سفیر آمریکا در سازمان ملل: در صورت تهدید تنگه هرمز به زیرساختهای نظامی ایران حمله میکنیم
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، اعلام کرد در صورت تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، آمریکا به هدف قرار دادن زیرساختهای نظامی ایران ادامه خواهد داد.
والتز یکشنبه هفتم تیر در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت: «اگر جمهوری اسلامی حتی برای لحظهای تصور کند رییسجمهور ترامپ در برابر حمله به کشتیرانی بینالمللی یا پایگاههای آمریکا واکنشی نشان نخواهد داد، سخت در اشتباه است.»
او افزود آمریکا در صورت لزوم، به اقدام نظامی برای نابودی زیرساختهایی که بهمنظور «کنترل غیرقانونی یک آبراه بینالمللی» استفاده میشوند، ادامه خواهد داد.
سفیر آمریکا در سازمان ملل به ادامه مذاکرات فنی میان واشینگتن و تهران اشاره کرد و گفت ترامپ همیشه به دیپلماسی فرصت خواهد داد، اما «صبر او ابدی نیست».
والتز تاکید کرد «فکر نکنید ترامپ هیچ گزینهای را از روی میز برخواهد داشت» و افزود هدف این است که جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
در سوی دیگر، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، پس از حملات بامداد یکشنبه جمهوری اسلامی به بحرین و کویت، در شبکه ایکس نوشت از اقدام سپاه پاسداران در «برخورد کوبنده» با آمریکا حمایت میکند.
او اضافه کرد: «تنگه هرمز به وضعیت قبل برنخواهد گشت و دیگران چارهای جز تمکین به دستورات ایران در تنگه ندارند.»
در روزهای اخیر، تنشها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
سنتکام، ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، پیشتر اعلام کرد جنگندههای آمریکایی بامداد یکشنبه در واکنش به حمله پهپادی جمهوری اسلامی به نفتکش «امتی کیکو»، به ۱۰ هدف نظامی در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن حمله کردند.
مواضع مقامهای جمهوری اسلامی درباره تحولات تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هفتم تیر در نشست خبری مشترک با همتای عراقی خود اعلام کرد بر اساس یادداشت تفاهم، تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز و پس از رفع موانع از سوی جمهوری اسلامی، تحت «مدیریت» تهران به وضعیت پیش از جنگ باز خواهد گشت.
محمدرضا محسنی ثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به تنشهای اخیر گفت برخی کشورها تلاش کردند مسیرهای جدیدی برای تردد کشتیها در تنگه هرمز و سواحل عمان ایجاد کنند، اما این تحرکات با واکنش جمهوری اسلامی روبهرو شد.
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، نیز گفت کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز با هدف حفظ و تقویت قدرت منطقهای در دستور کار قرار گرفته است.
روحالله رحیمپور، تحلیلگر سیاسی، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی با استفاده از اهرم تنگه هرمز میکوشد موقعیت خود را در مذاکرات با آمریکا تقویت کند.
او افزود تهران با این برآورد که واشینگتن همچنان به حفظ توافق تمایل دارد، خطر گسترش تنشها به جنگی فراگیر را پایین میداند.
تنگه هرمز که پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان بود، اکنون به یکی از کانونهای اصلی تنشها در منطقه تبدیل شده است.
کمتر از دو هفته پس از امضای یادداشت تفاهم تهران و واشینگتن، حملات متقابل در خلیج فارس و ادامه درگیریها در لبنان، آینده این تفاهم را با ابهام جدی روبهرو کرده است.
این در حالی است که هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس و تهدید روند دیپلماتیک متهم کردهاند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در یادداشتی نوشت جمهوری اسلامی در دوران «گذار به نظم جدید» جهانی، راهی جز دستیابی به بمب اتمی ندارد تا گزینه نظامی علیه حکومت از روی میز برداشته شود.
