گروسی خواستار خویشتنداری نظامی برای جلوگیری از هرگونه خطر حادثه هستهای شد
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در پی اعلام خبر حمله به سایت هستهای نطنز، خواستار «خویشتنداری نظامی برای جلوگیری از هرگونه خطر حادثه هستهای» شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که جمهوری اسلامی به این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد اطلاع داده است که شنبه اول فروردین به سایت هستهای نطنز حمله شده است.
آژانس اشاره کرد: «هیچ افزایشی در سطح تشعشعات خارج از سایت گزارش نشده است» و «در حال بررسی این گزارش است.»
پیشتر رادیو ملی اسرائیل به نقل از منابع خود اعلام کرده بود که این حمله توسط آمریکا انجام شده است.
در همین ارتباط، شبکه خبری العربیه به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت حملات به نطنز با مشارکت آمریکا و با استفاده از مهمات سنگین انجام شد.
در پی انتشار یک بیانیه مشترک از سوی پنج کشور اروپایی و ژاپن، اکنون ۱۶ کشور دیگر با امضای این بیانیه اعلام کردهاند که برای تثبیت بازارهای انرژی اقدام خواهند کرد و به «تلاشهای مناسب» برای بازگشایی تنگه هرمز، گلوگاه نفتی خلیج فارس، خواهند پیوست.
آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، هلند و ژاپن پنجشنبه ۲۸ اسفند با انتشار بیانیه مشترکی، بستن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی را بهشدت محکوم کردند.
دو روز پس از انتشار این بیانیه، اکنون ۲۲ کشور، از جمله امارات متحده عربی و بحرین آن را امضا کردهاند.
علاوه بر این کشورها کانادا، کره جنوبی، نیوزیلند، دانمارک، لتونی، اسلوونی، استونی، نروژ، سوئد، فنلاند، چک، رومانی، لیتوانی و استرالیا نیز با امضای این بیانیه مشترک از جمهوری اسلامی خواستهاند که فورا تهدیدها، مینگذاری، حملات پهپادی و موشکی و سایر تلاشها برای مسدود کردن تنگه هرمز برای کشتیرانی تجاری را متوقف و براساس قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد عمل کند.
در این بیانیه مشترک گفته شده است: « مطابق با قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل، تاکید میکنیم که چنین مداخلاتی در کشتیرانی بینالمللی و اختلال در زنجیرههای تامین جهانی انرژی، تهدیدی علیه صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود. در این راستا، خواستار تعلیق فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تاسیسات نفت و گاز، هستیم.»
۲۲ کشور امضاکننده این بیانیه همچنین با اشاره به اینکه پیامدهای اقدامات حکومت ایران از سوی مردم در همه نقاط جهان، بهویژه آسیبپذیرترین اقشار، احساس خواهد شد، تاکید شده است: «آزادی کشتیرانی یکی از اصول بنیادین حقوق بینالملل از جمله کنوانسیون حقوق دریاها سازمان ملل متحد است.»
امضاکنندگان این بیانیه همچنین افزودهاند: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب جهت تضمین عبور ایمن از تنگه اعلام و از تعهد کشورهایی که در حال برنامهریزی مقدماتی در این زمینه هستند استقبال میکنیم.»
انتشار این بیانیه و پیوستن کشورهای دیگر به آن پس از حملات متقابل به تاسیسات انرژی و تشدید شدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی صورت میگیرد.
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا از کشورهایی که بیش از همه از جریان آزاد نفت در تنگه هرمز سود میبرند اما به کارزار آزاد کردن این آبراهه حیاتی نپیوستهاند بهتندی انتقاد کرده بود.
او جمعه ۲۹ اسفند نیز متحدان آمریکا در ناتو را به همین دلیل سرزنش کرد و آنان را «بزدل» خواند.
پس از آنکه شرکت دولتی قطر انرژی از خسارات گسترده ناشی از حملات موشکی جمهوری اسلامی به شهر صنعتی رأس لفان خبر داد، اقتصادهای بزرگ جهان در تلاش بودهاند تا اثر افزایش شدید قیمت نفت را مهار کنند.
