ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، حمله هوایی به پایگاههای سپاه را در اشنویه نشان میدهد.
تشدید حملات در تهران و تمرکز بر اهداف حکومتی
سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد «مجتمع رهبری جمهوری اسلامی در قلب تهران» هدف حمله هوایی قرار گرفته و ساختمانهایی از جمله دفتر ریاستجمهوری و شورای عالی امنیت ملی بمباران شدهاند. او گفت دهها جنگنده در این عملیات مشارکت داشتهاند و «دهها بمب» به مراکز حکومتی اصابت کرده است.
گزارش دیگری میگوید حدود ۱۰۰ جنگنده با بیش از ۲۵۰ بمب این مجموعه را هدف گرفتهاند.
کانال ۱۲ اسرائیل نیز سهشنبه ۱۲ اسفند گزارش داد که ارتش این کشور به تسلط کامل بر آسمان ایران «بسیار نزدیک» است.
همزمان، ویدیوهای رسیده از وقوع انفجار پایگاه پلیس آگاهی در خیابان پیروزی و نیز تخریب برخی مراکز در تهران از جمله دانشگاه مالکاشتر و کلانتری باغفیض پونک حکایت دارد.
واکنش و موضعگیریهای منطقهای: امارات، عربستان، قطر و پیامدهای امنیتی
امارات متحده عربی اعلام کرد «هیچگونه نقض حاکمیت و امنیت» خود را نپذیرفته و نخواهد پذیرفت و تاکید کرد دارای ذخایر راهبردی تسلیحات توپخانهای برای مقابله طولانیمدت با تهدیدهای هوایی است.
العربیه گزارش داد برخی حملات به عربستان سعودی از خاک عراق انجام شده و ریاض در حال پیگیری است.
قطر اعلام کرد جمهوری اسلامی پیش از حملات موشکی، دوحه را مطلع نکرده و اهداف «صرفاً نظامی» نبوده و «کل خاک قطر» را شامل میشده است. دوحه گفت جنگندههای ایرانی پس از ورود به حریم هوایی قطر و حرکت به سمت دوحه هدف قرار گرفتند، ذخایر موشکهای رهگیر «کافی» است، تلاش برای حمله به فرودگاه بینالمللی حمد ناکام مانده و بیش از ۸ هزار مسافر ترانزیتی در هتلها اسکان داده شدهاند. قطر همچنین تاکید کرد توجیهات ایران «هیچ پایهای ندارد» و این حملات «بیپاسخ نخواهد ماند».
هشدار سازمان ملل درباره ایران: تلفات، سرکوب داخلی، قطع اینترنت و زندانیان سیاسی
سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد دستکم ۷۸۷ نفر در ایران کشته شدهاند و نسبت به تلفات غیرنظامیان، سرکوب داخلی، قطع اینترنت و وضعیت زندانیان سیاسی ابراز «نگرانی جدی» کرد.
او گفت ولکر تورک از پیامدهای گسترده درگیریها «عمیقاً شوکه» شده و وضعیت را «کاملاً قابل پیشگیری» توصیف کرده است.
در همین چارچوب، نتبلاکس نیز گزارش داد قطع سراسری اینترنت در ایران وارد چهارمین روز شده و بیش از ۷۲ ساعت ادامه داشته؛ خلا اطلاعاتی به گفته این نهاد میتواند با «روایتهای حسابهای حامی حکومت» و «اطلاعات نادرست» پر شود.
گسترش میدان درگیری به لبنان و تمرکز اسرائیل بر شبکههای حزبالله
ارتش اسرائیل اعلام کرد شماری از فرماندهان حزبالله در بیروت را هدف قرار داده و همچنین از تکمیل موجی از حملات علیه مقرها، انبارهای سلاح و زیرساختهای ارتباطی ستاد اطلاعات حزبالله خبر داد؛ تاکید شده این اهداف «با پوشش غیرنظامی» فعالیت میکردند و اقداماتی برای کاهش خطر آسیب به غیرنظامیان انجام شده است.
اسرائیل همچنین اعلام کرد رضا خزاعی، مسئول تقویت توان نظامی حزبالله «به نیابت از نیروی قدس»، در حملهای کشته شده و نقش محوری در انتقال تسلیحات و هماهنگی تهران-حزبالله داشته است.