بر اساس این یادداشت که یکشنبه هفتم تیر با عنوان «چارهای جز ساخت بمب اتم نیست» منتشر شد، جمهوری اسلامی برای رسیدن به «آرامش مورد نیاز» باید به «بازدارندگی هستهای» دست یابد تا اطمینان حاصل کند سایر اختلافات از طریق مذاکره قابلحل است.
این رسانه وابسته به سپاه تاکید کرد تنها در چنین شرایطی، مذاکره از «موضع درست» امکانپذیر خواهد بود.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها اعلام کردهاند تهران بهدلیل «فتوای» علی خامنهای قصد ساخت بمب اتمی ندارد و برنامه هستهای حکومت ایران «صلحآمیز» است.
با این حال، در سالهای اخیر مواضع مقامها، چهرههای نزدیک به حکومت و برخی رسانههای رسمی درباره توانایی جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هستهای، احتمال تغییر «دکترین هستهای» و ضرورت حرکت به سوی ساخت بمب اتم روندی افزایشی داشته است.
در سوی دیگر، کشورهای غربی، از جمله آمریکا، همواره جمهوری اسلامی را به تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای متهم کردهاند؛ اتهامی که مقامهای حکومت ایران آن را رد میکنند.
فارس در بخش دیگری از یادداشت خود، بازدارندگی هستهای را راهی برای ایجاد «توازن قوا» با آمریکا و اسرائیل توصیف کرد و نوشت این راهبرد اگرچه مانع وقوع جنگ نمیشود، اما میتواند دامنه درگیریها را «قابل کنترل» نگه دارد.
این رسانه حکومتی افزود بازدارندگی هستهای اسرائیل در درگیریهای اخیر، از جمله در جنگ ۱۲ روزه، مانع از گسترش مناقشه تا مرحله «نابودی» این کشور شده است.
ساعاتی پس از انتشار این یادداشت که در آن بهصراحت از ضرورت پیشبرد برنامه تسلیحات هستهای سخن گفته شده، فارس کوشید از زیر بار مسئولیت آن شانه خالی کند و اعلام کرد این مطلب موضع رسمی این رسانه حکومتی نیست، زیرا در بخش «فارس تعاملی» منتشر شده است.
اظهارنظرها درباره ساخت سلاح هستهای
حمزه صفوی، فرزند یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی، خردادماه در یک برنامه اینترنتی اذعان کرد حکومت ایران در چهار دهه گذشته همواره «سودای ساخت بمب اتم» داشته است.
به گفته او، اسناد آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تورقوزآباد و پروژه آماد نشان میدهند جمهوری اسلامی در مسیر تحقق این هدف گام برداشته است.
صفوی افزود تاسیسات هستهای فردو و نطنز از سوی حکومت اعلام نشدند، بلکه «لو رفتند».
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، فروردینماه در مصاحبه با الجزیره، درباره احتمال تغییر «فتوای هستهای» علی خامنهای پس از مرگ او و در دوران رهبری مجتبی خامنهای اعلام کرد این فتوا به صادرکننده آن بستگی دارد و باید منتظر اعلام نظر مشخص رهبر جدید حکومت ماند.
محمدجواد لاریجانی، مدیر پژوهشگاه دانشهای بنیادی، نیز آبان ۱۴۰۴ گفت جمهوری اسلامی «کمتر از دو هفته» تا دستیابی به بمب اتم فاصله دارد، اما به دلیل «فتوای» خامنهای قصد ساخت آن را ندارد.
علی شمخانی، مشاور وقت خامنهای و عضو شورای دفاع که ۹ اسفند ۱۴۰۴ در حمله آمریکا و اسرائیل کشته شد، مهرماه همان سال دستیابی به بمب اتمی را عامل بازدارندگی دانسته و گفته بود اگر بار دیگر مسئولیت وزارت دفاع را بر عهده بگیرد، به دنبال ساخت سلاح هستهای خواهد رفت.
پیش از آن نیز ۷۰ نماینده مجلس در شهریور ۱۴۰۳ خواستار تغییر «فتوای» خامنهای و ساخت و نگهداری بمب اتمی برای ایجاد «بازدارندگی» شده بودند.
