پارلمان دانمارک توافق با ترامپ درباره گرینلند را تصویب کرد
نشست بررسی تصویب توافقنامه امنیتی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره گرینلند در پارلمان دانمارک در شهر کپنهاگ، ۲۸ آبان ۱۴۰۵
پارلمان دانمارک پنجشنبه ۲۸ آبان بهاتفاق آرا توافقنامه امنیتی با آمریکا درباره گرینلند را تصویب کرد. کپنهاگ امیدوار است با این اقدام به بنبست بر سر آینده این جزیره قطبی، که روابط دو سوی اقیانوس اطلس را متزلزل کرده است، پایان دهد.
آمریکا، دانمارک و گرینلند در ماه سپتامبر این توافقنامه را امضا کردند. پیش از آن دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها تهدید کرده بود کنترل این قلمرو خودگردان دانمارک را که سرشار از منابع معدنی است و ۵۷ هزار نفر جمعیت دارد، به دست خواهد گرفت.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، گفت: «این توافقنامه مشارکت دفاعی آمریکا، دانمارک و گرینلند را از نو میسازد و امنیت ملی ایالات متحده و متحدان ما در ناتو را تقویت میکند.»
این توافق اجرایی زمانی لازمالاجرا خواهد شد که وزارت امور خارجه دانمارک از طریق یادداشتی دیپلماتیک به آمریکا اطلاع دهد که مراحل قانونی تکمیل شده است. این توافق نیازی به تایید مجلس سنای آمریکا ندارد.
توافقنامه یادشده نقش نظامی آمریکا در گرینلند را گسترش میدهد و از جمله اجازه استقرار سامانه دفاع موشکی «گنبد طلایی» را فراهم میکند. در عین حال، این توافق حاکمیت دانمارک بر این جزیره و حق تعیین سرنوشت مردم گرینلند را بار دیگر به رسمیت میشناسد.
یپه بروس، وزیر دفاع دانمارک، به رویترز گفت طرفهای امضاکننده اکنون کار روی قانون جدیدی برای گرینلند را آغاز خواهند کرد که بر اساس آن، سرمایهگذاران خارجی از منظر ملاحظات امنیتی بررسی میشوند. آنها همچنین برنامهریزی برای احداث دو پایگاه نظامی جدید آمریکا را، مطابق آنچه در توافقنامه پیشبینی شده است، آغاز خواهند کرد.
او گفت: «انتظار دارم آمریکا نیز اکنون درباره اهداف و ترتیبات مربوط به این دو منطقه، جزییات مشخصتری ارائه کند.»
خودداری ترامپ از رد احتمال توسل به زور نظامی یا فشار اقتصادی برای تصاحب این جزیره، در ماه ژانویه بحرانی دیپلماتیک در درون ناتو ایجاد کرد و به ماهها مذاکرات فشرده انجامید.
دوران دشوار برای مردم گرینلند
ناجا ناتانیلسن، نماینده گرینلند در پارلمان دانمارک، گفت فشارهای ترامپ باعث شده است مردم گرینلند نسبت به دولت آمریکا بیاعتماد شوند.
ناتانیلسن به رویترز گفت: «دو سال گذشته برای مردم گرینلند واقعا دشوار بوده است. این وضعیت به تمام جنبههای زندگی ما نفوذ کرده است.»
او ابراز امیدواری کرد که این توافق پس از اظهارات آزاردهندهای که در درون ائتلاف غرب مطرح شده بود، راه را برای گفتوگو باز کند.
پارلمان گرینلند در ماه جاری این توافق را تصویب کرد. قانونگذاران دانمارکی نیز با ابراز آسودگی خاطر، ابراز امیدواری کردند که این توافق به عادی شدن اوضاع در گرینلند کمک کند.
میکل ودبی راسموسن، استاد علوم سیاسی دانشگاه کپنهاگ، گفت این توافق به احتمال زیاد بیش از آنکه پایان یک روند باشد، آغاز آن است.
