سبک مینیاتور کمالالدین بهزاد در فهرست میراث ناملموس یونسکو به نام افغانستان ثبت شد
سبک نگارگری کمالالدین بهزاد بهطور رسمی در فهرستهای میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به نام افغانستان ثبت شد.
سبک نگارگری کمالالدین بهزاد بهطور رسمی در فهرستهای میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به نام افغانستان ثبت شد.
یونسکو این اقدام را در بیستمین نشست میراث ناملموس یونسکو در دهلی، پایتخت هند، انجام داد.
در بیانیه یونسکو آمده: «این هنر حس هویت و تداوم را تقویت میکند و با کمک به حفظ بافت فرهنگی مردم افغانستان، به انسجام اجتماعی و احترام متقابل نیز یاری میرساند.»
کمالالدین بهزاد هروی، نقاش نامدار زاده هرات در سدههای نهم و دهم هجری است.
وزارت امر به معروف طالبان در بیانیهای نوشت نوع پوشش این افراد با «ارزشهای افغانی و اسلامی» در تضاد است و این جوانان نباید از رفتار غربیها «تقلید بیجا» کنند.
در بیانیه طالبان آمده است که با این جوانان برخورد قانونی شده و «به آنها توصیه شده است.»
این جوانان که خود را گروه «توماس شلبی» معرفی میکنند، به تقلید از کیلین مورفی، بازیگر نقش اصلی سریال بریتانیایی «پیکی بلایندرز»، با کت، پالتو، پیراهن یقهدار و کراوات در شهر هرات رفتوآمد میکردند.
آنها ویدیوهای خود را با این نوع پوشش در شبکههای اجتماعی بهطور گسترده منتشر کردهاند.
یکی از اعضای گروه «توماس شلبی» به افغانستاناینترنشنال گفت که اداره امر به معروف طالبان «پس از انجام نصیحت» این جوانان را آزاد کرده است.
طالبان همچنین ویدیوی اعتراف اجباری یکی از این جوانان را منتشر کرده که در آن، او سخنان ماموران امر به معروف درباره نپوشیدن لباس شبیه به پوشش «توماس شلبی» را تکرار کرده است.
سریال محبوب «پیکی بلایندرز» داستان توماس شلبی، رهبر کاریزماتیک و باهوش یک باند قدرتمند خانوادگی در بیرمنگام بریتانیا پس از جنگ جهانی اول را روایت میکند.
توماس پس از بازگشت از جنگ با روانی زخمی، تلاش میکند خانوادهاش را از یک گروه خیابانی به یک شبکه بزرگ خلافکار با نفوذ سیاسی و اقتصادی تبدیل کند.
نیروهای طالبان ۲۴ مرداد ۱۴۰۰ وارد کابل، پایتخت افغانستان، شدند و پس از ۲۰ سال بار دیگر قدرت را در این کشور به دست گرفتند.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتها بر شیوه پوشش، سبک زندگی و حضور اجتماعی شهروندان، بهویژه جوانان و زنان، بهطور پیوسته افزایش یافته است.
افغانستاناینترنشنال هفتم خرداد گزارش داد که طالبان بازی فوتبال دستی را در ولایت دایکندی ممنوع اعلام کرده و به باشگاههای این منطقه دستور داده تنها در صورتی مجاز به بازی هستند که «سر آدمکها را قطع کنند».
سال گذشته نیز سخنگوی وزارت امر به معروف طالبان اعلام کرد این گروه بهتدریج قانون ممنوعیت پخش هرگونه موجود زنده در رسانهها را در سراسر افغانستان اجرا خواهد کرد.
او گفت پخش تصاویر موجود زنده بر خلاف اسلام است و باید مردم افغانستان را در این زمینه قانع کرد.
منابع محلی پیشتر خبر داده بودند تیراندازیها باعث کشته شدن یک غیرنظامی و زخمی شدن یک زن شده است اما خبرگزاری رویترز شنبه ۱۵ آذر از کشته شدن پنج تن خبر داد.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی گروه طالبان، به رویترز گفت گلولهباران پاکستان پنج نفر از جمله یک عضو طالبان را کشته است.
