پارلمان اروپا با اکثریت قاطع خواهان قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی شد
پارلمان اروپا بار دیگر به قرار گرفتن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی رای مثبت داد. نتیجه این رایگیری غیرالزامآور است و نظر شورای اتحادیه اروپا در این خصوص تعیینکننده خواهد بود.
در این رایگیری که پنجشنبه دوم بهمن در پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه انجام شد، از مجموع ۶۲۸ نماینده حاضر، ۵۶۲ نفر رای موافق، ۹ نفر رای مخالف و ۵۷ نفر رای ممتنع دادند.
این قطعنامه افزون بر موضوع سپاه پاسداران، بر لزوم اخراج دیپلماتهای جمهوری اسلامی از اتحادیه اروپا و تقویت حمایتها برای مقابله با محدودیتهای اینترنت در ایران تاکید کرد.
روبرتا متسولا، رییس پارلمان اروپا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از خیابانهای تهران تا قلب پارلمان اروپا، پیام روشن است: ایران باید آزاد شود. ایران آزاد خواهد شد.»
به گفته متسولا، پارلمان اروپا بر لزوم هدف قرار دادن سرکوبگران، تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران و پاسخگو کردن عاملان جنایتها تاکید دارد.
پارلمان اروپا پیشتر در ژانویه ۲۰۲۳ و در واکنش به سرکوب مردم ایران در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» نیز خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی اتحادیه اروپا شد.
جوزپ بورل، مسئول وقت سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در آن زمان اجرایی شدن این تصمیم را منوط به حکم قضایی دانست و گفت: «نمیشود چون کسی سازمانی را دوست ندارد، آن را تروریست بنامیم. اول به تصمیم یک دادگاه در یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیاز داریم. پس از آن میشود موضوع را در سطح اتحادیه اروپا مطرح کرد.»
قرار است ایرانیان یکشنبه پنجم بهمن با برگزاری تجمعی اعتراضی در بروکسل، یکی از مطالبات خود یعنی قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی را مطرح کنند. مقر شورای اتحادیه اروپا در بروکسل واقع است.
رییس پارلمان اروپا: با قاطعیت در کنار مردم ایران ایستادهایم
متسولا در ادامه اظهارات خود گفت پارلمان اروپا با اکثریتی قاطع رای به حمایت از آرمانهای مردم ایران داده و خواستار پایان دادن به «سرکوب وحشیانه و قتل عام تظاهرکنندگان مسالمتجو، توقف فوری اعدامها و قتلهای حکومتی، و آزادی همه معترضان بازداشتشده و زندانیان سیاسی» شده است.
او خطاب به «مردم شجاع ایران» نوشت: «حتی وقتی ارتباطات قطع میشود، صدای شما شنیده میشود. حتی وقتی تاریکی تحمیل میشود، شما دیده میشوید. شما تنها نیستید. پارلمان اروپا با قاطعیت در کنار شما ایستاده است.»
ژردن باردلا، عضو فرانسوی پارلمان اروپا، نیز در سخنرانی خود در این نهاد، جمهوری اسلامی را یک «رژیم دینی و آزادیستیز» خواند و گفت حکومت ایران تنها «با سرکوب و ایجاد ترس» به حیات خود ادامه میدهد.
او اضافه کرد: «با وجود آزار و سرکوبها، مردم ایران همچنان به مقاومت ادامه میدهند. ما باید در کنار آنان بایستیم.»
اول بهمن، هانا نویمن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، اعلام کرد فرانسه، ایتالیا و اسپانیا، کشورهایی هستند که در مسیر تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران در اروپا مانعتراشی میکنند.
او افزود: «در حال تلاش برای اعمال فشار بر این سه کشور هستیم تا مقاومتشان شکسته شود.»
در سالهای اخیر و بهویژه پس از انقلاب ملی ایرانیان، کنشگران و مخالفان جمهوری اسلامی با اشاره به نقش سپاه پاسداران در سرکوب معترضان در داخل کشور و همچنین دست داشتن این نهاد در طراحی و اجرای حملات تروریستی در بسیاری از کشورهای جهان، خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی شدهاند.
خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین، ۲۷ دی با امضای فرمانی، نیروی قدس سپاه پاسداران و ۱۳ فرد مرتبط با آن را تروریستی اعلام کرد.
دولت استرالیا ششم آذر سپاه پاسداران را در فهرست «تروریسم دولتی» قرار داد.
اکوادور نیز شهریورماه سپاه پاسداران، حماس و حزبالله لبنان را سازمانهای تروریستی اعلام کرد.
پیامهای مخاطبان در اراک، فولادشهر، نجفآباد و گیلان از شلیک مستقیم به معترضان، استفاده از امکانات امدادی برای تیراندازی و افزایش فشار امنیتی بر خانوادهها و کادر درمان حکایت دارد. طبق این گزارش، ماموران از داخل آمبولانس به معترضان شلیک کردند.
