل خاک قطر» را شامل میشده است. دوحه گفت جنگندههای ایرانی پس از ورود به حریم هوایی قطر و حرکت به سمت دوحه هدف قرار گرفتند، ذخایر موشکهای رهگیر «کافی» است، تلاش برای حمله به فرودگاه بینالمللی حمد ناکام مانده و بیش از ۸ هزار مسافر ترانزیتی در هتلها اسکان داده شدهاند. قطر همچنین تاکید کرد توجیهات ایران «هیچ پایهای ندارد» و این حملات «بیپاسخ نخواهد ماند».
هشدار سازمان ملل درباره ایران: تلفات، سرکوب داخلی، قطع اینترنت و زندانیان سیاسی
سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد دستکم ۷۸۷ نفر در ایران کشته شدهاند و نسبت به تلفات غیرنظامیان، سرکوب داخلی، قطع اینترنت و وضعیت زندانیان سیاسی ابراز «نگرانی جدی» کرد.
او گفت ولکر تورک از پیامدهای گسترده درگیریها «عمیقاً شوکه» شده و وضعیت را «کاملاً قابل پیشگیری» توصیف کرده است.
در همین چارچوب، نتبلاکس نیز گزارش داد قطع سراسری اینترنت در ایران وارد چهارمین روز شده و بیش از ۷۲ ساعت ادامه داشته؛ خلا اطلاعاتی به گفته این نهاد میتواند با «روایتهای حسابهای حامی حکومت» و «اطلاعات نادرست» پر شود.
گسترش میدان درگیری به لبنان و تمرکز اسرائیل بر شبکههای حزبالله
ارتش اسرائیل اعلام کرد شماری از فرماندهان حزبالله در بیروت را هدف قرار داده و همچنین از تکمیل موجی از حملات علیه مقرها، انبارهای سلاح و زیرساختهای ارتباطی ستاد اطلاعات حزبالله خبر داد؛ تاکید شده این اهداف «با پوشش غیرنظامی» فعالیت میکردند و اقداماتی برای کاهش خطر آسیب به غیرنظامیان انجام شده است.
اسرائیل همچنین اعلام کرد رضا خزاعی، مسئول تقویت توان نظامی حزبالله «به نیابت از نیروی قدس»، در حملهای کشته شده و نقش محوری در انتقال تسلیحات و هماهنگی تهران-حزبالله داشته است.
از سوی دیگر، رییسجمهوری لبنان گفت تصمیم ممنوعیت فعالیتهای نظامی حزبالله «حاکمیتی و نهایی» است و محل شلیک راکتها خارج از منطقه جنوب لیتانی بوده است.
بعد بینالمللی و تحرکات دفاعی اروپا: قبرس و پایگاه بریتانیا
رویترز گزارش داد فرانسه قصد دارد پس از حمله پهپادی به پایگاه بریتانیا در قبرس، سامانههای ضد موشکی و ضد پهپادی و همچنین یک ناوچه به منطقه اعزام کند؛ گفته شده امانوئل مکرون این موضوع را به رییسجمهور قبرس اطلاع داده است.
روزنامه تایمز نیز گزارش داد بریتانیا پس از هدف قرار گرفتن پایگاه آکروتیری با پهپادهای ایرانی، ناو HMS Duncan را برای دفاع از این پایگاه اعزام میکند و وزیر دفاع بریتانیا با مقامهای ارشد نظامی درباره این اعزام گفتوگو کرده است.
پرونده هستهای و روایتهای مرتبط: نطنز و مذاکرات
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد بر اساس تصاویر ماهوارهای، برخی ساختمانهای ورودی تاسیسات زیرزمینی نطنز آسیب دیده اما پیامد رادیولوژیکی مشاهده نشده و «اثر جدیدی» در خود تاسیسات غنیسازی (که پیشتر در جنگ ۱۲ روزه بهشدت آسیب دیده بود) شناسایی نشده است.
استیو ویتکاف فرستاده ویژه ترامپ گفت «خیلی زود فهمیدیم» هیات ایرانی قصدی جز حفظ غنیسازی برای مسیر سلاح ندارد. در مقابل، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت ویتکاف برای توجیه اقدام نظامی «دروغ گفته» و «جنگ را آنها باید متوقف کنند؛ جنگ را ما شروع نکردیم».
