مطالب بیشتر
دولت سوریه پنجشنبه ۱۱ دی اعلام کرد فردی که در شب سال نو میلادی در شهر حلب یک عضو نیروهای امنیتی را به قتل رساند، وابسته به گروه داعش بوده است. به گفته مقامهای سوری، این گروه اسلامگرا قصد داشت همزمان با جشنهای سال نو، حملاتی را علیه کلیساها و محلهای تجمع غیرنظامیان اجرا کند.
بر اساس بیانیه وزارت کشور سوریه، نهادهای امنیتی پیشاپیش به اطلاعاتی دست یافته بودند که نشان میداد داعش در حال طراحی «عملیاتهای انتحاری و حملاتی علیه جشنهای سال نو در چندین استان، بهویژه حلب» است. این اطلاعات موجب شد تدابیر امنیتی در مناطق مختلف تشدید شود.
به گفته این وزارتخانه، در محله بابالفرج حلب یکی از افسران پلیس به فردی مشکوک شد که بعداً مشخص شد با داعش ارتباط دارد. در جریان بازجویی، این فرد اقدام به تیراندازی کرد که به کشته شدن یک افسر پلیس انجامید و سپس خود را منفجر کرد. در نتیجه این انفجار، دو افسر دیگر نیز هنگام تلاش برای بازداشت او زخمی شدند.
مقامهای سوری میگویند داعش در هفتههای اخیر فعالیتهای خود را در مناطق تحت کنترل دولت دمشق افزایش داده است. این گروه همچنین مسئولیت حمله ماه گذشته در پالمیرا را بر عهده داشت؛ حملهای که به کشته شدن سه شهروند آمریکایی انجامید.
در واکنش به این تحولات، نیروهای ایالات متحده و اردن در ۱۹ دسامبر بیش از ۷۰ هدف داعش را در مرکز سوریه هدف قرار دادند. این عملیات گسترده با مشارکت دهها جنگنده، بالگرد تهاجمی و واحدهای توپخانهای انجام شد و بنا بر اعلام مقامهای نظامی، زیرساختها و انبارهای تسلیحاتی داعش را منهدم کرد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرده است که نیروهای آمریکایی و متحدانشان در روزهای پس از این حمله، نزدیک به ۲۵ عضو داعش را در سوریه کشته یا بازداشت کردهاند.
داعش در سال ۲۰۱۴ بخشهای وسیعی از سوریه و عراق را تصرف کرد و «خلافت» خودخواندهای را اعلام کرد، اما در پی عملیاتهای نظامی متعدد، از جمله عملیاتهای ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا، بخش عمده این مناطق از کنترل آن خارج شد. با این حال، مقامها هشدار میدهند هستههای خفته داعش همچنان فعالاند و تهدیدات امنیتی در سوریه و عراق ادامه دارد.
تام توگندهات، نماینده کنونی پارلمان بریتانیا، وزیر سابق امنیت این کشور و افسر پیشین ارتش بریتانیا در جنگهای عراق و افغانستان، پنجشنبه ۱۱ دی ماه در مقالهای تحلیلی، اعتراضات اخیر در ایران را نشانه ورود جمهوری اسلامی به مرحلهای «تعیینکننده و پرخطر» توصیف کرده است.
به باور او، بریتانیا نه میتواند و نه باید سرنوشت این روند را تعیین کند، اما آنچه در ایران رخ میدهد، بهطور مستقیم امنیت، اقتصاد و نظم بینالمللی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
توگندهات تاکید میکند که جمهوری اسلامی صرفا یک حکومت اقتدارگرا با سیاستهایی نامطلوب برای غرب نیست، بلکه نظامی است که بقای خود را بر سرکوب داخلی و تهاجم خارجی بنا کرده و عامدانه بریتانیا و شهروندان بریتانیایی را هدف قرار داده است.
او به برنامهریزی برای ترور و حمله در خاک بریتانیا، تعقیب روزنامهنگاران و مخالفان، سازماندهی خشونت علیه نیروهای بریتانیایی در خاورمیانه و تلاش برای کشتن دیپلماتهای بریتانیایی اشاره میکند و مینویسد نقش ایران در بیثباتسازی منطقهای از افغانستان تا لبنان، موجهای پناهجویی را به راه انداخته که به اروپا و بریتانیا رسیده و فشار فزایندهای بر خدمات عمومی، همبستگی اجتماعی و اعتماد سیاسی وارد کرده است.