او گفت: «آمریکا با در اختیار داشتن این معاهده خواهد توانست خواستار نفوذ بیشتر در تصمیمهایی شود که پیامدهایی امنیتی دارند و همچنین در بخشی از فعالیتهای استخراج منابع راهبردی نقش بیشتری مطالبه کند.»
کارشناسان دیگر میگویند توافق جدید از نظر دسترسی نظامی آمریکا به گرینلند، امکانات چندان بیشتری فراهم نمیکند. شمالیترین پایگاه نظامی آمریکا هماکنون نیز در گرینلند قرار دارد؛ جزیرهای که در کوتاهترین مسیر میان اروپا و آمریکای شمالی واقع شده است.
ترامپ ماه گذشته اعلام کرد قرار است «عملیات گسترده اکتشاف نفت، گاز و مواد معدنی» در گرینلند آغاز شود؛ اظهاراتی جنجالبرانگیز درباره قلمرویی که حفاریهای جدید برای استخراج نفت خام را ممنوع کرده است.
دانمارک تاکید کرده است که هرگونه استخراج منابع باید مطابق قوانین محلی انجام شود.
اعضای گروه مسلح کتائب حزبالله عراق روی یک خودرو در جرفالصخر، استان بابل، ۲۶ آبان ۱۴۰۵.
رویترز بهنقل از سه مقام ارشد امنیتی گزارش داد دولت عراق و کتائب حزبالله، گروه شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی، برای جلوگیری از رویارویی به توافق رسیدند. بر اساس این توافق، قرار است نیروهای دولتی وارد پایگاه اصلی این گروه در جرفالصخر شوند.
این خبرگزاری پنجشنبه ۲۸ آبان نوشت سیاستمداران ارشد شیعه میانجی این توافق بودند و انتظار میرود نیروهای دولتی جمعه ۲۹ آبان وارد جرفالصخر شوند.
سعد معن، رییس مرکز اطلاعرسانی امنیتی عراق، نیز به رویترز گفت نیروهای کتائب حزبالله به مناطق دیگری منتقل خواهند شد.
این توافق پس از آن حاصل شد که علی الزیدی، نخستوزیر عراق، نیروهای امنیتی را برای مقابله با کتائب حزبالله آماده کرد. مقامهای عراقی این گروه را به اداره شبکه قاچاق نفت دولتی به ارزش صدها میلیون دلار متهم کردهاند. کتائب حزبالله این اتهام را رد کرده است.
منابع سیاسی شیعه در عراق به رویترز گفتند اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، شامگاه دوشنبه ۲۵ آبان برای کمک به کاهش تنش با کتائب حزبالله، قدرتمندترین متحد شبهنظامی تهران در عراق، وارد بغداد شد.
سخنگوی کتائب حزبالله گفت ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل این گروه، برای جلوگیری از تشدید تنش با قاآنی، هادی العامری، رهبر سازمان بدر، و دیگر چهرههای بانفوذ دیدار کرد. سازمان بدر نیز از گروههای مسلح بانفوذ همسو با جمهوری اسلامی در عراق است.
شرکتکنندگان در این گفتوگوها در بیانیهای که پنجشنبه منتشر شد، نتیجه مذاکرات را مثبت توصیف کردند.
زیدی شش ماه پس از رسیدن به قدرت، با تصمیم به مقابله مستقیم با شبهنظامیان شیعه مورد حمایت تهران، پرمخاطرهترین اقدام دوران نخستوزیری خود را آغاز کرد.
ایراناینترنشنال ۲۶ آبان بهنقل از رویترز گزارش داد او به فرماندهان نظامی و امنیتی دستور داده بود نیروهای بیشتری در اطراف جرفالصخر، در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب بغداد، مستقر کنند و مقدمات ورود به شهر را فراهم آورند.