از سوی دیگر، رییسجمهوری لبنان گفت تصمیم ممنوعیت فعالیتهای نظامی حزبالله «حاکمیتی و نهایی» است و محل شلیک راکتها خارج از منطقه جنوب لیتانی بوده است.
بعد بینالمللی و تحرکات دفاعی اروپا: قبرس و پایگاه بریتانیا
رویترز گزارش داد فرانسه قصد دارد پس از حمله پهپادی به پایگاه بریتانیا در قبرس، سامانههای ضد موشکی و ضد پهپادی و همچنین یک ناوچه به منطقه اعزام کند؛ گفته شده امانوئل مکرون این موضوع را به رییسجمهور قبرس اطلاع داده است.
روزنامه تایمز نیز گزارش داد بریتانیا پس از هدف قرار گرفتن پایگاه آکروتیری با پهپادهای ایرانی، ناو HMS Duncan را برای دفاع از این پایگاه اعزام میکند و وزیر دفاع بریتانیا با مقامهای ارشد نظامی درباره این اعزام گفتوگو کرده است.
پرونده هستهای و روایتهای مرتبط: نطنز و مذاکرات
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد بر اساس تصاویر ماهوارهای، برخی ساختمانهای ورودی تاسیسات زیرزمینی نطنز آسیب دیده اما پیامد رادیولوژیکی مشاهده نشده و «اثر جدیدی» در خود تاسیسات غنیسازی (که پیشتر در جنگ ۱۲ روزه بهشدت آسیب دیده بود) شناسایی نشده است.
استیو ویتکاف فرستاده ویژه ترامپ گفت «خیلی زود فهمیدیم» هیات ایرانی قصدی جز حفظ غنیسازی برای مسیر سلاح ندارد. در مقابل، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفت ویتکاف برای توجیه اقدام نظامی «دروغ گفته» و «جنگ را آنها باید متوقف کنند؛ جنگ را ما شروع نکردیم».
مواضع سیاسی و رسانهای: نتانیاهو، رضا پهلوی، اتحادیه اروپا و اقتصاد
نتانیاهو در گفتوگو با فاکسنیوز گفت جنگ علیه جمهوری اسلامی «سریع و قاطع» خواهد بود و «بیپایان» نیست؛ همچنین مدعی شد ایران پس از جنگ ۱۲ روزه در حال ساخت سایتهای هستهای جدید و پناهگاههای زیرزمینی موشکی بوده که «ظرف چند ماه غیرقابل دسترسی» میشدند. او گفت اگر اکنون اقدام نمیشد، بعدها امکان اقدام نبود و ایران میتوانست آمریکا و اسرائیل و دیگران را تهدید و باجگیری کند؛ او همچنین گفت این شرایط میتواند زمینهساز تغییر رژیم شود و «۹۵ درصد مشکلات خاورمیانه» را ناشی از جمهوری اسلامی دانست.
شاهزاده رضا پهلوی در پیامهای ویدیویی جداگانه بر «برابری حقوق شهروندان» و «هوشیاری» تاکید کرد و گفت جمهوری اسلامی در آستانه سقوط است اما نباید اجازه سوءاستفاده به نیروهای فرصتطلب داد.
اورسولا فوندرلاین گفت راهحل پایدار بحران ایران «دیپلماسی همراه با گذار سیاسی قابلاعتماد در تهران» است و همزمان باید برنامههای هستهای و موشکی متوقف شود.
در حوزه اقتصاد، صندوق بینالمللی پول گفت برای ارزیابی اثر اقتصادی زود است اما اختلال در تجارت، جهش قیمت انرژی و نوسان بازارها دیده شده؛ و گزارش رویترز از افت ۱.۳ درصدی شاخص استوکس ۶۰۰ اروپا در سایه نگرانی از طولانی شدن جنگ و جهش قیمت نفت خبر داد. در داخل ایران نیز گزارشهایی از گرانی، کمبود برخی اقلام غذایی، صفهای پمپ بنزین و نگرانیهای روزمره منتشر شده است.
