رییسکل بانک مرکزی جمهوری اسلامی اعلام کرد «قران» جایگزین «ریال» برای اشاره به واحد خرد پول ایران میشود. محمدرضا فرزین اشاره کرد دلیل این سیاست این است که مردم در عمل کلمه تومان را بهکار میبرند اما ریال را استفاده نمیکنند.
او افزود: «با افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی در حاضر نسبت ارزش پول ملی به ارزهای خارجی به صورت وحشتناک افت پیدا کرده و این مسئله باعث افت غرور ملی هم شده، بنابراین لازم است که صفرهای اضافه از پول ملی حذف شود.»
تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، چهارشنبه ۲۲ مرداد در نشستی خبری به سوالی درباره «نگرانی» واشینگتن از تفاهمنامه امنیتی عراق و جمهوری اسلامی واکنش نشان داد. تفاهمنامهای که ۲۰ مرداد در جریان سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به بغداد امضا شد.
بروس گفت: «همانطور که پیشتر هم گفتهایم، ما با هر قانونی که با اهداف کمکها و همکاریهای امنیتی دوجانبه و شراکت ما ناسازگار باشد و در تضاد با تقویت نهادهای امنیتی موجود عراق عمل کند، مخالفیم.»
او افزود آمریکا از «حاکمیت واقعی» عراق حمایت میکند، نه قوانینی که آن را به یک کشور اقماری و وابسته به ایران تبدیل کند.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا تاکید کرد: «آینده کشورها باید در دست مردم همان کشورها باشد.»
در واکنش به این اظهارات، سفارت عراق در واشینگتن بیانیهای صادر و تاکید کرد این کشور «کاملا مستقل» است.
این سفارتخانه، توافق امنیتی عراق با جمهوری اسلامی را در چارچوب همکاریهای دوجانبه برای حفظ امنیت و کنترل مرزها دانست.
سفارت جمهوری اسلامی در بغداد نیز با انتشار بیانیهای، «موضعگیری مداخلهجویانه آمریکا در مورد روابط دوجانبه ایران-عراق» را محکوم و تاکید کرد اظهارات بروس نشانه تلاش مستمر سیاستگذاران این کشور برای «تفرقهانگیزی میان ملتهای همسایه و مسلمان» است.
به گفته تهران، این واکنش «گواه روشنی بر رویکرد ثباتزدای آمریکا» در قبال کشورهای منطقه و ناقض اصول منشور ملل متحد و حقوق بینالملل مبنی بر همکاری بین دولتهاست.
احتمال تحریمهای فراگیر آمریکا علیه عراق
بر اساس گزارش رسانههای عربی، در صورتی که مقامات عراقی نتوانند پیشرفتی در زمینه خلع سلاح گروههای مسلح، بهویژه حشد شعبی ایجاد کنند، دولت دونالد ترامپ اعمال تحریمهای فراگیر علیه بغداد را دنبال خواهد کرد.
مقامهای وزارت خارجه آمریکا به پایگاه خبری ارمنیوز امارات متحده عربی گفتند ادامه خطر گروههای مسلح برای امنیت کشورهای همسایه میتواند راه را برای حملات اسرائیل به تسلیحات آنها باز کند.
این مقامات با توجه به سفر لاریجانی به بغداد و بیروت گفتند از دید آمریکا، هرگونه تقویت گروههای مسلح، تایید نفوذ جمهوری اسلامی در داخل عراق است.
به گفته آنها، شراکت آینده با بغداد تنها از طریق پایان دادن به فعالیت مسلحانه خارج از اراده دولت امکانپذیر خواهد بود.
بر اساس گزارش ارمنیوز، به باور وزارت خارجه آمریکا، بحران کنونی میتواند شکل روابط عراق و آمریکا را برای دههها تغییر دهد و کلید حل آن، توافق بر سر سرنوشت سلاحهای خارج از کنترل دولت بغداد خواهد بود.
سفر لاریجانی به عراق و لبنان
سفر منطقهای لاریجانی به ویژه به لبنان با انتقادهای گستردهای از سوی رسانهها و چهرههای سیاسی این کشور مواجه شد.
منابع مطلع در عراق نیز گزارش دادند سفر لاریجانی به نگرانی از تسلیم بغداد در برابر فشار آمریکا درباره حشد شعبی ارتباط دارد.