پرونده قاچاق نفت در جرفالصخر، که جرفالنصر نیز نامیده میشود، پیش از توافق اخیر به برکناری مقامهای ارشد عراقی انجامیده بود.
نخستوزیر عراق ۲۴ آبان پس از بررسی یافتههای کمیته تحقیق، ۹ مقام امنیتی و نفتی، از جمله فرمانده پلیس بابل، فرمانده حشد شعبی در این استان و مدیر شرکت خطوط لوله نفت را برکنار کرد.
صباح النعمان، سخنگوی نظامی عراق، گفته بود کمیته تحقیق وجود پالایشگاههای غیرمجاز و تخلفات مرتبط با قاچاق نفت را تایید کرده است. نخستوزیر نیز دستور داده بود متهمان به دستگاه قضایی معرفی شوند.
مقاومت در برابر خلع سلاح
کتائب حزبالله و دیگر شبهنظامیان همسو با تهران در برابر درخواستهای زیدی و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای خلع سلاح مقاومت کردهاند. منتقدان میگویند جایگاه نیمهرسمی این گروهها در عراق به فعالیت بدون پاسخگویی کمک میکند. این گروهها میگویند هدفشان تامین امنیت عراق است.
بهگزارش رویترز، کتائب حزبالله و دیگر شبهنظامیان از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در اسفند ۱۴۰۴، در حمایت از تهران به نیروهای آمریکایی حمله کردهاند.
کتائب حزبالله هزاران نیروی جنگدیده دارد و چند گردان از حشد شعبی را تشکیل میدهد. حشد شعبی در سال ۱۳۹۳ برای مقابله با داعش شکل گرفت و سپس بهعنوان نیروی امنیتی رسمی به رسمیت شناخته شد.
کتائب حزبالله در این ساختار رسما زیر فرمان نخستوزیر عراق قرار دارد، اما اغلب خارج از سلسلهمراتب فرماندهی عمل میکند و درخواستهای دولت برای توقف حمله به نیروهای آمریکایی را نادیده گرفته است.
این گروه پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۱۳۸۲ تاسیس شد و از اعضای بانفوذ «مقاومت اسلامی عراق»، ائتلاف گروههای مسلح شیعه مورد حمایت تهران، است. رویترز نوشت کتائب حزبالله، مانند دیگر گروههای مسلح شیعه، مستقیما به سپاه پاسداران گزارش میدهد.
ابومهدی المهندس، شهروند عراقیـایرانی، تا زمان کشتهشدن در حمله پهپادی آمریکا در دی ۱۳۹۸ رهبری این گروه را بر عهده داشت. قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه، نیز در همان حمله در فرودگاه بینالمللی بغداد کشته شد.
نمای هوایی از پل آسیبدیده کریمه در تنگه کرچ، ۲۶ آبان ۱۴۰۵
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در واکنش به حملات اوکراین به پل کریمه، تهدید به تلافی سخت کرد و گفت مسکو دیگر آتشبس در حوزه انرژی و دریای سیاه را نمیپذیرد. او در عین حال بر آمادگی روسیه برای ادامه مذاکرات صلح با اوکراین و آمریکا تاکید کرد.
پوتین پنجشنبه ۲۸ آبان در نشست خبری خود، پس از نشست مشترک با دونالد ترامپ و شی جینپینگ، روسای جمهوری آمریکا و چین، گفت موضوع آتشبس در حوزه انرژی و دریای سیاه را با اعضای شورای امنیت روسیه بررسی کرده بود، اما پس از حملات به پل کریمه تصمیم گرفت دیگر درباره چنین توافقی مذاکره نکند.
رییسجمهوری روسیه گفت مدتهاست از پل کریمه برای انتقال تجهیزات نظامی، مهمات و فرآوردههای نفتی استفاده نمیشود و این پل اکنون تنها برای تردد غیرنظامی به کار میرود.
