یک مقام آگاه در دولت کانادا به ایراناینترنشنال گفت که مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال ایران و فرمانده پیشین سپاه، تنها چند ساعت پس از ورود به کانادا، از این کشور بازگردانده شد.
به گفته این منبع آگاه، تاج و دو همراهش حدود ساعت ۱۰ شب سهشنبه، هشتم اردیبهشت، کانادا را ترک کردند. هرچند هیات جمهوری اسلامی اجازه ورود به این کشور را دریافت کرده بود، اما پس از ورود، از سوی مقامهای کانادایی مورد بازجویی قرار گرفت و در نهایت بازگردانده شد.
تاج و دو نفر همراه او برای شرکت در اجلاس فیفا به کانادا سفر کرده بودند.
اخراج آنها پس از انتشار گزارش اختصاصی ایراناینترنشنال صورت گرفت؛ گزارشی که فاش کرد برای تاج «مجوز اقامت موقت» یا تیآرپی صادر شده بود. این نوع ویزا برای افرادی صادر میشود که در شرایط عادی اجازه ورود به کانادا را ندارند اما با ویزای تیآرپی در واقع مجوزی ویژه و موقت دریافت میکنند ممنوعیت ورودشان بهطور موقت لغو میشود.
این گزارش بهسرعت واکنشهای سیاسی در اتاوا را برانگیخت.
دادسرای امنیت تهران برای امیر رئیسیان و میلاد پناهیپور، دو وکیل دادگستری، پرونده قضایی تشکیل داده است. اتهام ذکر شده در این پرونده اطلاعرسانی درباره وضعیت احسان حسینیپور، معترض ۱۹ ساله در خطر اعدام، عنوان شده است.
سایت «امتداد» چهارشنبه ۹ اردیبهشت نوشت که این دو وکیل پس از احضار و تفهیم اتهام، بهطور موقت با تودیع قرار کفالت آزاد شدند.
به نوشته این رسانه، رئیسیان هفتم اردیبهشت، به شعبه سوم دادسرای امنیت احضار و تفهیم اتهام شد. یک روز پیش از او نیز میلاد پناهیپور در همین شعبه حاضر شده بود.
تشکیل پرونده قضایی برای این دو وکیل پس از آن صورت گرفت که آنها در بهمنماه سال گذشته، با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی از «ممانعت شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب از ورود وکیل انتخابی به پرونده احسان حسینیپور» خبر داده بودند.
پناهیپور که قصد داشت بهعنوان وکیل انتخابی در این پرونده وارد شود، این اقدام را فراقانونی خوانده و به آن اعتراض کرده بود. رئیسیان نیز این موضوع را بازنشر کرده بود.
اسقفنشین مانیس در آلمان اعلام کرد که پیتر کولگراف، اسقف کاتولیک، کفالت سیاسی نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر زندانی در ایران را بر عهده گرفته و خواستار آزادی فوری او شده است.
این اقدام در چارچوب برنامه حمایتهای بینالمللی از زندانیان سیاسی انجام شده و هدف آن جلب توجه افکار عمومی به وضعیت بازداشتشدگان در ایران است.
کولگراف در سال ۱۴۰۱ نیز کفالت سیاسی دو معترض زندانی در ایران را بر عهده داشت؛ آرین فرزامنیا، یکی از متهمان پرونده عجمیان، و رضا نوروزی، معترضی که همراه خانوادهاش در میدان انقلاب در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی شعار داده بود، را بر عهده گرفته بود.
امارات متحده عربی در اقدامی غافلگیرکننده اعلام کرد که از سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اوپک کناره خواهد گرفت. اقدامی که بهگفته کارشناسان میتواند بازارهای جهانی را برای همیشه تغییر دهد و تاثیری بلندمدت بر اقتصاد کشورهای نفتی از جمله ایران بگذارد.
امارات در حالی از اوپک خارج میشود که صنعت نفت جهان پس از بستهشدن تنگه هرمز در حال گذراندن یکی از بدترین بحرانهای خود پس از بحرانهای نفتی دهه هفتاد میلادی است که به تغییر دولتها و سیاستهای جهانی انجامید. دورانی که با نام اوپک و محمدرضاشاه پهلوی گره خورده است.
