ابهام در بازگشایی تنگه هرمز قیمت نفت را بالا برد

هزاران دریانورد ماه‌هاست در پی محدودیت تردد و حملات به کشتی‌ها در خلیج فارس گرفتار شده‌اند. گاردین گزارش داد طولانی شدن این وضعیت، جان و سلامت روان خدمه و آینده زنجیره جهانی تامین را تهدید می‌کند.

بر اساس این گزارش، یک کشتی فله‌بر اواخر دوشنبه‌شب در تنگه هرمز با پرتابه‌ای ناشناس هدف قرار گرفت. این حمله موجب آتش‌سوزی و قطع برق موتورخانه شد و مهندس سوم کشتی پس از تخلیه خدمه ناپدید شد. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا در حال بررسی منشا حمله است.

گاردین نوشت از آغاز جنگ تاکنون ۱۷ دریانورد، بیشتر در حملات منتسب به حکومت ایران، جان باخته‌اند. آتش‌بس ماه فروردین و توافق صلح ماه خرداد نیز اندکی پس از اعلام فروپاشیدند و فرصت خروج همه کشتی‌های گرفتار را فراهم نکردند.

سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام کرده است هنوز حدود شش هزار دریانورد در ۵۰۰ کشتی از انواع مختلف در خلیج فارس گرفتارند؛ هرچند شمار افراد متاثر از آغاز بحران تا ۲۰ هزار نفر برآورد شده است. بیشتر آنان احتمالا هندی و فیلیپینی‌اند.

دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی تاکید کرد این افراد برای فعالیت تجاری آموزش دیده‌اند، نه جنگ، و کشتی‌هایشان توان دفاع در برابر موشک و پهپاد را ندارند. رییس اتحادیه دریانوردی هند نیز وضعیت خدمه را به «زندانی بودن» تشبیه کرد و گفت بلاتکلیفی طولانی، فشار روانی شدیدی بر آنان وارد کرده است.

نشریه تخصصی لویدز لیست گزارش داد از ۲۷ ژوئیه [۵ مرداد] تا دوم اوت [۱۱ مرداد] تنها ۸۴ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی معادل اندکی بیش از ۱۰ درصد میانگین ۷۰۰ تردد هفتگی پیش از جنگ. به نوشته این نشریه، ۷۰ نفتکش و کشتی بزرگ حمل گاز از فوریه [اسفند] گرفتار مانده‌اند و ۶۵ نفتکش دیگر نیز پس از توافق موقت وارد منطقه شدند، اما نتوانستند خارج شوند.

هم‌زمان، مذاکرات حکومت ایران و عمان درباره ترتیبات تازه کشتی‌رانی ادامه دارد، اما گاردین نوشت واگذاری کنترل ترافیک ورودی خلیج فارس به تهران احتمالا با مخالفت صنعت کشتی‌رانی روبه‌رو خواهد شد. سازمان بین‌المللی دریانوردی هشدار داده است کاهش تمایل دریانوردان به فعالیت در مناطق پرخطر می‌تواند حمل ۹۰ درصد کالاهایی را که از راه دریا جابه‌جا می‌شوند، مختل کند.

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، به فاکس‌نیوز گفت: «حماس یا باید سلاح خود را تحویل دهد یا ارتش اسرائیل این گروه را با زور خلع سلاح خواهد کرد.»

او افزود: «بنیامین نتانیاهو درباره ترتیب و زمان‌بندی برخی مراحل عقب‌نشینی از غزه تردید دارد.»

والتز گفت: «حماس باید خلع سلاح شود و ما اجازه نخواهیم داد دوباره مسلح شود و به اسرائیل حمله کند.»

او همچنین گفت: «عربستان سعودی، ترکیه، پاکستان و احتمالا مصر در حال همکاری برای تشکیل یک اتحاد دفاعی به‌منظور مقابله با ایران هستند.»

والتز افزود: «حملات حوثی‌ها در دریای سرخ، کشورهای آسیب‌دیده را متحد کرده و عربستان سعودی در تلاش است ائتلافی برای مقابله با آنها تشکیل دهد.»

مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، درباره افزایش توانمندی موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی به فاکس‌نیوز گفت این موشک‌ها می‌توانند بردی تا ۴۱۰۰ کیلومتر داشته باشند و به گفته او، شهرهای بخش بزرگی از اروپا، از جمله لندن، پاریس، برلین و رم را در تیررس قرار دهند.

هاکبی گفت: «چقدر طول خواهد کشید تا آنها بتوانند موشکی به سمت ایالات متحده شلیک کنند؟ به همین دلیل است که باید آنها را جدی بگیریم.»

او افزود: «ایالات متحده در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، به‌درستی متوجه شده است افرادی وجود دارند که سلاح‌های خود را به سمت ما نشانه رفته‌اند و ما باید در موضعی دفاعی باشیم تا آنها نتوانند با این سلاح‌ها به اهداف خود دست یابند.»

جنبش جهاد اسلامی فلسطین مخالفت بنیامین نتانیاهو با طرح ۱۵‌بندی غزه را رد صریح پیشنهاد آمریکا و انکار توافق آتش‌بس دانست. به گزارش المیادین، تلویزیون وابسته با حزب‌الله لبنان، این گروه فلسطینی دولت دونالد ترامپ را مسئول «مهار دولت اسرائیل» خواند و کارآمدی «شورای صلح غزه» و فرستاده آن، نیکلای ملادینوف، را زیر سوال برد.

نتانیاهو یکشنبه اعلام کرد اسرائیل تا پیش از خلع سلاح حماس از غزه عقب‌نشینی نمی‌کند و با تشکیل کشور فلسطینی نیز مخالف است. ملادینوف نیز گفته است نیروهای اسرائیلی باید در داخل «خط زرد» مستقر بمانند، اما عقب‌نشینی از مناطق دیگر تنها پس از اعلام رسمی برچیده شدن سلاح‌ها و تونل‌ها انجام خواهد شد.

حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه استان تهران، گفت بسیج در کوتاه‌ترین زمان برای مقابله با هرگونه تهدیدی آماده است.

او افزود: «در جنگ ۱۲ روزه، اعتراضات دی‌ماه و جنگ رمضان، نیروهای بسیج و انتظامی معابر و نقاط حساس تهران و دیگر مناطق کشور را تحت کنترل داشتند.»

ارزش دلار آمریکا پس از انتشار گزارش ضعیف بازار کار، در برابر ارزهای عمده نزدیک پایین‌ترین سطح دو ماه اخیر باقی ماند. سرمایه‌گذاران اکنون برای ارزیابی مسیر نرخ بهره بانک مرکزی آمریکا در انتظار انتشار آمار تورم‌اند.

به گزارش رویترز، شاخص دلار که ارزش پول آمریکا را در برابر شش ارز عمده می‌سنجد، روز دوشنبه در سطح ۹۹.۶ قرار گرفت و نزدیک پایین‌ترین میزان خود از دوم ژوئن [۱۲ خرداد] معامله شد. یورو نیز به یک دلار و ۱۵۵۸ سنت رسید و در نزدیکی بالاترین سطح از اواسط ژوئن [هفته آخر خرداد] قرار گرفت.

داده‌های تازه نشان داد اقتصاد آمریکا برخلاف انتظار در ماه ژوئیه شماری از مشاغل خود را از دست داده و آمار اشتغال‌زایی دو ماه پیش از آن نیز به‌شدت کاهش یافته است. این گزارش احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر را از ۶۷ درصد در هفته گذشته به حدود ۴۴ درصد رساند.

هم‌زمان، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا به ۴.۶۳۷ درصد کاهش یافت. تحلیلگران می‌گویند گزارش تورم ماه ژوئیه مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده جهت بازار ارز در این هفته خواهد بود. انتظار می‌رود تورم هسته ماهانه ۰.۲ درصد افزایش یابد و نرخ سالانه آن از ۲.۶ درصد در ژوئن به ۲.۵ درصد برسد.

در بازار انرژی، ادامه ابهام درباره بازگشایی تنگه هرمز قیمت نفت را بالا برد. معاملات آتی نفت برنت با ۱.۴ درصد افزایش به حدود ۸۵ دلار در هر بشکه رسید.

