در پنجاهوچهارمین روز انقلاب ملی ایرانیان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت: «ما ظرف ۱۰ روز آینده خواهیم فهمید که آیا میتوانیم با ایران به توافق برسیم یا نه.»
او پیشتر نیز هشدار داده بود: «یا به توافق میرسیم یا آنها بدشانسی خواهند آورد.»
شبکه سیانان در این روز گزارش داد ارتش آمریکا برای حمله احتمالی «در همین آخر هفته» آماده است، اما ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته است.
واشینگتنپست نیز به نقل از مقامهای کنونی و پیشین آمریکا نوشت پنتاگون در حال گردآوری یک نیروی تهاجمی گسترده در خاورمیانه است، هرچند هنوز تایید رسمی برای اقدام نظامی صادر نشده است.
در همین حال، شورای اتحادیه اروپا بهطور رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست تروریستی این اتحادیه قرار داد. بر اساس این تصمیم، داراییهای سپاه در کشورهای عضو مسدود و هرگونه تامین مالی آن ممنوع میشود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت بخش عمده مواد هستهای انباشتهشده ایران همچنان در محلهای پیشین قرار دارد و «نیاز فوری به دستیابی به توافق برای جلوگیری از اقدام نظامی بیشتر» وجود دارد.
در واشینگتن، تد کروز، سناتور جمهوریخواه، گفت سقوط حکومتها در ایران، کوبا و ونزوئلا در شش ماه آینده «کاملا امکانپذیر» است.
جان فترمن، سناتور دموکرات، نیز با دفاع از رویکرد سختگیرانه گفت: «نمیتوانید با سرطان مذاکره کنید؛ باید به آن حمله کنید.»
او افزود جمهوری اسلامی تنها به «قدرت و زور» واکنش نشان میدهد.
جمهوری اسلامی نیز در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، اعلام کرد در صورت «تجاوز نظامی»، پایگاهها و داراییهای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد و ایالات متحده را مسئول پیامدهای آن دانست.
همزمان بلومبرگ گزارش داد بهای نفت پس از ثبت بزرگترین افزایش روزانه از اکتبر، در پی نگرانی از حمله احتمالی آمریکا به ایران، در سطوح بالا تثبیت شد و نفت خام آمریکا به بالای ۶۵ دلار در هر بشکه رسید.
در اسرائیل نیز یک نظرسنجی کانال ۱۲، نشان داد ۵۹ درصد پاسخدهندگان از پیوستن این کشور به حمله احتمالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی حمایت کردهاند.
در داخل ایران، مراسم چهلم جانباختگان اعتراضات دیماه در شهرهای مختلف ادامه یافت. ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد در شهرهایی چون اصفهان، شهرضا، رودبار، گرگان و کرج، خانوادهها و شهروندان با وجود فشارهای امنیتی یاد کشتهشدگان را گرامی داشتهاند.
مادر محسن رشیدی در مراسم چهلم او گفت: «بودنت افتخار بود و رفتنت هم افتخار بود.» پدر حسین میرکریمی نیز گفت: «هیچجای دنیا اسیر را نمیکشند.»
در مدارس نیز دانشآموزان در برخی شهرها با همخوانی سرود «نام جاوید وطن» و روشن کردن شمع، یاد جانباختگان را گرامی داشتند.
همزمان، پیامهای رسیده حاکی از بازداشت، صدور احکام اعدام و فشار بر معترضان در شهرهای مختلف است. ۱۰ نهاد بینالمللی حقوقی بازداشت وکلا و محدودیت دسترسی بازداشتشدگان به وکیل را محکوم کردند. یونیسف نیز خواستار آزادی فوری کودکان بازداشتشده شد و اعلام کرد بازداشت کودکان پیامدهای ماندگار بر رشد و آینده آنان دارد.
جزییات تحولات این روز را اینجا بخوانید
جان فترمن، سناتور دموکرات ایالت پنسیلوانیا، با دفاع از رویکرد سختگیرانه در قبال جمهوری اسلامی گفت حاکمان ایران تنها به «قدرت و زور» واکنش نشان میدهند و نمیتوان به مذاکره با آنها اعتماد کرد.
فترمن در مصاحبه با شبکه خبری فاکس، با اشاره به مواضع خود در سال گذشته، گفت: «تنها دموکراتی بودم که بارها پرسیدهام چطور میتوان اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند؟وقتی تهران ۹۰۰ پوند (حدود ۴۵۰ کیلوگرم) اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی در اختیار دارد، چرا نباید از طریق حمله نظامی آنها را پاسخگو کرد.»
او همچنین اظهار داشت که تجربه نشان داده تنها فشار و اقدام نظامی است که بر رفتار جمهوری اسلامی اثر میگذارد و اگر لازم باشد، باید دوباره به آن «ضربه» وارد شود.
فترمن تاکید کرد: «نمیتوانید با سرطان مذاکره کنید؛ باید به آن حمله کنید و با نیروی برتر، بهطور مستقیم به سراغش بروید.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده اعلام کرد که ۵۰ میلیون بشکه نفت ونزوئلا بهسوی بندر هیوستون در حرکت است.
به گزارش رویترز، او در گفتوگو با خبرنگاران به کمک آمریکا به ونزوئلا در صنعت نفت اشاره کرد و افزود: «اکنون ۵۰ میلیون بشکه نفت در نفتکشهای بسیار بزرگ به سمت هیوستون در حرکت است.»
