کنارهگیری قالیباف از ریاست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی در اسلامآباد
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، محمدباقر قالیباف، سرپرست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی با نمایندگان ایالات متحده در اسلامآباد، از عضویت در این هیات استعفا داده و کنارهگیری کرده است.
بنا بر این اطلاعات، قالیباف به دلیل تلاش برای گنجاندن موضوع انرژی هستهای به عنوان بخشی از محورهای مذاکره با آمریکا، در داخل ساختار جمهوری اسلامی با توبیخ روبهرو شده و در نهایت مجبور به استعفا شده است.
همزمان گزارشها حاکی است احتمال جایگزینی سعید جلیلی به جای قالیباف در صدر هیات مذاکرهکننده مطرح شده است.
در همین حال، بر اساس این اطلاعات، عباس عراقچی نیز در حال تلاش است با کنار رفتن قالیباف، مسئولیت پرونده مذاکره با آمریکا را بر عهده بگیرد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، اختلافات شدید میان تیم نزدیک به دولت مسعود پزشکیان و افراد وابسته به دفتر مجتبی خامنهای، مانع اصلی سفر هیات جمهوری اسلامی به اسلامآباد برای برگزاری دور جدید مذاکرات با آمریکا بوده است.
منابع آگاه پنجشنبه سوم اردیبهشت به ایراناینترنشنال گفتند در حالی که هیات مذاکرهکننده حکومت ایران آماده عزیمت به اسلامآباد بود، پیامی از سوی حلقه نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای مبنی بر «ممنوعیت پرداختن به پرونده هستهای» به آنها ابلاغ شد.
به گفته این منابع، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به این دستور، حضور در اسلامآباد را «اساسا بیفایده» خوانده و تاکید کرده است این سیاست در عمل به معنای «حکم مرگ» مذاکرات است.
بر پایه این گزارش، عراقچی همچنین نسبت به پیامدهای اتخاذ چنین رویکردی هشدار داده است.
منابع آگاه افزودند در پیام رسیده از دفتر مجتبی خامنهای، هیات مذاکرهکننده وزارت امور خارجه بهدلیل نادیده گرفتن این خط قرمز در دور پیشین گفتوگوها، توبیخ شده است.
طبق برخی گزارشها، دور جدید مذاکرات تهران و واشینگتن قرار بود چهارشنبه دوم اردیبهشت در اسلامآباد برگزار شود، اما مقامهای جمهوری اسلامی در نهایت اعلام کردند بهدلیل ادامه محاصره تنگه هرمز از سوی ارتش ایالات متحده و «نقض آتشبس»، حاضر به شرکت در گفتوگوها نیستند.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از تمدید آتشبس موقت با تهران خبر داد و در عین حال، تاکید کرد محاصره تنگه هرمز و بنادر جنوبی ایران ادامه خواهد یافت.
ترامپ افزود با توجه به وجود شکاف در ساختار حاکمیت ایران، به مقامهای جمهوری اسلامی برای ارائه پیشنهادشان در مذاکرات فرصت داده است.
مجتبی خامنهای بهشدت با تمدید مذاکره مخالف است
علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، سوم اردیبهشت گفت «هوشیاری» مجتبی خامنهای بهعنوان «فرمانده کل قوا» و «فردی که کشور را اداره میکند»، قابل توجه است.
او افزود: «اخبار ما مبنی بر این است که ایشان بهشدت با هرگونه تمدید مذاکره در چنین شرایطی مخالف هستند.»
مجتبی خامنهای از زمان کشتهشدن پدرش، علی خامنهای، در ۹ اسفند در حمله آمریکا و اسرائیل که گفته میشود موجب جراحت شدید خود او نیز شده است، با وجود آن که مجلس خبرگان تحت فشار سپاه پاسداران او را بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید، در انظار عمومی حضور نیافته است.
همچنین تاکنون هیچ ویدیو یا فایل صوتی از او منتشر نشده است.