تاسیس اوپک از ونزوئلا تا تهران
گرچه سازمان اوپک رسما در سال ۱۹۶۰ تاسیس شد اما ریشههایش به سالهایی دورتر بازمیگردد. ایده اولیه یک جبهه متحد نفتی حاصل همکاری خوان پابلو پرز آلفونسو وزیر نفت ونزوئلا و عبدالله طریقی، وزیر نفت عربستان سعودی، بود. اما ایران دوران شاه، از همان ابتدا وزنه تعادل این گفتوگوها محسوب میشد.
تا پیش از تاسیس اوپک شرکتهای بزرگ نفتی معروف به هفت خواهران کنترل نفت جهان را در دست داشتند. این مجموعه که از شرکتهای مثل اکسون موبیل، شل و بی پی تشکیل شده بود به اختیار خود قیمتهای جهانی نفت را تعیین میکرد.
تابستان ۱۹۶۰ این شرکتها باز هم قیمت نفت را بهطور یکجانبه کاهش دادند. این اقدام، تیر خلاصی بر پیکر اقتصاد کشورهای صادرکننده بود. در واکنش به این تحقیر اقتصادی، نمایندگان پنج کشور ایران، عراق، عربستان سعودی، کویت و ونزوئلا در بغداد گرد هم آمدند.
نماینده ایران در این اجلاس فواد روحانی حقوقدان و دیپلماتی برجسته بود که بهدلیل تسلط بر مباحث حقوقی، نقشی کلیدی در تدوین اساسنامه سازمان ایفا کرد و بهعنوان نخستین دبیرکل اوپک انتخاب شد.
در سالهای نخست تاسیس اوپک، محمدرضاشاه پهلوی بسیار محتاطانه عمل میکرد. آن دوران در اوج جنگ سرد، ایران در خط مقدم نفوذ شوروی قرار داشت. همچنین شاه بهتازگی تجربه ملیشدن صنعت نفت را از سر گذرانده بود. از سوی دیگر ایران از نظر اقتصادی کشوری بسیاری شکننده بود که میتوانست با اولین طوفان در هم بشکند.
در این سالها نقش ایران در اوپک بر محور «افزایش سهم از سود» متمرکز بود. شاه اصرار داشت که فرمول تقسیم سود برابر که از زمان قرارداد کنسرسیوم حاکم بود، باید به نفع تولیدکننده تغییر کند. در این دوران، ایران بهتدریج تبدیل به رهبر سیاسی اوپک شد. نقشی که در تغییرات بزرگ دهه هفتاد خود را نشان داد.
جنگ یوم کیپور و رهبری ایران
سال ۱۹۷۳ مصر و سوریه با پشتیبانی دیگر کشورهای عربی بهطرزی غافلگیرکننده به اسرائیل حمله کردند. ارتشهای عربی در عمق خاک اسرائیل نفوذ کردند و این کشور را برای نخستینبار در شرایطی خطرناک قرار دادند. پس از پایان جنگ با میانجیگری آمریکا، کشورهای عربی تولید نفت را کاهش دادند و صادرات به حامیان اسرائیل را تحریم کردند.
در چنین فضایی در دسامبر ۱۹۷۳، شاه در کنفرانس اوپک در تهران، رهبری جناح «عقابها» را بر عهده گرفت. خواست این جناح افزایش چهاربرابری قیمت نفت بود. منطق محمدرضاشاه و کشورهای حامی افزایش قیمت ساده بود: «چرا باید کالایی که تمامشدنی است و ماده اولیه هزاران محصول پتروشیمی است، ارزانتر از آب فروخته شود؟»
آنها استدلال میکرد که قیمت نفت باید با هزینه تولید انرژیهای جایگزین مانند انرژی هستهای یا زغالسنگ برابری کند. این حرکت، قیمت نفت را از حدود سه دلار به نزدیک ۱۲ دلار در هر بشکه رساند و اقتصاد جهان را تکان داد.
با اینحال محمدرضاشاه با تحریم اسرائیل همراهی نکرد. در حالی که ملک فیصل، پادشاه عربستان سعودی، از نفت به عنوان سلاحی علیه غرب استفاده میکرد، محمدرضاشاه به تامین نیازهای نفتی کشورهایی که تحت تحریم بودند ادامه داد.
