شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، جمعه ۲۶ تیر پکن را پیشگام نظم نوین جهانی هوش مصنوعی معرفی کرد و از مهمترین کنفرانس فناوری چین برای ترویج فناوری متنباز و به چالش کشیدن نفوذ آمریکا بر قواعد حاکم بر این بخشِ بهسرعت در حال تحول استفاده کرد.
شی در سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه کنفرانس جهانی هوش مصنوعی در شانگهای، از کشورهای جهان خواست «فرصت تاریخی» هوش مصنوعی متنباز را مغتنم بشمارند.
او همچنین نسبت به شکلگیری «بیعدالتیهای تاریخی جدید» ناشی از دسترسی نابرابر به این فناوری هشدار داد و متعهد شد به کشورهای در حال توسعه برای ایجاد توانمندیهای هوش مصنوعی کمک کند.
بهنوشته رویترز سخنان روز جمعه شی روشنترین اظهار نظر درباره بلندپروازی چین برای شکل دادن به حکمرانی جهانی هوش مصنوعی محسوب میشود. او مدلهای متنباز چین را نوعی کالای عمومی جهانی معرفی کرد و در مقطعی تعیینکننده از رقابت برای رهبری فناوری، پکن را بهعنوان جایگزینی برای واشینگتن در جایگاهی ویژه قرار داد.
شی با مقایسه اهمیت هوش مصنوعی با اختراع موتور بخار و برق، چشماندازی ترسیم کرد که در آن چین فناوری و تخصص هوش مصنوعی را با کشورهای جنوب به اشتراک میگذارد و همزمان رهبری تلاشهای جهانی برای تدوین استانداردهای حاکم بر این فناوری نوظهور را بر عهده میگیرد.
این سخنرانی، ائتلاف هوش مصنوعی چین را رقیبی برای ابتکار بینالمللی «پاکس سیلیکا» به رهبری آمریکا معرفی کرد؛ طرحی که هدف آن ایمنسازی زنجیرههای جهانی تامین هوش مصنوعی و مواد معدنی حیاتی است، هرچند شی بهطور مستقیم از واشینگتن نام نبرد.
رسانههای دولتی چین بهطور فزایندهای راهبرد هوش مصنوعی پکن را پاسخی به آنچه تلاش تحت رهبری آمریکا برای برپایی یک «پرده آهنین هوش مصنوعی» مینامند، معرفی کردهاند.
«یویوان تانتین»، حساب شناختهشدهای در شبکههای اجتماعی که با شبکه دولتی سیسیتیوی (CCTV) ارتباط دارد، در تفسیری که پنجشنبه منتشر شد، گفت چین از طریق «تجمیع توان همه بشریت و همه کشورها برای ایجاد یک زیستبوم هوش مصنوعی متنباز و همهجانبه» در پی ساختن «نظمی دیگر» است.
در شرایطی که مدلهای هوش مصنوعی چینی با متنهای باز، در رقابت با سامانههای اختصاصی شرکتهای آمریکایی مانند اوپنایآی (OpenAI) و آنتروپیک (Anthropic) بهسرعت پیشرفت میکنند، کنفرانس جهانی هوش مصنوعی تغییر چشمانداز این حوزه را برجستهتر میکند.
استارتاپ مونشاتایآی (Moonshot AI) مستقر در پکن، جمعه مدل کیمی کی۳ (Kimi K3) را رونمایی کرد و آن را از نظر تعداد پارامترها بزرگترین مدل هوش مصنوعی باز جهان خواند. این رونمایی یک ماه پس از آن انجام شد که دولت آمریکا بهدلیل نگرانیهای امنیتی، مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی آنتروپیک را بهطور ناگهانی کنار گذاشت.
رویترز اوایل این ماه گزارش داد که پکن در حال بررسی اعمال محدودیت بر دسترسی خارجی به برخی از مدلهای پیشرو هوش مصنوعی چین است؛ موضوعی که تنش فزاینده میان تبلیغ هوش مصنوعی متنباز از سوی این کشور و دستور کار روزبهروز سختگیرانهتر امنیت ملی آن را برجسته میکند.