کمال خرازی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی که در جنگ ۴۰ روزه کشته شد، اردیبهشت ۱۴۰۳ گفته بود در صورت تهدید موجودیت جمهوری اسلامی، تهران ناچار به تغییر «دکترین هستهای» خود خواهد شد.
او همچنین اعلام کرده بود جمهوری اسلامی از «ظرفیت تولید بمب هستهای» برخوردار است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دوم تیرماه اعلام کرد بازرسی از تاسیسات هستهای ایران انجام خواهد شد و «هرچه این روند زودتر آغاز شود، بهتر است».
او گفت تعیین محل نگهداری ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی اولویت اصلی آژانس است.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که آمریکا و جمهوری اسلامی ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند؛ توافقی که ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان رسید.
بر اساس این یادداشت تفاهم، دورهای ۶۰ روزه برای گفتوگوهای تخصصی درباره موضوعاتی از جمله ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی و چگونگی رفع تحریمها در نظر گرفته شده است.
۲۰ خرداد، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تصویب قطعنامهای از جمهوری اسلامی خواست فورا با آژانس همکاری کند، اجازه بازرسی از همه تاسیسات هستهای را بدهد و آمار دقیق مواد هستهای، از جمله بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی را اعلام کند.
گروسی مهر ۱۴۰۴ هشدار داده بود میزان ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
پس از حملات موشکی و پهپادی سپاه پاسداران به کویت و بحرین، موجی از محکومیتهای منطقهای شکل گرفت. کشورهای عرب، اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس این حملات را نقض حاکمیت دو کشور، تهدیدی برای امنیت منطقه و مغایر با حقوق بینالملل توصیف کردند.
در پی حملات تازه موشکی و پهپادی سپاه پاسداران به کویت و بحرین، کشورهای عرب و سازمانهای منطقهای با انتشار بیانیههایی این حملات را محکوم کردند و خواستار جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه شدند.
وزارت امور خارجه عربستان سعودی با محکوم کردن حملات جمهوری اسلامی به کویت و بحرین، این اقدامات را نقض آشکار حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد دانست و اعلام کرد که این حملات تلاشهای منطقهای و بینالمللی برای بازگرداندن امنیت و ثبات به منطقه را تضعیف میکند. ریاض همچنین حمایت کامل خود را از اقدامات کویت و بحرین برای حفظ حاکمیت و امنیتشان اعلام کرد و حملات به امنیت و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را نیز محکوم کرد.
وزارت امور خارجه اردن نیز در بیانیهای حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به بحرین و کویت را نقض آشکار حاکمیت این دو کشور خواند و اعلام کرد این حملات امنیت، ثبات و تمامیت ارضی آنها را تهدید میکند و با قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل در تضاد است.
وزارت امور خارجه مصر با محکوم کردن این حملات، آنها را اقدامی تنشزا توصیف کرد که تلاشها برای کاهش تنش و آرامسازی اوضاع در منطقه را تضعیف میکند. قاهره ضمن اعلام همبستگی کامل با کویت و بحرین، از حق این دو کشور برای اتخاذ اقدامات لازم جهت حفظ امنیت و ثبات خود حمایت کرد و بر ضرورت حل اختلافات از طریق گفتوگو و راهحلهای مسالمتآمیز تاکید کرد.
وزارت امور خارجه قطر نیز حملات مکرر جمهوری اسلامی به بحرین و کویت را نقض آشکار حاکمیت این دو کشور و تخطی صریح از حقوق بینالملل دانست. دوحه خواستار خودداری از کشاندن منطقه به پیامدهای حملات «بیدلیل»، ادامه مسیر گفتوگو و دیپلماسی، کاهش تنش و بهرهگیری از دستاوردهای یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی شد.