مواضع سیاسی و رسانهای: نتانیاهو، رضا پهلوی، اتحادیه اروپا و اقتصاد
نتانیاهو در گفتوگو با فاکسنیوز گفت جنگ علیه جمهوری اسلامی «سریع و قاطع» خواهد بود و «بیپایان» نیست؛ همچنین مدعی شد ایران پس از جنگ ۱۲ روزه در حال ساخت سایتهای هستهای جدید و پناهگاههای زیرزمینی موشکی بوده که «ظرف چند ماه غیرقابل دسترسی» میشدند. او گفت اگر اکنون اقدام نمیشد، بعدها امکان اقدام نبود و ایران میتوانست آمریکا و اسرائیل و دیگران را تهدید و باجگیری کند؛ او همچنین گفت این شرایط میتواند زمینهساز تغییر رژیم شود و «۹۵ درصد مشکلات خاورمیانه» را ناشی از جمهوری اسلامی دانست.
شاهزاده رضا پهلوی در پیامهای ویدیویی جداگانه بر «برابری حقوق شهروندان» و «هوشیاری» تاکید کرد و گفت جمهوری اسلامی در آستانه سقوط است اما نباید اجازه سوءاستفاده به نیروهای فرصتطلب داد.
اورسولا فوندرلاین گفت راهحل پایدار بحران ایران «دیپلماسی همراه با گذار سیاسی قابلاعتماد در تهران» است و همزمان باید برنامههای هستهای و موشکی متوقف شود.
در حوزه اقتصاد، صندوق بینالمللی پول گفت برای ارزیابی اثر اقتصادی زود است اما اختلال در تجارت، جهش قیمت انرژی و نوسان بازارها دیده شده؛ و گزارش رویترز از افت ۱.۳ درصدی شاخص استوکس ۶۰۰ اروپا در سایه نگرانی از طولانی شدن جنگ و جهش قیمت نفت خبر داد. در داخل ایران نیز گزارشهایی از گرانی، کمبود برخی اقلام غذایی، صفهای پمپ بنزین و نگرانیهای روزمره منتشر شده است.
خبرهای روز چهارم جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در حمایت از مردم ایران نشان میدهد محور درگیری همزمان در سه سطح در حال گسترش است: ضربه به مراکز حکومتی در تهران و اهداف امنیتی-سیاسی؛ منطقهای شدن جنگ با واکنشهای صریح امارات، عربستان و بهویژه قطر؛ و نگرانی پررنگ نهادهای بینالمللی از وضعیت انسانی ایران-از تلفات بالا تا قطع اینترنت و احتمال سرکوب داخلی.
همه تحولات این روز را میتوانید در بلاگ ایراناینترنشنال بخوانید.
همزمان با فعال شدن آژیر خطر در تلآویو، منابع مطلع اعلام کردند تهران حملات موشکی تازهای علیه امارات متحده عربی و عمان انجام داده است؛ اقدامی که دامنه درگیری را به چندین کشور حوزه خلیج فارس کشانده است.
عربستان: حملات جمهوری اسلامی «بزدلانه» است
به گزارش العربیه، عربستان سعودی حملات جمهوری اسلامی را «بزدلانه و بدون توضیح» توصیف کرده و آن را مغایر با هنجارها و قوانین بینالمللی دانسته است.
قطر: حملات بیپاسخ نخواهد ماند
وزارت خارجه قطر اعلام کرد تهران پیش از حملات موشکی، دوحه را مطلع نکرده و اهداف این حملات تنها نظامی نبوده بلکه «کل خاک قطر» را شامل میشده است. مقامات قطری اعلام کردند جنگندههای ایرانی پس از ورود به حریم هوایی این کشور هدف قرار گرفتند و ذخایر موشکهای رهگیر کافی است. تلاش برای هدف قرار دادن فرودگاه بینالمللی حمد نیز ناکام ماند و بیش از هشت هزار مسافر ترانزیتی در هتلهای قطر اسکان داده شدند.
دوحه هشدار داد این حملات «بیپاسخ نخواهد ماند» و اعلام کرد هیچ ارتباط فعالی با تهران برقرار نیست.
حمله به پایگاه بریتانیا در قبرس
در شرق مدیترانه، پایگاه حاکمیتی بریتانیا «راف آکروتیری» در قبرس هدف حملات پهپادی قرار گرفت. در یکی از موارد، یک پهپاد ساخت جمهوری اسلامی از نوع «شاهد» به باند پایگاه برخورد کرد و خسارت محدودی بر جای گذاشت و دو پهپاد دیگر رهگیری شدند.
در واکنش به این حمله، بریتانیا تصمیم گرفته ناوشکن «اچاماس دانکن» را برای دفاع از این پایگاه به منطقه اعزام کند. روزنامه تایمز به نقل از سه منبع گزارش داد جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، با فرماندهان ارشد نظامی درباره اعزام این ناو گفتوگو کرده است.
