نارضایتی اسرائیل از رویکرد ویتکاف در قبال تهران و بیتوجهی آمریکا به برنامه موشکی
همزمان با اعلام زمان برگزاری سومین دور از مذاکرات تهران و واشینگتن، رسانه اسرائیلی واینت از افزایش نگرانیها در اورشلیم بابت رویکرد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نسبت به جمهوری اسلامی و بیتوجهی ایالات متحده به برنامه موشکی تهران خبر داد.
بر اساس این گزارش، مقامهای اسرائیلی نگران هستند که حکومت ایران از فرصتی که ادامه مذاکرات به آنها میدهد برای فعال کردن حزبالله و حوثیها استفاده کند.
واینت نوشت برخی مقامهای اسرائیلی رویکرد ویتکاف و اظهارات اخیر او را که اذعان کرده بود «ایران با وجود افزایش قابل توجه حضور نظامی آمریکا در منطقه، آماده تسلیم شدن نیست»، نشانه «ضعف و سازش» میدانند.
همزمان با اعلام زمان برگزاری سومین نشست هیاتهای مذاکرهکننده تهران و واشینگتن، رسانه اسرائیلی واینت از افزایش نگرانیها در اورشلیم بابت رویکرد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نسبت به جمهوری اسلامی و بیتوجهی ایالات متحده به برنامه موشکی تهران خبر داد.
این رسانه شامگاه یکشنبه سوم اسفند، در گزارشی نوشت که مقامهای اسرائیلی نگراناند که حکومت ایران از فرصتی که ادامه مذاکرات به آنها میدهد برای فعال کردن حزبالله و حوثیها استفاده کند.
نیمه روز یکشنبه منابع مختلف تایید کردند که سومین جلسه مذاکره میان آمریکا و جمهوری اسلامی، پنجشنبه هفتم اسفند به میانجیگری عمان در ژنو برگزار خواهد شد.
واینت نوشت که برخی مقامهای اسرائیلی رویکرد ویتکاف و اظهارات شنبهشب او را که اذعان کرده بود «ایران با وجود افزایش قابل توجه حضور نظامی آمریکا در منطقه، آماده تسلیم شدن نیست»، نشانه «ضعف و سازش» میدانند.
یک دیپلمات اسرائیلی به این رسانه گفته است که محافل سیاسی اورشلیم این رویکرد را فرصت به جمهوری اسلامی برای «زمان خریدن» تلقی میکنند و از ویتکاف «ناامید» شدهاند.
کانال ۱۲ اسرائیل نیز یکشنبه گزارش داد که مقامهای این کشور معتقدند تهران با ارائه پیشنویس پیشنهادهای تازه به ایالات متحده و سپس بحث درباره جزئیات، وقتکُشی میکند و شانس دستیابی به توافق «همچنان کم» ارزیابی میشود.
واینت همچنین نوشت: «فراتر از خود مذاکرات، از دید مقامهای اسرائیلی به نظر میرسد ایالات متحده به برنامه موشکهای بالستیک ایران یا گروههای نیابتی منطقهای آن نمیپردازد، همچنین موضوع هزاران غیرنظامی ایرانی کشتهشده در جریان اعتراضات ضدحکومتی را مطرح نمیکند.» این رویکرد بر نگرانی اورشلیم افزوده است.
هرچند در روزهای گذشته دونالد ترامپ بیشتر بر موضوع قدرت هستهای جمهوری اسلامی متمرکز بوده است، اما مساله نیروهای نیابتی و کشتار معترضان در ایران در صحبتهای وزرای کلیدی او از جمله مارکو روبیو بازتاب یافت.
همزمان با این گمانهزنیها، نیویورکتایمز در گزارشی نوشت که رییسجمهوری آمریکا به مشاوران خود گفته است اگر مذاکرات یا حتی اقدام نظامی محدود نتواند تهران را به پذیرش خواستههای واشینگتن و توقف برنامه هستهای وادار کند، در ادامه سال جاری حملهای گستردهتر در دستور کار قرار خواهد گرفت؛ حملهای که به گفته دونالد ترامپ با هدف «بیرون راندن رهبران کنونی ایران از قدرت» پیاده خواهد شد.