سلطنت عمان نیز حمله نظامی بامداد یکشنبه به خاک کویت را محکوم کرد و ضمن اعلام همبستگی کامل با این کشور، بار دیگر هرگونه اقدامی را که امنیت و ثبات منطقه را تهدید کند، مردود دانست. مسقط همچنین خواستار خویشتنداری، اولویت دادن به دیپلماسی و تلاش برای مهار تنشها شد.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی نیز با انتشار بیانیهای، حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به بحرین و کویت را به شدت محکوم کرد.
در سطح منطقهای، احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب، ادامه حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کویت و بحرین را محکوم و این حملات را «خیانتکارانه» توصیف کرد.
جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس نیز با صدور بیانیهای، حملات جمهوری اسلامی به کویت و بحرین را محکوم کرد و بر همبستگی کشورهای عضو شورا با دو کشور تاکید کرد.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، نیز این حملات را محکوم و آنها را اقدامی تنشزا، نقض آشکار حاکمیت کشورها و تهدیدی مستقیم علیه امنیت و ثبات منطقه دانست. او گفت این حملات تلاشهای منطقهای و بینالمللی برای توقف جنگ و مهار تنشها را تضعیف میکند و از حامیان یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی و همچنین جامعه جهانی خواست برای پایان دادن به این حملات اقدام فوری انجام دهند.
این موج از محکومیتها پس از آن شکل گرفت که سپاه پاسداران بامداد یکشنبه اعلام کرد در واکنش به حملات آمریکا، با موشک و پهپاد پایگاههای نظامی آمریکا در کویت و بحرین را هدف قرار داده است. پیش از آن نیز در پی حملات جمهوری اسلامی به چند کشتی در تنگه هرمز، آمریکا مناطقی از جنوب ایران را هدف گرفته بود. مقامهای کویت و بحرین حملات جمهوری اسلامی را محکوم کردهاند و بحرین نیز خواستار برگزاری نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی این موضوع شده است.
رویترز گزارش داد که کمتر از دو هفته پس از امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن، حملات متقابل دو طرف در خلیج فارس، حمله ایران به پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت، حملات تازه آمریکا به ایران و ادامه درگیریها در لبنان، آتشبس شکننده را با بحرانی جدی روبهرو کرده است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی و ایالات متحده بامداد یکشنبه بار دیگر حملات متقابل خود را در خلیج فارس از سر گرفتند و هر یک، دیگری را به نقض توافق موقت آتشبسی متهم کردند که کمتر از دو هفته پیش برای پایان دادن به جنگ چهارماهه میان دو کشور امضا شده بود.
به گزارش رویترز، این دور از تنشها اندکی پس از آن آغاز شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشدار داد واشینگتن ممکن است «کاری را که با موفقیت آغاز کرده، به صورت نظامی به پایان برساند.» او همچنین تهدید کرد اگر چنین شود، «جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.»
اندکی پس از این اظهارات، سپاه پاسداران اعلام کرد با موشک و پهپاد، مواضع نظامی آمریکا در کویت و بحرین را هدف قرار داده است. ارتش کویت نیز اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور با حملات موشکی و پهپادی مقابله کردهاند و وزارت کشور بحرین از به صدا درآمدن آژیرهای خطر خبر داد. سپاه این حملات را پاسخی به حملات اخیر آمریکا «علیه ایران» دانست و اعلام کرد واشینگتن با این اقدامات، آتشبس را نقض کرده است. سپاه همچنین هشدار داد این حملات «به توقف کامل روندهای دیپلماتیک» منجر خواهد شد و فرماندهی نیروی دریایی آن تهدید کرد پایگاههای آمریکا در منطقه «در روزهای آینده جهنم را تجربه خواهند کرد.»