رأس لفان حدود یکپنجم گاز طبیعی مایع جهان را فرآوری میکند. بندر اصلی عربستان در دریای سرخ، که این کشور توانسته بخشی از صادرات خود را برای دور زدن بسته شدن تنگه هرمز به آنجا منتقل کند، نیز مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
این حملات نشان داد که با وجود ضربات سهمگین اسرائیل و آمریکا، جمهوری اسلامی هنوز قادر به ادامه حملات خود به کشورهای همسایه ایران بوده است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز این حملات همچنین محدودیت سامانههای دفاعی در حفاظت از یکی از باارزشترین و راهبردیترین داراییهای انرژی منطقه خلیج فارس را نمایان کرده و در عین حال حاکی از نبود هماهنگی در راهبرد و اهداف جنگی، تقریبا سه هفته پس از آغاز جنگ، است.
در بیانیه مشترک اعلام آمادگی برای تضمین عبور امن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز همچنین گفته شده است که این کشورها از تصمیم آژانس بینالمللی انرژی برای مجاز کردن آزادسازی هماهنگ ذخایر استراتژیک نفت استقبال میکنند.
آنها افزودهاند: « ما همچنین اقدامات دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی انجام خواهیم داد و از جمله با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید همکاری خواهیم کرد.»
امضاکنندگان بیانیه همچنین گفتهاند: «ما همچنین برای حمایت از کشورهایی که بیشترین آسیب را دیدهاند، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و موسسات مالی بینالمللی، تلاش خواهیم کرد.»
در پایان این بیانیه مشترک با تاکید بر اینکه امنیت دریایی و آزادی کشتیرانی به نفع همه کشورهاست، از همه دولتها خواسته شده به حقوق بینالملل احترام بگذارند و اصول بنیادین رفاه و امنیت بینالمللی را حفظ کنند.
از زمان آغاز جنگ، جمهوری اسلامی به اسرائیل، تاسیسات دیپلماتیک و نظامی آمریکا در سراسر خلیج فارس و دستکم ۱۲ کشور همسایه حمله کرده است.
در همین حال، گزارشهای متعددی از بررسی احتمال نیروی نظامی بیشتر آمریکا به منطقه منتشر شده است. این نیروها میتوانند برای کمک به بازگرداندن عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز مورد استفاده قرار گیرند و حتی ممکن است برای تصرف جزیره خارک یا برخی مناطق دیگر در سواحل جنوبی ایران به کار گرفته شوند.
رهبران امارات متحده عربی و بیش از ۲۰ کشور دیگر در بیانیه مشترکی در مورد تنگه هرمز، از جمهوری اسلامی خواستند تا تلاشهایش برای مسدود کردن تنگه به روی کشتیهای تجاری را متوقف کند.
آنها همچنین آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز اعلام کردند.
در این بیانیه، «حملات اخیر ایران به کشتیهای تجاری غیرمسلح در خلیج فارس، حملات به زیرساختهای غیرنظامی از جمله تأسیسات نفت و گاز و بسته شدن عملی تنگه هرمز توسط نیروهای ایرانی» به «شدیدترین لحن» محکوم شد.
امارات متحده عربی، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، ژاپن، کانادا، کره جنوبی، نیوزیلند، دانمارک، لتونی، اسلوونی، استونی، نروژ، سوئد، فنلاند، جمهوری چک، رومانی، بحرین، لیتوانی و استرالیا «نگرانی عمیق خود را در مورد تشدید درگیری» ابراز داشتند.
کشورهای امضاکننده بیانیه از جمهوری اسلامی خواستند که «فوراً تهدیدات، مینگذاری، حملات پهپادی و موشکی و سایر تلاشهای خود برای مسدود کردن تنگه به روی کشتیهای تجاری را متوقف کند و به قطعنامه ۲۸۱۷شورای امنیت سازمان ملل متحد پایبند باشد.»