یک شهروند از اراک میگوید روز ۱۸ دیماه، پس از حرکت نیروها از سمت پایگاه بسیج و درگیریها حوالی مصلی، زمانی که مردم به میدان حافظ (حافظیه) رسیدند، موتورسواران مستقر در دبیرستان نمونه «حاجکاظمی» جمعیت را به رگبار بستند.
ماموران لباسشخصی هفته قبل به مدارس فولادشهر رفته و با تفتیش دانشآموزان، هر فردی را که آثار ساچمه روی بدنش دیده میشد، بازداشت کردهاند.
در نجفآباد، شب ۱۹ دیماه، افراد مسلح از داخل آمبولانسها به مردم شلیک کردند. به گفته مخاطبان، کشتهها و زخمیها با کامیونهای حمل گوشت و مرغ منتقل شده و آتشنشانی و شهرداری خیابانها را شستند. همچنین در همان شب، در بیمارستان تأمین اجتماعی نجفآباد نیروهای مسلح به سمت پزشکان و پرستارانی که به معترضان پناه داده بودند تیراندازی کردند که بنا بر گزارشها، دستکم یک پزشک و سه پرستار کشته شدند.
در گیلان نیز به خانوادههای جانباختگان اجازه پخش اعلامیه یا نصب پرده تسلیت داده نمیشود.
دادگاهی در استرالیا پرونده سپهر سریزدی، دانشجوی دکتری و پژوهشگر حوزه رباتیک، را به اتهام «تلاش برای انجام حمله تروریستی» با استفاده از کوکتل مولوتوف در منطقه گلد کوست بررسی کرد و با رد درخواست آزادی به قید وثیقه، حکم به ادامه بازداشت او داد.
سریزدی که در سازمان دولتی «پژوهشهای علمی و صنعتی همسود» استرالیا (CSIRO) مشغول به کار بود، پنجشنبه دوم بهمن پس از تفهیم اتهام «اقدام برای تدارک یا برنامهریزی یک عمل تروریستی»، در دادگاه بدوی منطقه بریزبن حاضر شد.
شبکه ایبیسی نیوز گزارش داد این جوان ۲۴ ساله پس از انتشار گزارشهایی درباره محتوای آنلاین منتسب به او، تحت رصد نیروهای ضدتروریسم استرالیا قرار گرفت.
الی مکدونالد، دادستان فدرال، در جلسه دادگاه اعلام کرد اتهامات علیه سریزدی به پیامهایی در مسنجر فیسبوک مربوط است که در یک گروه خصوصی با بیش از ۵۰ عضو رد و بدل شده است.
مکدونالد گفت: «متهم برنامههایی برای رهبری یک شورش در گلد کوست در روز ملی استرالیا داشت و این برنامهها شامل استفاده از کوکتل مولوتوف میشد. برای این منظور نیز اقدام به تهیه لوازم و تجهیزات لازم کرده بود.»
به گفته دادستان، سریزدی در پیامی دیگران را به مشارکت در حمله ترغیب کرده بود: «من قرار است ۲۶ ژانویه [ششم بهمن] رهبری شورشهای گلد کوست را بر عهده داشته باشم. اگر افرادی را در ملبورن میشناسید، به آنها خبر بدهید تا از حالا شروع به خرید بطریهای ودکا کنند و آنها را بهصورت دستهای ذخیره کنند.»
او در پیامی دیگر گفته بود: «اگر بازداشت شدید، نکته کلیدی این است که آرام و خونسرد بمانید. هنگام بازجویی به آنها یادآوری کنید کاری که انجام دادهاید، با توجه به مسیر کنونی کشور کاملا منطقی بوده است.»
در پیام دیگری منتسب به سریزدی آمده است: «پیش از آن که در ۲۶ ژانویه میدان نبرد را ترک کنم، در صورتی که جانم را از دست بدهم، چند آرزو دارم.»
اتهام برنامهریزی برای انجام حمله تروریستی در شرایطی علیه سریزدی مطرح میشود که تهاجم مرگبار به مراسم یهودیان در ساحل بوندای سیدنی در ۲۳ آذر، ۱۵ کشته بر جای گذاشت.
عاملان حمله سیدنی پدر و پسری به نام ساجد و نوید اکرم بودند.
دادستان فدرال در ادامه سخنان خود گفت سریزدی به دیگر اعضای گروه توصیه کرده بود «نحوه تیراندازی با سلاح گرم را در میدانهای تیر یاد بگیرند»، برای استخدام در سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا و نیروهای دفاعی درخواست دهند و سپس «عملیات داخلی برای سرنگونی استبداد را آغاز کنند».
مکدونالد تاکید کرد با توجه به «رویدادهای اخیر» در استرالیا، محتوای این اظهارات «بهطور آشکار بسیار نگرانکننده» است.