یک مقام آمریکایی نیز ضمن تایید حملات به تاسیسات نظامی آمریکا به رویترز گفت تاکنون هیچ گزارشی از کشته یا زخمی شدن نیروهای آمریکایی یا وارد آمدن خسارت عمده به پایگاههای این کشور در خاورمیانه دریافت نشده است، هرچند وضعیت همچنان در حال تغییر است. چند ساعت بعد، آژیرهای خطر برای دومین بار در بحرین به صدا درآمد. مقامهای بحرینی اعلام کردند حمله حکومت ایران به یک ساختمان مسکونی در استان محرق خسارت وارد کرده اما تلفات جانی نداشته است. بحرین همچنین از شورای امنیت سازمان ملل خواست نشست اضطراری برای بررسی این حملات برگزار کند. ارتش کویت نیز اعلام کرد دو موشک بالستیک را رهگیری کرده و این حملات خسارت یا تلفاتی بر جای نگذاشته است.
در همین حال، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد در پاسخ به حمله پهپادی جمهوری اسلامی به یک نفتکش با پرچم پاناما، بار دیگر اهداف نظامی ایران را هدف قرار داده است. به گفته سنتکام، این حملات علیه زیرساختهای نظارتی نظامی، سامانههای ارتباطی، سایتهای پدافند هوایی، تاسیسات نگهداری پهپاد و قابلیتهای مینگذاری جمهوری اسلامی انجام شده است. این فرماندهی اعلام کرد به [حکومت] ایران فرصت داده شده بود به آتشبس پایبند بماند، اما تهران این فرصت را از دست داد. در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرد حملات آمریکا به سیریک «سلطه ایران بر تنگه هرمز» را از بین نخواهد برد و هشدار داد حملات جمهوری اسلامی، مسیر عبور مورد نظر خود را به سایر کشتیها یادآوری خواهد کرد.
رویترز نوشت حمله روز شنبه به یک نفتکش در تنگه هرمز، در ادامه حمله روز پنجشنبه به یک کشتی باری، تازهترین حلقه از زنجیره تنشهایی است که پس از امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا شدت گرفته است. به نوشته این خبرگزاری، جمهوری اسلامی در تلاش است کنترل بیشتری بر تنگه هرمز اعمال کند؛ آبراهی که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد و بهتازگی پس از ماهها اختلال، روند بازگشایی آن آغاز شده بود. در همین حال، صدها کشتی که از آغاز جنگ در خلیج فارس متوقف شده بودند، طی دو هفته اخیر عبور از تنگه را از سر گرفتهاند و همین موضوع باعث کاهش قیمت جهانی نفت به نزدیکی سطح پیش از جنگ شده است.
این خبرگزاری افزود اختلاف اصلی تهران و واشینگتن اکنون بر سر نحوه مدیریت عبور کشتیها از تنگه هرمز است. آمریکا در حال ترویج مسیر جنوبی در امتداد سواحل عمان است، در حالی که جمهوری اسلامی میخواهد کشتیها از مسیر شمالی و از آبهای تحت کنترل ایران عبور کنند؛ مسیری که به نوشته رویترز، تهران در نهایت قصد دارد برای استفاده از آن از کشتیها عوارض دریافت کند.
رویترز همچنین به ادامه درگیریها در لبنان پرداخت و نوشت ارتش اسرائیل اعلام کرده است چند عضو حزبالله را که به آرپیجی مجهز بودند، در جنوب لبنان کشته و یک سکوی پرتاب راکت را در منطقه نبطیه منهدم کرده است. حزبالله تاکنون واکنشی به این حملات نشان نداده است. جمهوری اسلامی، آمریکا را به نقض تعهدات خود در قبال حفظ آتشبس در لبنان متهم میکند؛ در حالی که اسرائیل، که طرف توافق تهران و واشینگتن نیست، در هفتههای اخیر چندین بار با میانجیگری آمریکا با لبنان بر سر آتشبس توافق کرده است. با این حال، اسرائیل اعلام کرده تا زمانی که ملاحظات امنیتیاش برطرف نشود، از مناطق تصرفشده در جنوب لبنان عقبنشینی نخواهد کرد و حزبالله نیز تاکید کرده است تا زمان حضور نیروهای اسرائیلی در خاک لبنان، سلاح خود را زمین نخواهد گذاشت.