رسانههای اسرائیلی خبر دادهاند که انتظار میرود مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، دو روز پس از سومین نشست ژنو، برای دیدار با نتانیاهو وارد اسرائیل شود. تاکنون اطلاعات بیشتری درباره این سفر اعلام نشده است.
یکی از مباحث مطرح شده در محافل سیاسی در اسرائیل، تلاش جمهوری اسلامی برای کشاندن این کشور به رویارویی مستقیم است تا بهانهای موجه برای فعالسازی گروههای نیابتیاش علیه اسرائیل بیابد. واینت درباره چنین احتمالی نوشت که مقامهای اسرائیلی آن را «فرصتی نادر برای اقدام همزمان علیه چندین تهدید فعال؛ یعنی ایران، حزبالله و حوثیها» میدانند.
به نوشته این رسانه، موضوع مقابله با حزبالله و حوثیها در جلسه ویژهای که یکشنبه به خواست بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل با با کابینه محدود امنیتی برگزار شد، مورد بررسی قرار گرفت.
کانال ۱۲ اسرائیل نیز درباره رویکرد اسرائیل به درگیری نظامی احتمالی نوشت که این کشور تلاش میکند بهعنوان کشوری که به دنبال حمله به ایران است دیده نشود، هرچند مقامهای این کشور معتقدند که اکنون فرصتی تاریخی برای تغییر رژیم در ایران و به دنبال آن، تغییر مختصات منطقه در سالهای آینده وجود دارد.
یک مقام ارشد پیشین پنتاگون مدعی شده است که ایالات متحده در پی آرایشهای نظامی اخیر خود در خاورمیانه، اکنون در موقعیتی قرار دارد که میتواند کارزاری «بسیار پرتحرک و تهاجمی» علیه ایران آغاز کند.
دانا استرول، که اکنون مدیر پژوهش در «مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک» است، یکشنبه به فاکسنیوز دیجیتال گفت: «ارتش آمریکا برای اجرای یک کارزار پایدار و بسیار تهاجمی آماده است، اگر رییسجمهور ترامپ چنین دستوری صادر کند، و همچنین آمادگی دارد از متحدان و شرکای خود در خاورمیانه در برابر موشکهای ایران دفاع کند.»
استرول در توضیح تفاوت وضعیت کنونی با حملات ژوئن ۲۰۲۵ به اهداف هستهای مرتبط با ایران گفت که ایالات متحده توانمندیهای تهاجمی و دفاعی خود را گسترش داده است.
در میان ایرانیانی که دی ۱۴۰۴ کشته، زخمی یا بازداشت شدند، شماری از ایرانیانی که جمهوری اسلامی آنها را «اقلیت مذهبی» میخواند یا قائل به پذیرش مذهبشان نیست، با مطالبه سرنگونی حکومت به خیابان آمدند، اما با آغاز سرکوب خشونتبار، هویت بسیاری از آنها زیر سایه فشاری چندلایه مسکوت ماند.
اقلیتهای مذهبی که به لحاظ ایدئولوژیک هیچ قرابتی با ایدئولوژی حاکمان ایران ندارند و در ۴۷ سال گذشته از حقوق برابر با شهروندان شیعه محروم بودند، دو ماه پیش اگرچه بهعنوان «معترض ایرانی» به خیابان آمدند اما پس از آن برای جلوگیری از فشار بیشتر مجبور شدند هویت مذهبیشان را پنهان کنند.
براساس گزارشهای منتشرشده و اطلاعاتی که ایران اینترنشنال به دست آورده است، مسیحیان، بهاییان، پیروان آیین یارسان و زرتشتیان در اعتراضات دی آسیب دیدهاند، اما تا لحظه تنظیم این گزارش اطلاعاتی درباره وضعیت شهروندان یهودی و آشوری در دست نیست.
زرتشتیان
براساس اطلاعات بهدست آمده است، روزهای ۱۸ و ۱۹دی تعدادی از شهروندان زرتشتی در شهرهای تهران و یزد که بیشترین زرتشتیان را در خود جای دادهاند، بازداشت شدند و یک جوان زرتشتی ساکن تهران هم از ناحیه چشم آسیب دید.
بیشتر بازداشتشدهها تاکنون با همکاری مسئولان زرتشتی آزاد شدهاند اما مقامها و خانوادههای زرتشتیان حاضر نشدند اطلاعات بیشتری درباره این افراد ارائه دهند.