شاه اعتقاد داشت که تحریم نفتی اقدامی احساسی است که به سیستم اقتصاد جهانی آسیب میزند. ایران خود را بخشی از اقتصاد جهان میدانست و میخواست از عواید نفتی برای پیشرفت اقتصادی و تکنولوژیک کشور و تجهیز ارتش سود ببرد.
ایران کشوری پرجمعیت بود که برای صنعتیشدن نیاز به پول نقد داشت، از سوی دیگر عربستان سعودی با ذخایر عظیم نفتی استدلال میکرد با گرانشدن نفت، کشورهای خریدار بهسوی تکنولوژیهای جایگزین میروند و با کمشدن تقاضا در درازمدت نفت عربستان بیارزش خواهد شد.
اقتصاد جهان زیر ضرب
افزایش ناگهانی درآمدهای نفتی ایران که از پنج میلیارد دلار به ۲۰ میلیارد دلار رسید، تبدیل به شمشیری دو لبه شد. با افزایش قیمت نفت اقتصادهای غربی با تورم بیسابقه و رکود مواجه شدند. صفهای طولانی پمپ بنزین در آمریکا و اروپا، تصویر همیشگی آن دوران شد. شاه که زمانی محبوب واشینگتن بود، حالا به عنوان یک «مستبد نفتی» که قصد ویرانی اقتصاد غرب را دارد، در مطبوعات معرفی میشد.
در داخل ایران، ورود بیرویه ارز به بازار باعث شد که بخش کشاورزی و تولیدات داخلی آسیب ببیند. تورم دو رقمی شد و قیمتها ناگهان افزایش یافت. از سوی دیگر زیرساختهای کشور مانند جادهها، شبکهی ریلی و هوایی، بنادر و شبکهی برق توان تحمل این حجم از تولید، واردات و فعالیت اقتصادی را نداشتند.
شاه با اصرار بر قیمت بالای نفت در اوپک گرچه اقتصاد ایران را از ریشه متحول کرد اما ناخواسته بستر بیثباتی اقتصادی را فراهم کرد که بعدها به نارضایتیهای اجتماعی در داخل کشور دامن زد.
از اواسط دهه ۷۰ میلادی، ورق برگشت. کشورهای غربی شروع به فشار بر متحدان خود در منطقه کردند تا قیمتها را کاهش دهند. جرالد فورد و سپس جیمی کارتر، بهوضوح به شاه هشدار دادند که قیمتهای بالای نفت میتواند روابط استراتژیک را مخدوش کند. عربستان سعودی در نقش منجی غرب ظاهر شد. ریاض با افزایش تولید بازار را اشباع کرد تا قیمتها را پایین نگه دارد و قدرت مانور شاه در اوپک محدود شد. شاه در سالهای ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ متوجه شد که قدرت مطلق او در اوپک رو به زوال است، در حالی که بودجه کشور بر اساس نفت گران بسته شده بود.
نقش محمدرضاشاه پهلوی در اوپک، حکایت پادشاهی بود که میخواست با تکیه بر یک منبع طبیعی، کشورش را به قدرت اول منطقه و یکی از پنج قدرت برتر جهان تبدیل کند. او اوپک را از یک تشکل صنفی ساده به بازیگری تعیینکننده در دیپلماسی جهانی تبدیل کرد. اگرچه سیاستهای تهاجمی او در افزایش قیمت نفت، ایران را به اوج قدرت مالی رساند، اما عدم توازن بین درآمدهای نفتی و ساختارهای سیاسی-اجتماعی داخلی، در نهایت به پاشنه آشیل حکومت او تبدیل شد.
پس از نمایش تحسینبرانگیز شب گذشته پاریسنژرمن و بایرنمونیخ در پارکدوپرانس، امشب همه نگاهها به متروپولیتانو در شهر مادرید دوخته شده است.
اتلتیکو مادرید، تیم باسابقه اسپانیا، میزبان آرسنال، صدرنشین کنونی لیگ برتر انگلیس، است.
این دیدار در حالی برگزار میشود که هیچیک از دو تیم تاکنون موفق به فتح این جام نشدهاند و هر دو برای رسیدن به فینال بوداپست، انگیزهای بالایی دارند.