پوتین همچنین آسیب به بخش جادهای پل را جدی توصیف کرد، اما گفت مسیر ریلی بازگشایی شده یا در حال بازگشایی است و خسارتهای واردشده ترمیم خواهد شد.
او درباره دور جدید مذاکرات با آمریکا و اوکراین نیز گفت: «ما آماده ادامه این گفتوگو هستیم، اما هنوز زمانی تعیین نکردهایم.»
تصویر ماهوارهای از پل کریمه
حملات پیاپی اوکراین به پل کریمه
بهگزارش رویترز، اوکراین پنجشنبه ۲۸ آبان برای سومین بار در یک هفته پل ارتباطی روسیه با شبهجزیره کریمه را هدف قرار داد. این حمله باعث توقف حرکت قطارها روی پل شد.
وزارت حملونقل روسیه اعلام کرد در حمله اخیر کسی آسیب ندیده و کارشناسان در حال بررسی میزان خسارتاند.
سرگئی آکسیونوف، فرماندار منصوب روسیه در کریمه، نیز گفت تردد ریلی از سر گرفته خواهد شد.
حملات پیشین در ۲۵ و ۲۶ آبان انجام شدند. در حمله دوم، پهپادها و موشکهای اوکراینی بخش مرکزی مسیر جادهای پل را تخریب کردند و دهانه اصلی آن به دریا فرو ریخت. تصاویر و ویدیوهای راستیآزماییشده از سوی رویترز این تخریب را تایید میکنند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، گفت حمله ۲۶ آبان به پل کریمه در پاسخ به حملات روسیه به زیرساختهای اوکراین انجام شد.
بهگفته او، این عملیات طی چند هفته با هماهنگی سرویس امنیتی و ستاد کل ارتش اوکراین طراحی شده بود.
نمای هوایی از دود و انفجارهای احتمالی در پل کریمه
پل ۱۹ کیلومتری کریمه که پوتین در سال ۲۰۱۸ افتتاح کرد، روسیه را به شبهجزیرهای متصل میکند که مسکو در سال ۲۰۱۴ به خاک خود ضمیمه کرد.
این پل علاوه بر اهمیت نمادین، یکی از مسیرهای مهم تدارکاتی روسیه است و آسیب به آن میتواند انتقال تجهیزات و کالا به کریمه و مناطق تحت اشغال روسیه در جنوب اوکراین را دشوار کند.
حملات اخیر همزمان با نشست پوتین، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، انجام شدند؛ نشستی که مسکو آن را فرصتی برای نمایش نقش روسیه در نظم جهانی چندجانبه نوظهور معرفی کرده است.
روسیه در اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این جنگ به خونینترین رویارویی نظامی اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
دیوان بینالمللی دادگستری حکم داد کشتار هزاران مسلمان روهینگیا و خشونت جنسی گسترده نیروهای امنیتی میانمار در سال ۲۰۱۷، مصداق نسلکشی سازمانیافته از سوی حکومت این کشور بوده است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۸ آبان گزارش داد قضات دیوان بینالمللی دادگستری در لاهه، حکومت میانمار را مسئول نسلکشی اقلیت مسلمان روهینگیا در شمال ایالت راخین شناختند.
یوجی ایواساوا، رییس دیوان، هنگام قرائت رای اعلام کرد نیروهای امنیتی میانمار هزاران غیرنظامی روهینگیا را کشتند، مرتکب خشونت جنسی گسترده و خشونت شدید علیه کودکان شدند و روهینگیاهایی را که در حال فرار بودند، هدف حمله قرار دادند.
قضات همچنین اعلام کردند ارتش میانمار در جریان عملیات نظامی سال ۲۰۱۷، مردان و پسران روهینگیا را بهصورت دستهجمعی اعدام کرد، به زنان روهینگیا تجاوز کرد و صدها روستا را به آتش کشید یا ویران کرد.
بر اساس رای دیوان، ارتش میانمار همچنین بهطور فعال به انتشار تبلیغات نفرتپراکنانه علیه روهینگیاها پرداخت.
