شهاب زهدی، متولد ۲۹ بهمن ۱۳۶۶، یکی از محکومان به اعدام در پرونده آتشسوزی پایگاه بسیج در خیابان نامجو، هماکنون در زندان قزلحصار در وضعیت نگرانکنندهای به سر میبرد. او که پیش از بازداشت به عنوان پیک موتوری در اسنپ مشغول به کار بود، اکنون ۳۸ سالگی خود را در حبس سپری میکند.
شهاب زهدی پس از آنکه همسرش را پنج ماه پس از تولد فرزندشان از دست داد، در ۱۵ سال گذشته به عنوان تنها سرپرست، مسئولیت بزرگ کردن فرزندش را بر عهده داشته است.
حکم اعدام او در کنار دیگر متهمان این پرونده از جمله محمدامین بیگلری، یاسر رجاییفر، ابوالفضل صالحی سیاوشانی، امیرحسین حاتمی، شاهین واحدپرست و علی فهیم صادر شده است.
محرومیت او از ارتباط با دنیای بیرون و خطر اجرای قریبالوقوع حکم، نگرانیهای جدی درباره سرنوشت او و فرزندش که سرپرست دیگری ندارد ایجاد کرده است.
این اقدام به این دلیل انجام میشود که محل مخفیگاه علی خامنهای افشا نشود.
یک عضو سپاه پاسداران که نخواست نامی از او علنی شود، در این زمینه به ایران اینترنشنال گفت علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، از جمله مقامهایی بوده که اخیرا با چشم بسته به محل اختفای خامنهای برده شد. او پیش از سفر به عمان و دیدار با مقامهای آن کشور به دیدار خامنهای رفته بود.
در بهمنماه و برای بار دوم پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، در پی ارزیابی مقامهای ارشد نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی درباره افزایش احتمال حمله آمریکا، خامنهای در پناهگاهی ویژه و زیرزمینی، شامل تونل های تودر تو در تهران مخفی شده است.
بنابر این اطلاعات، مسعود خامنهای پسر سوم او، کارهای دفتری روزانه را بر عهده دارد و مجتبی خامنهای، دیگر فرزند دیکتاتور ایران، با مقام های حکومتی در ارتباط است.
در هفتههای اخیر بهشکل فزایندهای احتمال هدف قرار گرفتن علی خامنهای و دیگر رهبران ارشد جمهوری اسلامی در جریان یک حمله نظامی مطرح شده است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چند بار تاکید کرد که از محل اختفای رهبر جمهوری اسلامی آگاه است اما فعلا قصد ندارد او را هدف قرار دهد.
ترامپ از جمله ۲۷ خرداد ماه گذشته و در میانه جنگ ۱۲ روزه در شبکه اجتماعی تروث سوشیال اعلام کرد از محل اختفای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، آگاه است اما فعلا قصد کشتن او را ندارد.
او نوشت: «ما کاملا مطلعیم که بهاصطلاح "رهبر عالی" کجا پنهان شده؛ او هدفی آسان است، اما در محل فعلیاش در امان است. دستکم فعلا قصد حذف او را نداریم.»
ترامپ همچنین ششم تیرماه و پس از جنگ ۱۲ روزه در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نوشت خامنهای را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات داده است.
او او با اشاره به اظهارات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، که پس از آتشبس از یک در پناهگاه مخفی ضبط و منتشر شده بود، گفت تلاش او برای لغو تحریمها که به شدت بر این کشور اثر گذاشتهاند و دیگر موضوعات مرتبط با ایران میتوانست شانس بسیار بیشتری برای احیای سریع، کامل و تمامعیار ایران فراهم کند، متوقف شده است.
ترامپ نوشته چرا خامنهای «اینقدر آشکار و احمقانه اعلام کرده که در جنگ با اسرائیل پیروز شده است، در حالیکه خودش هم میداند این گفته دروغ است و واقعیت ندارد؟ او بهعنوان یک مرد باایمان، نباید دروغ بگوید. کشورش ویران شده، سه سایت شرورانه هستهایاش نابود شدهاند.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «من دقیقا میدانستم او در کجا پنهان شده بود، و اجازه ندادم که اسرائیل یا نیروهای مسلح ایالات متحده – که بیهیچ شکی بزرگترین و نیرومندترین ارتش جهان هستند – جان او را بگیرند.»
ترامپ در ادامه نوشت : «من او را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات دادم، آیا لازم نیست او بگوید: متشکرم، رییسجمهوری ترامپ!»؟
بر اساس این گزارش منابع حقوقی در ایران چهارشنبه شش اسفند گفتد این فشارها تنها به تماسهای تهدیدآمیز محدود نبوده و در برخی موارد شامل هشدار درباره پذیرش وکالت معترضان بازداشتشده نیز بوده است.