تقابل دو سبک متفاوت در جو ملتهب مادرید
آرسنال در این فصل رکوردی خیرهکننده ثبت کرده است. شاگردان میکل آرتتا تنها تیم بدون شکست مسابقات هستند که در ۱۲ بازی گذشته فقط ۵ گل دریافت کردهاند؛ آماری که یادآور دفاع رسوخناپذیر اتلتیکو در سالهای اوج دیگو سیمئونه است.
اما اتلتیکوی امسال تیمی هجومیتر و در عین حال آسیبپذیرتر شده است؛ آنها در ۱۴ بازی اروپایی خود ۲۶ گل دریافت کردهاند، هرچند حضور جولیان آلوارز با ۹ گل زده، در کنار ستارهای چون آنتوان گریزمان، قدرت تهاجمی آنها را بهشدت افزایش داده است.
دو تیم پیش از این در مرحله گروهی نیز به مصاف هم رفتند که آرسنال با نتیجه سنگین ۴-۰ پیروز شد. گابریل مارتینلی در آستانه بازی امشب هشدار داده است که آن نتیجه متعلق به گذشته است و این مسابقه داستانی کاملا متفاوت خواهد داشت.
کنفرانس خبری؛ سیمئونه در برابر آرتتا
دیگو سیمئونه در کنفرانس خبری پیش از بازی با روحیهای تهاجمی ظاهر شد. او با تاکید بر اتحاد تیمی گفت: «ما با تمام اشتیاق و ایمان خود راهی نیمهنهایی میشویم. ما نقاط قوت و ضعف خود را بهخوبی میشناسیم و به کاری که انجام میدهیم اعتماد کامل داریم. ما آمادهایم تا به دنبال چیزی برویم که سالهاست در تعقیب آن هستیم.»
در مقابل، میکل آرتتا این مسابقه را یک لحظه تاریخی برای باشگاه لندنی توصیف کرد. او گفت: «رسیدن به دو نیمهنهایی متوالی یک لحظه بزرگ است. برای رسیدن به اینجا سخت تلاش کردیم و ما به کیفیت خود باور داریم.»
وضعیت مصدومان و غایبان کلیدی
هر دو مربی با غیبت بازیکنان کلیدی دستوپنجه نرم میکنند. در اردوی اتلتیکو، پابلو باریوس و دیوید هانکو به دلیل مصدومیت غایب هستند، اما احتمال بازگشت آدمولا لوکمن که در مراحل قبلی مهرهای تاثیرگذار بود، وجود دارد.
در سمت مقابل، آرسنال نگران وضعیت کای هاورتز و مارتین زوبیمندی است که با مشکلات عضلانی دستوپنجه نرم میکنند.
اگرچه غیبت میکل مرینو قطعی است، اما بازگشت بوکایو ساکا و مارتین اودگارد میتواند توان هجومی توپچیها را برای شکستن سد دفاعی مادرید تقویت کند.
برنده این جدال در فینال به مصاف برنده نهایی دیدار دو تیم بایرنمونیخ و پاریسنژرمن خواهد رفت.
جولیانو؛ جا پای پدر میگذارد
حضور جولیانو سیمئونه، کوچکترین پسر الچولو، در ترکیب احتمالی اتلتیکو، رنگوبویی عاطفی به این مسابقه بخشیده است.
جولیانو که اکنون در حال تثبیت جایگاه خود در ترکیب است، مسیری طولانی را از آغوش پدر در روز خداحافظی در سال ۲۰۰۴ تا امروز پیموده است.
دیگو سیمئونه که روز گذشته تولد ۵۶ سالگی خود را در تمرینات تیم جشن گرفت، حضور در جمع چهار تیم برتر اروپا را در کنار پسرش، اوج خوشبختی توصیف کرد.
در پی اطلاعرسانی درباره وضعیت پرونده احسان حسینیپور، معترض ۱۹ ساله در خطر اعدام، برای امیر رئیسیان و میلاد پناهیپور، دو وکیل دادگستری، در دادسرای امنیت تهران پرونده قضایی تشکیل شد و آنها پس از احضار و تفهیم اتهام، بهطور موقت با تودیع قرار کفالت آزاد شدند.
سایت «امتداد» چهارشنبه ۹ اردیبهشت خبر داد رئیسیان و پناهیپور، بهدلیل اطلاعرسانی درباره روند رسیدگی به پرونده حسینیپور، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، به شعبه سوم دادسرای امنیت تهران احضار شدند.