سازمان آرتیکل ۱۸ مستقر در بریتانیا که آزادی مذهبی در ایران را رصد میکند گزارش داد که دستکم ۱۹ مسیحی در جریان اعتراضهای ماه دی کشته شدند. طبق این گزارش، کشتهشدگان مسیحی از شاخههای مختلف مسیحیت در ایران بود اما هویت آنها اعلام نشده است. همچنین از تعداد بازداشتیها و مجروحان مسیحی اطلاعی در دست نیست.
دو نفر از ۱۹ شهروند مسیحی شناساییشده، از جمعیت نوکیشان مسیحی اعلام شدند: زهرا ارجمندی، ۵۱ ساله در قشم هدف گلوله قرار گرفت و در آغوش فرزندش جان سپرد؛ نادر محمدی، ۳۵ ساله و ساکن اصفهان که به بابل سفر کرده بود نیز در این شهر به ضرب گلوله کشته شد.
بهائیان
شاهین صادقزاده میلانی، حقوقدان و مدیر «مرکز اسناد حقوق بشر ایران» میگوید اطلاعات زیاد تاییدنشدهای از تعداد کشتهشدگان و بازداشتشدگان بهائی وجود دارد اما تاکنون بهطور قطع میتوان از کشتهشدن یک نوجوان ۱۷ ساله بهائی به نام «برنا دهقانی» در اعتراضات ۱۸ دی در شهر کرج صحبت کرد. این نوجوان با شلیک گلوله کشته شده است.
وزارت اطلاعات ۲۷ دی با صدور بیانیهای اعلام کرد ۳۲ بهایی به اتهام فعالیت در «اغتشاشات و تخریبگریها» شناسایی شدهاند. این بیانیه مدعی شد که «این شبکه» در استانهای تهران، کرمان، خراسان رضوی، یزد، سیستان و بلوچستان، البرز، کرمانشاه و مازندران فعال بوده است. طبق اطلاعات مندرج در این بیانیه، ۱۲ بهائی بازداشت و ۱۳ بهائی دیگر مرتبط با اعتراضهای ۱۸ و ۱۹ دی احضار شدهاند.
پس از آن گزارشهایی از بازداشت تعدادی از شهروندان بهائی در شهرهایی مانند کرمان، مشهد و تهران از نوجوان تا میانسال منتشر شد. براساس گزارشها تعدادی از آنها مجبور به اعترافات اجباری شدهاند.
آیین یارسان
شماری از پیروان آیین یارسان که جمعیتی حدود ۲ میلیون نفر در ایران دارد، نیز در اعتراضات کشته، زخمی و بازداشت شدهاند.
نصرالدین حیدری، رهبر یارسان ۱۷ دی، در نامهای، اعتراضات مردم در واکنش به مشکلات اقتصادی و اجتماعی را «بهحق» دانست و هرگونه اعمال خشونت در جریان این اعتراضات را محکوم کرد. بهدنبال این نامه، بسیاری از پیروان یارسان در اعتراضهای ۱۸ و ۱۹ دی به خیابانها آمدند. طبق گزارشهای رسیده، حتی مردم روستاهایی که سالها از ترس حکومت در سکوت بودند، به این اعتراضات پیوستند.
شبکه حقوقبشر کردستان ۲۲ بهمن اعلام کرد که ۳۱ نفر از جامعه یارسان کشته شدهاند. اما طبق تحقیقات جامعه یارسان، دستکم ۴۷ نفر از پیروان این آیین که در شهرهای مختلف ایران کشته شدند، شناسایی شدهاند. بیشترِ کشتهشدگان از شهرهای کرمانشاه و روستاهای اطراف آن، آذربایجان غربی، هشتگرد و زنجان هستند.
فرناز فتحی، پیرو یارسان و فعال حقوق بشر ساکن آلمان، در پاسخ به این پرسش که چرا تاکنون آمار دقیقی از کشتهشدگان یارسان منتشر نشده است، میگوید: «طبق اطلاعاتی که گرفتم ماموران برای تحویل جسد به خانوادهها، ابتدا تلفن و مدارک شناسایی فرد یا افرادی را که مراجعه کرده بودند، میگرفتند و ۴۸ ساعت بعد اسناد را تحویل میدادند. همینطور از آنها تعهد کتبی گرفته شده است تا درباره عزیزانشان حرف نزنند. آنها وقتی برای تحویل جسد رفتهاند اجازه فیلمبرادری، عکسبردای یا هیچ شکلی از مستندسازی نیافتند و بعد هم از ترس سکوت کردهاند. ما هنوز دقیق نمیدانیم چند نفر از ما کشته شدهاند.»