در روزهای اخیر موضوع خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی نه تنها در لبنان، بلکه در منطقه و از جمله عراق، واکنش مقامها را در پی داشته است.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، ۱۸ مرداد اعلام کرد «هیچ دلیلی» برای نگهداری سلاح خارج از چارچوب نهادهای دولتی در این کشور وجود ندارد.
او هفتم مرداد نیز گفت برای جلوگیری از ورود گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به جنگ ۱۲ روزه، از ترکیب فشار سیاسی و نظامی استفاده شد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد یکی از اهداف اصلی سفر لاریجانی به بغداد، ترغیب جریانهای شیعی عراق به پیگیری «تصویب لایحه حشد شعبی» در پارلمان این کشور بود.
جمعیت هلال احمر چهارشنبه ۲۲ مرداد اعلام کرد حادثه برخورد یک اتوبوس با یک مینیبوس در محور نجف-بصره در خاک عراق، ۵۷ مصدوم بر جا گذاشته است.
بر اساس این گزارش، بیشتر مجروحان از شهروندان خوزستانی عازم شهرهای مذهبی عراق بودند.
پیشتر برخی رسانههای ایران علت این حادثه را «انحراف و برخورد اتوبوس با جدول کنار جاده» عنوان کرده بودند.
ابوالفضل ماهرخ، سخنگوی اورژانس ایران، گفت: «این اولین بار است که نیروهای اورژانس وارد خاک عراق میشوند و کارشناسان اورژانس با وجود شرایط ویژه و فاصله مکانی، توانستند با سرعت عمل بالا و هماهنگی دقیق، مصدومان را از خاک عراق به مراکز درمانی ایران منتقل کنند.»
احمد کرمیاسد، رییس پلیس راهور فراجا، خبر داد از چهارم مرداد و آغاز طرح ویژه اربعین تا ۲۱ مرداد، ۱۲۵ نفر بر اثر تصادفات جادهای در پنج استان مرزی جان خود را از دست دادهاند.
با احتساب آمار تصادف اخیر، تعداد کشتههای سفر اربعین تا ۲۲ مرداد به دستکم ۱۳۰ نفر میرسد.
به گفته کرمیاسد، تاکنون حداقل سه هزار نفر نیز در این تصادفها مجروح شدهاند.
حوادث مشابه در روزهای گذشته
در چند هفته اخیر چند سانحه مشابه برای کاروانهای زائران ایرانی گزارش شده است. از جمله یک ون حامل زائران اربعین، ۱۹ مرداد در حوالی شهر «حله» عراق واژگون شد که مصدومیت ۱۳ نفر را در پی داشت.
در پی تصادف یک مینیبوس در محور نجف به کربلا در روز ۱۳ مرداد نیز ۱۶ نفر مصدوم شدند.
واژگونی یک ون حامل زائران در جاده نجف به مهران در یازدهم مرداد هم ۱۰ مجروح بر جا گذاشت.
یک روز پیش از آن و در دهم مرداد، در سانحه برخورد یک ون در جاده کربلا به کاظمین، ۱۹ زائر ایرانی مصدوم شدند که یکی از آنها جان باخت.
هلالاحمر ایلام ۱۷ مرداد اعلام کرد از آغاز طرح اربعین تا آن زمان، ۷۵ زائر مصدوم و شش جانباخته از خاک عراق به مرز مهران منتقل شدند.
این تلفات جادهای در شرایطی است که جمهوری اسلامی تبلیغات وسیعی برای مراسم موسوم به «راهپیمایی اربعین» میکند.
سازمان راهداری کشور چهارشنبه ۲۲ مرداد اعلام کرد از این روز تا جمعه ۲۴ مرداد بهدلیل اعزام اتوبوسهای برونشهری برای بازگشت زائران اربعین، مردم برای سفر داخلی با اتوبوس، به پایانهها مراجعه نکنند.
این سازمان از شهروندان خواست از دیگر شیوههای حملونقل استفاده کنند.
اسکندر مومنی، وزیر کشور دولت مسعود پزشکیان، ۱۳ مرداد با اشاره به برگزاری مراسم حکومتی اربعین گفت: «تمامی ظرفیتهای کشور برای خدمترسانی به زائران بسیج شده است.»
پیشتر گزارش شده بود که در قانون بودجه، در ردیفهای جداگانه، میلیاردها تومان برای «توسعه راهپیمایی اربعین» اختصاص داده شده است.