او ضمن مخالفت با آزادی متهم هشدار داد: «با توجه به وضعیت ذهنی او، عملا هیچ شرطی وجود ندارد که بتواند فردی را که حاضر است در راه ایدئولوژی خود جان دهد، مهار کند.»
در سوی دیگر، هلن شیلتون، وکیل مدافع سریزدی، اعلام کرد موکلش یک فرد دانشگاهی بوده که برای پیشرفت شغلی از سیدنی به بریزبن نقل مکان کرده، اما بهتدریج دچار انزوا شده است.
شیلتون گفت: «او تا حدی تحت تاثیر افرادی قرار گرفت که با آنها ارتباط داشت.»
به گفته او، سریزدی احساس میکرد باید اقدامی انجام دهد تا «توجهها را به مسیری که جهان و دولت [استرالیا] در پیش گرفتهاند جلب کند»، اما «هرگز قصد آسیب رساندن به کسی را نداشته» است.
به گزارش ایبیسی نیوز، اتهامات مطرحشده علیه سریزدی همکاران پیشین او را شگفتزده کرده است.
یکی از این افراد در مصاحبه با ایبیسی نیوز، سریزدی را «یک جنتلمن واقعی» و فردی «بسیار باهوش» توصیف کرد.
فرد دیگری نیز گفت سریزدی از نظر شغلی «بسیار باهوش و باانگیزه» بود و در عین حال شخصیتی اجتماعی داشت.
حکم دادگاه به ادامه بازداشت
پنهلوپه هی، قاضی پرونده، با رد درخواست آزادی سریزدی به قید وثیقه اعلام کرد متهم اظهارات روشنی درباره باورهای خود بیان کرده است؛ از جمله اینکه دولت استرالیا را «اقتدارگرا» میداند و خواهان جایگزینی آن با نوعی نظام حکمرانی «سایبرنتیک» است.
دادگاه تاکید کرد خطر وارد آمدن آسیب جدی به چندین نفر به اندازهای است که امکان آزادی سریزدی وجود ندارد.
بر این اساس، متهم در بازداشت موقت باقی میماند و رسیدگی به پرونده او ماه آینده از سر گرفته خواهد شد.
پلیس ایالت کوئینزلند در بیانیهای اعلام کرد در حال حاضر هیچ تهدید مستقیم و فعالی علیه شهروندان یا رویدادهای آتی وجود ندارد و هیچ گزارشی درباره احتمال هدف قرار گرفتن یک گروه مشخص در توطئههای خشونتآمیز دریافت نشده است.
ر ادامه گزارشهای مخاطبان از سرکوب اعتراضات، پیامهای رسیده از بروجرد حاکی از تجمع گسترده شهروندان و استفاده شدید نیروهای امنیتی از گلوله جنگی، خودروی آبپاش با آب داغ و کشتار گسترده شهروندان است.
یک مخاطب میگوید روز اول فراخوان شاهزاده در خیابان صفای بروجرد جمعیت بهطور بیسابقهای گسترده بود؛ «پیر و جوان و کودک» در خیابانها حضور داشتند و شعار «پهلوی برمیگرده» سر میدادند.
به گفته این شاهد عینی، نیروهای امنیتی با تیر جنگی و ساچمه به معترضان حمله کردند، در حالیکه مردم «فقط سنگ» برای دفاع داشتند. همچنین از خودروهای آبپاش با آب داغ، هلیشات و پهپاد برای کنترل و سرکوب استفاده شد. این مخاطب افزوده است که در خیابان «امام حسین» بروجرد نیروهای سرکوبگر غیرمحلی، از جمله افغان و عربزبان، حضور داشتند.
بر اساس این روایت، در همان شب شماری از شهروندان عادی کشته و بسیاری زخمی شدند. شاهدان میگویند به دلیل قطع اینترنت امکان انتشار گسترده تصاویر و ویدیوها فراهم نبود و از رسانهها خواستهاند این گزارشها را منتشر کنند تا ابعاد سرکوب روشن شود.
گفتوگوهای ایراناینترنشنال با شاهدان عینی اعتراضات در شهرهای مختلف ایران نشان میدهد ماموران سرکوبگر جمهوری اسلامی، همزمان با شلیک گلوله به معترضان، از گازهای اشکآور و سلاحهای شیمیایی استفاده کردهاند که باعث بروز طیفی از آسیبهای شدید جسمی، تنفسی و حرکتی در معترضان شده است.
این آسیبها در مواردی معترضان را بهطور ناگهانی از حرکت بازداشته و به گفته شاهدان، آثار آن فراتر از گازهای اشکآور متعارف بوده است. یکی از معترضان در روایت خود گفت: «آنچه سرکوبگران زدند، گاز اشکآور نبود؛ گاز جاندادن بود.»
شاهدان گفتهاند این گازها نهتنها موجب سوزش چشم، پوست و ریه شده، بلکه با اختلال حاد تنفسی، سرفههای پیدرپی، خون بالا آوردن، سرگیجه، بیحالی ناگهانی و از حال رفتن سریع، از دست دادن تعادل و ناتوانی در ادامه حرکت همراه بوده است.