اورشلیمپست در گزارشی به نقل از دریادار بازنشسته «باب هاروارد»، معاون پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، نوشت تجمع کمسابقه تجهیزات نظامی آمریکا در خاورمیانه صرفاً نمایش قدرت نیست، بلکه «نشانهای از توانایی» واشینگتن برای وارد کردن ضربهای سریع و گسترده به ساختار قدرت جمهوری اسلامی در صورت شکست مسیر دیپلماتیک است.
به نوشته اورشلیمپست، هاروارد با اشاره به رویکرد دونالد ترامپ گفت: «یکی از چیزهایی که [رییسجمهوری دونالد] ترامپ نشان داده این است که به آنچه میگوید عمل میکند.» او در گفتوگو با این روزنامه، خروج آمریکا از برجام و موضع واشینگتن مبنی بر «تحمل نکردن ایران مجهز به سلاح هستهای» را به عنوان نمونه یادآور شد و افزود: «حالا او تجهیزات لازم را برای اقدام نظامی مستقر کرده است.» هاروارد همچنین گفت اگر ترامپ «نتواند به اهدافش درباره برنامه هستهای و موشکهای بالستیک برسد»، «حاضر است فراتر از میانجیگری برود و اقدام کند.»
در این گزارش آمده است که هاروارد در صورت صدور دستور حمله، از «سلسلهمراتب اهداف» سخن گفته که هدف آن «خنثی کردن قابلیتهای تهاجمی [حکومت] ایران» و همزمان «پرهیز از آسیب به جمعیت عمومی» است. او تاکید کرد اولویتگذاری از نوع «از پایین به بالا» خواهد بود و موج نخست حمله بر «مکانهای راهبردی موشکی و پرتابگرها» تمرکز میکند؛ اهدافی که از نگاه او «تهدیدهای مستقیم برای نیروهای آمریکا و اسرائیل» محسوب میشوند.
به گفته هاروارد، اولویت دوم «خنثیسازی بقایای نیروهای نیابتی» در خارج از ایران است که میتوانند در واکنش به حمله، خطر «اقدام تلافیجویانه علیه اسرائیل» را افزایش دهند.
اورشلیمپست مینویسد هاروارد سپس به «تغییر مهم» در راهبرد احتمالی اشاره کرده و گفته است تمرکز کارزار میتواند به جای زیرساختهای ملی، بر سپاه پاسداران و ابزارهای سرکوب داخلی باشد. او تصریح کرد: «شما به سراغ زیرساختها نخواهید رفت.» و توضیح داد: «این برای فراهم کردن تغییر حکومت برای مردم ایران است، بنابراین فکر نمیکنم چنین اهدافی مورد حمله قرار گیرد. تمرکز فقط بر چیزهایی خواهد بود که به حکومت و سپاه پاسداران امکان سرکوب مردم را میدهد.»
به نوشته اورشلیمپست، هاروارد در ادامه درباره ظرفیت جنگی امروز آمریکا گفت این تواناییها نسبت به جنگهای عراق و افغانستان «بهمراتب پیشرفتهتر» شده است و بهواسطه پیشرفتهای فناورانه در «فرماندهی، کنترل و هدفگیری» امکان افزایش چشمگیر حجم حملات فراهم شده است. او گفت: «در گذشته شاید میتوانستید روزانه ۴۰ یا ۵۰ حمله انجام دهید، اما اکنون توانایی اجرای صدها حمله در روز را داریم. همین موضوع معادله را برای حکومت کاملاً تغییر میدهد.» هاروارد همچنین مدعی شد واشینگتن میتواند ساختار فرماندهی سپاه را با سرعتی کمسابقه هدف بگیرد: «اگر سپاه پاسداران را هدف بگیرید و بخواهید همه مقرها و تاسیسات آن را بزنید، احتمالاً میتوانید این کار را ظرف چند ساعت انجام دهید. این بیسابقه است.»
اورشلیمپست در پایان گزارش خود به پیشینه شخصی هاروارد اشاره میکند و مینویسد خانواده او بین سالهای ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۹ در ایران زندگی میکردند و خود او نیز چند هفته پیش از سقوط شاه، بهعنوان دانشجوی سال آخر آکادمی نیروی دریایی آمریکا در ایران حضور داشته است. او با مرور انقلاب ۱۹۷۹ گفت نقطه عطف زمانی بود که ارتش از حمایت شاه به حمایت از مردم تغییر موضع داد و این الگو را برای هرگونه تغییر آینده نیز تعیینکننده دانست. هاروارد در این باره گفت: «این حکومتی است که ۴۷ سال مردم خود را سرکوب کرده است. اکثریت آنها خواهان تغییرند.» او همچنین تاکید کرد هر اقدام نظامی باید با «حمایت از مردم ایران» همراستا باشد تا فهرست اهداف، توان حکومت برای «ارتباطگیری و سرکوب اعتراضات» را تضعیف کند «بدون آنکه افکار عمومی را علیه آمریکا برانگیزد.»
او در جمعبندی به اورشلیمپست گفت: «فکر نمیکنم کسی واقعاً مقیاس یا ظرفیت توان ما را درک کند، چون هیچکس تاکنون آن را ندیده است.» و افزود اگر چنین اقدامی رخ دهد، برای دیگر قدرتها هم «روشنگر» خواهد بود: «اگر چنین اتفاقی بیفتد، برای همه روشن خواهد شد که از نظر اندازه، مقیاس، سرعت و ظرفیت به کجا رسیدهایم، چه برای روسیه و چه برای چین.»
