ویدیوی دریافتشده ستونی از دود سفید را در اطراف شهرک خاتم کرج پس از حمله اسرائیل و آمریکا در روز دوشنبه ۱۱ اسفند نشان میدهد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز مدعی شد هر دو مذاکرهکننده حکومت ایران در نخستین دور گفتوگوها «بدون هیچ شرمی» اعلام کردند ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی که در اختیار دارند به گفته او «برای ساخت ۱۱ بمب هستهای کافی است» و این نقطه عزیمت مذاکره برای آنها بود.
او در ادامه گفت: «آنها در نخستین روز مذاکرات بهاینکه توانستهاند از سازوکارهای نظارتی مختلف عبور کنند و به جایی برسند که ظرفیت تولید ۱۱ بمب هستهای را داشته باشند، افتخار میکردند.»
ویتکاف در این مصاحبه گفت که مذاکرات با جمهوری اسلامی از ابتدا با «عدم صداقت» و «موضعی تهدیدآمیز» از سوی تهران همراه بود.
او افزود تا پایان نشست دوم کاملا روشن شد که دستیابی به توافقی در این چارچوب «در عمل غیرممکن» است، با این حال برای بار سوم هم به میز مذاکره برگشتیم تا برای آخرین به دیپلماسی فرصت دهیم اما نشست سوم اصلا مثبت نبود.
این مذاکرهکننده آمریکایی که رابطهای دوستانه با دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، دارد و از نزدیکان مورد اعتماد اوست، با اشاره به ذخایر هستهای ایران مدعی شد تهران حدود ۱۰ هزار کیلوگرم مواد شکافتپذیر، شامل ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و حدود هزار کیلوگرم با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد و اورانیوم ۶۰ درصدیاش میتواند ظرف حدود یک هفته تا ۱۰ روز به سطح تسلیحاتی ۹۰ درصدی برسد.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ در پی کشته شدن علی خامنهای با انتشار بیانیهای اعلام کرد با مرگ او «پایان فصلی طولانی و دردناک از تاریخ ایران رقم خورد».
در این بیانیه، علی خامنهای بهعنوان «عامل کشتار، سرکوب، خشونت و مصونیت از مجازات» در دهههای زمامداریاش توصیف شده و آمده است او «عامل مستقیم کشتار بسیاری از انسانها» از جمله ۱۷۶ مسافر و یک کودک متولد نشده در پرواز پیاس۷۵۲ بود؛ پروازی که ۱۸ دی ۱۳۹۸ بر فراز تهران با شلیک موشکهای سپاه پاسداران سرنگون شد.
خانوادههای جانباختگان اعلام کردند این لحظه برای آنان با «شادمانی و تسکین» همراه است، هرچند مرگ خامنهای «عزیزانشان را بازنمیگرداند» و رنج تحمیلشده بر میلیونها ایرانی را جبران نمیکند.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «پایان حاکمیت فردی که دوران زمامداریاش با کشتار، خشونت و انکار حقیقت همراه بود، مجالی برای جانهای دیگریست که با مرگ او حفظ خواهند شد.»
انجمن با اشاره به «شجاعت کمنظیر» مردم ایران در مسیر دستیابی به حقیقت، عدالت و آزادی، ابراز امیدواری کرد که این لحظه «سرآغاز گذاری واقعی به سوی حاکمیتی دموکراتیک» باشد؛ حاکمیتی که در آن قدرتْ پاسخگو است، قوانین عادلانهاند و قوانین عادلانه باشند و هیچ مقامی فراتر از جان و کرامت شهروندان قرار ندارد.
این انجمن تأکید کرده است دادخواهی برای سرنگونی پرواز پیاس۷۵۲ بخشی از مبارزه گستردهتر مردم ایران علیه «مصونیت از مجازات و خشونت حکومتی» است و عدالت واقعی مستلزم تغییرات ساختاری است.
در پایان بیانیه آمده است: «ما امیدواریم آینده ایران آزادی و عدالت و کرامت انسانی را تضمین کند. تا آن روز ما قاتلین فرزندان ایران را نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
همزمان با تشدید تنشها در خاورمیانه، قیمت نفت روز سهشنبه ۱۲ اسفند برای سومین روز پیاپی روندی صعودی داشت و افزایش یافت.
بهای معاملات نفت برنت با افزایش ۱ دلار و ۱۰ سنتی (معادل ۱.۴ درصد) به ۷۸ دلار و ۸۳ سنت در هر بشکه رسید. این قیمت دوشنبه تا ۸۲ دلار و ۳۷ سنت صعود کرد و به بالاترین سطح از ژانویه سال گذشته رسید؛ هرچند در نهایت با تعدیل بخشی از رشد خود، با افزایش ۶.۷ درصدی بسته شد.
نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۷۴ سنتی (یک درصد) به ۷۱ دلار و ۹۷ سنت در هر بشکه رسید. این شاخص در جلسه معاملاتی پیشین ابتدا به بالاترین سطح خود از ژوئن ۲۰۲۵ رسید، اما سپس عقب نشست و در نهایت با رشد ۶.۳ درصدی بسته شد.
تونی سایکامور، تحلیلگر بازار در موسسه آیجی، در یادداشتی در گاردین نوشت: «با توجه به اینکه نشانهای از کاهش سریع تنشها دیده نمیشود، تنگه هرمز بسته شده و ایران نیز آمادگی خود را برای هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی در منطقه نشان داده است، خطر افزایش بیشتر قیمتها همچنان وجود دارد و هرچه درگیری طولانیتر شود، این ریسکها بیشتر میشود.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند به وقت شرق آمریکا، در گفتوگو با شبکه خبری فاکس گفت که جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲روزه در حال ساخت تاسیسات جدید هستهای بود و از آنجا که تا چند ماه آینده هدف قرار دادن آنها غیرممکن میشد، اقدام نظامی فوری ضرورت پیدا کرد.
او گفت: «تصور میکردیم از جنگ قبلی درس بگیرند، اما نگرفتند، چون اصلاحپذیر نیستند. آنها متعصبانه هدف نابودی آمریکا را دنبال میکنند. بنابراین شروع به ساخت سایتها و تاسیسات جدید و پناهگاههای زیرزمینی کردند که ظرف چند ماه برنامه موشکی و برنامه بمب اتمیشان را غیرقابل دسترسی میکرد.»
نتانیاهو افزود: «اگر اکنون اقدامی انجام نمیشد، در آینده دیگر امکان اقدام وجود نداشت. در آن صورت جمهوری اسلامی میتوانست آمریکا را هدف قرار دهد، اسرائیل و کشورهای دیگر را تهدید کند و باج بگیرد.»
او تاکید کرد: «بدون رهبری ترامپ چنین چیزی اتفاق نمیافتاد. او رژیمی متعصب که خود را با نابودی آمریکا و صدور انقلاب و تروریسم و افراطگرایی اسلامی تعریف میکند، یک تهدید جدی برای آمریکا میدید. ابتدا تلاش کردیم با عملیات نظامی علیه تاسیسات هستهایشان را از کار بیندازیم، بعد ترامپ مذاکره کرد اما آنها وقتکُشی کردند. بنابراین اقدام نظامی ضرورت پیدا کرد.»
نتانیاهو با اشاره به اینکه «۹۵ درصد مشکلات خاورمیانه» از جمهوری اسلامی سرچشمه میگیرد و شبکه جهانی ترور از آنجا هدایت میشود، گفت: «اگر مردم ایران خود را از یوغ ماشین ترور آزاد کنند، آینده متفاوتی رقم خواهد خورد.»
نخستوزیر اسرائیل، در پاسخ به این پرسش که چه آیندهای برای وضعیت جاری متصور است، گفت: «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه رژیم ایران جنگی بیپایان نخواهد بود و اقداماتی سریع و قاطع را در بر خواهد گرفت. این جنگ دروازهای به سوی صلح است.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره گزارشها از کشته شدن بیش از ۱۶۰ نفر در حملهای نظامی به یک مدرسه دخترانه در میناب، ضمن تاکید بر اینکه نیروهای آمریکایی «بهعمد یک مدرسه را هدف قرار نمیدهند»، گفت: «اگر این حمله از سوی ما انجام شده باشد، وزارت جنگ آن را بررسی خواهد کرد و من شما را برای پاسخ به آنها ارجاع میدهم.»
روبیو گفت: «اگر چنین اتفاقی رخ داده باشد، بسیار فاجعهبار خواهد بود، اما من نمیتوانم درباره جزئیات آن صحبت کنم، چون اطلاعاتی در اختیار ندارم، اما آنچه روشن است این است که ایالات متحده بهعمد یک مدرسه را هدف قرار نمیدهد.»
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، نیز درباره این حمله که رسانههای دولتی ایران آن را به اسرائیل و آمریکا نسبت دادند، مورد پرسش قرار گرفت. او گفت گزارشهای متفاوتی دیده است، از جمله اینکه سپاه پاسداران این مدرسه را هدف قرار داده است.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد که نتوانسته است بهطور مستقل گزارشها درباره این حمله را تایید کند.
طبق گزارش رسانههای داخل ایران، نهم اسفند و در نخستین روز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، یک دبستان و پیشدبستانی در شهر میناب استان هرمزگان هدف حمله هوایی قرار گرفت. طبق آخرین آمار منتشر شده در رسانههای ایران، بیش از ۱۶۰ نفر در این حمله کشته و حدود صد نفر زخمی شدند.
این دبستان که شجره طیبه نام دارد، در ضلع شمال غربی مجموعهای متعلق به سپاه سیدالشهدا قرار دارد. به گفته رسانههای داخل ایران، این مجموعه دارای درمانگاه، ورزشگاه و یک داروخانه است.