آنها تاکید کردهاند اگرچه نوع دقیق این مواد برای آنها مشخص نشد، اما شدت علائم و ماندگاری آثار آنها با تجربههای پیشین از گاز اشکآور تفاوت داشته است.
به گفته شاهدان، پرتاب گازها در مواردی در دل جمعیت یا در مسیرهای فرار انجام شده و همزمان یا بلافاصله پس از آنکه معترضان توان راه رفتن یا دویدن را از دست میدادند و بر زمین میافتادند، تیراندازی مستقیم آغاز میشد.
در شماری از روایتها، ترس از حضور ماموران امنیتی در بیمارستانها و خطر بازداشت باعث شده بسیاری از مجروحان از درمان محروم بمانند و بخشی از درمانها بهصورت خانگی و با کمک پزشکان داوطلب انجام شود.
گازهایی فراتر از «اشکآور»
در روایتهای شهروندان از شهرهای مختلف، از گازهایی صحبت شده که بهنظر میرسد تنها گاز اشکآور نیستند و با سرعتی غیرمعمول بدن را از پا میاندازند و فرد را دچار سرفههای شدید، تنگی نفس ناگهانی، سرگیجه، ناتوانی در حرکت و در مواردی تهوع و خون بالا آوردن میکنند.
شاهدان گفتهاند لحظههای زمینگیر شدن به نقطهای برای تشدید تیراندازی تبدیل میشد؛ زمانی که افراد معترض در کوچهها یا مسیرهای فرار میافتادند و در تیررس نیروهای سرکوب قرار میگرفتند.
ویدیوی دریافتشده از سبزوار نشان میدهد در پی تداوم خیزش ملی ایرانیان در شامگاه چهارشنبه ۱۷ دیماه، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی از سلاحهای غیرمتعارف برای مقابله با معترضان استفاده کردهاند.
تصاویر، افرادی را با لباس و ماسک محافظ ویژه برای مواد شیمیایی خطرناک نشان میدهد که بر روی خودروهای خاکیرنگ در خیابانهای سبزوار مستقر شدهاند.
در تصاویر ثبتشده، علامتی به شکل مثلث زردرنگ با حاشیه تیره مشاهده میشود که نشاندهنده هشدار برای مواد خطرناک است. همچنین صداهای مرتبط با شلیک در ویدیوی دیگری قابل تشخیص است.
اصفهان؛ دودهای رنگی، بوی تند و دستگاه ناشناس
در اصفهان شهروندان گفتهاند شامگاه ۱۸ و ۱۹ دی، گازهای اشکآور با ماهیت شیمیایی مستقیما از سوی ماموران سرکوب به میان جمعیت معترض متشکل از نوجوانان، جوانان و حتی افراد مسن پرتاب شد.
تلاشهای اولیه برای کاهش اثر گاز با پارچه خیس یا سیگار خیلی زود بیاثر شد و با افزایش پرتابها، مردم هنگام فرار در کوچهها دچار تنگی نفس شدید شدند و بسیاری پس از چند متر دویدن روی زمین افتادند.
شاهدان گفتهاند در همین وضعیت، تیراندازی ماموران به معترضان آغاز شد و افرادی که زمینگیر شده بودند هدف قرار گرفتند. صحنههایی که شاهدان آنها را «شبیه فیلمهای جنگی» توصیف کردهاند.
در روایتهای دیگر گفته شده «بوی گازها ترکیبی از فلفل، کلر استخر، وایتکس و سرکه بود و آسمان خیابانها با دودهایی به رنگهای سرخ، زرد و سفید پر شده بود. بسیاری از معترضان دچار سرفههای شدید شدند و حتی توان دویدن نداشتند.»
به گفته شاهدان، نیروهای امنیتی و انتظامی و لباسشخصی در اصفهان، در حال تعقیب معترضان «همزمان گاز میزدند، تیراندازی میکردند و به مردم فحاشی میکردند».
چند زن جوان و یک دختر ۱۷ ساله در روایت مشترک خود از مشاهده دستگاهی ناشناس خبر دادهاند که «بدون صدای شلیک گلوله، موادی شبیه آتش با رنگهای سرخ و زرد» پرتاب میکرد.
آنها تاکید کردند «ثانیههایی بعد، خیابان پر از دود و بخار شد و بویی شبیه آمونیاک، اسید لولهبازکن و در برخی نقاط بوی خردل پیچید.»
یکی از این زنان گفت دو مامور لباسشخصی از یک موتورسیکلت پیاده شدند، «وسط خیابان از کولهپشتی دو ماسک بیرون آوردند و به صورت زدند و بلافاصله چند گاز را به سمت جمعیتی که نزدیکشان بودند پرتاب کردند.»
