وزرای خارجه گروه هفت برای گفتوگو درباره ایران و اوکراین گرد هم میآیند
وزرای خارجه قدرتهای اصلی غربی این هفته در فرانسه گرد هم میآیند تا درباره پیامدهای دو جنگ جاری در ایران و اوکراین و بیثباتی اقتصادی ناشی از آنها گفتوگو کنند.
یکی از اولویتهای این نشست ارائه گزارشی از سوی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده درباره حملات علیه مواضع جمهوری اسلامی در روز جمعه هفتم فروردین است.
خبرگزاری فرانسه به نقل از مقامهای اروپایی نوشته است که متحدان واشینگتن در گروه هفت امیدوارند تصویر روشنتری از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران به دست آورند و همچنین مشخص شود آیا مسیر دیپلماتیک معناداری برای پایان دادن به این درگیری وجود دارد یا نه.
به گزارش این رسانه، تنگه هرمز نیز یکی از موضوعات مهم این جلسه خواهد بود.
یک دیپلمات ارشد عرب و یک مقام آمریکایی به تایمز اسرائیل گفتند که «هدیهای» که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، گفت جمهوری اسلامی به واشنگتن داده، اجازه عبور امن چند نفتکش از تنگه هرمز در روزهای اخیر بوده است.
ترامپ سهشنبه چهارم فروردین در مورد تصمیم خود برای پیگیری مذاکرات با جمهوری اسلامی به خبرنگاران گفت که تهران «کاری شگفتانگیز انجام داد - هدیه بسیار بزرگی بود، با ارزش بسیار زیاد. [این هدیه] امروز رسید.»
او بدون اشاره به اینکه هدیه مربوط به نفت و گاز و مرتبط با تنگه هرمز بوده است، گفت: «نمیخواهم بگویم چه بود، اما یک امتیاز بسیار مهم بود. آنها این را به ما دادند و گفته بودند که خواهند داد. این برای من یک معنا داشت: ما با افراد مناسبی سر و کار داریم.»
یک مقام آمریکایی چهارشنبه پنجم فروردین به تایمز اسرائیل گفت وقتی دولت ترامپ از طریق میانجیگران به جمهوری اسلامی پیام فرستاد تا ببیند آیا راه حل دیپلماتیکی برای پایان دادن به جنگ امکانپذیر است یا خیر، از تهران خواست تا حسن نیت خود را نشان دهد.
یک مقام عرب هم گفت جمهوری اسلامی در پاسخ، موافقت کرد که به تعدادی از تانکرهای سوخت که به ایالات متحده یا اسرائیل وابسته نبودند، اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد تا به آرام کردن بازارهای جهانی کمک کند.
او اذعان کرد که عبور امن تعداد کمی از تانکرها احتمالاً تاثیر قابل توجه یا بلندمدتی بر قیمت جهانی نفت نخواهد داشت، امتیازی که حکومت ایران هنوز آماده ارائه آن نیست، در حالی که حملات ایالات متحده و اسرائیل ادامه دارد.
این مقام عرب گفت که تاثیر محدود «زمان حال» توضیح میدهد که چرا ترامپ از مشخص کردن دقیق هدیه خودداری کرد.
در این ارتباط، یک مقام دولت هند از عبور دو نفتکش در تنگه هرمز خبر داد و گفت: نفتکشهای الپیجی پاین گس و جگ واسانت حرکت خود را از تنگه هرمز آغاز کردهاند.
از سویی، کاخ سفید در پاسخ به درخواست اظهار نظر، تایمز اسرائیل را به سخنان کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، ارجاع داد.
لیویت چهارشنبه گفت: «تا جایی که به نفتکشها مربوط میشود، ما این موضوع را از نزدیک زیر نظر داریم.»
او در مورد ماهیت «وضعیت فعلی» که ترامپ توصیف کرده است، توضیح بیشتری نداد.
با این حال، لیویت گفت که هیچ «جدول زمانی مشخصی» برای اینکه چه زمانی همه نفتکشها بتوانند آزادانه حرکت کنند، وجود ندارد.
او گفت: «ما شاهد کاهش دوباره قیمتها در پمپ بنزینها خواهیم بود» و استدلال کرد که اولویتبندی دولت ترامپ بر تولید انرژی داخلی، به تثبیت قیمتها پس از پایان عملیات نظامی در ایران کمک خواهد کرد.