بهگفته این منابع، چنین فضایی نگرانیهایی درباره امنیت حرفهای وکلا و امکان انجام آزادانه وظایف آنان ایجاد کرده است.
در این گزارش آمده است در شهرهایی از جمله تهران، کرج و شیراز، شماری از وکلا اعلام کردهاند از سوی برخی مقامات قضایی تحت فشار قرار گرفتهاند تا از پذیرش پروندههای مرتبط با اعتراضات دی ۱۴۰۴ خودداری کنند.
بهگفته این وکلا، به آنان هشدار داده شده ادامه فعالیت در این پروندهها ممکن است پیامدهای قضایی یا امنیتی برایشان به همراه داشته باشد.
دادبان با اشاره به اصل ۳۵ قانون اساسی تاکید کرده است حق انتخاب آزادانه وکیل از ارکان دادرسی عادلانه است و قانون آیین دادرسی کیفری نیز بر ضرورت حضور وکیل در روند رسیدگی تاکید دارد.
در این گزارش آمده است هرگونه محدودسازی یا تهدید وکیل در پذیرش پرونده میتواند به نقض حق دفاع متهم و خدشه به روند رسیدگی منصفانه منجر شود.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد جمعه اول اسفند در بیانیهای از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند درباره سرنوشت هزاران بازداشتشده، ناپدید یا مفقود شده پس از اعتراضات سراسری دی ماه شفافسازی کنند.
به گفته این کارشناسان، وکلا، کادر درمانی، روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و مدافعان حقوق بشر نیز در میان بازداشتشدگان دیده میشوند.
این نهاد همچنین اعلام کرده است استقلال نهاد وکالت از پیششرطهای تحقق عدالت قضایی است و فشار بر وکلا یا ایجاد مانع در انجام وظایف حرفهای آنان میتواند اعتماد عمومی به نظام عدالت را تضعیف کند. مقامهای قضایی جمهوری اسلامی تاکنون درباره این گزارش اظهارنظر نکردهاند.
پروندهسازی علیه وکلای دادگستری
فشارهای جمهوری اسلامی بر وکلای دادگستری از آغاز انقلاب ملی ایرانیان بهطور چشمگیری افزایش یافته است. بر اساس گزارش کانال تلگرامی امتداد، هادی شریفزاده، دبیر کمیسیون روابط عمومی کانون وکلای منطقه فارس، ۲۷ بهمن در منزل خود دستگیر شد.
حمید نوروزی، عضو کانون وکلای منطقه فارس، نیز ۲۵ بهمن بازداشت شده بود.
شریفزاده و نوروزی از امضاکنندگان بیانیه استعفای برخی اعضای این کانون در اعتراض به سرکوب معترضان در روزهای آغازین انقلاب ملی ایرانیان بودند.
امتداد افزود: «تاکنون چهار نفر از امضاکنندگان این بیانیه بازداشت شدهاند که از این میان، محمد هادی جعفرپور و مهدی انصاری هفته گذشته به قید وثیقه آزاد شدند.»
همچنین بر اساس اطلاعاتی رسیده به ایراناینترنشنال، سارا حسینزاده که از تاریخ ۲۹ دی ناپدید شده بود، در زندان مرکزی ارومیه نگهداری میشود.
سارا رحیمی، رواندرمانگر، در گفتوگو با ایراناینترنشنال به پیچیدگی شرایط این روزهای مردم ایران پرداخت و توضیح داد اضطراب مزمن چگونه به مشکلات روانتنی منجر میشود و برای فعالیت آگاهانه در کنار حفظ سلامت روان و جسم، چه راهکارهایی میتوان در پیش گرفت.
رحیمی گفت: «استرس و تروما در بدن ما ذخیره میشود. به عبارت دیگر، بدن ما تنها تجربه را تحمل نمیکند، بلکه آن را ثبت میکند. ما ۴۷ سال با تروماهایی روبهرو بودهایم که در بدن انباشته شدهاند.»
او با اشاره به اهمیت مفهوم تریگر «trigger» افزود: «تروماهای جدید تروماهای گذشته را تحریک میکنند. در نتیجه، بدن ما وارد حالت بقا و آماده فرار میشود، اما مشخصا جایی برای فرار وجود ندارد.»
در روانشناسی تروما، «تریگر» به محرک بیرونی یا درونی گفته میشود که خاطره یا واکنش هیجانی مرتبط با یک تجربه آسیبزا را فعال میکند. این محرک میتواند صدا، تصویر، بو، خبر، یک جمله، یا حتی یک احساس بدنی باشد.
در فارسی معمولا از معادلهایی مانند «محرک»، «برانگیزاننده» یا «فعالکننده تروما» برای اشاره به این مفهوم استفاده میشود.
