دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت، محدود یا قطع شده است. در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه، اینترنت بهطور اسمی قطع نشده، اما در عمل دسترسی به آن امکانپذیر نیست یا بسیار دشوار شده است. عدم قطع کامل اینترنت سبب شده پایشگران اینترنت آزاد، از قطعی اینترنت گزارش ندهند.
پیامهای مخاطبان ایراناینترنشنال از شنبه شب، ۱۳ دیماه، نشان میدهد دسترسی به اینترنت در نقاط مختلف کشور، بهویژه مناطقی که اعتراضات در آنها بیشتر بوده کاهش یافته یا در عمل قطع شده است.
تعداد پیامها از داخل ایران از عصر یکشنبه ۱۴ دیماه به طرز محسوسی کاهش داشته است. معدود کاربرانی که قادرند از مناطقی از ایران که محدودیت اینترنت در آنها اعمال میشود پیام دهند گزارش دادند حتی برای ارسال یک پیام متنی، ساعتها تلاش کردهاند.
شهروندی از اسدآباد همدان گزارش داده اینترنت در این شهر که شدت اعتراضات در آن بالا بوده در عمل قطع شده بود. آنها نتوانستند ویدیو ارسال کنند و به زحمت قادر بودند پیامهای متنی بفرستند.
پیامهای مشابهی از شهرهای کرمانشاه، دزفول، ملکشاهی، ملارد، مرودشت، کوهدشت، برازجان، مشهد، شیراز و نقاطی از تهران نیز به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
ویژگی بارز این محدودیتها، اعمال منطقهای آن است. برای نمونه در تهران، در مناطقی که سطح اعتراضات بیشتر بوده، اینترنت نیز محدودیت بیشتری داشته است.
چرا اینترنت در ایران به طور کامل قطع نمیشود؟
مهدی صارمیفر، روزنامهنگار حوزه علم و فناوری، در گفتوگو با ایراناینترنشنال، به رویه قطع و محدودیت اینترنت در ایران پرداخت و گفت در جریان اعتراضات دهه ۹۰ نظیر آبان ۹۸، مراکز اقتصادی فعال در فضای اینترنت به دولت بابت قطع شدن اینترنت فشار آوردند.
او گفت در همین زمان، وزارت ارتباطات و شرکت ارتباطات زیرساخت، برای رفع این مشکل، دسترسی و کاربری شهروندان را طبقهبندی کردند. آنها با توسعه و مدرنسازی فناوری فیلترینگ خود، ترافیک داخلی و بینالمللی را از سطح اوپراتور تفکیک کنند. در همین زمان دسترسیها در سطح استانی و منطقهای نیز تفکیک شد.
به اعتقاد صارمیفر، اکنون وزارت ارتباطات با تجربه آن سالها توانسته است طبقهبندی بهوجود بیارد که در شرایط اعتراض، سطح بیخطر کاربری اینترنت برقرار باشد، اما در همینحال، دسترسی به اینترنت آزاد و پیامرسانها و ویپیانها قطع شود.
صارمیفر با بیان اینکه آنها «شبه اینترنتی» را به دنیا نشان میدهند، گفت: «در نتیجه، در این شرایط نهادهای پایشگر اینترنت آزاد در دنیا، وقتی اوضاع اینترنت در ایران را چک میکنند میبینند کانکشن در ایران برقرار است، اسپید تست در ایران کار میکند، یا نت بلاکس آمار را نشان میدهد، اما کاربران در عمل نمیتوانند برای مثال از تلگرام استفاده کنند.»
این روزنامهنگار حوزه علم و تکنولوژی اضافه کرد: «این اختلال که در واقع قطع کامل نیست، بلکه کاهش شدید کیفیت است، به طور استانی و منطقهای و جزئی در دسترس اعمالکنندگان فیلترینگ قرار دارد.»
او گفت: «بنابراین شما میبینید مثلا وقتی مردم مرودشت اعتراض میکنند، اینترنت آنجا قطع میشود، یا در تهران، وقتی مردم به خیابان میآیند، اپراتورهای همراه اول و ایرانسل اینترنت را قطع میکنند، اما در همان زمان اینترنت خانگی وصل است. »
کیفیت اینترنت ایران به طور عمدی کاهش یافته است
نیما اکبرپور، کارشناس فناوری اطلاعات، نیز در گفتوگو با ایران اینترنشنال درباره شرایط فعلی اینترنت در ایران، با تکیه بر اطلاعات وبسایت رادار کلودفلر، گفت: «اینترنت ایران هماکنون وصل است، اما کیفیت آن پایین است.»