ژاپن اعلام کرد که روز پنجشنبه ۶ فروردین آزادسازی بخش دیگری از ذخایر راهبردی نفت خود را آغاز کرده است تا اثر افزایش قیمتها ناشی از جنگ خاورمیانه بر این کشور کممنابع را کاهش دهد.
کانامه موریموتو، یکی از مقامهای وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن، به خبرگزاری فرانسه گفت: «آزادسازی ذخایر ملی از ساعت ۱۰:۵۹ صبح به وقت محلی (حوالی ۵ صبح به وقت ایران) برای پالایشگاههای نفت آغاز شده است.»
از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، حکومت در عمل تنگه هرمز را که محل عبور یکپنجم نفت خام و گاز جهان است، بسته است.
پیامهای دریافتی ایراناینترنشنال از ادامه حملات هوایی در شهرهای ملارد، شیراز، تهران، اصفهان، قشم، تالش و بندرعباس در بامداد پنجشنبه ششم فروردین حکایت دارد.
شهروندی از شهر ملارد، در مجاورت تهران، از شنیده شدن یک صدای انفجار مهیب در حوالی ۱ بامداد خبر داد که سبب لرزش شیشهها شد. شهروندان در تهران از چند انفجار در محدوده تهرانسر خبر دادند.
شهروندان شیرازی گزارش دادند که حدود یک بامداد پرواز جنگندهها در ارتفاع شنیده میشد و پس از آن حدود ۱۵ انفجار رخ داد.
پیامهای دریافتی از بندرعباس نیز از وقوع حملات هوایی از حدود ۴ بامداد خبر میدهد. یک شهروند نوشته است: «پنج تا ۶ انفجار در محدوده تیپ تفنگداران نیروی دریایی رخ داد.» یک شهروند دیگر از این شهر نیز نوشت که ساختمانی در «محدوده کوچه دانشگاه ۱۶ هدف قرار گرفت و مسیرهای اطراف آن مسدود شد.»
شهروندان در قشم در حدود ۴ بامداد صدای جنگنده شنیدهاند و در شهر تالش نیز انفجارهایی به گوش شهروندان رسیده که به نظر میرسد در مناطق کوهستانی رخ داده باشد.
یکی از ساکنان الیگودرز، در شرق استان لرستان از «صدای مداوم جنگندهها در ارتفاع پایین» از ساعت ۳ تا ۵:۱۵ بامداد پنجشنبه خبر داد.
مایک راجرز، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا و رییس کمیته نیروهای مسلح مجلس، پس از جلسه توجیهی محرمان درباره جنگ با جمهوری اسلامی به خبرنگاران گفت که پنتاگون درباره این جنگ اطلاعات کافی در اختیار نمایندگان نمیگذارد.
او به رسانه پولیتیکو: «اعضای کنگره میخواهند اطلاعات بیشتری از آنچه در حال رخ دادن است، داشته باشند، بدانند کدام گزینهها روی میز است و چرا این گزینهها در دست بررسیاند. اما ما واقعا پاسخهای کافی دریافت نمیکنیم.»
پس از این اظهارت، سخنگوی راجرز به شبکه خبری سیبیاِس گفت که این نماینده همچنان از عملیات نظامی آمریکا علیه حکومت ایران و همچنین نیاز به تامین بودجه تکمیلی از سوی کنگره حمایت میکند.
یک مقام اماراتی با اشاره به اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز با لحنی شدید هشدار داد که نباید اجازه داد «یک دولت حامی تروریسم»، با گروگان گرفتن مسیرهای حیاتی انرژی، قیمت جهانی غذا و سوخت را تعیین کند.
لانا نسیبه، وزیر مشاور دولت امارات متحده عربی، در مورد احتمال مشارکت کشورش در حملات علیه جمهوری اسلامی به شبکه خبری فاکس گفت: «اگر امارات متحده عربی یا عربستان سعودی در این جنگ درگیر شوند، تعجب نخواهیم کرد.»
نسیبه چهارشنبه پنجم فروردین در برنامه «گزارش ویژه» شبکه خبری فاکس گفت که جمهوری اسلامی سعی دارد «اقتصاد جهانی را دچار حمله قلبی کند» و تاکید کرد: «ما نباید اجازه دهیم [حکومت] ایران، یک حامی دولتی تروریسم، قیمت جهانی غذا و گاز را تعیین کند.»
در همین زمینه، سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، نیز چهارشنبه در سخنرانیای در ایالات متحده هرگونه محدود کردن عبور و مرور از تنگه هرمز توسط حکومت ایران را «تروریسم اقتصادی» توصیف کرد.