آنها تاکید کردند که آزادی دریانوردی یک اصل اساسی حقوق بینالملل، از جمله طبق کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد حقوق دریاها است.
در بیانیه آمده است که تأثیرات اقدامات جمهوری اسلامی توسط مردم در تمام نقاط جهان، به ویژه آسیبپذیرترین افراد، احساس خواهد شد.
کشورهای امضاکننده بیانیه با استناد به قطعنامه ۲۸۱۷شورای امنیت سازمان ملل، تأکید کردند: «چنین دخالتهایی در کشتیرانی بینالمللی و اختلال در زنجیرههای تأمین انرژی جهانی، تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود.»
آنها در این ارتباط خواستار توقف فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز، شدند و افزودند: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز ابراز میکنیم.»
در بیانیه اضافه شده است: «ما از تعهد کشورهایی که در برنامهریزی مقدماتی مشارکت دارند، استقبال میکنیم.»
آنها در ادامه از تصمیم آژانس بینالمللی انرژی برای صدور مجوز آزادسازی هماهنگ ذخایر استراتژیک نفت استقبال کردند و نوشتند: «ما اقدامات دیگری را برای تثبیت بازارهای انرژی، از جمله همکاری با برخی از کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید، انجام خواهیم داد.»
کشورهای امضاکننده بیانیه اشاره کردند که برای ارائه پشتیبانی به کشورهای آسیبدیده، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و نهادهای مالی بینالمللی، تلاش خواهند کرد.
در پایان بیانیه با تاکید بر اینکه امنیت دریایی و آزادی ناوبری به نفع همه کشورها است، از همه کشورها خواسته شد که به قوانین بینالمللی احترام بگذارند و اصول اساسی رفاه و امنیت بینالمللی را رعایت کنند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که هواپیماهای جنگی این کشور در یک پرواز تهاجمی گسترده بر فراز تهران، سایتهای تولید موشکهای بالستیک سپاه پاسداران را هدف قرار دادند.
ارتش اسرائیل در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، نوشت: «نیروی هوایی با هدایت معاونت اطلاعات نظامی در طول شب، یک پرواز تهاجمی گسترده را به انجام رساند که در چارچوب آن، دهها هدف متعلق به رژیم تروریستی ایران مورد حمله قرار گرفت.»
به نوشته این بیانیه، «سایتهایی که برای تولید اجزای حیاتی مورد استفاده در توسعه موشکهای بالستیکِ نهادهای امنیتی مختلف رژیم تروریستی ایران به کار گرفته میشدند، هدف قرار گرفتند.»
ارتش اسرائیل در این مورد به مجتمع مرکزی سپاه پاسداران اشاره کرد که «برای تولید اجزای موشکهای بالستیک» فعالیت میکرد.
در این بیانیه همچنین به شمار دیگری از این سایتها اشاره شد، از جمله سایت ذخیرهسازی اجزای مورد استفاده در تولید موشکها، مجتمع وابسته به وزارت دفاع که مسئول تولید سوخت موشکها است، و سایت تولید اجزای موشکهای بالستیک.
ارتش اسرائیل تاکید کرد که حمله به این سایتها «بهطور جدی توان رژیم تروریستی ایران را برای ادامه تولید اجزای حیاتی موشکهای بالستیک در این تأسیسات تضعیف میکند.»
سازمان سیا، موساد و دیگر نهادهای اطلاعاتی در سراسر جهان، جمعه و همزمان با آغاز سال ۱۴۰۵ در ایران، در حال رصد بودند تا ببینند آیا رهبر جدید جمهوری اسلامی، سنت پدرش را دنبال خواهد کرد و پیام سال نو ارائه میدهد یا نه.
وبسایت اکسیوس شنبه اول فروردین نوشت که با نیامدن پیام ویدیویی از مجتبی خامنهای، ابهام درباره نقش او و وضعیت جسمانیاش افزایش یافت.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی معتقدند نشانههایی از زنده بودن مجتبی وجود دارد، اما مدرکی در دست نیست که او زمام امور را در دست دارد.