اکبرپور تاکید کرد به نظر میرسد جمهوری اسلامی تا اینجای کار، قصد داشته «هزینه سیاسی» قطع اینترنت را نظیر جنگ ۱۲ روزه نپردازد.
این کارشناس حوزه فناوری اطلاعات تاکید کرد: « آنها به صورت هدفمند ارتباط شهروندان در اینترنت را مختل کردند. برای نمونه پروتکلهایی نظیر QUIC که بسیاری از اپها، مرورگرها و ابزارهای برای عبور از فیلترینگ از آن استفاده میکنند هدف قرار گرفته است.»
به اعتقاد اکبرپور، کیفیت اینترنت در ایران «به طور عمدی» پایین نگه داشته شده است. این کارشناس حوزه فناوری اطلاعات گفت: «به زبان ساده، اینترنت هست اما نمیشود روی آن حساب کرد.»
به اعتقاد او آنچه از ترافیک فعلی اینترنت در ایران مشاهده میشود مربوط به سیستمها و فعالیتهای خودکار است.
اکبرپور گفت: «این معمولا زمانی اتفاق میافتد که اینترنت برای مردم عادی آزاردهنده و غیرقابل استفاده میشود و استفاده روزمره کاهش پیدا میکند.»
موضوع فراتر از قطع اینترنت است؛ تجربه سرکوب از بین رفته
صارمیفر، در گفتوگو با ایران اینترنشنال گفت باید توجه کرد که اینترنت به عنوان یک «مسیر ارتباطی» در شرایط اعتراضات تحت پروتکلهای امنیتی قطع میشود.
او توضیح داد: «این زمانی است که نیروی سرکوب تشخیص میدهد مسیر ارتباطی شهروندان قطع شود. در دهه ۶۰، تلفن بینالمللی و کابلی قطع میشد، در سال ۸۸، تلفن همراه و سرویس پیامک قطع شد و از سال ۹۵، اینترنت به عنوان مسیر ارتباطی قطع شد.»
صارمیفر با اشاره به اینکه بسیاری از تصمیمگیران در سطوح مختلف نیروی سرکوب در جریان حملات به مراکزی نظیر سپاه دیلمان و قرارگاه ثارالله در جنگ ۱۲ روزه کشته شدند، گفت: «بهنظر میرسد آن تجربه انباشته از سرکوب در ۷-۸ سال گذشته و طرز برخورد با اینترنت از بین رفته است.»
بر اساس گزارشها و اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، ماموران سرکوب یکشنبه ۱۴ دی مقابل پاساژ علاءالدین تهران با کاسبان درگیر شده و به سمت آنها گاز اشکآور شلیک کردند.
کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» از حضور پرشمار ماموران امنیتی در بازار تهران خبر داد اما یک ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال نشان داد، کاسبان در بازار مولوی تهران مغازههای خود را بسته و با فریاد «ببندید» دیگران را دعوت کردند تا به اعتصاب سراسری بپیوندند.
معترضان در باغ سپهسالار تهران شعار «این است شعار ملی، رضا رضا پهلوی» سردادند و مردم مقابل پاساژ چارسو در تهران تجمع کرده و خطاب به ماموران سرکوب فریاد «بیشرف» سردادند.
همزمان کاسبان در مرودشت و کازرون یکشنبه مغازههای خود را باز نکردند و کرکرهها را پایین نگه داشتند.
علاوه بر بازار، دانشگاههای ایران نیز در روز هشتم اعتراضات صحنه اعتراض علیه جمهوری اسلامی بود.
دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس، یکشنبه با برگزاری تجمع اعتراضی شعارهایی چون «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «مرگ بر خامنهای» سردادند.
خاکسپاری کشتهشدگان اعتراضات
مردم یکشنبه ۱۴ دی در مراسم خاکسپاری سه تن از معترضان کشتهشده در ملکشاهی فریاد «مرگ بر خامنهای» سردادند.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، شمار زیادی از معترضان ۱۳ دی در شهر ملکشاهی استان ایلام در اثر شلیک مستقیم ماموران امنیتی جمهوری اسلامی کشته و مجروح شدند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، حضور گسترده مردم ملکشاهی را در مراسم خاکسپاری لطیف کریمی، رضا عظیمی و مهدی امامیپور، سه تن از معترضان کشتهشده در این شهر نشان دادند.