یوجی ایواساوا، رییس دیوان بینالمللی دادگستری، هنگام اعلام رای پرونده میانمار در لاهه
بیبیسی جهانی نوشت ارتش میانمار در عملیات سال ۲۰۱۷، با تبلیغات نفرتپراکنانه سازمانیافته، روهینگیاها را «کمتر از انسان» و «تهدیدی خشونتآمیز» معرفی کرد و به ایجاد فضایی مساعد برای نابودی این اقلیت دامن زد.
دیوان اعلام کرد حدود ۸۱۵ هزار روهینگیا در شمال ایالت راخین هدف اقدامات میانمار قرار گرفتند و این جمعیت را از نظر کنوانسیون منع نسلکشی، «قابل توجه» دانست.
هیات ۱۵ نفره قضات اعلام کرد تنها نتیجهگیری معقول از اقدامات میانمار، وجود قصد نابودی بخش قابل توجهی از جمعیت روهینگیا در شمال ایالت راخین است؛ موضوعی که معیار حقوقی اثبات نسلکشی را محقق میکند.
به گفته رییس دیوان، حکومت میانمار با محدود کردن ازدواج و تعداد فرزندان روهینگیاها به دو کودک، در پی کاهش زاد و ولد این اقلیت بود.
دیوان این محدودیتها را اقداماتی قهری دانست و اعلام کرد خشونت جنسی در عملیات نظامی نیز با هدف آسیب رساندن به توانایی و تمایل روهینگیاها برای فرزندآوری اعمال شده بود.
دیوان همچنین اعلام کرد میانمار موظف است خسارتهای واردشده به روهینگیاها را جبران کند و جزییات غرامت در مرحله بعد تعیین خواهد شد.
بر اساس این رای، میانمار باید امکان بازگشت امن و آبرومندانه آوارگان روهینگیا به محل سکونت خود و پیوستن دوباره اعضای خانوادههای آنان را فراهم کند.
این رای قطعی است و امکان تجدیدنظرخواهی درباره آن وجود ندارد.
پناهجویان روهینگیا در حال تماشای اعلام رای دیوان لاهه در اردوگاهی در بنگلادش
شکایت گامبیا از میانمار به اتهام نسلکشی روهینگیا
این رای مربوط به پروندهای است که گامبیا هفت سال پیش، با حمایت سازمان همکاری اسلامی، متشکل از ۵۷ کشور عضو، علیه میانمار در دیوان بینالمللی دادگستری مطرح کرد و این کشور را به نسلکشی اقلیت مسلمان روهینگیا متهم ساخت.
گامبیا در شکایت خود استدلال کرده بود میانمار بهدلیل عملیات نظامی سال ۲۰۱۷ که دستکم ۷۳۰ هزار مسلمان روهینگیا را وادار به فرار از این کشور عمدتا بودایی کرد، مسئول نسلکشی است.
بازماندگان این عملیات از کشتار، تجاوز جنسی گسترده و آتش زدن روستاها خبر دادهاند.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل نیز پیشتر نتیجه گرفته بود این عملیات شامل «اقدامات نسلکشی» بوده است.
جلسات علنی رسیدگی به ماهیت پرونده نسلکشی روهینگیا در دیوان بینالمللی دادگستری، دی ۱۴۰۴ آغاز شد.
این دیوان تیر ۱۴۰۱ اعتراضهای حقوقی میانمار را رد کرد، صلاحیت خود را برای رسیدگی به پرونده بر اساس کنوانسیون منع نسلکشی تایید کرد و شکایت گامبیا را قابل رسیدگی دانست.
دیوان بینالمللی دادگستری بهمن ۱۳۹۸ به میانمار دستور داده بود اقدامات فوری برای حفاظت از روهینگیاهای باقیمانده در این کشور انجام دهد. گامبیا نیز آبان همان سال، شکایت خود را علیه میانمار به اتهام نسلکشی روهینگیا ثبت کرده بود.