انتقاد تند قالیباف از مخالفان توافق
پیشتر در ۳۱ فروردین، ایراناینترنشنال گزارش داد محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و سرپرست هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در جلسهای با مشاورانش، بهتندی از مخالفان توافق با آمریکا و «برخی فعالان همسو با جبهه پایداری» انتقاد کرده است.
بر پایه این اطلاعات، قالیباف افرادی چون سعید جلیلی و امیرحسین ثابتی را «شبهنظامیان افراطی» توصیف کرده و هشدار داده است آنها «ایران را نابود خواهند کرد.»
به گفته منابع آگاه، او تاکید کرده این «جریان شبهنظامی» با استفاده از صداوسیما و تهییج بدنه اجتماعی حامی اصولگرایان، در پی تشدید مخالفتها با مذاکره و توافق با آمریکا است.
او همچنین درباره حذف خود از ریاست مجلس و کنار گذاشته شدن عراقچی از وزارت امور خارجه ابراز نگرانی کرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، دوم اردیبهشت با اشاره به تمدید آتشبس موقت گفت: «به رژیم ایران این انعطافپذیری را نشان دادیم تا با یک پیشنهاد منسجم و یکدست جلو بیایند، زیرا بیشتر رهبرانشان از صفحه روزگار محو شدهاند و بین آنها اختلاف و چنددستگی زیادی وجود دارد.»
بر اساس اطلاعاتی که ایراناینترنشنال به آن دست پیدا کرده، اختلافنظر میان تیم نزدیک به دولت مسعود پزشکیان با افراد نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای، مانع سفر هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به اسلامآباد بوده است.
بنا بر این اطلاعات، در حالیکه هیات مذاکرهکننده آماده حرکت به سوی پاکستان بوده، پیامی از سوی حلقه نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای رسیده که پرداختن به موضوعات هستهای را ممنوع کرده است.
در این پیام رسیده از دفتر مجتبی خامنهای همچنین تیم مذاکرهکننده وزات خارجه جمهوری اسلامی، بهدلیل نادیده گرفتن این دستور در مذاکرات قبلی، توبیخ شده است.
بنا بر این گزارش، در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با این استدلال که تحت دستور رهبری، اساسا شرکت در مذاکرات هیچ فایدهای ندارد، تاکید کرده است این وضعیت عملا به معنای «حکم مرگ» برای مذاکرات - با تمام پیامدهای آن - است.
بر اساس اطلاعاتی که ایراناینترنشنال به آن دست پیدا کرده، اختلاف نظر میان تیم نزدیک به دولت با سخنگویان نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای، مانع سفر هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به اسلامآباد بوده است.
بنا بر این اطلاعات در حالیکه تیم هیات مذاکره کننده آماده حرکت به سوی پاکستان بوده، پیامی از سوی حلقه نزدیک به دفتر مجتبی خامنهای رسیده که پرداختن به موضوعات هستهای را ممنوع کرده است.
در این پیام رسیده از دفتر مجتبی خامنهای همچنین تیم مذاکرهکننده وزات خارجه جمهوری اسلامی، بهدلیل نادیده گرفتن این دستور در مذاکرات قبلی، توبیخ شده است.
بنا بر این گزارش، در مقابل عباس عراقچی با این استدلال که تحت دستور رهبر اساسا هیچ فایدهای در شرکت در مذاکرات وجود ندارد و این وضعیت عملا به معنای «حکم مرگ» برای مذاکرات با تمام پیامدهای آن است.
پس از حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به مراکز اصلی تولید پتروشیمی در ایران، کشور با کمبود شدید برخی محصولات کلیدی این بخش مواجه شده است. دو منبع آگاه در داخل ایران، این موضوع را تایید کردند.
در جریان حملات صورت گرفته به مواضع جمهوری اسلامی پیش از برقرار شدن آتشبس میان تهران و واشینگتن، اسرائیل تاسیسات واقع در ماهشهر و عسلویه، دو قطب اصلی پتروشیمی ایران را هدف قرار داد. مراکزی که در مجموع حدود سهچهارم تولید را در این بخش در اختیار داشتند.