در بخش دیگری از این مقاله، پیامدهای اقتصادی و امنیتی سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی بررسی شده است. توگندهات مینویسد تسلیحات ایرانی در اختیار حوثیها به مختل شدن کشتیرانی تجاری در دریای سرخ انجامیده و افزایش هزینههای حملونقل، حق بیمه و قیمتها را برای مصرفکنندگان اروپایی و بریتانیایی به دنبال داشته است.
او همچنین به گسترش توان نظامی حزبالله و شراکت نظامی تهران با مسکو اشاره میکند؛ شراکتی که با تامین پهپادها، موشکها و قطعات، به تداوم جنگ روسیه در اوکراین کمک کرده و هزینه غذا و سوخت را در سراسر اروپا افزایش داده است، در حالی که چین با دور زدن تحریمها از نفت ارزان ایران بهره میبرد و صنعت اروپا بهای بیشتری میپردازد.
توگندهات در ادامه مقاله خود مینویسد پیامدهای تغییر معنادار یا ادامه زوال ایران، جهانی و فوری خواهد بود. به گفته او، یک ایران متفاوت میتواند بازارهای انرژی را یکشبه دگرگون کند.
بازگشت بیش از شش میلیون بشکه نفت در روز، به کاهش قیمتها، فروکش کردن تورم در اروپا و آمریکای شمالی و وارد آمدن فشار مالی شدید بر دولتهای نفتی، بهویژه روسیه، منجر خواهد شد.
او تاکید میکند کاهش ریسک انرژی که از سال ۲۰۲۲ اقتصادها را مختل کرده، پیامدهای مستقیمی بر هزینههای تولید، قبوض خانوارها و بودجههای دولتی خواهد داشت.
به نوشته توگندهات، در چنین سناریویی چین دسترسی خود به نفت تخفیفدار ایران را که از طریق دور زدن تحریمها به دست آورده، از دست خواهد داد؛ موضوعی که نفوذ پکن در خلیج فارس را تضعیف کرده و هزینهها را برای پالایشگاهها و تولیدکنندگان در سراسر آسیا افزایش میدهد.
او میافزاید این تغییر، فاصله هزینهای میان آسیا و اروپا را کاهش داده و چین را وادار میکند وابستگی خود به مسکو و آسیای مرکزی را برای تامین انرژی عمیقتر کند.
در همین حال، روسیه چیزی فراتر از پهپادهای ارزان را از دست خواهد داد؛ مشارکت نظامی و سیاسیاش با تهران فرو میپاشد، همکاری در سوریه و قفقاز پایان مییابد و نفوذ مسکو در خاورمیانه بدون ایران بهعنوان متحدی راهبردی، بهطور چشمگیری کاهش پیدا میکند.
توگندهات در بخش پایانی این تحلیل مینویسد در صورت تضعیف یا فروپاشی ساختار کنونی جمهوری اسلامی، شبهنظامیان تحت حمایت ایران متلاشی خواهند شد، قدرت حزبالله کاهش مییابد و تداوم حملات حوثیها به کشتیرانی بهمراتب دشوارتر خواهد شد.
به گفته او، با کاهش هزینههای بیمه و متعادل شدن قیمتهای حملونقل جهانی، عراق نیز با تضعیف سلطه شبهنظامیان فضای بیشتری برای حکمرانی به دست خواهد آورد و جریانهای انرژی بیشتری از خلیج فارس آزاد میشود؛ تحولی که مزیتی مضاعف برای کشورهای واردکننده انرژی در سراسر جهان خواهد بود.
در جمعبندی، توگندهات تاکید میکند که آینده ایران را تنها مردم ایران تعیین خواهند کرد، اما آنچه در این کشور رخ میدهد، محدود به مرزهایش نخواهد ماند.
به باور او، ایران بار دیگر به حرکت درآمده، زیرا این نظام از درون در حال پوسیدن است؛ روندی که میتواند به نوزایی یا فاجعه منجر شود، اما در هر صورت، اهمیتی تعیینکننده برای ایران، بریتانیا و جهان دارد؛ لحظهای که به گفته او، تاریخ از زبان مردم در خیابانها سخن میگوید و جهان باید به آن گوش کند.