همزمان مردم یکشنبه در مراسم خاکسپاری سروش (حافظ) سلیمانی در هفشجان استان چهارمحال و بختیاری، شعار «این گل پرپرشده، هدیه به میهن شده» سردادند.
سروش سلیمانی، شنبه ۱۳ دی در اعتراضات این شهر کشته شد.
تداوم حمایت ورزشکاران از اعتراضات
محمد مایلیکهن، سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران، در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از ورزشکاران خواست از اعتراضات سراسری مردم ایران حمایت کنند: «ورزشکاران هرچه دارند، از مردم دارند.»
علیرضا جهانبخش، کاپیتان تیم ملی فوتبال، با انتشار استوری اینستاگرامی به اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و نوشت: «از نزدیک شاهد شرایط بسیار سخت زندگی و فشار اقتصادی که بر مردممان تحمیل شده را با پوست و استخوانم حس کردم.»
او نوشت: «این چند روز که در ایران در کنار خانواده سپری کردم، از سختترین روزهایی بود که در این سالها در ایران گذراندم. از گلایههای پدر و مادر خودم تا دختر ۲۰ سالهای که برای گذراندن نیازهای روزانه و شهریه دانشگاه در شغل شریف راننده اسنپ کار میکرد تا جوان لیسانسی که باید سر چهارراه گل میفروخت چون شرایط کار برای او فراهم نبود.»
شادی رضایی، مربی پیشین تیم فوتبال زنان پرسپولیس، با انتشار یک استوری اینستاگرامی به اعتراضات سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و نوشت: «بیارزشترین پول جهان، طولانیترین تورم چندرقمی جهان و... میگویید چرا اعتراض میکنیم؟ ما اگر معترض نباشیم عجیب است.»
همچنین سارا شیربیگی، بازیکن تیم ملی فوتسال زنان ایران، با انتشار تصویری از برج میلاد نوشت: «باشد که روزی عبور کند، این رنجی که از آن ما نیست.»
فاطمه گلشن، دروازهبان تیم خاتون بم، هم با انتشار تصویری از مقاومت دو جوان معترض برابر نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، از معترضین حمایت کرد.
پیشتر و در روزهای گذشته هم غزل مرشدی، بازیکن تیم پالایش گاز ایلام، نسترن مقیمی، ملی پوش فوتسال زنان ایران و روژین تمریان، بازیکن تیم فوتبال زنان خاتون بم با انتشار تصاویری از اعتراضات سراسری در ایران حمایت کردند.
همزمان با خواسته فراگیر معترضان در شهرهای مختلف ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی و بازگشت حکومت پهلوی، مجتبی محرمی، بازیکن و کاپیتان پیشین پرسپولیس با انتشار ویدئویی از محمدرضا شاه پهلوی، به او ادای احترام کرد.
محرمی چند روز پیش هم، با انتشار طرحی گرافیکی از اعتراضات سراسری و مقاومت مردم برابر نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، حمایت کرده بود.
تداوم واکنشهای بینالمللی
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آغاز نشست دولت این کشور گفت: «ما با مبارزه مردم ایران و آرزوهای آنها برای آزادی، حریت و عدالت همبستگی میکنیم.»
او افزود: «بسیار محتمل است که ما در لحظهای ایستاده باشیم که ملت ایران سرنوشت خود را به دست میگیرد.»
نتانیاهو گفت که در دیدار هفته گذشته خود با ترامپ، بهطور مفصل درباره ایران گفتوگو کرده است.
همزمان یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال از کشته شدن چند معترض در ایران ابراز تاسف کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بهطور کامل در این باره شفافسازی کنند.
یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال با تاکید بر آزادی بیان و آزادی تجمعات از جمهوری اسلامی خواست که به همه تعهدات بینالمللیاش احترام بگذارد.
این منبع تاکید کرد: «ما با بیشترین دقت تحولات ایران را دنبال میکنیم.»
همچنین عفو بینالملل استرالیا خواستار توقف خشونت علیه معترضان و آزادی زندانیان سیاسی در ایران شد.
این سازمان افزود که نیروهای امنیتی، نظامی و شبهنظامی باید فورا استفاده از سلاحهای مرگبار و پرتابههای ضربهای (مانند گلولههای ساچمهای و پلاستیکی) را علیه معترضان متوقف کنند.