بر اساس این گزارش، رئیسیان هفتم اردیبهشت، پس از آنکه در ماههای اخیر درباره پرونده حسینیپور اطلاعرسانی کرده بود، به شعبه سوم دادسرای امنیت احضار و تفهیم اتهام شد. یک روز پیش از او نیز میلاد پناهیپور در همین شعبه حاضر شده بود.
به نوشته «امتداد»، تشکیل پرونده قضایی برای این دو وکیل پس از آن صورت گرفت که آنها در بهمنماه سال گذشته، با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی از «ممانعت شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب از ورود وکیل انتخابی به پرونده احسان حسینیپور» خبر داده بودند.
پناهیپور که قصد ورود به این پرونده را بهعنوان وکیل انتخابی داشت، این اقدام را فراقانونی خوانده و به آن اعتراض کرده بود و رئیسیان نیز این موضوع را بازنشر کرده بود.
احسان حسینیپور، معترض ۱۹ ساله بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه، با اتهامهایی مواجه است که او را در معرض خطر جدی «اعدام و قصاص» قرار داده است.
کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان، سوم اردیبهشت گزارش داد که حکم اعدام حسینیپور و دو معترض بازداشتشده دیگر به نامهای متین محمدی و عرفان امیری، در دیوان عالی کشور تایید و برای اجرا به اجرای احکام ارسال شده است.
محمود بهزادیراد، وکیل رئیسیان، در گفتوگو با «امتداد» اعلام کرد که در شعبه سوم دادسرای امنیت، دو اتهام «نشر اکاذیب» بهدلیل اطلاعرسانی درباره پرونده حسینیپور و «تبلیغ علیه نظام» بهدلیل امضای بیانیه اعتراضی ۴۹ وکیل دادگستری در بهمنماه به موکلش تفهیم شده است.
او تاکید کرد اطلاعات منتشرشده درباره حسینیپور و وضعیت پرونده او «صرفا با هدف اطلاعرسانی و جلوگیری از تضییع حق متهمی» بوده که با مجازات سلب حیات مواجه است و امضای این بیانیه نیز در چارچوب وظایف وکالتی و دفاع از حق دادرسی عادلانه انجام شده و جرم محسوب نمیشود.
بیانیه اعتراضی ۴۹ وکیل دادگستری که در بهمنماه منتشر شد، به نقض حقوق بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از جمله اخذ اعتراف تحت فشار، برخوردهای خشن و ممانعت از ورود وکلا به پروندهها اعتراض کرده و این روند را مغایر قانون اساسی، قانون آیین دادرسی کیفری، اعلامیه جهانی حقوق بشر و اصول دادرسی منصفانه دانسته بود.
مصطفی نیلی، وکیل پناهیپور، نیز در گفتوگو با «امتداد» گفت موکلش نیز بهدلیل اطلاعرسانی درباره پرونده حسینیپور با اتهامهای «نشر اکاذیب» و «تبلیغ علیه نظام» مواجه شده است.
به گفته او، پناهیپور و رئیسیان پس از حضور در شعبه سوم دادسرای امنیت، با قرار کفالت و تا زمان رسیدگی و تعیین تکلیف نهایی پرونده، آزاد شدهاند.
«امتداد» در پایان گزارش خود نوشت این اتهامها در شرایطی به این دو وکیل تفهیم شده که وکلای انتخابی حسینیپور و دو متهم دیگر این پرونده، تا زمان نگارش گزارش، همچنان به پرونده دسترسی پیدا نکرده و موفق به مطالعه آن نشدهاند.
ایراناینترنشنال پیشتر در ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ گزارش داده بود حسینیپور زیر شکنجه به اعتراف اجباری وادار شده و شدت شکنجهها به حدی بوده که تا چند روز توان راه رفتن نداشته است.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی نیز همان زمان از برگزاری نخستین جلسه رسیدگی به پرونده این سه معترض در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری خبر داده بود.
قوه قضاییه اتهامهای این سه نفر را «تحریق مسجد سیدالشهدا در پاکدشت»، «مشارکت در قتل» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی کشور در پی فراخوانهای فضای مجازی» اعلام کرده است.
با این حال، بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این سه جوان اساسا در محل مورد اشاره حضور نداشتهاند و پروندهای علیه آنها ساخته شده است.