به گزارش رویترز، الجابر گفت: «وقتی [حکومت] ایران تنگه هرمز را گروگان میگیرد، همه کشورها تاوان آن را میپردازند- در پمپ بنزین، در فروشگاههای مواد غذایی و در داروخانهها.» او افزود: «هیچ کشوری نباید اجازه داشته باشد اقتصاد جهانی را به این شکل بیثبات کند. نه اکنون، نه هرگز.»
نسیبه، وزیر مشاور دولت امارات همچنین در مورد تلاش رییسجمهوری آمریکا برای مذاکره با جمهوری اسلامی به فاکس گفت که امارات متحده عربی از تلاشهای دونالد ترامپ برای حل قطعی مسائل حمایت میکند و در عین حال تاکید کرد: «اگر [حکومت] ایران تنگه هرمز را کنترل و قیمت غذا و گاز را در جهان تعیین کند، که از بیش از سه هفته پیش در حال انجام آن است، نمیتوانید منطقهای باثبات داشته باشید.»
نسیبه افزود: «اگر [حکومت] ایران از بازیگران تروریست مانند حزبالله، حماس در منطقه، گروههای عراق و غیره حمایت مالی کند، نمیتوانید منطقهای باثبات یا اقتصاد جهانی داشته باشید.»
او در ادامه گفت: «اگر ایرانی با برنامه موشک بالستیک داشته باشید که امروز میتواند تا اروپا برسد، همانطور که در حمله موشکی به دیهگو گارسیا دیدیم، نمیتوانید منطقهای باثبات یا جهانی باثبات داشته باشید.»
او در این زمینه با اشاره به بیاعتمادی به حکومت ایران گفت: «آنها گفته بودند برنامه غنیسازی ندارند، اما امروز میدانیم برای ساخت ۱۲ بمب اورانیوم دارند. گفته بودند برنامه موشکی تهدیدآمیز ندارند، اما اکنون میتوانند به اروپا برسند.»
نسسیه تاکید کرد که حمله جمهوری اسلامی به متحدان ایالات متحده در خلیج فارس و همچنین اردن، و بستن تنگه هرمز «حمله به کل جهان و اقتصاد جهانی» است.
او در همین ارتباط اشاره کرد که بیش از ۶۰ درصد حملات، بیشتر از مجموع حملات به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس، متوجه امارات متحده عربی بوده است و افزود که جمهوری اسلامی بیش از ۲۲۰۰ موشک و پهپاد را به کشورش پرتاب کرده است.
نسیبه به این پرسش که «آیا درخواستها از متحدان عرب خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، برای مشارکت فعال در جنگ، منصفانه است» پاسخ داد کشورش در بیش از شش ائتلاف در کنار ایالات متحده جنگیده است و افزود: «ما ارزشهای مشترکی داریم. ما تاریخ مشترکی با ایالات متحده داریم. ما با ایالات متحده قابلیت همکاری داریم. آنها شریک ما در امنیت منطقهای هستند و ما قصد داریم سطح آن را دو چندان کنیم.»
او با تاکید براینکه «امروز با تهدیدی مواجه هستیم که نه فقط منطقه، بلکه کل جامعه جهانی را هدف گرفته است و باید به هر شکل ممکن متوقف شود» گفت: «ما همیشه به دنبال راهحل دیپلماتیک هستیم، اما زمانی که [حکومت] ایران رفتار خود را اصلاح کند.»
او تاکید کرد که «باید زمانی از دیپلماسی استفاده کنیم که [حکومت] ایران بفهمد رفتارش به عنوان یک بازیگر سرکش، نه برای منطقه و نه برای جامعه بینالمللی، قابل قبول نیست».
این مقام اماراتی احتمال مشارکت نظامی بیشتر کشورهای خلیج فارس را رد نکرد و با اشاره به اینکه «اما اگر امارات متحده عربی یا عربستان سعودی در این جنگ درگیر شوند، تعجب نخواهیم کرد»، اضافه کرد: «ما در حال حاضر درگیر یک جنگ هستیم» و «قاطعانه از همه گزینههای روی میز برای دفاع از جوامع و مردم خود، از جمله ۷۵ هزار شهروند آمریکایی ساکن امارات متحده عربی، استفاده میکنیم.»