شی همچنین خواستار آن شد که سامانههای هوش مصنوعی تحت کنترل انسان باقی بمانند و کشورها برای مدیریت خطرات هوش مصنوعی، سازوکارهای هشدار زودهنگام و واکنش اضطراری ایجاد کنند. این روشنترین اظهارات او تاکنون درباره ایمنی هوش مصنوعی بود.
رهبر چین همچنین خواستار اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از سناریوهای خارج شدن هوش مصنوعی از کنترل شد و نسبت به خطرات سامانههای خودمختار هوش مصنوعی که میتوانند از نظارت و کنترل انسانی بگریزند، هشدار داد.
چین در حال قرار گرفتن در موقعیت «رهبری جهان» است
شی گفت چین آموزشهای هوش مصنوعی ارائه خواهد کرد و با کشورهای عضو بریکس، آسهآن، آمریکای لاتین و اتحادیه آفریقا مراکز همکاری در حوزه هوش مصنوعی ایجاد خواهد کرد؛ اقدامی که دیپلماسی هوش مصنوعی چین را با بلوکهای اصلی جنوب، جایی که پکن از پیش نفوذ قابل توجهی در آنها دارد، همسو میکند.
این سخنان یک روز پس از راهاندازی «سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی»، یا WAICO، مطرح شد؛ نهادی که چین آن را ایجاد کرده و ۲۹ کشور به عضویت آن درآمدهاند.
شی این سازمان را «نقطه عطفی در تاریخ توسعه هوش مصنوعی جهان» خواند و گفت این نهاد پاسخی به مطالبات کشورهای جنوب جهانی برای مشارکت بیشتر در حکمرانی هوش مصنوعی است.
تحلیلگران گفتند زمانبندی این سخنرانی، آنچه را میتوانست یک سخنرانی معمول درباره سیاستگذاری باشد، به بیانیهای تبدیل کرد که پیشرفتهای فناوری چین را به یک سکوی رسمی دیپلماتیک پیوند میزند.
بهگفته تحلیلگران، این فشار نهادی بازتاب تلاش گستردهتر چین برای جلوگیری از آن است که در بخشی که بهطور فزایندهای تحت تاثیر شرکتهای آمریکایی، محدودیتهای صادراتی آمریکا و مشارکتهای فناوری به رهبری واشینگتن شکل میگیرد، صرفا پذیرنده قواعد دیگران باشد.
جورج چن، رئیس بخش فعالیتهای دیجیتال در شرکتی مشاورهای، گفت: «پیام شی روشن است: چین نه در فناوری هوش مصنوعی و نه در استانداردهای آن از کسی پیروی نخواهد کرد. در عوض، چین قصد دارد در هر دو زمینه جهان را رهبری کند.»
چشماندازهای رقیب
کنفرانس جهانی هوش مصنوعی، که تا ۲۹ تیر ادامه خواهد داشت، در شرایطی برگزار میشود که واشینگتن و پکن برای نخستین گفتوگوهای دولتی خود درباره هوش مصنوعی در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ آماده میشوند.
این دو قدرت هفته گذشته در نشستی که از سوی سازمان ملل درباره هوش مصنوعی برگزار شده بود، چشماندازهای رقیبی ارائه کردند. مقامهای آمریکایی استدلال کردند که مقررات بیش از حد میتواند نوآوری را محدود کند، در حالی که چین مدلهای کمهزینه و متنباز خود را ابزاری برای کاهش شکاف جهانی در دسترسی به هوش مصنوعی معرفی کرد.
واشینگتن ۳۵ کشور را در حمایت از «بیانیه فرصتهای هوش مصنوعی» گرد هم آورده است، در حالی که ۲۹ کشور به سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی به رهبری چین پیوستهاند.