همزمان، فرانسه نیز اعلام کرده سامانههای ضدموشکی و ضدپهپادی به قبرس اعزام خواهد کرد و یک ناوچه فرانسوی نیز به منطقه اعزام میشود. یونان نیز چهار جنگنده اف-۱۶ و دو ناوچه، از جمله یک ناو مجهز به سامانه ضدپهپاد «سنتاوروس»، به قبرس اعزام کرده است.
گسترش بحران چندلایه
با هدف قرار گرفتن اسرائیل، چند کشور عربی خلیج فارس و یک پایگاه بریتانیایی در مدیترانه، دامنه درگیری از سطح یک تقابل دوجانبه فراتر رفته و به بحرانی چندجبههای تبدیل شده است. کشورهای منطقه ضمن محکومیت حملات تهران، در حال تقویت سامانههای دفاعی خود هستند و برخی نیز از حق پاسخ متقابل سخن گفتهاند.
تحولات اخیر نشان میدهد حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی نهتنها موجب مهار تنش نشده، بلکه در حال بازتعریف موازنه امنیتی در سراسر خاورمیانه و شرق مدیترانه است؛ بحرانی که خطر گسترش بیشتر آن همچنان پابرجاست.
پیش از این، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت ارتش آمریکا در حال در هم کوبیدن حکومت ایران است اما «موج بزرگ» و شگفتی اصلی هنوز فرا نرسیده است و در این شرایط خطرناک مردم ایران همچنان و فعلا در خانه بمانند. او همچنین اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران را رد نکرد.
سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز سهشنبه ۱۲ اسفند اعلام کرد ولکر تورک از پیامدهای گسترده درگیریهای اخیر در خاورمیانه بر غیرنظامیان «عمیقاً شوکه» شده و وضعیت کنونی را کاملاً قابل پیشگیری توصیف کرده است.
راوینا شامداسانی، سخنگوی این نهاد در ژنو، گفت ترس، وحشت و اضطراب میلیونها نفر در منطقه و فراتر از آن «ملموس» است و بحران از زمان آغاز حملات اسرائیل و ایالات متحده به ایران در روز شنبه، پاسخ حکومت ایران علیه کشورهای منطقه و ورود حزبالله به درگیری، هر ساعت بدتر و گستردهتر شده است.
به گفته کمیسر عالی، قوانین جنگ «کاملاً روشن» است و غیرنظامیان و اهداف غیرنظامی تحت حفاظت قرار دارند. او تاکید کرد همه دولتها و گروههای مسلح باید به حقوق بینالملل بشردوستانه پایبند باشند و از اصول تمایز و تناسب در حملات پیروی کنند. حملات عمدی یا بیتمایز علیه غیرنظامیان میتواند مصداق نقض جدی حقوق بینالملل و حتی جنایت جنگی باشد.
به گفته این سخنگو، بر اساس اعلام هلال احمر جمهوری اسلامی، شمار کشتهشدگان در ایران به ۷۸۷ نفر رسیده است. در مرگبارترین حادثه، دهها دختر دانشآموز در جریان حمله به مدرسه ابتداییشان در میناب در جنوب کشور، در ساعات آموزشی کشته یا زخمی شدند. کمیسر عالی خواستار تحقیق فوری، بیطرفانه و جامع درباره این حمله شده و تاکید کرده مسئولیت تحقیق بر عهده نیروهایی است که این حمله را انجام دادهاند و باید نتایج را منتشر کرده و پاسخگویی و جبران خسارت برای قربانیان را تضمین کنند.
سازمان ملل اعلام کرد نیروهای نظامی ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل صدها موشک و پهپاد به سوی کشورهای منطقه شلیک کردهاند که منجر به کشته شدن غیرنظامیان و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی شده است. در شهر بیت شمش در مرکز اسرائیل، اصابت یک موشک به منطقهای مسکونی به کشته شدن ۹ نفر انجامید.
درگیریها تاکنون علاوه بر ایران و اسرائیل، ۱۲ کشور دیگر را نیز تحت تاثیر قرار داده و منازل مسکونی، دفاتر، کسبوکارها، فرودگاهها و زیرساختهای انرژی آسیب دیدهاند. در لبنان نیز پس از حملات موشکی حزبالله به اسرائیل و ضدحملات گسترده اسرائیل از جمله در بیروت، نگرانیها درباره تشدید خشونت افزایش یافته است. گزارشها حاکی از تلفات غیرنظامی و تخریب زیرساختها در جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت است و نزدیک به ۳۰ هزار نفر تنها طی یک شب از مناطق آسیبدیده گریختهاند؛ افزون بر ۶۴ هزار نفری که پیشتر آواره شده بودند.