او اضافه کرد ماموران ماسک محافظ داشتند و عقب نشستند، اما جوانانی که نزدیکتر بودند بهسرعت «دچار سرفه، سوزش شدید و ناتوانی در حرکت شدند و فریاد میزدند سوختم».
بنا بر شهادت این شاهدان، نیم ساعت بعد خودروهایی وارد خیابان شدند و «این بچهها را با خود بردند» و بعد از آن جز خون، پوکه گلوله و رد دود چیزی باقی نماند.
دختر نوجوانی که با ایراناینترنشنال گفتو گو کرد، گفت با گذشت چند روز، سوزش ریه، قرمزی دور چشم، تاول پوستی و علائم عصبی همچنان ادامه داشته و او دچار کابوسهای مکرر شده است.
یکی از شاهدان عینی گفت خودش دیده دختران و پسرانی پس از پرتاب گاز روی زمین افتادند و مردمک چشمهایشان بهسرعت قرمز شد.
به گفته او، «در عرض چند دقیقه روی صورت برخی افراد تاول و سوختگی ایجاد شد و بسیاری دچار گیجی، آبریزش و استفراغ شدید شدند و برخی حتی خون بالا میآوردند.»
به گفته آنها، همسایههایی که زودتر گاز را استشمام کرده بودند نیز دچار تاول پوستی و گرفتگی صدا شدند.
شاهدان همچنین از اقدام ماموران به تیراندازی «بیوقفه» از پشتبام ساختمانهای اداری به سمت مردم و نشانهگذاری خانههایی که معترضان به آنها پناه برده بودند با رنگپاشی خبر دادهاند.
تهران؛ گازهای پیدرپی، خفگی و کمین پشت درها
در تهران، از آریاشهر و ستارخان تا نواب و سلسبیل، پرتاب پیدرپی گاز و استفاده از آنچه سلاحهای شینیایی خوانده شده گزارش شده است.
معترضان گفتهاند اثر این گازها بهگونهای بود که «با سیگار هم از چشم پاک نمیشد» و مستقیم به ریه میرفت.
دودهای سبز، زرد و سیاه، سوزش شدید چشم، بیحسی لبها و احساسی شبیه سوختن از درون بدن گزارش شده است.
شاهدان گفتهاند همه نیروهای سرکوب، از ماموران نظامی و بسیج تا لباسشخصی، در محل حضور داشتند و خودروهای ون، یخچالی و وانت برای انتقال مجروحان و پیکرهای کشتهشدگان استفاده میشد.
آنها گفتند لباسشخصیها با شعار «حیدر حیدر» وارد خیابان شدند و تیراندازی مستقیمشان «صرفا برای کشتن» بود؛ بهطوری که اگر معترضی بهموقع به جای امن نمیرسید، شانس زنده ماندنش ناچیز بود.
در محدوده بلوار کاشانی تا میدان صادقیه، شهروندانی که با ایراناینترنشنال گفتوگو کردند از شلیک گسترده گاز با «غلظتی بالا» سخن گفتهاند که باعث میشد افراد روی زمین بیفتند و دیگران آنها را بهزور دور کنند.
برخی معترضان که دچار احساس خفگی شدند به خانههای اطراف پناه میبردند، اما به گفته شاهدان، ماموران امنیتی پشت در همین خانهها کمین میکردند.
در این روایتها، علاوه بر گاز اشکآور، از «گازهای ناشناس با اثرات شدیدتر» سخن گفته شده است.
به گفته این شاهدان، آنها دیدهاند کسانی که در معرض شلیک این گازها قرار گرفتهاند، «دچار ناتوانی در راه رفتن، بیحالی شدید و از نفس افتادن میشدند.»
یکی از شاهدان به ایراناینترنشنال گفت برخی از مجروحان که او میشناخته تا اول بهمن (۱۲ روز بعد از آسیب ددیگی شیمیایی) همچنان با سرفه شدید، تهوع و تاولزدگی درگیر بودهاند.
چند شاهد عینی اعتراضات از استفاده از گلولههایی گفتهاند که لباس معترضان را رنگی میکرد و سپس افراد نشانهدار در هر نقطهای هدف گلوله جنگی قرار میگرفتند.
به گفته آنها، در تیراندازیها به سن و جنسیت توجهی نمیشد و حتی از شلیک به کودکان و زنان باردار نیز شنیدهاند.
در روایتی دیگر، یکی از ساکنان صادقیه به ایراناینترنشنال گفت او از خانه خود دیده است که بامداد جمعه ماموران به شماری از معترضان که «احتمالا با تصور خلوتشدن خیابانها از خانهها خارج شدند، شلیک کردند و شماری را کشتند.
به گفته این شاهد عینی، همین زمان گازهای سمی هم به سمت مردم شلیک شد و او دیده است که یکی از معترضان که «بر اثر استنشاق گاز دچار تهوع و بیحالی بود، ابتدا زخمی سوار یک خودرو شد اما دقایقی بعد یک مامور موتورسوار، خودرو را متوقف کرد و در همان محل به او تیر خلاص زد». او می گوید ماموران بعدتر پیکر او را با خود بردند.
