روزنامه واشینگتنپست، در یادداشتی تحلیلی با تاکید بر اینکه انقلابها قابل پیشبینی نیستند، نوشت شکافهای عمیق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در ایران به نقطهای رسیدهاند که «روشن است که سرانجام جایی، چیزی بهطور کامل خواهد شکست».
واشینگتنپست وضعیت کنونی جمهوری اسلامی را «حرکت در مسیری یکطرفه به سوی فاجعه» توصیف میکند و مینویسد که هر موج سرکوب، بذر اعتراضهای بعدی را میکارد. به گفته او، مقامهای ارشد ایران از جمله اعضای شورای عالی امنیت ملی، خود شاهد ویدئوهایی هستند که خشونت اعتراضها را به جهان مخابره میکند و بهخوبی میدانند که ریشه این ناآرامیها در «پوسیدگی سیاسی و اقتصادی» نظام نهفته است.
نویسنده با اشاره به تکرار سرکوب اعتراضها در سالهای ۲۰۱۷، ۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ مینویسد حکومت ممکن است بتواند «این آتش» را خاموش کند، اما پرسش اصلی آتش بعدی و بعد از آن است. او تاکید میکند که رژیم ایران اگرچه همچنان ابزارهای امنیتی قدرتمندی در اختیار دارد، اما این ابزارها رو به فرسودگی گذاشتهاند و کارآمدی گذشته را ندارند.
در این تحلیل آمده است که جمهوری اسلامی نهتنها در حفاظت از نیروهای نیابتی خود در غزه، لبنان و سوریه ناکام مانده، بلکه نتوانسته از خود در برابر حملات نظاممند اسرائیل در ماه خرداد نیز محافظت کند. واشینگتنپست این وضعیت را نشانه «روندی از شکستهای پیدرپی» برای حکومت ایران میداند.
نویسنده با نقل قول از کریم سجادپور، پژوهشگر بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، جمهوری اسلامی را «یک رژیم زامبی» توصیف میکند که مشروعیت، ایدئولوژی، اقتصاد و رهبری آن «مرده یا در حال مرگ» است و تنها با اتکا به خشونت زنده مانده است. به باور سجادپور، خشونت میتواند فروپاشی را به تأخیر بیندازد، اما توان احیای نظام را ندارد.
در ادامه این تحلیل، به سخنرانی اخیر علی خامنهای اشاره شده که معترضان را «مشتی خرابکار» خوانده است. واشینگتنپست مینویسد رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی، با وجود سرسختی، خود نماد فرسودگی نظام است و پس از مرگ ابراهیم رئیسی در سانحه بالگرد در سال ۲۰۲۴، جانشین روشنی نیز برای او دیده نمیشود.
واشینگتنپست همچنین به نقش ایالات متحده پرداخته و مینویسد دولت دونالد ترامپ تهدید کرده در صورت کشتار گسترده معترضان واکنش نظامی نشان خواهد داد، اما بعید است حکومت ایران بهانهای در حد «تیانآنمن» در اختیار واشینگتن بگذارد. در عین حال، بحث بر سر ارسال مخفیانه تجهیزات استارلینک برای مقابله با قطع اینترنت، بهعنوان گزینهای پرهزینه اما مؤثر، بار دیگر مطرح شده است.
به نوشته تحلیلگر واشینگتنپست اعتراضهای اخیر تقریباً همه استانها و گروههای قومی ایران را دربر گرفته، هرچند به باور نویسنده هنوز به شدت خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ نرسیده است؛ خیزشی که به کشتهشدن صدها نفر و بازداشت دهها هزار نفر انجامید. او میافزاید که موج تازه اعتراضها بیش از هر چیز از خشم نسبت به بحران اقتصادی، تورم ۴۲ درصدی و سقوط ارزش پول ملی تغذیه میشود.
دیشب، دستور کشتار مردم بیگناه ایران از آنتن رسمی صداوسیما صادر شد. حسین یکتا، از چهرههای شناختهشدهٔ بسیجی، روی آنتن آمد و خانوادهها را تهدید کرد که جلوی بیرون رفتن بچههایشان را بگیرند و اگر مأموران نظام آنها را کشتند، «بعداً گله نکنند!»
این، اعترافی آشکار به آدمکشی و تهدید مستقیم جان شهروندان است؛ اعترافی که در هر دادگاه مستقلی، مدرک جنایت محسوب میشود.
در حالی که ایران زیر فشار همزمان فروپاشی اقتصادی، اعتراضات سراسری و فرسایش مشروعیت سیاسی به حساسترین نقطه نزدیک میشود. یک سوال، سرنوشت آینده کشور را تعیین میکند: آیا ارتش به مردم خواهد پیوست؟
برخی گزارشها حاکی از نافرمانی در بین نیروهای سرکوب است. این یعنی دیر یا زود یک انتخاب شکل میگیرد: ایستادن در کنار مردم.
اردوان روزبه، خبرنگار ایراناینترنشنال، گزارش میدهد
بئات ماینل-رایزینگر، وزیر امور خارجه اتریش، در شبکه اجتماعی ایکس به شدت «خشونت وحشیانه» مقامات جمهوری اسلامی علیه «تظاهرکنندگان مسالمتآمیز» را محکوم کرد.
او تاکید کرد که درهای اتریش به روی اعضای رژیم که مرتکب نقض حقوق بشر میشوند و سعی در فرار از مسئولیت خود دارند، بسته است.
ماینل-رایزینگر نوشت: «ما تمام درخواستهای ویزا از شهروندان ایرانی را با هماهنگی نزدیک بین سفارت اتریش در تهران و وزارت کشور در وین به طور کامل بررسی خواهیم کرد.»