خبرهای روز چهارم جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در حمایت از مردم ایران نشان میدهد محور درگیری همزمان در سه سطح در حال گسترش است: ضربه به مراکز حکومتی در تهران و اهداف امنیتی-سیاسی؛ منطقهای شدن جنگ با واکنشهای صریح امارات، عربستان و بهویژه قطر؛ و نگرانی پررنگ نهادهای بینالمللی از وضعیت انسانی ایران-از تلفات بالا تا قطع اینترنت و احتمال سرکوب داخلی.
همه تحولات این روز را میتوانید در بلاگ ایراناینترنشنال بخوانید.
همزمان با فعال شدن آژیر خطر در تلآویو، منابع مطلع اعلام کردند تهران حملات موشکی تازهای علیه امارات متحده عربی و عمان انجام داده است؛ اقدامی که دامنه درگیری را به چندین کشور حوزه خلیج فارس کشانده است.
عربستان: حملات جمهوری اسلامی «بزدلانه» است
به گزارش العربیه، عربستان سعودی حملات جمهوری اسلامی را «بزدلانه و بدون توضیح» توصیف کرده و آن را مغایر با هنجارها و قوانین بینالمللی دانسته است.
قطر: حملات بیپاسخ نخواهد ماند
وزارت خارجه قطر اعلام کرد تهران پیش از حملات موشکی، دوحه را مطلع نکرده و اهداف این حملات تنها نظامی نبوده بلکه «کل خاک قطر» را شامل میشده است. مقامات قطری اعلام کردند جنگندههای ایرانی پس از ورود به حریم هوایی این کشور هدف قرار گرفتند و ذخایر موشکهای رهگیر کافی است. تلاش برای هدف قرار دادن فرودگاه بینالمللی حمد نیز ناکام ماند و بیش از هشت هزار مسافر ترانزیتی در هتلهای قطر اسکان داده شدند.
دوحه هشدار داد این حملات «بیپاسخ نخواهد ماند» و اعلام کرد هیچ ارتباط فعالی با تهران برقرار نیست.
حمله به پایگاه بریتانیا در قبرس
در شرق مدیترانه، پایگاه حاکمیتی بریتانیا «راف آکروتیری» در قبرس هدف حملات پهپادی قرار گرفت. در یکی از موارد، یک پهپاد ساخت جمهوری اسلامی از نوع «شاهد» به باند پایگاه برخورد کرد و خسارت محدودی بر جای گذاشت و دو پهپاد دیگر رهگیری شدند.
در واکنش به این حمله، بریتانیا تصمیم گرفته ناوشکن «اچاماس دانکن» را برای دفاع از این پایگاه به منطقه اعزام کند. روزنامه تایمز به نقل از سه منبع گزارش داد جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، با فرماندهان ارشد نظامی درباره اعزام این ناو گفتوگو کرده است.
همزمان، فرانسه نیز اعلام کرده سامانههای ضدموشکی و ضدپهپادی به قبرس اعزام خواهد کرد و یک ناوچه فرانسوی نیز به منطقه اعزام میشود. یونان نیز چهار جنگنده اف-۱۶ و دو ناوچه، از جمله یک ناو مجهز به سامانه ضدپهپاد «سنتاوروس»، به قبرس اعزام کرده است.
گسترش بحران چندلایه
با هدف قرار گرفتن اسرائیل، چند کشور عربی خلیج فارس و یک پایگاه بریتانیایی در مدیترانه، دامنه درگیری از سطح یک تقابل دوجانبه فراتر رفته و به بحرانی چندجبههای تبدیل شده است. کشورهای منطقه ضمن محکومیت حملات تهران، در حال تقویت سامانههای دفاعی خود هستند و برخی نیز از حق پاسخ متقابل سخن گفتهاند.
تحولات اخیر نشان میدهد حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی نهتنها موجب مهار تنش نشده، بلکه در حال بازتعریف موازنه امنیتی در سراسر خاورمیانه و شرق مدیترانه است؛ بحرانی که خطر گسترش بیشتر آن همچنان پابرجاست.
پیش از این، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت ارتش آمریکا در حال در هم کوبیدن حکومت ایران است اما «موج بزرگ» و شگفتی اصلی هنوز فرا نرسیده است و در این شرایط خطرناک مردم ایران همچنان و فعلا در خانه بمانند. او همچنین اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران را رد نکرد.