روایت شهروندان شهرهای دیگر از اثرات گازهای سمی
در شیراز، کرمان، مرودشت و فسا، شماری از شهروندان از علائمی مانند استفراغ، سرگیجه ممتد و احساسی شبیه «شیشه در چشم» خبر دادهاند.
برخی از آنان که با ایراناینترنشنال گفتوگو کردند، گفتهاند با وجود گذشت چند روز آثار گاز بر روی آنها همچنان باقی مانده است.
در شیراز، معترضان از تورم بدن، تاری دید، ضعف عضلانی و اختلال در ریتم ضربان قلب و عضلات تنفسی سخن گفتهاند.
پناه، شهروندی از تهران، در گفتوگو با «برنامه کامبیز حسینی» در ایراناینترنشنال گفت گازی که شلیک شد «مثل گاز اشکآور نبود» و «تمام اجزای صورت را میسوزاند».
او افزود به دلیل آسم، از همان زمان «فقط با اسپری میتواند نفس بکشد» و «نمیتواند درست و حسابی نفس بکشد».
پناه گفت این وضعیت را تنها او تجربه نکرده و اعضای خانواده و دیگر افراد همراهش نیز بهجای سوزش چشم، «سوزش شدید در تمام اجزای صورت» را گزارش کردهاند.
او همچنین به زنی اشاره کرد که در جریان اعتراضات بهخاطر استشمام گاز «خون بالا میآورد» و گفت این علائم «طبیعی» نیست و به باور او نشاندهنده بهکارگیری «مادهای شیمیایی» بوده است.
بابک، شهروندی از کرمان، در گفتوگو با همین برنامه گفت گاز شلیکشده در ۱۹ دی در این شهر علیه معترضان با گاز اشکآور تفاوت داشت و تا چند روز بعد روی پلکهایش «کاملا تاول زده بود».
او افزود گونههایش «انگار آفتابسوخته» و اطراف لبش «کاملا سوخته» بود و تاکید کرد این گاز «بوی متفاوتی» داشت و او آن را شبیه «گاز خردل» توصیف کرد.
به گفته بابک، رنگ این گاز «در مایههای زرد و قهوهایِ بسیار کمرنگ» بوده است و او از بروز مشکلات جسمی در روزهای پس از مواجهه با آن خبر داد.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال از یک شهروند دیگر در کرمان، برخی بهدلیل بیماریهای زمینهای مانند آسم، پس از مواجهه با این گازها دچار مشکل جدی تنفسی شدهاند.
این شهروند هم گفت شماری از مجروحان از تاول شدید پلکها، سوختگی اطراف لب و بویی شبیه «گاز خردل» خبر دادهاند.
همزمان، شهروندانی در شبکههای اجتماعی از «گاز بینشان» نوشتهاند؛ موادی که نه نور داشت و نه دود، اما ناگهان باعث سرفههای شدید و احساس خفگی جمعی میشد.
روایتهایی از اصفهان، خمینیشهر و شاهینشهر نیز حاکی از استفاده همزمان از گازهای «جدید» و تجهیزات و سلاحهای سنگین است.
یکی از شهروندان معترض روایت کرده که لباسشخصیها شهروندان معترض را به مواردی از جمله «خراب شدن روی سر معترضان»، «اسیدپاشی» و «تجاوز» تهدید میکردند.
در برخی گزارشها و روایتهای منتشرشده از شهرهایی مانند یاسوج، بوشهر و قزوین نیز از استفاده گسترده از گازهایی با اثرات مخربتر از گذشته سخن گفته شده است.
از شرق و غرب تهران، از جمله نارمک، تهرانپارس، پونک و مرزداران، خبرهایی از شلیک گاز اشکآور، استفاده از اسپری فلفل و بهکارگیری پهپادهای شناسایی منتشر شده است.
در رشت، شهروندان زیادی در روایتهای خود از جمله در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفتهاند سینه شماری از مجروحان تا چند روز میسوخت و خودروهایی در جریان سرکوب در خیابانها مواد ناشناس پاشیدهاند و پس از آن تیراندازی با سلاحهای سنگین گزارش شده است.
شهروندی در کرج که شاهد سرکوب خونین مردم در شامگاه ۱۹ دیماه در این شهر بود، به ایراناینترنشنال گفت: «آنچه شلیک شد، گاز اشکآور معمولی نبود؛ گازی بود که با خفگی و زمینگیر شدن ناگهانی، مقدمه جانگرفتن میشد. گاز جاندادن بود.»
فتوحی: علائم گزارششده با گاز اشکآور معمولی همخوانی ندارد
آلان فتوحی، پزشک و استاد داروشناسی بالینی، ساکن سوئد در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت گزارشها درباره استفاده از گازهایی با بو، رنگ و عوارض غیرمتعارف علیه معترضان، یادآور حملاتی است که پیشتر در یک بازه زمانی علیه مدارس دخترانه گزارش شده بود.