حکومت ایران گفته است توافق با عمان برای تعیین مسیرهای تازه کشتی‌رانی در تنگه هرمز به مراحل پایانی رسیده، اما بازگشایی کامل این آبراه را به پذیرش شروط دیگری از سوی آمریکا منوط کرده است. تداوم محدودیت در هرمز می‌تواند با افزایش هزینه انرژی، روند کاهش تورم در آمریکا را دشوارتر و تصمیم‌گیری بانک مرکزی این کشور را پیچیده‌تر کند.

ارتش یمن اعلام کرد حمله موشکی و پهپادی حوثی‌ها به شهر بندری مخا در ساحل دریای سرخ، دست‌کم هفت کشته و ۳۰ زخمی بر جای گذاشته است. نظامیان و غیرنظامیان در میان قربانیان این حمله‌اند.

به گزارش رویترز، ارتش یمن بامداد دوشنبه ۱۹ مرداد در بیانیه‌ای گفت چهار عضو نیروهای مسلح و سه غیرنظامی کشته شده‌اند. به گفته این ارتش، حملات حوثی‌ها علاوه بر مواضع نظامی، زیرساخت‌های غیرنظامی و محله‌های مسکونی مخا را نیز هدف قرار داده است.

ارتش یمن همچنین اعلام کرد سامانه‌های پدافند هوایی ۱۱ پهپاد حوثی را که در این عملیات مشارکت داشتند، رهگیری و سرنگون کرده‌اند.

تلویزیون المسیره، وابسته به حوثی‌ها، تصاویری از پرتاب چند موشک بالستیک و پهپاد پخش کرد. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، گفت هدف این حملات محل تجمع نیروهای سعودی و انبارهای تسلیحاتی بوده است.

رویترز در گزارش خود اشاره‌ای به واکنش عربستان سعودی یا تایید مستقل اهداف ادعایی حوثی‌ها نکرده است. بندر مخا در ساحل دریای سرخ قرار دارد؛ منطقه‌ای که با ادامه حملات حوثی‌ها، نگرانی‌ها درباره امنیت غیرنظامیان و مسیرهای دریایی آن افزایش یافته است.

مدیرعامل شرکت دولتی روس‌اتم اعلام کرد این شرکت روند بازگرداندن متخصصان خود به نیروگاه اتمی بوشهر را آغاز کرده و پنج نفر از بخش مهندسی به این مرکز بازگشته‌اند.

به گزارش خبرگزاری تاس، آلکسی لیخاچف، مدیرعامل روس‌اتم، گفت: «این گروه کار خود را آغاز کرده‌اند.»

او افزود: «با بازگشت این افراد، شمار متخصصان روسیه در پروژه نیروگاه اتمی بوشهر به ۲۵ نفر رسیده است.»

لیخاچف گفت روس‌اتم قصد دارد طی دو هفته آینده گروه دیگری متشکل از ده‌ها نفر را به نیروگاه اتمی بوشهر اعزام کند، اما اجرای این برنامه به احتمال تشدید دوباره درگیری میان آمریکا و جمهوری اسلامی بستگی دارد.

او افزود: «در صورت مساعد بودن شرایط، روس‌اتم قصد دارد شمار کارکنان خود در این پروژه را تا پاییز به ۱۰۰ نفر افزایش دهد، اما بازگشت تعداد کارکنان به سطح پیش از جنگ تنها پس از دستیابی آمریکا و جمهوری اسلامی به توافق نهایی برای پایان دادن به درگیری‌ها امکان‌پذیر خواهد بود.»

مدیرعامل روس‌اتم همچنین گفت عملیات ساخت ساختمان‌های اصلی و جانبی واحدهای ۲ و ۳ نیروگاه اتمی بوشهر ادامه دارد و هم‌زمان، کارهای مقدماتی مربوط به تاسیسات هیدروتکنیکی نیز در حال انجام است.