او در مورد بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی گفت نباید فراموش کرد که یک پنجم نفت و گاز جهان و ۳۰ درصد از کود مورد نیاز برای تولید و برداشت مواد غذایی از تنگه هرمز عبور میکند. تقریباً هر محصولی که برای هر زنجیره تامین جهانی شناخته شده است و از خلیج فارس میآید، از تنگه هرمز عبور میکند.
این مقام اماراتی تاکید کرد که کشورش طی دههها تلاش کرده از مسیر دیپلماسی با حکومت ایران تعامل کند و حتی در هفتههای اخیر نیز برای کاهش تنشها با همکاری آمریکا تلاش کرده است.
نسیبه در بخش دیگری از گفتوگو با فاکس به حمایت امارات متحده عربی از مذاکرات مستقیم بین ایالات متحده و حکومت ایران و دراز کردن «دست صلح» کشورش به سوی تهران اشاره کرد و گفت: «ما خواستار جنگ در منطقه خود نبودیم. ما جنگی را در منطقه خود آغاز نکردیم.»
او همچنین گفت شاهد آن هستیم که تهران به جای مذاکره با ایالات متحده در مورد «نگرانیهای واقعاً قابل درک در مورد برنامه هستهای، موشکهای بالستیک، و حمایت از بازیگران تروریستی دولتی یا غیردولتی در منطقه» تصمیم غیرمسئولانهای گرفته است.
نسیبه در مورد چرایی حمله جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی این موضوع را به ماهیت سیاسی و اقتصادی امارات نسبت داد و گفت: «ما ایدهای هستیم که [حکومت] ایران را تهدید میکند - این رژیم را تهدید میکند - زیرا ما جامعهای باز، مترقی، بردبار و دارای اقتصادی پویا هستیم.»
او افزود: «آنها با منابع خود چه کردهاند؟ تورم دارند، ارزش پولشان سقوط کرده، و در ژانویه معترضان را سرکوب کردند. این [حکومت] یک رژیم بسیار بیرحم است و رییسجمهوری ترامپ حق دارد امروز آنها را پاسخگو بداند.»
او به این پرسش که آیا نوری در انتهای تونل برای پایان جنگ مشاهده میکند، پاسخ داد: «نور انتهای تونل در دستان [حکومت] ایران است. آنها باید با ایالات متحده و جامعه بینالمللی مذاکره کنند.»
نسیبه گفت ایالات متحده مجبور نیست این بار را به تنهایی به دوش بکشد. دبیرکل ناتو با بیانیهای بسیار قوی از تلاشهای ترامپ با شرکای اروپایی برای باز نگه داشتن تنگه هرمز حمایت کرد. رهبران جهان - بیش از ۳۰ نفر - بیانیهای را در این مورد امضا کردند و تعداد بیشتری نیز این هفته به آن میپیوندند که منابع خود را برای باز نگه داشتن تنگه هرمز اختصاص میدهند.
در همین ارتباط، قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن چهارشنبه دوباره «حملات آشکار ایران را که نقض آشکار حاکمیت، تمامیت ارضی، حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، چه به طور مستقیم و چه از طریق گروههای نیابتی و گروههای شبهنظامی مورد حمایت آنها در منطقه» به شدت محکوم کردند.
وزیر مشاور امارات در بخش دیگری از مصاحبه با فاکس بر لزوم یافتن «یک راه حل قطعی و جامع برای تبدیل شدن ایران به یک همسایه صلحآمیز و مسئول در منطقه» تاکید کرد و گفت: «این موضوع نیاز به کمی شجاعت دارد. ممکن است نیاز به تقسیم بار مسئولیت با سایر شرکا در منطقه و سطح بینالمللی داشته باشد، اما همه ما به آن نتیجه متعهد هستیم.»
نسیبه در مورد این موضوع که چنین نتیجهای چقدر طول خواهد کشید، گفت: «فکر میکنم با ایمنسازی تنگه هرمز شروع کنیم. باید بتوانیم در آینده نزدیک این کار را انجام دهیم.»
او افزود: «فکر میکنم با تکیه بر این، به یک مسیر دیپلماتیک برای مذاکره با هر کسی که در ایران مسئول است، در مورد برنامه تسلیحات موشک بالستیک و برنامه غنیسازی هستهای آن نیاز داریم.»
نسیبه با اشاره به دروغهای مقامهای جمهوری اسلامی در مورد برنامه غنیسازی هستهای و موشکی تهران، تاکید کرد که این وضعیت «باید متوقف شود.»