کمیسر عالی حقوق بشر از همه طرفها خواسته است نهایت خویشتنداری را به خرج دهند، از تشدید بیشتر بحران جلوگیری کنند و تمامی اقدامات ممکن را برای حفاظت از غیرنظامیان، از جمله اتباع خارجی و زیرساختهای حیاتی، انجام دهند. او تاکید کرد بازگشت به میز مذاکره «تنها راه» پایان دادن به کشتار و ویرانی است.
سازمان ملل همچنین نسبت به وضعیت داخلی ایران ابراز نگرانی کرده است. با اشاره به سابقه سرکوب گسترده و مرگبار اعتراضات، کمیسر عالی هشدار داد تهدیدهای جدید مقامهای ارشد حکومت علیه هرگونه ابراز مخالفت نگرانکننده است و مقامات جمهوری اسلامی موظفاند آزادیهای بنیادین شهروندان را طبق حقوق بینالملل حقوق بشر تضمین کنند. نگرانی دیگر، قطع دسترسی بسیاری از ایرانیان به اینترنت است که دسترسی آنان به اطلاعات حیاتی، از جمله برای حفظ ایمنی در شرایط جنگی، را محدود کرده است. سازمان ملل خواستار بازگرداندن فوری خدمات ارتباطی شده است.
همچنین نگرانی عمیقی درباره صدها زندانی سیاسی که بهطور خودسرانه در ایران نگهداری میشوند وجود دارد. کمیسر عالی خواستار اتخاذ همه تدابیر لازم برای حفاظت از آنان و آزادی فوریشان شده است.
در پایان، کمیسر عالی تاکید کرد حقوق بشر نباید ابزار چانهزنی سیاسی قرار گیرد و تجربه تاریخی نشان داده استفاده از زور خارجی چه پیامدهایی برای حقوق بشر دارد. او از همه طرفها خواست به خشونت پایان دهند و منشور سازمان ملل، حقوق بینالملل حقوق بشر و حقوق بشردوستانه را رعایت و از آن دفاع کنند.
بر اساس این گزارش، فرانسه علاوه بر سامانههای دفاعی، یک ناوچه نیز به منطقه خواهد فرستاد. گفته شده امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، بامداد سهشنبه ۱۲ اسفند این موضوع را به نیکوس کریستودولیدس، رییسجمهوری قبرس، اطلاع داده است. یک منبع دولتی قبرس این خبر را تایید کرده، اما وزارت دفاع فرانسه تاکنون اظهار نظری نکرده است.
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که روز دوشنبه پایگاه هوایی «راف آکروتیری» (RAF Akrotiri) - که قلمرو حاکمیتی بریتانیا محسوب میشود - در دو حادثه جداگانه هدف پهپاد قرار گرفت. در نخستین مورد، یک پهپاد ساخت ایران از نوع «شاهد» به باند فرودگاه برخورد کرد و خسارت محدودی به جا گذاشت. چند ساعت بعد نیز دو پهپاد دیگر رهگیری شدند.
مقامهای ارشد قبرسی اعلام کردند این حمله به احتمال زیاد توسط پهپاد شاهد متعلق به حکومت ایران و از سوی گروه حزبالله لبنان شلیک شده است. آنان تاکید کردند هدف حمله پایگاه بریتانیا بوده، نه خاک قبرس.
بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد درخواست آمریکا برای استفاده از پایگاههایش در حملات «دفاعی» علیه حکومت ایران را پذیرفته است؛ این تصمیم یک روز پس از آغاز کارزار نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران اتخاذ شد که به حملات تلافیجویانه حکومت ایران انجامید. با این حال، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفته پایگاههای این کشور در قبرس برای بمباران توسط آمریکا استفاده نشدهاند.
قبرس از بریتانیا خواسته است پایگاهها تنها برای اهداف بشردوستانه مورد استفاده قرار گیرند.
یونان نیز روز دوشنبه چهار جنگنده اف-۱۶ به قبرس اعزام کرد و دو ناوچه - از جمله یکی مجهز به سامانه اخلالگر ضدپهپاد «سنتاوروس» - در حال حرکت به سمت این جزیره هستند. منابع دفاعی قبرس اعلام کردند سامانه سنتاوروس که پیشتر در مقابله با حملات حوثیها در نزدیکی یمن بهکار رفته، توانایی شناسایی و از کار انداختن پهپادهای کمارتفاع مانند پهپادی که به پایگاه آکروتیری برخورد کرد را دارد.