یک فرد آگاه از موضع آمریکا به رویترز گفت قزاقستان تنها کشوری است که نام آن در فهرست اعضای هر دو ابتکار دیده میشود.
او استدلال کرد که این همپوشانی محدود نشان میدهد بیشتر کشورهایی که با چارچوب واشینگتن همسو هستند، از ابتکار رقیب پکن حمایت نکردهاند.
در کنار شرکتهای فناوری پیشرو چین، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، قاسم ژومارت توکایف، رییسجمهوری قزاقستان، و آنوتین چارنویراکول، نخستوزیر تایلند، نیز از شرکتکنندگان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی هستند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ارزش بازار اپل در پایان معاملات جمعه ۲۶ تیر به ۴.۸۸ تریلیون دلار رسید و سهام این شرکت تقریبا بدون تغییر بسته شد.
در مقابل، ارزش بازار انویدیا پس از افت ۳.۵ درصدی سهامش به حدود ۴.۸۶ تریلیون دلار کاهش یافت.
جابهجایی در فهرست ارزشمندترین شرکتهای جهان نشان میدهد سرمایهگذاران دیگر تنها بر شرکتهایی مانند انویدیا که تاکنون بیشترین بهره را از رونق هوش مصنوعی بردهاند، متمرکز نیستند.
انویدیا نزدیک به یک سال در صدر فهرست قرار داشت و اپل اکنون برای نخستین بار از آوریل ۲۰۲۵ این رتبه را پس گرفته است.
تونی میدوز، مدیر سرمایهگذاری شرکت «مدیریت ثروت بیآرآی»، گفت اپل تا همین اواخر بهدلیل سرمایهگذاری محدود در توسعه مدلهای هوش مصنوعی، از بازیگران عقبمانده این رقابت تلقی میشد، اما اکنون نگاه بازار تغییر کرده است.
به گفته او، اپل از طریق ارائه خدمات، حفظ کاربران در اکوسیستم خود و ارتقای سختافزاری، موقعیت مناسبتری برای درآمدزایی از هوش مصنوعی دارد.
میدوز افزود رشد ارزش سهام اپل بیش از آنکه ناشی از خوشبینی به هوش مصنوعی باشد، بازتاب اعتماد سرمایهگذاران به پایداری سودآوری این شرکت است.
تلاش اپل برای بهبود جایگاه خود
رویترز در همین رابطه نوشت برای اپل که تا همین اواخر از آن بهعنوان یکی از عقبماندگان عرصه هوش مصنوعی یاد میشد، بازیابی این جایگاه نشاندهنده تلاش برای تثبیت موقعیت خود در میان بازیگران اصلی این حوزه است.
این دستاورد همچنین میتواند بر ارزیابی عملکرد تیم کوک در ماههای پایانی دوران مدیرعاملیاش در اپل تاثیر بگذارد.
کوک قرار است در ماه سپتامبر سمت مدیرعاملی را به جان ترنوس، مدیر باسابقه بخش سختافزار اپل، واگذار کند.
اپل ماه گذشته نسخه بازطراحیشده دستیار صوتی «سیری» را پس از مدتها انتظار معرفی کرد.
این شرکت امیدوار است نسخه جدید سیری بتواند فاصله آن با دیگر غولهای فناوری و استارتاپهای فعال در حوزه هوش مصنوعی را کاهش دهد.
برخی تحلیلگران معتقدند انبوه دادههای شخصی ذخیرهشده در آیفونها، بزرگترین مزیت اپل در رقابت هوش مصنوعی است و میتواند پاسخهای سیری را دقیقتر و قابلیتهای آن را گستردهتر کند.
با این حال، استفاده از این ظرفیت با چالش حفظ حریم خصوصی کاربران روبهرو است و اپل باید راهی برای بهرهبرداری از این دادهها بدون خدشهدار کردن اصول حریم خصوصی پیدا کند.
رقابت تنگاتنگ در عرصه هوش مصنوعی
انویدیا در ماه اکتبر نخستین شرکت جهان شد که ارزش بازار آن از پنج تریلیون دلار فراتر رفت.
