شبکه ایبیسی به نقل از مقامهای ایالات متحده گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری این کشور، همچنان معتقد است میتوان با جمهوری اسلامی به توافق رسید و این توافق رخ خواهد داد.
همزمان، خبرنگار ایبیسی اعلام کرد که ترامپ به او گفته، با وجود «نقضهای جدی» آتشبس از سوی جمهوری اسلامی، توافق رخ خواهد داد.
ترامپ در این گفتوگو افزود: «این اتفاق خواهد افتاد؛ به یک شکل یا شکل دیگر، یا به شیوه خوب یا به شیوه سخت.»
بررسی این پیامها نشان میدهد نگرانیهای شهروندان بهصورت کلی در سه محور قابل دستهبندی است.
موج تعدیل نیرو و ناامنی شغلی
بخش قابل توجهی از پیامها به اخراج و کاهش امنیت شغلی در شرکتها و بخش خصوصی اشاره دارد.
یک مخاطب که خود را از کارکنان گروه اسنپ، خدمات تاکسی اینترنتی، معرفی کرد، گفت: «بیش از ۹۰ درصد پرسنل قراردادهای یک یا دوماهه بستهاند و این حجم نیرو قرار است بیکار شوند.»
در پیامی دیگر از کیش آمده است: «بهخاطر شرایط اقتصادی، تعدیل نیرو انجام دادند و بیکار شدم.»
روایتها همچنین از افزایش قراردادهای کوتاهمدت، تعویق پرداخت حقوق و حتی پرداخت نصف دستمزد در برخی واحدها حکایت دارد.
یک مخاطب نیز از اعمال نفوذ و دخالت حکومت در تعطیلی کسبوکارها خبر داد: «ما چند نفر دندانپزشک هستیم و بهصورت قراردادی در کلینیک دولتی بودیم. به علت حمایت از انقلاب ملی، هم تهدید شدیم و هم اخراج شدیم و حقوقمان را از دیماه ندادند.»
گرانی و کمبود کالاهای اساسی
بسیاری از مخاطبان از کمبود کالاهای اساسی و جهش کمسابقه قیمتها، در بعضی موارد بهصورت روزانه و حتی ساعتی، خبر دادند.
در یکی از پیامها آمده است: «مرغ کیلویی ۳۱۸ هزار تومان و تخممرغ دانهای ۲۰ هزار تومان شده است.»
برخی شهروندان هم از «۱۰ برابر شدن قیمت مواد غذایی» و نبود اقلامی مانند پوشک، پنیر و سس مایونز در فروشگاهها انتقاد کردند.
افزایش شدید هزینه دارو نیز در پیامها برجسته است؛ از جمله بیماری که گفت قیمت داروی ۴ میلیون تومانیاش به ۴۲ میلیون تومان رسیده است.
قطع اینترنت و اختلال در کسبوکار
قطع و محدودیت بیسابقه اینترنت که ۵۰ روز از آن میگذرد، از نظر شهروندان بهعنوان عاملی مهم در تشدید بحران اقتصادی مطرح شده است.
مخاطبان از اتصال دشوار به اینترنت و هزینههای سنگین فیلترشکن از جمله «هر گیگابایت یک میلیون تومان» خبر دادند.
شهروندی از مشهد نوشت برای دسترسی به اینترنت مجبور است هر روز به دانشگاه مراجعه کند.
به گفته کاربران، این محدودیتها نهتنها ارتباطات، بلکه فعالیتهای شغلی و بازار را نیز مختل کرده است.
مخاطبان همچنین قطع اینترنت را به گفتوگوهای تهران و واشینگتن، احتمال امتیازدهی مقامهای جمهوری اسلامی در مذاکرات و پنهانسازی در این زمینه مرتبط میدانند.
پیامهای دریافتی در روزهای اخیر نشان میدهد پس از آتشبس، نهتنها بهبود محسوسی در وضعیت اقتصادی ایجاد نشده، بلکه فشار بر معیشت، اشتغال و دسترسی به خدمات پایه همچنان رو به افزایش است.
این در حالی است که مقامهای حکومت از جمله مسعود پزشکیان، رییس دولت، در سخنانی متفاوت با پیامهای شهروندان اعلام کرد: «سیستم خوب کار میکند و افزایش قیمت اتفاق نیفتاده است.»
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، ۳۰ فروردین اعلام کرد قطع اینترنت در ایران از مرز ۱۲۰۰ ساعت فراتر رفته است.
نتبلاکس افزود: «در حالی که نشانهها از ناکامی مذاکرات صلح حکایت دارند، یکی از مهمترین عوامل برای مردم ایران، یعنی برقراری دوباره ارتباط با اینترنت جهانی، همچنان مورد غفلت قرار گرفته است.»
به گزارش روزنامه اورشلیمپست در یکشنبه ۳۰ فروردین، ماروم گفت در چشماندازی کلیتر، جمهوری اسلامی بیش از گذشته خود را در تنگنا میبیند و از تحرک محدودی در بنادر ایران برخوردار است.