ربکا گرانت، تحلیلگر امنیت ملی آمریکا، به فاکس‌نیوز گفت فشار بر تهران در پی محاصره بنادر جنوبی ایران از سوی آمریکا، تاکنون به موثرترین ابزار دیپلماتیک در جریان این درگیری تبدیل شده است.

گرانت گفت: «نیروی دریایی و دیگر بخش‌های نیروهای مشترک نظامی آمریکا کنترل آن منطقه را در دست دارند.»

او افزود: «محاصره‌ای که دوباره برقرار شده، فشار زیادی بر جمهوری اسلامی وارد کرده و این موضوع را می‌توان در فهرست خواسته‌های افراطی و غیرقابل‌قبول تهران مشاهده کرد.»

گرانت تاکید کرد: «نیروی دریایی آمریکا می‌تواند این محاصره را تا هر زمان که لازم باشد ادامه دهد.»

او گفت: «دو ناو هواپیمابر، ناو آبی‌ـ‌خاکی باکسر، انواع هواپیماها و سامانه‌های هوایی مستقر در پایگاه‌های زمینی، همان فشاری است که تفاوت را ایجاد خواهد کرد.»

این تحلیلگر امنیت ملی آمریکا افزود: «باید برای گزینه‌های نظامی آماده باشیم، اما آنچه هفته‌های گذشته نشان داده این است که جمهوری اسلامی نمی‌تواند فشار ناشی از ناتوانی در فروش نفت را تحمل کند.»

گرانت همچنین گفت: «پایانه اصلی در جزیره خارک، که حدود ۹۰ درصد نفت ایران از آنجا بارگیری می‌شود، اکنون عملا از فعالیت خارج شده است.»

ادامه محدودیت کشتی‌رانی در تنگه هرمز و ابهام درباره مذاکرات جمهوری اسلامی و عمان، قیمت جهانی نفت را افزایش داده است. به گزارش رویترز، تهران بازگشایی کامل این آبراه را به پذیرش شروط دیگری از سوی آمریکا مشروط کرده است.

در پی ادامه تردد محدود کشتی‌ها، بهای نفت خام برنت ۰.۹ درصد افزایش یافت و به ۸۴ دلار و ۳۲ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام آمریکا نیز با رشد ۰.۷ درصدی، بشکه‌ای ۷۸ دلار و ۷۴ سنت معامله شد.

حکومت ایران یکشنبه اعلام کرد توافق با عمان برای تعیین مسیرهای تازه کشتی‌رانی در تنگه هرمز به مراحل پایانی رسیده است. با این حال، مقام‌های جمهوری اسلامی تاکید کردند تردد عادی از این آبراه زمانی از سر گرفته خواهد شد که واشینگتن دیگر شروط تهران را نیز بپذیرد.

رویترز نوشت افزایش دوباره قیمت سوخت، توجه بازارها را به گزارش تورم ماه ژوئیه آمریکا معطوف کرده است. رشد بیش از انتظار قیمت‌ها می‌تواند بانک مرکزی آمریکا را به بررسی افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر وادار کند؛ هرچند بازار معاملات آتی احتمال چنین تصمیمی را از ۶۷ درصد در هفته گذشته به حدود ۴۴ درصد کاهش داده است.

با وجود نگرانی‌ها درباره تنگه هرمز، بازارهای سهام آسیا تحت تاثیر گزارش ضعیف اشتغال آمریکا و کاهش احتمال افزایش نرخ بهره، اندکی رشد کردند. شاخص نیکی ژاپن ۰.۶ درصد، بازار سهام کره جنوبی ۰.۵ درصد و شاخص ام‌اس‌سی‌آی سهام آسیا و اقیانوسیه به‌جز ژاپن ۰.۳ درصد افزایش یافت.

تحولات تنگه هرمز همچنان یکی از عوامل اصلی بی‌ثباتی در بازارهای انرژی است. تداوم محدودیت در این مسیر حیاتی می‌تواند با افزایش هزینه سوخت و حمل‌ونقل، فشارهای تورمی را در اقتصادهای بزرگ تشدید کند و بر تصمیم‌های بانک‌های مرکزی و جهت حرکت بازارهای جهانی اثر بگذارد.