تحلیلگران معتقدند از دست دادن رتبه نخست لزوما به معنای تغییر پایدار در جایگاه این شرکت نیست، زیرا انویدیا همچنان یکی از اصلیترین بهرهمندان از موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی به شمار میرود.
در مقابل، اپل نیز با چالشهایی مواجه است. این شرکت برای جبران نرخ صعودی هزینهها، قیمت برخی محصولات خود را افزایش داده است؛ اقدامی که ممکن است بر تقاضای مصرفکنندگان اثر منفی بگذارد.
در همین حال، استقبال سرمایهگذاران از هوش مصنوعی به افزایش توجه آنها به صنعت نیمههادی نیز منجر شده است.
از جمله شرکتهای موفق امسال تولیدکنندگان تراشههای حافظه مانند «مایکرون» هستند. ارزش این شرکت در ماه مه از یک تریلیون دلار فراتر رفت، زیرا سرمایهگذاران به اهمیت تراشههای حافظه در زیرساختهای هوش مصنوعی پی بردهاند.
شرکت «اسکی هاینیکس» کرهجنوبی نیز یکی دیگر از شرکتهایی است که توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کرده است.
برنهام در کنفرانس ویژه حزب کارگر گفت برای به دست گرفتن قدرت آماده است و خواهد کوشید به مردم ساکن در «تمام مناطق فراموششده» امید بدهد. او وعده داده است جلو قدرتگیری حزب پوپولیست «اصلاح بریتانیا» را بگیرد.
او در دوران شهرداری منچستر بزرگ و به دلیل پافشاری بر دفاع از منافع این منطقه بهعنوان «پادشاه شمال» شهرت یافت.
برنهام ۵۶ ساله هشدار داد که این آخرین فرصت حزب کارگر برای تغییر سرنوشت خود است. او وعده داد قدرت را از وستمینستر، مرکز سیاست بریتانیا، به مناطق مختلف کشور منتقل کند و تیمی «متحد» را برای ایجاد تغییری که کشور «فریادزنان خواستار آن است» رهبری کند.
او در جمع نمایندگان پارلمان و مقامهای حزب کارگر گفت: «ما متحد هستیم و قدرتی را که از این اتحاد به دست میآید، در خدمت مردم و مناطقی قرار میدهیم که بیش از حد انتظار کشیدهاند تا سیاست دوباره به آنها اجازه امیدواری بدهد.»
برنهام افزود: «و این همان کاری است که انجام خواهیم داد؛ امید را به آنها بازخواهیم گرداند.»
او همچنین از کییر استارمر، فردی که روز دوشنبه جانشینش در مقام نخستوزیری خواهد شد، قدردانی کرد. اعضای حزب اکنون در انتظار معرفی اعضای کابینه و روشنتر شدن رویکرد برنهام به اداره دولت هستند.
برنهام پس از انتخاب بهعنوان رهبر جدید حزب کارگر، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این افتخار زندگی من است که رهبر حزب کارگر باشم. من رهبر همه مناطق و ملتهای این کشور خواهم بود، و این حزب در اولویتهایش و در تصمیمهایی که میگیرد، بیپرده و آشکارا کارگری خواهد بود. با هم، بریتانیا را در مسیری جدید قرار خواهیم داد.»
طرح بزرگ برنهام برای «توازن دوباره قدرت»
برنهام بار دیگر وعده داد اختیارات بیشتری به مناطق واگذار کند و به انتشار گزارشها و حملات تفرقهافکنانه علیه نمایندگان حزب کارگر که با دیدگاههای او موافق نیستند پایان دهد. با این حال، هنوز جزئیات زیادی درباره اولویتهای سیاستگذاری او مشخص نیست.
او گفت هنوز درباره ترکیب تیم اصلی وزیرانش تصمیم نگرفته است، اما اطمینان خواهد داد که کابینه «بازتابدهنده همه بخشهای حزب و همه جوامع» باشد.