به گفته او، «بر اساس روایتهای موجود، این گازها از نظر الگوی علائم، شدت آسیب و ماندگاری عوارض با گاز اشکآور معمولی تفاوت دارند».
فتوحی توضیح داد آنچه در این گزارشها دیده میشود میتواند ناشی از ترکیبی از گاز اشکآور با دوز بالا و مواد شیمیایی تحریککننده پوست و مخاط باشد: «موادی از جنس گازها و بخارات صنعتی مانند ترکیبات کلردار، آمونیاک، بخارات اسیدی یا حتی در برخی موارد حشرهکشهایی که برای انسان هم سمی و آسیبزا هستند؛ موادی که با توجه به بوهای توصیفشده از سوی شاهدان، احتمال استفاده از آنها مطرح است.»
او افزود تداوم علائم برای روزها و حتی هفتهها، همراه با عوارض شدید تنفسی، سوختگیهای سطحی پوست و تشدید علائم آسم، از جمله پیامدهایی نیست که معمولا در اثر تماس با گاز اشکآور متعارف مشاهده شود و این الگوها دلالت بر استفاده از گازهایی غیرمتعارف و سمیتر از گاز اشکآور معمولی دارد.
این استاد داروشناسی بالینی همچنین به گزارشهایی درباره آسیبهای تاولزا یا شبهتاول و بوی شبیه گاز خردل اشاره کرد و گفت «این موارد الزاما به معنای استفاده از گاز خردل کلاسیک نیست، اما میتواند ناشی از مواد شیمیایی بسیار تحریککنندهای باشد که الگویی از آسیب مشابه گاز خردل ایجاد میکنند.»
به گفته او، «چنین موادی ممکن است عوارض بلندمدتی مانند آسم، برونشیت، تنگی نفس مزمن، سرفههای طولانیمدت و سایر آسیبهای ریوی به دنبال داشته باشند.»
او گفت در کوتاهمدت نیز سوزش چشم، پوست و دستگاه تنفسی، تنگی نفس حاد، سرفههای پیدرپی، ضعف و سرگیجه از عوارض شایع مواجهه با این گازهاست.
توصیه پزشکی: ترک سریع محل تماس با گاز و پیگیری پس از فروکش کردن علائم
فتوحی تاکید کرد در مواجهه با چنین موادی، اقدامات مقابلهای بسیار محدود است و مهمترین اقدام، خروج سریع به هوای آزاد و دور شدن از محل با غلظت بالای گاز است.
به گفته او، «شستوشوی چشم و پوست با مقدار زیاد آب توصیه میشود و استفاده از مواد اسیدی یا قلیایی نهتنها مفید نیست، بلکه در برخی موارد میتواند آسیب را تشدید کند».
این پزشک افزود تعویض و شستوشوی کامل لباسها نیز در صورت امکان ضروری است، چرا که بسیاری از ذرات شیمیایی میتوانند روی لباس باقی بمانند و باعث تداوم یا تشدید عوارض پوستی شوند.
او هشدار داد حتی اگر علائم اولیه کاهش یابد یا فروکش کند، پیگیری پزشکی ضروری است: «زیرا در برخی موارد این گازها میتوانند منجر به آسیبهای جدی ریوی شوند.»
به گفته فتوحی، انجام معاینه ریه، آزمونهای تنفسی و ارزیابی چشم در صورت وجود علائم چشمی اهمیت دارد و افرادی که دچار آسم یا بیماریهای زمینهای تنفسی هستند باید حتما به پزشک مراجعه کنند تا درمان آنها متناسب با شرایط جدید تنظیم شود.
هشدار درباره احتمال استفاده از مواد سمی
بهکارگیری مواد شیمیایی علیه معترضان میتواند مصداق جنایت جدی علیه غیرنظامیان باشد و نقض کنوانسیون سلاحهای شیمیایی که ایران از امضاکنندگان آن است، پیامدهای حقوقی و سیاسی گستردهای برای جمهوری اسلامی به دنبال دارد.
مقامهای پیشین دیپلماتیک و نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند در صورت تایید استفاده از چنین موادی، سرکوب وارد مرحلهای بیسابقه شده و جهان نباید نسبت به این نشانهها بیتفاوت بماند.
بیل رامل، معاون پیشین وزیر خارجه بریتانیا، ۲۷ دی به شبکه جیبینیوز گفت بر پایه یک «گزارش معتبر» نشانههایی وجود دارد که جمهوری اسلامی ممکن است برای سرکوب اعتراضات اخیر از مواد شیمیایی یا سمی استفاده کرده باشد.