او گزارشها درباره عبور کشتیهای جمهوری اسلامی از تنگه هرمز بدون مجوز آمریکا را «داستانهای غیرقابل باور» دانست و افزود: «راهکار ترامپ برای بستن تنگهها بهخوبی نتیجه داده است. ایران در وضعیت خفگی قرار گرفته و عملا هیچگونه ورود یا خروجی از بنادرش انجام نمیشود.»
او ادامه داد واشینگتن توانسته است کنترل موثری بر حوزه دریایی اعمال کند و از این برتری بهعنوان ابزاری برای افزایش فشار بر تهران بهره ببرد.
به گفته فرمانده پیشین نیروی دریایی اسرائیل، آمریکا آگاه است که جمهوری اسلامی برای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در جنگ و تامین نیازهای شهروندان به منابع مالی فوری نیاز دارد و این شرایط تهران را بیش از پیش دشوار کرده است.
ارتش آمریکا محاصره دریایی بندرهای جنوبی ایران را از ۲۴ فروردین آغاز کرد.
هرچند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ فروردین از بازگشایی تنگه هرمز بهدنبال برقراری آتشبس در لبنان خبر داده بود، سپاه پاسداران ۲۹ فروردین اعلام کرد بهدلیل تداوم محاصره دریایی بندرهای ایران، بار دیگر این گذرگاه را مسدود میکند.
هماهنگی آمریکا و چین در تحولات تنگه هرمز
فرمانده پیشین نیروی دریایی اسرائیل در ادامه سخنان خود اعلام کرد آمریکا در بحران تنگه هرمز «بیش از آنچه تصور میشود»، با چین هماهنگ است.
ماروم با اشاره به افزایش بهای نفت و گاز در پی مناقشه خاورمیانه گفت «سازوکارهای جایگزین» در حوزه انرژی توانستهاند تاثیرات منفی اختلالهای منطقهای بر بازار جهانی سوخت را کاهش دهند.
او تاکید کرد عدم افزایش شدید قیمت نفت نشان میدهد عرضه همچنان در سطحی قابلقبول قرار دارد، حتی اگر روند حملونقل همچنان با چالشهایی همراه باشد: «بهنظر من، مشکل سوخت کاملا برطرف شده است، چون چین نیازهای خود را از روسیه تامین خواهد کرد.»
به گفته این مقام پیشین اسرائیلی، در کوتاهمدت، بیشترین آسیب از اختلالهای دریایی متوجه قطر و ایران خواهد بود؛ در مقابل، آمریکا و روسیه در موقعیتی قرار دارند که میتوانند از افزایش صادرات انرژی بهرهمند شوند.
آتشبس دوهفتهای میان تهران و واشینگتن دوم اردیبهشت به پایان میرسد و هنوز چشمانداز روشنی از مذاکرات دو طرف در مسیر دستیابی به توافق وجود ندارد.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، ۲۹ فروردین اعلام کرد تهران و واشینگتن همچنان بر سر چند موضوع هستهای و تنگه هرمز اختلاف نظر دارند.
در سوی دیگر، یک مقام ارشد اسرائیلی گفت آتشبس با جمهوری اسلامی «بسیار شکننده» است و این کشور برای بازگشت به جنگ در صورت شکست مذاکرات تهران و واشینگتن آمادگی دارد.
تفاهمات پشتپرده آمریکا و حوثیها؟
فرمانده پیشین نیروی دریایی اسرائیل در ادامه به رویکرد حوثیهای یمن در مناقشه کنونی پرداخت و گفت تحولات «پشتپرده» احتمالا در کاهش سطح تهدیدات این گروه نیابتی جمهوری اسلامی نقش داشتهاند.
ماروم افزود روشن نیست چه «تفاهمهایی» میان ایالات متحده و حوثیها شکل گرفته است، اما نشانهها حاکی از آن است که این گروه در دور اخیر درگیریها با «خویشتنداری» عمل کرده است.
به گفته او، حوثیها در حدی اقدام کردهاند که رضایت جمهوری اسلامی تامین شود، اما از برداشتن گامهای گستردهتری که ممکن بود مورد انتظار تهران باشد، خودداری کردهاند؛ از همین رو، بستن تنگه بابالمندب از سوی حوثیها در شرایط کنونی دور از انتظار به نظر میرسد.
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر تهدید کردهاند که در صورت تشدید تنشها، بستن تنگه بابالمندب در دستور کار قرار خواهد گرفت.
رسانهها در ایران ۳۰ فروردین به نقل از حسین العزی، از مقامهای ارشد حوثی، نوشتند اگر این گروه تصمیم به بستن بابالمندب بگیرد، «انس و جن هم نخواهند توانست آن را باز کنند».
خبرگزاریهای فارس و تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۷ فروردین به نقل از «یکی از فرماندهان مقاومت» گزارش دادند برای تمامی شناورهای تجاری و نظامی در تنگه بابالمندب «هشداری جدی و بیسابقه» صادر شده است.
تنگه بابالمندب محل عبور حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی است. این گذرگاه در جنوبیترین نقطه شبهجزیره عربستان قرار دارد و برای کشتیهایی که از طریق دریای سرخ به سوی کانال سوئز حرکت میکنند، از اهمیت حیاتی برخوردار است.