به گفته منابع تجاری که به شرط ناشناس ماندن حاضر به گفتوگو شدند، ایران در چندین محصول پتروشیمی با کمبود شدید مواجه شده است؛ بهویژه انواع پلیمر که در بستهبندی مواد غذایی، تولید پلاستیک و صنایع پایه، کاربرد دارند.
این کمبودها مقامهای ایرانی را ناچار کرده است گزینههای واردات اضطراری را بررسی کنند. هرچند محدودیتهای لجستیکی و ژئوپلیتیکی، روند تامین را پیچیده کرده است.
ابعاد دقیق این اختلال هنوز در حال بررسی است، اما منابع صنعتی میگویند تاثیر آن بر زنجیرههای تامین داخلی، فوری بوده است.
زمانبر بودن بازسازی و فشار بر زنجیره تامین
نجمه جمشیدی، سردبیر «انرژی پرس»، پیشتر به نقل از مدیران ارشد مجتمعهای پتروشیمی گزارش داده بود بازسازی واحدهای آسیبدیده و زیرساختهای مرتبط، بسته به میزان خسارت، ممکن است بین شش ماه تا دو سال زمان ببرد.
یکی از منابع گفت روسیه درخواست تهران را برای تامین برخی پلیمرها رد کرده و دلیل آن را افزایش شدید قیمت جهانی محصولات پتروشیمی در پی اختلالات ایجادشده در تنگه هرمز عنوان کرده است.
به گفته این منبع، مسکو برای جلوگیری از فشار تورمی بیشتر در بازار داخلی خود، تامین نیازهای داخلی را در اولویت قرار داده است.
الهام شعبان، رییس مرکز مطالعات نفت خزر، نیز گفت روسیه خود با محدودیتهایی مواجه است، زیرا بخشی از تاسیسات پتروشیمی این کشور در حملات اوکراین آسیب دیدهاند. این موضوع توانایی مسکو برای پاسخ به تقاضای خارجی، بهویژه در حوزه محصولات پلیمری با ارزش افزوده بالا را بیش از پیش محدود کرده است.
پیش از اختلالات اخیر، ایران سالانه حدود ۳۰ میلیون تن محصولات پتروشیمی به ارزش تقریبی ۱۵ میلیارد دلار صادر میکرد که حدود ۱۲ درصد از آن را پلیمرها تشکیل میدادند.
در واکنش به این شوک عرضه، مقامهای ایرانی صادرات چندین محصول پتروشیمی را ممنوع کردهاند تا بازار داخلی را تثبیت کنند.
محدودیت گزینههای جایگزین در بازار منطقهای
یک منبع تجاری دیگر گفت ایران به جمهوری آذربایجان بهعنوان یکی از گزینههای تامین پلیمر مراجعه کرده، اما ظرفیت محدود تولید این کشور باعث میشود نتواند کمبود ایران را بهطور قابل توجهی جبران کند.
همچنین انتظار میرود آذربایجان حفظ بازارهای صادراتی تثبیتشده خود در اروپا و ترکیه را در اولویت قرار دهد.
برخی کشورهای عربی همسایه ایران از نظر ظرفیت تولید میتوانند بخشی از این کمبود را جبران کنند. عربستان سعودی بهتنهایی حدود ۱۹ میلیون تن ظرفیت تولید سالانه پلیمر دارد و امارات متحده عربی و قطر نیز از صادرکنندگان بزرگ در این حوزه هستند.
با این حال، با توجه به حملات اخیر جمهوری اسلامی به این کشورها در جریان درگیریها، بعید است آنها برای جبران کمبودهای ایران همکاری کنند.
در همین حال، اختلال در مسیرهای کشتیرانی از طریق تنگه هرمز در دو ماه گذشته باعث شده قیمت جهانی پلیمرها حدود ۵۰ درصد افزایش یابد.
ترکیب اختلال در عرضه داخلی و محدود شدن بازارهای بینالمللی، کمبودها را تشدید کرده و نگرانیهایی درباره تاثیرات گستردهتر بر صنایع پاییندستی و دسترسی به کالاهای مصرفی ایجاد کرده است.