رویترز در پایان نتیجه میگیرد که کمتر از دو هفته پس از امضای تفاهمنامه میان تهران و واشینگتن، حملات متقابل در خلیج فارس، تشدید تنش بر سر تنگه هرمز و ادامه درگیریها در لبنان، این توافق را با بحرانی جدی روبهرو کرده و هر دو طرف، دیگری را مسئول نقض آتشبس و شکست روند دیپلماتیک میدانند.
واینت در تحلیلی نوشت پیوستن سومالی به ۱۵ معاهده دریایی میتواند یکی از مسیرهای انتقال تسلیحات جمهوری اسلامی به حوثیهای یمن را محدود کند، اما ضعف دولت مرکزی و نفوذ گروههای مسلح مانع از آن است که اسرائیل این تحول را یک موفقیت راهبردی بداند.
وبسایت واینت در تحلیلی نوشت اقدام دولت سومالی در امضای ۱۵ معاهده بینالمللی دریایی، بزرگترین اصلاح حقوقی این کشور در حوزه آبهای سرزمینی از زمان استقلال در سال ۱۹۶۰ است؛ اقدامی که به گفته نویسنده، مستقیماً با یکی از مسیرهای انتقال تسلیحات جمهوری اسلامی به حوثیهای یمن ارتباط دارد.
بر اساس این تحلیل که توسط امین ایوب نوشته شده، جمهوری اسلامی پس از تشدید عملیات رهگیری ناوگانهای آمریکا، بریتانیا و متحدانشان در مسیر اصلی انتقال سلاح از بندرعباس به بندر «صلیف» در یمن، شبکه انتقال تسلیحات خود را تغییر داده و از مسیرهای جایگزین استفاده کرده است. به نوشته واینت، یکی از مهمترین این مسیرها از آبهای سومالی عبور میکند؛ کشوری که با طولانیترین خط ساحلی آفریقا و ضعف حاکمیت دولت مرکزی، به گذرگاهی مناسب برای قاچاق تسلیحات تبدیل شده است.
نویسنده با استناد به عملیاتهای رهگیری آمریکا میگوید شناورهای حامل قطعات موشکهای بالستیک و موشکهای کروز ایران بارها در نزدیکی سواحل سومالی توقیف شدهاند. همچنین به گفته او، اظهارات خدمه یکی از شناورهای توقیفشده نشان داده است که سپاه پاسداران انتقال تسلیحات به حوثیها را از طریق سه مسیر دریایی انجام میدهد؛ مسیر مستقیم بندرعباس به یمن، مسیر عبوری از سواحل سومالی و مسیر دیگری که محمولهها را در پوشش بارهای تجاری به جیبوتی منتقل میکند.
در این مقاله همچنین آمده است که بخشی از این تسلیحات هرگز به یمن نمیرسند و در داخل سومالی باقی میمانند. به نوشته واینت، پژوهشگران مستقل صدها قبضه سلاح با شماره سریالهای مرتبط با محمولههای ایرانی را در سومالی شناسایی کردهاند و بخشی از این تجهیزات به گروه الشباب، شاخه القاعده در شرق آفریقا، رسیده است. نویسنده نتیجه میگیرد که شبکه انتقال تسلیحات جمهوری اسلامی نهتنها حوثیها، بلکه گروههای جهادی فعال در منطقه را نیز تغذیه میکند.
واینت در ادامه اهمیت معاهدات تازه سومالی را بررسی کرده و مینویسد مهمترین بخش این بسته، پیوستن موگادیشو به «کنوانسیون ۲۰۰۵ مقابله با اقدامات غیرقانونی علیه ایمنی کشتیرانی دریایی» است؛ معاهدهای که مبنای حقوقی لازم برای توقیف، بازرسی و پیگرد شناورهای مظنون به قاچاق سلاح یا حمایت از تروریسم را فراهم میکند. نویسنده معتقد است با این اقدام، دولت سومالی برای نخستین بار میتواند به طور رسمی از همکاری ناوگانهای خارجی بهره بگیرد و کشتیهای جنگی آمریکا و بریتانیا نیز در چارچوبی حقوقی روشنتر در آبهای این کشور فعالیت کنند.