محمدجواد عزتی وظیفهخواه، رییس سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر، هشت مرداد اعلام کرد در قالب پویش ملی «مرهم مهر-۴»، بیش از ۳۱ هزار کیلوگرم دارو و اقلام پزشکی به ارزش بیش از ۲۵۲ میلیارد ریال برای خدمترسانی به زائران پیادهروی اربعین جمعآوری شده است.
یک مقام مسئول در دولت ابراهیم رئیسی اعلام کرده بود در دولت سیزدهم طی ۳۳ ماه حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان فقط برای توسعه زیرساختهای مورد نیاز این مراسم هزینه شد.
خبرگزاری ایسنا چهارشنبه ۲۲ مرداد از قول عباس شاهسونی نوشتند که آمار و ارقام نشان میدهد تعداد مرگهای منتسب به آلودگی هوا در سال ۱۴۰۳ به طور میانگین ۳۵ هزار و ۵۴۰ نفر است.
سال ۱۴۰۲، مرگ ۳۰ هزار و ۶۹۰ نفر در اثر آلودگی هوا در ایران گزارش شد.
این عدد در سال ۱۴۰۱ بیش از ۲۶ هزار نفر بود.
شاهسونی با اشاره به نتایج آخرین مطالعه صورت گرفته در ایران (سال ۱۴۰۳) در زمینه بررسی اثرات بهداشتی و خسارتهای اقتصادی آلودگی هوا در کشور، گفت: «مطالعهای درباره بررسی آثار بهداشتی و اقتصادی ناشی از آلودگی هوا در سال گذشته انجام شده و در قالب آن ۸۳ شهر کشور با جمعیتی بیش از ۵۷ میلیون نفر مورد بررسی قرار گرفتهاند.»
بر اساس نتایج این مطالعه، کمترین تعداد مرگهای منتسب به آلودگی هوا در این ۸۳ شهر برابر با ۲۳ هزار و ۷۶۶ نفر و بیشترین تعداد ۴۶ هزار نفر برآورده شده است.
همچنین نتایج این مطالعه نشان میدهد که شاهرود پاکترین شهر ایران در سال ۱۴۰۳ بوده است.
شاهسونی گفت: «سنندج نیز جزو پاکترین شهرهای کشور است و به عبارت دیگر میتوان گفت شهرهای شاهرود و سنندج، کمترین غلظت ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون را در سال ۱۴۰۳ داشتهاند.»
شهرهای زابل، ایرانشهر و ریگان نیز بالاترین ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون را در سال گذشته داشتهاند و به ترتیب آلودهترین شهرهای کشور در سال ۱۴۰۳ محسوب میشوند.
شاهسونی پیش از این از مرگ بیش از هفت هزار نفر در تهران طی سال گذشته بر اثر آلودگی هوا خبر داده بود.
او ۱۵ مرداد به خبرگزاری ایلنا گفت در سال ۱۴۰۳ در کلانشهر تهران، هفت هزار و ۳۴۲ مرگ منتسب به «مواجهه طولانیمدت با ذرات معلق» رخ داده است.
این آمار که حاصل مطالعهای در مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم دانشگاه «شهید بهشتی» است، نشان میدهد میزان مرگ و میرهای آلودگی هوا نسبت به سال ۱۴۰۲ حدود یک درصد افزایش یافته است.
شماری از رسانهها در ایران دهم مرداد آمار متفاوتی از قربانیان آلودگی هوا در پایتخت منتشر کردند و نوشتند سال گذشته «شش هزار نفر» از ساکنان تهران به این دلیل جان خود را از دست دادهاند.
مازوتسوزی نیروگاهها، بنزین بیکیفیت و خودروهای فرسوده بهعنوان منابع اصلی تولید آلایندههای هوا در تهران و ایران معرفی میشوند.
لاریجانی چهارشنبه ۲۲ مرداد پس از ورود به بیروت با رییسجمهوری لبنان دیدار کرد.
العربیه نوشت که عون در دیدار با لاریجانی از برخی سخنان مقامات جمهوری اسلامی انتقاد کرد و گفت که این سخنان، کمکی به روابط نکردهاند.
عون همچنین گفت: «هیچ گروهی در لبنان اجازه حمل سلاح یا درخواست حمایت خارجی را ندارد.»
بر اساس این گزارش، لاریجانی به عون اعلام کرده که تهران از تصمیمات دولت لبنان حمایت میکند.