برنهام در رقابت رهبری هیچ رقیبی نداشت و سخنرانی پیروزی او نیز جزئیات چندانی فراتر از برنامههایی ارائه نکرد که پس از بازگشتش به پارلمان در ماه گذشته مطرح کرده بود. او با پیروزی در حوزه انتخابیه میکرفیلد به مجلس عوام بازگشت و روند جانشینی استارمر را آغاز کرد.
برنهام در آن سخنرانی بخشی از برنامه داخلی خود را ترسیم کرده و گفته بود میخواهد بزرگترین «توازن دوباره قدرت» به سود مناطق بریتانیا را هدایت کند. او معتقد است این سیاست میتواند نابرابری و خشم جوامع نادیدهگرفتهشدهای را کاهش دهد که شمار فزایندهای از آنها به حزب اصلاح بریتانیا و در برخی موارد به حزب چپگرای سبزها روی آوردهاند.
او روز جمعه گفت حزب کارگر نباید برای مقابله با این دو حزب تلاش کند «از سبزها سبزتر یا از اصلاح بریتانیا اصلاحطلبتر» باشد، بلکه باید «جسورانه، با اعتمادبهنفس و بهطور اصیل خودمان باشیم؛ یعنی حزب کارگر».
وعده مقابله با قدرتگیری حزب نایجل فاراژ
پیام برنهام درباره داشتن برنامهای برای متوقف کردن رشد حزب اصلاح بریتانیا توانست نمایندگان حزب کارگر را با او همراه کند. بسیاری از این نمایندگان نگراناند در انتخابات سراسری آینده، که باید حداکثر تا سال ۲۰۲۹ برگزار شود، کرسیهای خود را به حزب پوپولیست نایجل فاراژ، چهره باسابقه کارزار خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، واگذار کنند. حزب اصلاح بریتانیا ماههاست در صدر نظرسنجیها قرار دارد.
با این حال، پذیرش کمکهای مالی از سوی ثروتمندان از سوی فاراژ در هفتههای اخیر تا حدی به اعتبار او آسیب زده و شاید فرصتی برای برنهام فراهم کرده باشد تا محبوبیت حزب کارگر را احیا کند.
اما او زمان زیادی در اختیار ندارد.
با توجه به اینکه انتخابات سراسری حداکثر سه سال دیگر برگزار خواهد شد، برنهام باید اجرای وعدههایش را که بسیاری از آنها بر برنامهریزی بلندمدت استوارند، هرچه سریعتر آغاز کند.
او وعده داد دولتش از هفته آینده با سرعت عمل خواهد کرد.
برنهام گفت: «دولتی که من رهبری میکنم، از هفته آینده با اعتمادبهنفس این مسیر را مشخص خواهد کرد. به همین دلیل، تغییر امروز مهمترین لحظه تحول در سیاست ما طی ۴۰ سال گذشته است.»
بر اساس اعلام جمعه ۲۶ تیر لندن، این اقدام با تصویب مجلس بریتانیا اجرایی شده و پیامدهای کیفری جدیدی برای حمایت از این نهاد به همراه دارد.
بر اساس این قانون، ابراز حمایت از سپاه پاسداران، از جمله تمجید یا تشویق فعالیتهای آن که از نظر دولت بریتانیا امنیت این کشور را تهدید کند، جرم کیفری محسوب میشود و مرتکبان ممکن است به حداکثر ۱۴ سال زندان محکوم شوند.
همچنین کمک به سپاه پاسداران یا دریافت هرگونه منفعت مادی، از جمله پول، از این نهاد نیز جرم کیفری است و مجازات مشابهی دارد.
تصمیم بریتانیا برای ایجاد چارچوب حقوقی جدید علیه سپاه پاسداران، بیش از آن که ناشی از فشارهای سیاسی باشد، نتیجه افزایش فعالیتهای منتسب به حکومت ایران در خاک این کشور بوده است.