به باور نویسنده، این تحول میتواند برای اسرائیل نیز اهمیت عملی داشته باشد، زیرا هر محموله تسلیحاتی که پیش از رسیدن به حوثیها در سواحل سومالی توقیف شود، به معنای کاهش تعداد موشکهایی است که سامانههای دفاع موشکی اسرائیل ناچار به رهگیری آنها خواهند بود. او مینویسد مقابله با حوثیها تنها به رهگیری موشکها در آسمان اسرائیل محدود نیست، بلکه نبرد اصلی در مسیرهای دریایی انتقال سلاح جریان دارد.
با این حال، مقاله تاکید میکند که اسرائیل نباید این توافق را بیش از حد بزرگ جلوه دهد. نویسنده استدلال میکند دولت سومالی هنوز کنترل موثری بر بخش بزرگی از سواحل خود ندارد و مناطقی از این نوار ساحلی همچنان در اختیار گروه الشباب، شبهنظامیان قبیلهای و جنگسالاران محلی است. به نوشته او، تصویب یک معاهده بینالمللی بهتنهایی باعث استقرار گشتهای دریایی، تغییر رفتار شبکههای قاچاق یا قطع همکاری گروههای محلی با قاچاقچیان سلاح نخواهد شد.
ایوب با اشاره به تجربه ۶۵ سال حکومتداری در سومالی مینویسد این کشور بارها تعهدات بینالمللی پذیرفته، اما نتوانسته ظرفیت اجرایی لازم برای اجرای آنها را ایجاد کند. او همچنین معتقد است ساختار سیاسی و اجتماعی سومالی که تحت تأثیر مناسبات قبیلهای و جریانهای اسلامگرا قرار دارد، الزاماً با اولویتهای امنیتی اسرائیل همسو نیست و از این رو، تلآویو نباید صرف امضای این معاهدات را به منزله یک تغییر راهبردی تلقی کند.
نویسنده در پایان نتیجه میگیرد که معاهدات جدید ابزارهای حقوقی مهمی در اختیار ناوگانهای غربی قرار میدهد و میتواند فشار بر شبکه انتقال تسلیحات جمهوری اسلامی به حوثیها را افزایش دهد، اما موفقیت این اقدام به اجرای عملی آن بستگی دارد. به نوشته واینت، تنها در صورتی که ناوگانهای خارجی از اختیارات جدید استفاده کنند، دولت آمریکا این فرصت را به یک سیاست عملی تبدیل کند و دولت سومالی بتواند کنترل واقعی بر آبهای خود اعمال کند، این تحول میتواند به کاهش توان شبکه انتقال تسلیحات ایران منجر شود. تا آن زمان، به باور نویسنده، این اقدام تنها یک گام رو به جلو است و نه یک پیروزی نهایی.
روزنامه شرق در گزارشی نوشت علی معماری، رییس اداره محیط زیست بهبهان، از جان باختن تقی چنگلوایی از داوطلبان مردمی، حین خاموش کردن آتشسوزی منطقه شکار ممنوع بدیل خبر داد و گفت این فرد بر اثر سوختگی شدید جان خود را از دست داد.
او همچنین آتشسوزی این منطقه را «عمدی» دانست.
معماری اضافه کرد آتشسوزی که از شامگاه جمعه پنجم تیر در شمال بهبهان آغاز شده، همچنان ادامه دارد.
او گفت: چنگلوایی، از اهالی روستای اسدآباد، هنگام مشارکت در عملیات اطفای حریق بر اثر تغییر جهت باد در میان آتش گرفتار شد و به دلیل سوختگی شدید در بیمارستان جان باخت.
معماری با بیان اینکه هنوز وسعت منطقه دچار حریق برآورد نشده، گفت خط آتش حدود ۹ کیلومتر است، اما به دلیل پراکندگی کانونهای آتش، تعیین مساحت منطقه سوخته به بررسیهای بیشتر نیاز دارد.