در شرایطی که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی از ۹ اسفند ۱۴۰۴، هیچ فیلم، صدا و دستنوشتهای از مجتبی خامنهای منتشر نشده، رسانهها در ایران یک پیام مکتوب و طولانی دیگر را به نام او منتشر کردند.
در این پیام که با عنوان «پیام نوروزی» رهبر جمهوری اسلامی منتشر شد، او ابتدا عید فطر را بهخصوص «به مسلمانان جهان» تبریک گفت و مانند پدرش، از انقلاب ملی ایرانیان در دی ماه بهعنوان کودتا یاد کرد.
پیام منتسب به مجتبی خامنهای همچنین حاوی مواضعی درباره جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی نیز بود.
اکسیوس نوشت: «اینکه مجتبی در سایه باقی مانده، چندان غافلگیرکننده نیست. پس از کشته شدن پدرش، اسرائیل آشکارا اعلام کرده که او اکنون در صدر فهرست اهدافش قرار دارد.»
از سوی دیگر پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، گفته است که مجتبی در حملهای که به کشته شدن پدرش انجامید، «مجروح و احتمالاً دچار تغییر شکل ظاهری» شده است.
با این حال، سه هفته سکوت مجتبی، بدون حتی یک پیام ویدیویی از پیش ضبطشده، هرچه بیشتر جلب توجه میکند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، وضع جسمی خامنهای و ناتوانی او در برقراری ارتباط مستمر با مقامها و نهادهای مسئول در جمهوری اسلامی، موجب واکنش انتقادی در میان طیفی از روحانیون حاکم شده است.
اکسیوس نوشت که ایالات متحده و اسرائیل، اطلاعاتی در اختیار دارند که نشان میدهد مجتبی همچنان زنده است؛ از جمله شواهدی مبنی بر تلاش مقامهای ایرانی برای تنظیم دیدارهای حضوری با او (که بهدلیل ملاحظات امنیتی ناموفق بودهاند).
سومین رهبر جمهوری اسلامی ۲۱ اسفند در پیامی مکتوب بر تداوم رویارویی با اسرائیل و آمریکا تاکید کرد.
ابهام درباره وضعیت مجتبی در چندین نشست توجیهی-اطلاعاتی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مطرح شد.
به گفته یک مقام آمریکایی، تیم امنیت ملی ترامپ همچنان در حال بررسی این موضوع است که واقعا چه کسی در تهران تصمیمگیر اصلی است.
یک مقام ارشد اسرائیلی به اکسیوس گفت: «هیچ مدرکی نداریم که او واقعا کسی باشد که دستور میدهد.»
یک مقام آمریکایی نیز گفت: «وضعیت فراتر از عجیب است. فکر نمیکنیم ایرانیها این همه زحمت بکشند تا یک فرد مرده را بهعنوان رهبر انتخاب کنند، اما در عین حال هیچ مدرکی نداریم که او واقعا زمام امور را در دست گرفته باشد.»
به گفته مقامهای اسرائیلی، رهبران ارشد در ایران مانند افراد تحت تعقیب عمل میکنند؛ میان خانههای امن جابهجا میشوند و از ارتباطات دیجیتال پرهیز دارند.
یک مقام ارشد عرب نیز به اکسیوس گفت: «سپاه پاسداران در حال در دست گرفتن ایران است و آنها افراطیاند. بهشدت ایدئولوژیک هستند و آمادهاند بمیرند و به خامنهایِ پدر بپیوندند.»
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد رادارهای جمهوری اسلامی را که در تهدید ناوبری استفاده میشدند، هدف قرار دادیم.
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد ۱۳۰ شناور جمهوری اسلامی نیز هدف قرار گرفته است. برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا گفت در ۲۲ روز عملیات، بیش از ۸ هزار هدف نظامی جمهوری اسلامی در خاک ایران هدف قرار گرفته و توان رزمی جمهوری اسلامی در حال کاهش است.
او اضافه کرد: با بیش از ۸ هزار پرواز رزمی برتری هوایی بر فراز ایران داریم و توان تهران برای تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز تضعیف شده است.