از سوی دیگر، دولت بریتانیا اعلام کرد افرادی که به نمایندگی از سپاه پاسداران اقداماتی مانند خرابکاری انجام دهند، ممکن است بر اساس مفاد «قانون امنیت ملی ۲۰۲۳» تحت پیگرد قرار گیرند؛ جرایمی که مجازات آنها میتواند حبس ابد باشد.
اوایل ماه جاری، دادگاهی در لندن دو شهروند رومانیایی را بهدلیل حمله با چاقو به پوریا زراعتی، روزنامهنگار ایراناینترنشنال، در برابر خانهاش در ویمبلدون در سال ۲۰۲۴، در مجموع به ۲۰ سال زندان محکوم کرد.
قاضی استدلال دادستانی را پذیرفت که این حمله به نمایندگی از حکومت ایران انجام شده بود.
جمهوری اسلامی پیشتر اتهام دست داشتن در حملات یا توطئهها در بریتانیا را رد کرده است.
اکنون و بر اساس اعلام لندن، سپاه پاسداران، جنبش اسلامی یاران حق (IMCR) و سپاه داوطلبان وابسته به سازمان اطلاعات نظامی روسیه (GRU)، نخستین گروههایی هستند که بر اساس اختیارات جدید «قانون امنیت ملی (تهدیدهای دولتی) ۲۰۲۶» به عنوان تهدید علیه امنیت ملی بریتانیا معرفی شدهاند.
دولت بریتانیا این هفته اعلام کرده بود قصد دارد سپاه پاسداران را بر اساس قوانین جدید مقابله با تهدیدهای دولتی، در فهرست ویژه قرار دهد.
مقامهای بریتانیایی بارها گفتهاند در سالهای اخیر چندین طرح منتسب به جمهوری اسلامی را خنثی کردهاند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ۲۲ تیر در بیانیهای اعلام کرد: «این اختیارات جدید، پیگرد قضایی و زندانی کردن هر کسی را که در بریتانیا کارهای کثیف آنها را انجام میدهد، آسانتر خواهد کرد.»
آنجلا ایگل، وزیر امنیت بریتانیا، نیز در بیانیهای کتبی به پارلمان این کشور اعلام کرد دولت فعالیتهای مرتبط با سپاه پاسداران را شناسایی کرده است که از جمله شامل «تهدید جان افراد و ارعاب در خاک بریتانیا» میشود.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که دولت بریتانیا در راستای تحقق وعده نخستوزیر این کشور، روند بررسی قانون امنیت ملی (تهدیدات دولتی) را سرعت بخشید و آن را به تصویب رساند.
شبکه روداو به نقل از عبدالله آذربار، عضو دفتر سیاسی حزب کومله کردستان ایران، گزارش داد حمله موشکی صبح جمعه ۲۶ تیر به یکی از مقرهای این حزب در منطقه زرگویزله در استان سلیمانیه انجام شد.
به گفته آذربار، این حمله حدود ساعت شش صبح با هشت موشک بزرگ سنگرشکن صورت گرفت: «سه موشک به مقر اصابت کرد و موجب تلفات شد و سه موشک دیگر نیز در همان منطقه فرود آمد.»
او افزود حال سه عضو زخمیشده حزب وخیم است.
روداو هویت پیشمرگههای کشتهشده را کسری رحماننژاد، رضا صادقی، سینا صفری، ذکریا فقیه حسنآقا، فرهاد قمری، یاسین کیانپور، احمد محمودی، سروش نصری و سیاوان نیکخواه اعلام کرد.
امجد حسینپناهی، عضو رهبری کومله زحمتکشان کردستان، به ایراناینترنشنال گفت پس از حمله بامدادی، اردوگاههای این حزب در منطقه سورداش نیز حوالی ظهر ۲۶ تیر با دو موشک هدف قرار گرفتند که در پی آن سه نفر زخمی شدند.
دستگاه امنیت اقلیم کردستان نیز اعلام کرد بامداد ۲۶ تیر هفت موشک سه نقطه در استان سلیمانیه را هدف قرار دادند.