او پس از دیدار با رییسجمهوری لبنان در پاسخ به سوالی درباره موضوع خلع سلاح حزبالله گفت: «مردم لبنان در این باره تصمیم میگیرند.»
همزمان با ورود دبیر شورای عالی امنیت ملی به بیروت، وبسایت خبری هنا لبنان، از رسانههای برجسته این کشور، اعلام کرد لاریجانی حامل پیامهایی برای حزبالله لبنان مبنی بر ضرورت همراهی این گروه با مواضع دولت این کشور است.
هنا لبنان، پیش از دیدار لاریجانی با مقامهای لبنانی به نقل از نزدیکان رییسجمهوری و نخستوزیر این کشور نوشت: «آنها موضعی روشن و قاطع را به لاریجانی منتقل خواهند کرد که شامل اعتراض مستقیم و با لحنی تند به اظهارات اخیر ایران است؛ اظهاراتی که دخالت آشکار در امور داخلی لبنان قلمداد میشود.»
این رسانه پیشتر گزارش کرد سفر لاریجانی به ترتیباتی در سطح منطقه مرتبط است.
طبق این گزارش، پیامهایی در چارچوب مانورهای سیاسی منتقل میشود که شامل مطالباتی هستند که ممکن است بهعنوان اهرم مذاکره مورد استفاده قرار گیرند؛ از جمله خروج اسرائیل از لبنان و آغاز روند بازسازی مناطق تخریب شده این کشور.
دبیر شورای عالی امنیت ملی: رنج مردم لبنان، رنج ماست
لاریجانی در بدو ورود به بیروت گفت: «همواره بهدنبال تحقق منافع ملی لبنان خواهیم بود. رنج مردم لبنان، رنج ماست و جمهوری اسلامی ایران همواره در کنار ملت لبنان خواهد بود.»
او گفت: «اگر روزی ملت لبنان در رنج باشند این درد را ما هم در ایران حس میکنیم و ما هم در همه شرایط در کنار مردم عزیز لبنان خواهیم بود.»
سفر منطقهای این مقام منصوب علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در روزهای گذشته با انتقادهایی در میان احزاب و چهرههای سیاسی لبنان مواجه شد و برخی از مخالفان دخالتهای جمهوری اسلامی در منطقه، این سفر را «اقدامی بیشرمانه» خواندند.
هنا لبنان نوشت سفر لاریجانی برای در اختیار گرفتن «برگه حزبالله» است تا از آن در مذاکرات با ایالات متحده و در چارچوب مسیر گفتوگوهای ایران و آمریکا، بهرهبرداری شود.
لاریجانی پیش از سفر به بیروت، در سفر به بغداد، تفاهمنامه امنیتی جمهوری اسلامی با دولت عراق را به امضا رساند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، یکی از اهداف اصلی این سفر ترغیب جریانهای شیعی عراق به پیگیری «تصویب لایحه حشد شعبی» در پارلمان این کشور بود.
لاریجانی دوشنبه ۲۰ مرداد با محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، در بغداد دیدار و گفتوگو کرد.
بر اساس گزارش رسانههای عربی، السودانی در این دیدار اعلام کرد از گفتوگوی آمریکا و جمهوری اسلامی حمایت میکند.
بر اساس این گزارشها، السودانی بار دیگر بر «موضع اصولی و ثابت عراق در محکومیت حملات اسرائیل علیه ایران» و هر آن چیزی تاکید کرد که منجر به تشدید درگیریها در سطوح منطقهای و بینالمللی شود.
منابع مطلع در عراق معتقدند سفر منطقهای لاریجانی به نگرانی از تسلیم بغداد در برابر فشار آمریکا در مورد حشد شعبی ارتباط دارد.
از سوی دیگر در انتقادها از سفر لاریجانی به لبنان، یک خبرگزاری لبنانی نوشت همه در ایران باید بدانند لبنانیها سیاست آنان را نمیپذیرند.
تیتر اصلی روزنامههای لبنانی سهشنبه ۲۱ مرداد به سفر لاریجانی به بیروت اختصاص یافت و «نداء الوطن» از آن با عنوان «استمداد حزبالله از لاریجانی» یاد کرد.
لاریجانی در همین روز گفت لبنان و عراق «بهاندازه کافی هوشیار و شجاع هستند» و نیازی به دریافت هیچ توصیه یا دستوری از ایران ندارند.