بر اساس تحلیلهای منتشرشده از سوی خبرگزاری رویترز و روزنامه نیویورکتایمز، این عملیات نظامی نهتنها یکی از بزرگترین نمایشهای قدرت آمریکا از زمان جنگ عراق به شمار میرود، بلکه معادلات چین را نیز در آستانه نشست احتمالی دونالد ترامپ و شی جینپینگ پیچیدهتر کرده است.
ترامپ قرار است از ۱۱ تا ۱۳ فروردین به پکن سفر کند؛ سفری که کاخ سفید اعلام کرده محور آن تجارت و تمدید آتشبس اقتصادی میان دو اقتصاد بزرگ جهان خواهد بود. با این حال، چین هنوز تاریخ نشست را بهطور رسمی تایید نکرده و تنها اعلام کرده گفتوگوها در جریان است. کشته شدن خامنهای - کمتر از دو ماه پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، متحد دیگر پکن - بهعنوان دومین اقدام مستقیم آمریکا علیه یکی از شرکای نزدیک چین، شی جینپینگ را در برابر انتخابی دشوار قرار داده است: دفاع از تهران یا حفظ ثبات روابط با واشینگتن.
چین حملات آمریکا و اسرائیل را «غیرقابل قبول» خوانده و وانگ یی، وزیر خارجه این کشور، آن را «ترور رهبر یک کشور» توصیف کرده و بر حمایت از حاکمیت ایران تاکید کرده است. در عین حال، تحلیلگران به رویترز گفتهاند واکنش پکن محتاطانه بوده و نشان میدهد چین ابزار محدودی برای تاثیرگذاری بر عملیات نظامی آمریکا دارد و روابطش با حکومت ایران ماهیتی راهبردی اما نه پیمان دفاعی دارد.
از منظر اقتصادی، چین بزرگترین خریدار نفت ایران است و در سال گذشته ۱۳.۴ درصد از واردات دریایی نفت خود را از این کشور تامین کرده است. هرگونه اختلال در تنگه هرمز - مسیری که یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند - میتواند فشار قیمتی قابل توجهی بر اقتصاد چین وارد کند. همزمان، وزارت خارجه چین اعلام کرده یک شهروند چینی در تهران کشته شده و پکن در حال تخلیه هزاران نفر از اتباع خود است.
با وجود محکومیت لفظی، کارشناسان به نیویورکتایمز گفتهاند پکن انگیزههای قوی برای حفظ ثبات روابط با آمریکا دارد. چین به دنبال تمدید آتشبس تجاری، کاهش حمایت واشینگتن از تایوان و کاهش محدودیتهای صادرات فناوری است. علاوه بر این، رای اخیر دیوان عالی آمریکا که بسیاری از تعرفههای ترامپ را لغو کرده، فضای حقوقی را تا حدی به نفع پکن تغییر داده و دولت ترامپ نیز اخیراً فروش برخی تسلیحات به تایوان را به تعویق انداخته و محدودیتهای صادرات برخی تراشههای پیشرفته را کاهش داده است.
در عین حال، درگیری در ایران میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک بلندمدتی داشته باشد. ایالات متحده بزرگترین تمرکز نظامی خود در خاورمیانه از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق را ایجاد کرده است. اگر این حضور طولانی شود، ممکن است منابع و توجه واشنگتن از آسیا منحرف شود - سناریویی که برخی تحلیلگران آن را بالقوه به نفع چین میدانند. با این حال، نمایش توانایی آمریکا در هدف قرار دادن متحدان پکن در هر نقطه جهان، یادآور شکاف عمیق توان نظامی دو کشور است؛ شکافی که پکن را نگران میکند.
بر اساس ارزیابی مقامهای آمریکایی که رویترز به آن اشاره کرده، واشنگتن انتظار ندارد چین در جریان عملیات علیه حکومت ایران حمایت نظامی یا مادی مستقیم از تهران ارائه دهد. نگرانی اصلی آمریکا بیشتر به کاهش ذخایر مهمات و تاثیر آن بر «بازدارندگی میانمدت» در برابر چین، بهویژه در موضوع تایوان، مربوط میشود.
در مجموع، تحلیلهای منتشرشده نشان میدهد چین احتمالاً به حمایت لفظی از حکومت ایران ادامه خواهد داد، اما از ورود مستقیم به بحران پرهیز میکند تا منافع اقتصادی و راهبردی گستردهتر خود را با آمریکا به خطر نیندازد. نشست احتمالی ترامپ و شی - در صورت برگزاری - در سایه همین ملاحظات و توازنهای حساس برگزار خواهد شد؛ جایی که جنگ با حکومت ایران به بخشی از رقابت بزرگتر دو ابرقدرت تبدیل شده است.