عفو بینالملل استرالیا تاکید کرد که حاکمان فعلی ایران باید با ایجاد یک نهاد انتقالی موقت و بیطرف تحت نظارت بینالمللی همکاری کنند؛ نهادی که تنها ماموریت آن ثبات کشور و آمادهسازی برای یک همهپرسی ملی آزاد، عادلانه و قابل راستیآزمایی باشد.
در این بیانیه که یکشنبه ۱۴ دی منتشر شد، آمده است همزمان با تحولات اخیر، موجی از بازداشتها در کردستان و دیگر نقاط کشور به راه افتاده است.
امضاکنندگان این بیانیه گفتند در حالی که سخنگوی دولت از به رسمیت شناختن حق اعتراض سخن میگوید، برخوردهای «امنیتی و سختافزاری» با تجمعات مسالمتآمیز، تصویری متناقض از عملکرد حاکمیت ارائه میدهد.
به باور این فعالان، چنین برخوردهایی با اصول بنیادین حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیونهایی که جمهوری اسلامی عضو آنهاست، در تعارض آشکار قرار دارد.
آنها با تاکید دوباره بر حق اعتراض و لزوم شنیده شدن صدای مردم، با خانواده جانباختگان ابراز همدردی کردند و خواستار آزادی تمامی بازداشتشدگان اخیر و پاسخگویی به مطالبات «برحق» شهروندان شدند.
ایراناینترنشنال از آغاز اعتراضات سراسری در هفتم دیماه تا صبح یکشنبه ۱۴ دی، توانسته هویت دستکم ۱۶ نفر از معترضان کشتهشده را در شهرهای مختلف کشور بهطور مستقل تایید کند.
سایت حقوقبشری هرانا نیز در تازهترین گزارش خود اعلام کرد در هفت روز گذشته دستکم ۱۷۴ نقطه در کشور شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند و حداقل ۵۸۲ شهروند بازداشت شدهاند.
هرانا تاکید کرد این آمار حداقل شمار بازداشتها است و رقم واقعی احتمالا بیش از این تعداد است.
عفو بینالملل استرالیا خواستار توقف خشونت شد
در ادامه واکنشها به سرکوب اعتراضات در ایران، شبکه ایران عفو بینالملل استرالیا در بیانیهای خواستار توقف خشونت علیه معترضان و آزادی زندانیان سیاسی در ایران شد.
این نهاد افزود نیروهای امنیتی، نظامی و شبهنظامی جمهوری اسلامی باید فورا استفاده از سلاحهای مرگبار و پرتابههای ضربهای، مانند گلولههای ساچمهای و پلاستیکی، علیه معترضان را متوقف کنند.
در این بیانیه آمده است حاکمان ایران باید با ایجاد یک نهاد انتقالی موقت و بیطرف تحت نظارت بینالمللی همکاری کنند؛ نهادی که تنها ماموریت آن ثبات کشور و آمادهسازی برای یک «همهپرسی ملی آزاد، عادلانه و قابل راستیآزمایی» باشد.
عفو بینالملل استرالیا خواستار توقف فوری اعدامها شد و تاکید کرد جمهوری اسلامی از اعدام برای ارعاب و کنترل مخالفان و معترضان استفاده میکند.
این نهاد همچنین از دولتهای سراسر جهان خواست از حق اساسی مردم ایران برای تعیین آینده خود حمایت کنند.
در واکنشی دیگر، احمدرضا حائری، زندانی سیاسی اهل ایلام، با انتشار نامهای از زندان قزلحصار کرج، به وقایع خونین اعتراضات در ایلام و ملکشاهی پرداخت.
در این نامه آمده است: «در شهر ملکشاهی، فرمانده سپاه شخصا با نشستن پشت مسلسل آغازگر شلیک بوده است.»
حائری افزود ابعاد این کشتار بهمراتب گستردهتر از آن چیزی است که تاکنون بیان شده و از این رو، قصد دارد علیه آمران و عاملان کشتار معترضان در «شنبه سیاه» ملکشاهی و ایلام در مجامع بینالمللی اعلام جرم کند.
پیش از این، جمعی از وکلای دادگستری با صدور بیانیهای، شلیک نیروهای نظامی و امنیتی به معترضان غیرمسلح را «نقض آشکار حق حیات و حق تجمع مسالمتآمیز» دانستند و آن را جرمی «جدی و غیرقابل اغماض» توصیف کردند.
اخبار لحظه به لحظه از هشتمین روز اعتراضات در شهرهای مختلف را در پوشش زنده ایراناینترنشنال پیگیری کنید.