بر اساس این بیانیه، چهار موشک به روستای زرگویزله، یک موشک به روستای قسردی و دو موشک نیز به نزدیکی گردی کوپان در منطقه قرهداغ اصابت کردند.
این نهاد افزود بررسی میزان خسارتهای جانی و مالی همچنان ادامه دارد.
واکنشها به حملات سپاه پاسداران به اقلیم کردستان
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت یکی از اردوگاههای این حزب در منطقه زرگویز بامداد ۲۶ تیر هدف «حملات شدید و سنگین موشکی» سپاه پاسداران قرار گرفت که در پی آن ۹ پیشمرگه کشته و شماری دیگر زخمی شدند.
او ضمن محکوم کردن این حمله و تسلیت به خانوادههای کشتهشدگان، خطاب به عاملان آن نوشت: «نخواهید توانست از انتقام مردم و دست عدالت بگریزید و سخت تنبیه خواهید شد.»
مهتدی افزود حزب کومله کردستان ایران «مصممتر از همیشه» به مبارزه برای سرنگونی جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد.
ریاست اقلیم کردستان عراق در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، حملات ۲۶ تیر به مناطق مختلف این اقلیم را بهشدت محکوم کرد و آن را «تشدیدی خطرناک» و «نقض آشکار حاکمیت عراق» خواند.
در این بیانیه آمده است: «هدف قرار دادن اقلیم کردستان و ازسرگیری خشونتها، ثبات عراق را تهدید میکند و مانعی بر سر راه تلاشهای صلح در منطقه ایجاد میکند.»
ریاست شورای وزیران اقلیم کردستان نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «حمله غیرقابل توجیه جمهوری اسلامی ایران به اقلیم کردستان را بهشدت محکوم میکنیم. تداوم این حملات، امنیت کل منطقه را هدف قرار میدهد و از جمهوری اسلامی ایران میخواهیم به این حملات خود پایان دهد، و از دولت فدرال عراق و جامعه جهانی خواستار تعیین مرزی برای این تجاوزات هستیم.»
انهدام هشت پهپاد بر فراز اربیل
در تحولی جداگانه، دستگاه مبارزه با تروریسم اقلیم کردستان اعلام کرد نیروهای ائتلاف بینالمللی بامداد ۲۶ تیر بین ساعت ۴:۱۹ تا ۵:۲۵، هشت پهپاد حامل مواد منفجره را بر فراز اربیل رهگیری و منهدم کردند.
بر اساس این بیانیه، این حمله هیچ تلفات جانی یا خسارت دیگری بر جای نگذاشت.
دستگاه مبارزه با تروریسم اقلیم کردستان در بیانیه خود عامل حمله را معرفی نکرد.
حزب کومله کردستان ایران، یکی از احزاب اپوزیسیون کرد ایرانی مخالف جمهوری اسلامی است که مقرهای آن در اقلیم کردستان عراق طی ماههای گذشته بارها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتهاند.
در یکی از حملات پیشین در ۲۵ فروردین، دو اردوگاه این حزب در استانهای سلیمانیه و اربیل هدف پهپادهای جمهوری اسلامی قرار گرفتند و چند تن از اعضای آن زخمی شدند.
غزال مولان (مولایی)، یکی از پیشمرگههای زخمیشده در حمله پهپادی به کمپ سورداش، بعدتر بر اثر شدت جراحات جان باخت.
سپاه پاسداران در سالهای اخیر، از جمله در پی جنگهای ۴۰ روزه و ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و تحولات ماههای پس از آن، دهها بار مقر احزاب کرد ایرانی و اردوگاههای محل استقرار اعضا و خانوادههای آنان را در اقلیم کردستان عراق با موشک و پهپاد هدف قرار داده است.
در این حملات، علاوه بر مقر احزاب کرد ایرانی مخالف جمهوری اسلامی، مناطق مسکونی، تاسیسات انرژی و در برخی موارد مراکز دیپلماتیک نیز آسیب دیده یا در محدوده حملات قرار گرفتند.