رامل گفت احتمال استفاده از مادهای سمی با اثر دیرهنگام مطرح است که میتواند مرگ برخی مجروحان را چند روز بعد رقم بزند و تشخیص علت را دشوار کند؛ او هشدار داد اگر این گزارش تایید شود، سرکوب وارد مرحلهای بیسابقه شده و جهان نباید با توجه به تجربه صدام و اتهامهای مشابه علیه اسد، بیتفاوت بماند.
در همین حال، عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر در بیانیهای مشترک و همچنین کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل طی روزهای گذشته استفاده از زور غیرقانونی، از جمله گاز اشکآور و سلاح گرم علیه معترضان را محکوم کردهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در مراسم آغاز به کار «هیئت صلح» غزه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس اعلام کرد جمهوری اسلامی خواهان مذاکره با واشینگتن است.
ترامپ پنجشنبه دوم بهمن گفت: «ایران میخواهد مذاکره کند و مذاکره خواهد کرد.»
او با تمجید از اقدامات خود در عرصه بینالمللی، حمله به تاسیسات اتمی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه را موفقیتآمیز خواند و افزود این عملیات، توان هستهای جمهوری اسلامی را «نابود کرد».
رییسجمهوری آمریکا بار دیگر تاکید کرد از زمان ورود مجدد به کاخ سفید، موفق به خاتمه هشت جنگ در نقاط مختلف جهان شده است.
ترامپ به عملیات ایالات متحده علیه داعش در سوریه اشاره کرد و ادامه داد «بسیاری از اتفاقات خوب در حال رخ دادن است» و تهدیدها علیه اروپا، آمریکا و خاورمیانه «واقعا در حال فروکش کردن» هستند.
اظهارات ترامپ در خصوص تمایل تهران به مذاکره با واشینگتن در شرایطی مطرح میشوند که او ۲۷ دی علی خامنهای، دیکتاتور تهران، را «مردی بیمار» توصیف کرد و گفت: «وقت آن رسیده است که بهدنبال رهبری جدید در ایران باشیم.»
در روزهای اخیر، رسانهها از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه و احتمال انجام یک عملیات وسیع خبر دادهاند.
ترامپ در ادامه سخنان خود در مراسم آغاز به کار «هیئت صلح» اعلام کرد به همکاری با بازیگران مختلف، از جمله سازمان ملل متحد، ادامه خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا گفت این روزی «بسیار هیجانانگیز» به شمار میرود که «مدتها برای آن تدارک دیده شده» است.
به گفته او، «همه» میخواهند بخشی از هیئت صلح غزه باشند.
رییسجمهوری آمریکا بر «غیرنظامی شدن» غزه تاکید کرد و افزود «ما در غزه بسیار موفق خواهیم بود» و این منطقه «بهزیبایی بازسازی میشود».
ترامپ که قرار است ریاست این هیئت را بر عهده داشته باشد، از دهها رهبر جهان برای عضویت در آن دعوت به عمل آورده و تاکید کرده این نهاد میتواند فراتر از آتشبس ناپایدار غزه، به دیگر مسائل و چالشهای جهانی بپردازد.
به گفته ترامپ، اعضای دائمی هیئت صلح باید هر یک با پرداخت یک میلیارد دلار در تامین مالی آن مشارکت کنند.
در عین حال، برخی از متحدان سنتی آمریکا نسبت به پیوستن به این هیئت تمایل نشان ندادهاند. این کشورها یا با احتیاط در خصوص این دعوت موضعگیری کردهاند یا آن را نپذیرفتهاند.
خبرگزاری رویترز نوشت همزمان با سخنرانی ترامپ، نمایندگان کشورهایی که بهعنوان «اعضای بنیانگذار» هیئت صلح معرفی شدهاند در سالن حضور داشتند، اما نمایندگان قدرتهای بزرگ جهانی، اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین غایب بودند.
ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین، الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، پرابوو سوبیانتو، رییسجمهوری اندونزی، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه و فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، از جمله حاضران در این مراسم بودند.
بر اساس این گزارش، ابتکار هیئت صلح در ابتدا برای کمک به پایان جنگ غزه مطرح شده بود، اما اکنون از نگاه ترامپ ماموریتی گستردهتر دارد.
رویترز افزود این موضوع به نگرانی اروپا و برخی طرفهای دیگر دامن زده و این تصور را تقویت کرده که این نهاد ممکن است به رقیب سازمان ملل تبدیل شود یا نقش آن را تضعیف کند.
بهجز آمریکا، تاکنون دیگر اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل برای پیوستن به هیئت صلح غزه اعلام آمادگی نکردهاند.
هرچند ترامپ از تصمیم مسکو برای مشارکت در هیئت صلح خبر داده، روسیه شامگاه چهارشنبه اول بهمن اعلام کرد این پیشنهاد را در دست بررسی دارد.
فرانسه دعوت ترامپ را نپذیرفت و بریتانیا نیز اعلام کرد فعلا به این ابتکار نمیپیوندد. چین هم تاکنون موضع رسمی خود را مشخص نکرده است.