براساس گزارشها محله درهدژیر در حاشیه غربی شهر کرمانشاه که جمعیت آن عمدتا از پیروان آیین یارسان است، بیشترین در دو روز ۱۸ و ۱۹ شاهد شدیدترین وضعیت امنیت بوده و بیشترین قربانیان این شهرک نیز در همین دو روز کشته شدند.
فرناز فتحی به نقل از ساکنان درهدژیر گفت که ماموران روز ۱۸ دی این محله را محاصره کردند و در اطراف آن خاکریز ایجاد شد. پس از آن ساکنان درهدژیر شاهد پرتاب مستمر گاز اشکآور و شلیک متمادی بودند. از حوالی ظهر ۱۸ دی، برق و اینترنت این منطقه بهطور کامل قطع و کشتار در قطعی برق و ارتباطات صورت گرفت.
همچنین براساس گزارشها، در مناطق مختلفی از جمله کوزران، دالاهو، سرپل ذهاب و قصرشیرین، ایستهای بازرسی متعدد و حضور مستمر نیروهای امنیتی همچنان ادامه دارد؛ ماموران هنوز برخی ماشینها را متوقف میکنند و مورد بازرسی قرار میدهند.
افزون بر این، گزارش شده است که ماموران امنیتی همچنان با گذشت بیش از یک ماه از اوج اعتراضها، به برخی روستاها از جمله روستا آینهوند و گرمسیر که بیشتر ساکنان آنها نیز یارسان هستند، هجوم میبرند و خانهها را با هدف شناسایی زخمیها یا تحت تعقیبها تفتیش میکنند.
فرناز فتحی میگوید پس از کشتار، از خیلی از خانوادهها مبالغ کلانی، حتی بهصورت دلار و سکه، بهعنوان پول تیر گرفته شده است. به گفته او خانوادهها برای تحویل پیکر عزیزانشان دلار و سکه میدادند چون از سوی سرکوبگران برای تهیه کردن هرچهسریعتر پول تحت فشار بودند. تعدادی از آنها بالغ بر ۷۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان پول تیر پرداخت کردهاند.
ویدیوهای دریافتشده نشان میدهد مراسم چهلم مهدی رحیمی از کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان با حضور خانواده و شماری از شهروندان روز جمعه در دزفول برگزار شده است.
در این مراسم مادر رحیمی در حالی که مچبند ورزشکاری پسرش را بسته بود با اشاره به تصویر او گفت: «شهید راه آزادی، شهید راه حق، شهید میهن است، هر کسی درد [این ارزشها] را دارد، راهش را ادامه بدهد.» در ادامه، پرچم درفش کاویانی بر مزار او گذاشته شد. مهدی رحیمی، ۳۲ ساله، جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در اعتراضات دزفول بر اثر شلیک مستقیم گلوله ماموران جمهوری اسلامی کشته شد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران از بازداشت دستکم ۲۲ معلم شاغل و بازنشسته در شهرهای مختلف در جریان اعتراضات دیماه خبر داد؛ این در حالی است که وزیر آموزشوپرورش بازداشت معلمان را رد کرده است.
بر اساس این گزارش، برخی از معلمان پس از هفتهها بازداشت با وثیقههای سنگین ــ در مواردی تا ۹ میلیارد تومان ــ آزاد شدهاند، اما تعدادی دیگر همچنان در بازداشتاند و برخی پس از آزادی موقت برای اجرای احکام پیشین دوباره به زندان منتقل شدهاند.
به گفته این نهاد صنفی، شماری از معلمان بیش از یک ماه است در بازداشت بهسر میبرند و وضعیت پروندهشان نامشخص است. شورا از خانوادهها و همکاران خواسته اطلاعات مربوط به دیگر بازداشتشدگان را برای تکمیل گزارش به این نهاد ارسال کنند.