این حملهها به کشته و زخمی شدن شماری از اعضای این احزاب و غیرنظامیان و وارد آمدن خسارت به مراکز هدفگرفتهشده، منجر شده است.
پلیس اعلام کرد وحید عابری، ساکن لیورپول، بر اساس بخش سوم قانون امنیت ملی مصوب سال ۲۰۲۳ به کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی متهم شده است.
به گفته پلیس، کشور خارجی مرتبط با این تحقیقات، ایران است.
عابری چهارشنبه ۲۴ تیر در منطقه بیرمنگام بازداشت و به یکی از ایستگاههای پلیس وستمیدلندز منتقل شد.
ماموران همچنین چند نشانی را در بیرمنگام و لیورپول بازرسی کردند.
این فرد از ۲۴ تیر در بازداشت موقت باقی ماند تا جمعه ۲۶ تیر در دادگاه بدوی وستمینستر حاضر شود.
پلیس: تهدید مستقیمی شناسایی نشده است
هلن فلاناگان، فرمانده پلیس مبارزه با تروریسم لندن، گفت این تحقیقات بازتاب افزایش مداوم پروندههای مرتبط با امنیت ملی است.
او در بیانیهای گفت: «در سالهای اخیر شاهد افزایش چشمگیر و مستمر سرعت فعالیتها در زمینه تحقیقات امنیت ملی بودهایم.»
فلاناگان افزود پلیس برای مختل کردن اقدامات مشکوک مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی خارجی مداخله کرده است، اما به دلیل آغاز روند قضایی از ارائه توضیحات بیشتر درباره اتهامها خودداری کرد.
او همچنین گفت پلیس در ارتباط با این تحقیقات هیچ تهدید مستقیمی علیه عموم مردم، گروهی مشخص یا فردی خاص، شناسایی نکرده است.
طرح این اتهامها با مجوز دادستانی سلطنتی بریتانیا انجام شده است.
افزایش توجه به فعالیتهای منتسب به جمهوری اسلامی
این پرونده در شرایطی مطرح شده است که بریتانیا تلاشهای خود را برای مقابله با آنچه فعالیتهای خصمانه مرتبط با جمهوری اسلامی میخواند، افزایش داده است.
اوایل ماه جاری، دادگاهی در لندن دو شهروند رومانیایی را بهدلیل حمله با چاقو به پوریا زراعتی، روزنامهنگار ایراناینترنشنال، در برابر خانهاش در ویمبلدون در سال ۲۰۲۴، در مجموع به ۲۰ سال زندان محکوم کرد.
قاضی استدلال دادستانی را پذیرفت که این حمله به نمایندگی از حکومت ایران انجام شده بود.
جمهوری اسلامی پیشتر اتهام دست داشتن در حملات یا توطئهها در بریتانیا را رد کرده است.
دولت بریتانیا این هفته اعلام کرد قصد دارد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر اساس قوانین جدید مقابله با تهدیدهای دولتی، در فهرست ویژه قرار دهد.
در صورت تصویب این تصمیم در پارلمان، حمایت یا کمک به سپاه پاسداران در چارچوب قانونی جدید میتواند تا ۱۴ سال زندان در پی داشته باشد.
دولت بریتانیا تاکید کرده است این اقدام با ممنوع اعلام کردن سپاه پاسداران بر اساس قوانین مبارزه با تروریسم متفاوت است و برای مقابله با فعالیتهای مورد حمایت دولتهای خارجی، از جمله جاسوسی، مداخله، خرابکاری و حملات فیزیکی، در نظر گرفته شده است.
مقامهای بریتانیایی بارها گفتهاند در سالهای اخیر چندین طرح منتسب به جمهوری اسلامی را خنثی کردهاند.
جمهوری اسلامی پیشتر ادعاهای بریتانیا درباره هدایت فعالیتهای خصمانه در خاک این کشور را رد کرده است.