سازمان پزشکان بدون مرز نیز در گزارشی در آذر ۱۳۹۶، بر اساس بررسیهای انجامشده در اردوگاههای پناهجویان روهینگیا در بنگلادش، اعلام کرد طبق برآوردهای محافظهکارانه، دستکم شش هزار و ۷۰۰ روهینگیا، از جمله ۷۳۰ کودک زیر پنج سال، در فاصله سوم شهریور تا دوم مهر همان سال کشته شدند.
کودکان پناهجوی روهینگیا در اردوگاهی در کاکسبازار بنگلادش
ادامه آوارگی روهینگیاها و موانع بازگشت به میانمار
بر اساس آمار سازمان ملل، بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار روهینگیا در کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا آوارهاند که حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از آنان در اردوگاههای پناهجویان کاکسبازار بنگلادش به سر میبرند.
دولت میانمار در مرداد سال جاری اعلام کرد ۳۰۸ هزار و ۷۹۷ نفر از ساکنان اردوگاههای بنگلادش را بهعنوان ساکنان پیشین ایالت راخین شناسایی کرده است، اما بازگشت آنان تنها پس از بهبود شرایط امنیتی این ایالت آغاز خواهد شد.
به گفته سازمانهای امدادرسان، به دلیل ادامه درگیریها در راخین، شرایط بازگشت امن پناهجویان هنوز فراهم نیست. برخی پناهجویان روهینگیا نیز گفتهاند بدون برخورداری از حقوق کامل، کرامت انسانی و تابعیت، حاضر به بازگشت نیستند.
رویترز گزارش داده است نیروهای گروه شورشی ارتش آراکان در اردیبهشت ۱۴۰۳ بخشهای گستردهای از مناطق مسکونی روهینگیاها در بوتیدائونگ را به آتش کشیدند.
ارتش آراکان این اتهام را رد کرده است.
درگیری میان ارتش میانمار و گروه شورشی ارتش آراکان از آبان ۱۴۰۲ در ایالت راخین از سر گرفته شد و شمار بیشتری از روهینگیاها را به فرار به بنگلادش وادار کرد.
دولت میانمار سالهاست روهینگیاها را مهاجران غیرقانونی از بنگلادش میداند و با وجود سکونت چندین نسل از آنان در این کشور، از اعطای تابعیت به آنها خودداری کرده است.
اهمیت حقوقی رای دیوان بینالمللی دادگستری
این نخستین بار است که دیوان بینالمللی دادگستری یک کشور را مسئول نسلکشی شناخته است. به گزارش رویترز، این چهارمین بار از زمان هولوکاست است که یک دادگاه بینالمللی وقوع نسلکشی را از نظر حقوقی احراز میکند.
این رای میتواند بر پروندههای دیگر، از جمله شکایت آفریقای جنوبی علیه اسرائیل به اتهام نسلکشی در غزه، تاثیر بگذارد.
پناهجویان روهینگیا در حال تماشای اعلام رای دیوان بینالمللی دادگستری
میانمار و اسرائیل هر دو اتهام نسلکشی را رد کردهاند و میگویند نیروهایشان در واکنش به حملات گروههای مسلح، اقدامات نظامی مشروع انجام دادهاند.
اثبات نسلکشی در دادگاههای بینالمللی دشوار است، زیرا باید قصد مشخص نابودی کامل یا جزیی یک گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی احراز شود.
دادگاههای بینالمللی پیش از این تنها در شمار محدودی از پروندهها وقوع نسلکشی را به رسمیت شناخته بودند؛ از جمله نسلکشی رواندا در سال ۱۳۷۳، کشتار سربرنیتسا در بوسنی در سال ۱۳۷۴ و جنایتهای خمرهای سرخ در کامبوج در نیمه دوم دهه ۱۳۵۰.