استرس مداوم چه بر سر بدن میآورد؟
رحیمی در ادامه گفتوگو با ایراناینترنشنال، به پیامدهای قرار گرفتن مداوم در معرض استرس اشاره کرد و توضیح داد با افزایش سطح کورتیزول، دستگاههای عصبی، ایمنی و گوارشی، تحت تاثیر قرار میگیرند.
او بروز مشکلات گوارشی، میگرن و سردردهای شدید، و حتی عود بیماریهایی مانند اماس و سرطان را از پیامدهای احتمالی استرس مزمن دانست.
کورتیزول هورمونی است که از غدد فوقکلیوی ترشح میشود و نقش مهمی در تنظیم استرس، سوختوساز و پاسخ ایمنی دارد.
در شرایط تهدید، ناامنی و اضطراب مزمن، محور استرس بدن فعال میشود و برای آمادهسازی بدن جهت بقا، سطح کورتیزول افزایش مییابد.
چگونه اخبار را دنبال کنیم و فرسوده نشویم؟
دنبال کردن تحولات ایران ضروری است و نمیتوان چشم بر واقعیتها بست. آگاهی، بخشی از مسئولیت شهروندی است.
با این حال، این پیگیری باید هدفمند، زمانبندی شده و همراه با توجه جدی به حفظ سلامت روان و جسم باشد.
تماشای مداوم اخبار دلخراش، سیستم عصبی را در وضعیت هشدار نگه میدارد؛ مانند آژیر خطری که بیوقفه به صدا درمیآید و فرصتی برای خاموشی ندارد. در چنین شرایطی، بدن مجالی برای بازیابی پیدا نمیکند و فرسودگی روانی و جسمی به تدریج خود را نشان میدهد.
رحیمی در این ارتباط به ایراناینترنشنال گفت: «۱۰۰ درصد باید اخبار را دنبال کنیم، اما این پیگیری باید آگاهانه و غیرممتد باشد.»
او تاکید کرد در چنین شرایطی لازم است به سیستم عصبی «فرصت تنفس» داده شود.
پیگیری آگاهانه و غیرممتد اخبار به معنای تعیین زمانهای مشخص برای کسب اطلاع از رویدادهای مهم و پرهیز از دنبال کردن بیوقفه جریان خبر است.
منابع معتبر سلامت روان در جهان توصیه میکنند اجتناب از «doomscrolling» میتواند به کاهش اضطراب و حفظ تعادل روانی کمک کند.
«دوماسکرولینگ» به عادت پیمایش بیوقفه و طولانی اخبار منفی یا اضطرابآور در شبکههای اجتماعی و وبسایتهای خبری گفته میشود؛ حتی زمانی که فرد میداند این کار حال او را بدتر میکند.
این رفتار معمولا در دورههای بحران شدت میگیرد و میتواند اضطراب، استرس و احساس درماندگی را افزایش دهد.
توصیههایی برای آرامسازی سیستم عصبی
رحیمی در گفتوگو با ایراناینترنشنال توصیههای تکمیلی دیگری نیز مطرح کرد.
او تاکید کرد این روزها نباید تنها ماند و تا حد امکان باید با یک فرد امن درباره احساسات خود نسبت به شرایط کنونی ایران صحبت کرد.
این رواندرمانگر خطاب به مهاجران ایرانی گفت حفظ ارتباط با داخل کشور از طریق فضای مجازی و شبکههای اجتماعی میتواند به حفظ سلامت جسم و روان کمک کند.
او بر حفظ «روتین زندگی» تاکید کرد و خواب منظم را عاملی «بسیار مهم» دانست.
به گفته رحیمی، برای بازگرداندن آرامش به بدن باید از فعالیتهایی مانند ورزش، پیادهروی، تکنیکهای تنفسی و حرکات کششی بهره گرفت تا سیستم عصبی دوباره وارد فاز آرامش شود.
پژوهشگران معتقدند فعالسازی مزمن محور استرس، بدن را در وضعیت هشدار نگه میدارد و به فرسودگی میانجامد.
منابع معتبر تاکید دارند وقفه در مواجهه با استرس و ایجاد زمانهای بازیابی به تنظیم کورتیزول و بازگشت تعادل کمک میکند.
مطالعات علمی نشان میدهند تنفس آهسته، فعالیت بدنی منظم و روابط حمایتی، میتواند سیستم پاراسمپاتیک را فعال کند.
سیستم پاراسمپاتیک بخشی از «دستگاه عصبی خودکار» است که عملکردهای غیرارادی بدن را هنگام استراحت و آرامش تنظیم میکند.
این سیستم سطح ضربان قلب را پایین میآورد، هضم غذا را تسهیل میکند، جریان خون را به اندامهای داخلی میبرد و باعث میشود بدن بعد از تهدید و استرس، به حالت «آرام و بازیابی» بازگردد.