احکام دیوان بینالمللی دادگستری که به اختلافات میان کشورها و نقض ادعایی معاهدات بینالمللی رسیدگی میکند، قطعی است، اما این دادگاه ابزارهای اجرایی بسیار محدودی برای الزام کشورها به اجرای احکام خود دارد.
دیوان بینالمللی دادگستری با دیوان کیفری بینالمللی تفاوت دارد. دیوان کیفری بینالمللی به اتهامات اشخاص در زمینه جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسلکشی رسیدگی میکند و میتواند حکم زندان صادر کند.
آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان، در از جمهوری اسلامی خواستند اطلاعات مربوط به تاسیسات و مواد هستهای خود را در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی بگذارد و بازرسیها از سر گرفته شود.
این کشورها تاکید کردند که آژانس بدون دسترسی و اطلاعات کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران اطمینان بدهد و خواستار دسترسی کامل آژانس به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی شدند.
فرانسه پنجشنبه ۲۸ آبان به نمایندگی از سه کشور دیگر، این بیانیه مشترک را در نشست شورای حکام آژانس در وین قرائت کرد.
چهار کشور از نقش مستقل و بیطرف آژانس حمایت کردند و خواستار همکاری فوری تهران شدند.
در متن بیانیه، به قطعنامه شورای حکام اشاره شده که ۱۸ شهریور تصویب شد و بر اساس آن، موضوع عدم پایبندی تهران به تعهدات پادمانی به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل گزارش شد.
شورای حکام در همان قطعنامه از جمهوری اسلامی خواست موارد عدم پایبندی را برطرف کند و اطلاعات و دسترسی لازم را برای راستیآزمایی آژانس فراهم آورد.
به گفته چهار کشور، از نشست پیشین شورای حکام آژانس، پیشرفت اندکی در حل اختلافها حاصل شده است.
آنها گفتند آژانس اطلاعاتی درباره وضعیت تاسیسات و مواد هستهای اعلامشده ایران دریافت نکرده و به مراکزی که خواستار بازرسی از آنها شده، دسترسی نداشته است.
در این بیانیه آمده است که از اسفند ۱۴۰۴، تنها فعالیت راستیآزمایی میدانی آژانس در نیروگاه بوشهر انجام شده است.
چهار کشور همچنین نگرانی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره نبود اطلاعات و دسترسی به چهارمین تاسیسات غنیسازی اعلامشده در اصفهان را یادآوری کردند.
بیانیه چهار کشور از ایران خواست به پرسشهای باقیمانده پادمانی پاسخ دهد، کد اصلاحی ۳.۱ را اجرا کند و پروتکل الحاقی را به اجرا بگذارد.
کد اصلاحی ۳.۱ بخشی از ترتیبات پادمانی ایران با آژانس است و جمهوری اسلامی را ملزم میکند اطلاعات طراحی تاسیسات هستهای جدید را از زمان تصمیمگیری برای ساخت یا صدور مجوز آن، هرکدام زودتر باشد، به آژانس ارائه کند و سپس با پیشرفت طرح، اطلاعات تکمیلی هم در اختیار آژانس بگذارد.
در نسخه اولیه این کد، ارائه اطلاعات معمولا تا ۱۸۰ روز پیش از ورود مواد هستهای به تاسیسات به تاخیر میافتاد. نسخه اصلاحشده امکان نظارت زودهنگامتر آژانس بر طرح تاسیسات را فراهم میکند.
چهار کشور همچنین گفتند تعهدات قطعنامههای شورای امنیت درباره تعلیق غنیسازی اورانیوم، بازفرآوری و پروژههای آب سنگین، باید اجرا و راستیآزمایی شوند.
آنها تاکید کردند اجرای توافق پادمان را نمیتوان یکجانبه متوقف کرد و از تهران خواستند اطلاعات و دسترسی لازم را بدون تاخیر فراهم کند.
به گفته این چهار کشور، مانع فنی برای بازگشت بازرسان وجود ندارد و آژانس آماده ازسرگیری فعالیتهای خود است.
در این بیانیه، راهحل پایدار در پرونده هستهای به همکاری تهران با آژانس و بازگشت شفافیت و اعتماد گره خورده است.
چهار کشور تاکید کردند اقدامهای درخواستی مشخص و قابل اجرا هستند و میتوانند زمینه توافقی را فراهم کنند که خطر اشاعه هستهای را بهطور قابل راستیآزمایی کاهش دهد.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از نشست سهجانبه در شنژن چین، بیانیهای مشترک با عنوان «اعلامیه در مسیر صلح» منتشر کردند که در آن بر حفظ ثبات راهبردی و امنیت بینالمللی تاکید شد.
خبرگزاری شینهوآ پنجشنبه ۲۸ آبان متن این بیانیه را منتشر کرد که بر اساس آن، سه کشور قصد دارند تولید و عرضه فرآوردههای نفتی پالایششده را به نفع همه کشورها افزایش دهند.
پکن، واشینگتن و مسکو، بر اهمیت حفظ جریان باثبات انرژی تاکید کردند.
سران سه کشور همچنین تاکید کردند جنگ هستهای برندهای ندارد و هرگز نباید رخ دهد.
آنها اعلام کردند درباره کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای گفتوگو خواهند کرد.
در بخش دیگری از بیانیه، چین، روسیه و آمریکا بهعنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، متعهد شدند این سازمان را برای پاسخگویی موثرتر به چالشهای جهانی و انجام ماموریت اصلی خود در حفظ صلح و امنیت بینالمللی اصلاح کنند.
سه کشور همچنین بر اهمیت اصل رضایت کشورها و احترام به مصونیت مقامهای دولتی تاکید و اعلام کردند دیوان کیفری بینالمللی و نهادهای مشابه نباید از صلاحیت قضایی خود «سوءاستفاده» کنند.
پوتین و ترامپ از چین برای میزبانی این نشست سهجانبه که در بیانیه، «تاریخی» توصیف شده، قدردانی کردند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود اختلافات عمیق چین، روسیه و آمریکا درباره اوکراین، ایران، تجارت و تسلیحات هستهای، دستیابی به توافقهای گسترده میان سه کشور را دشوار میکند.
خبرگزاری تاس گزارش داد این نشست در حاشیه اجلاس اپک در ویلای کیلین برگزار شد و حدود یک ساعت و نیم طول کشید.
سه رهبر پس از پایان دیدار، موضع مشترکی در برابر رسانهها اعلام نکردند.
رویترز نیز گزارش داد ترامپ پس از پایان نشست سهجانبه، شنژن را ترک کرد.
رسانههای دولتی چین گزارش دادند موضوع ایران هم در نشست سهجانبه شنژن مطرح شد.
به گزارش این رسانهها، سران چین، آمریکا و روسیه درباره اوکراین، شبهجزیره کره و جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای نیز گفتوگو کردند.
ترامپ پیش از برگزاری نشست سهجانبه گفته بود آمریکا و چین درباره ضرورت تداوم جریان نفت از تنگه هرمز و جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای، منافع مشترکی دارند.
مقامهای کاخ سفید پیش از برخاستن هواپیمای ایرفورس وان از شنژن، تلفنهای همراه خبرنگاران همسفر ترامپ را بهطور موقت از آنها گرفتند.
یکی از خبرنگاران پیش از پرواز گفت این اقدام «به دلایل امنیتی» انجام شده است.
نیویورکپست گزارش داد این اقدام کمسابقه، گمانهزنیها را درباره احتمال دیدار ترامپ با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، در مسیر بازگشت به واشینگتن، دوباره مطرح کرده است.
ترامپ پیشتر چند بار از احتمال دیدار با کیم در سفر آسیایی خود سخن گفته بود.