منابع محلی به افغانستاناینترنشنال گفتند درگیری که عصر جمعه ۱۴ آذر در منطقه اسپینبولدک آغاز شد، تا نیمههای بامداد شنبه ادامه داشت و سپس متوقف شد.
منابع معتبر در قندهار تایید کردند که «دروازه دوستی» در گذرگاه اسپینبولدک–چمن در نتیجه تبادل آتش تخریب شده است؛ موضوعی که رسانههای نزدیک به طالبان نیز آن را گزارش دادهاند.
طالبان و مقامهای پاکستانی همچنان یکدیگر را مسئول آغاز درگیری میدانند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفت گلولهباران از سوی پاکستان آغاز شد و نیروهای طالبان «ناچار» به واکنش شدند.
در مقابل، سخنگوی نخستوزیر پاکستان، نیروهای افغانستانی را به «شلیک بیدلیل» در گذرگاه چمن متهم کرد و افزود: «پاکستان کاملا هوشیار است و برای حفظ تمامیت ارضی و امنیت شهروندان خود اقدام خواهد کرد.»
منابع امنیتی پاکستان، کابل را متهم کردند که عناصر «بیانضباط مرزی» را مهار نمیکند و چنین رفتارهایی «ثبات منطقه را تضعیف میکند».
این درگیری نزدیک به یک هفته پس از آن رخ داد که مذاکرات تازه میان دو کشور در عربستان سعودی بدون نتیجه پایان یافت؛ هرچند دو طرف بر ادامه آتشبس شکننده تاکید کردند.
این نشست تازهترین دور از گفتوگوهایی بود که پیشتر قطر، ترکیه و عربستان سعودی برای مهار تنشها پس از درگیریهای مرزی مرگبار در ماه اکتبر برگزار کرده بودند.
گذرگاههای تجارتی دو کشور همچنان بسته است و تنها محمولههای کمکرسانی سازمان ملل اجازه عبور دارند. پاکستان بازگشایی کامل مرزها را مشروط به اقدام طالبان علیه «گروههای مهاجم از خاک افغانستان» کرده است.
اسلامآباد میگوید حملات اخیر در پاکستان، از جمله بمبگذاریهای انتحاری، از سوی مهاجمان مستقر در افغانستان و با مشارکت اتباع افغان انجام شده است.
کابل این اتهام را رد میکند و میگوید مسئولیت امنیت داخلی پاکستان برعهده افغانستان نیست.
در درگیریهای اکتبر که شدیدترین خشونت مرزی از زمان به قدرت رسیدن دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ بود، دهها نفر کشته شدند.
درخواست کمک از بیمارستان؛ پاسخ: «همهمان زندانی میشویم»
بهاره، زن ۳۵ ساله اهل کابل، وقتی چهارماهه باردار بود، از بیمارستان برای سقط جنین کمک خواست. پاسخ پزشک روشن بود: «اجازه نداریم. اگر کسی بفهمد، همهمان زندانی میشویم.»
او که چهار دختر دارد، به خبرگزاری فرانسه گفت شوهر بیکار او خواستار «پیدا کردن راهحل» شده بود، چون نمیخواست دختر دیگری به خانواده اضافه شود؛ دختری که در افغانستان امروز فرصت مدرسه، دانشگاه یا کار برایش وجود ندارد.
بهاره ناچار شد با پولی معادل دو دلار از بازار چای گیاهی خریداری کند که از نوعی «گل ختمیِ» منقبضکننده تهیه میشود. اما خونریزی شدید او را دوباره راهی بیمارستان کرد، جایی که پزشکان بقایای جنین را از رحم او خارج کردند.
کارشناسان هشدار میدهند که این گیاه میتواند به خونریزی کشنده و آسیب به اندامها منجر شود.
روایاتی از سقوط زنان به دست خود: قرص سمی، سنگ سنگین
بهاره تنها نیست. در تحقیق چندماهه خبرگزاری فرانسه، زنان دیگری نیز روایتهای تکاندهندهای ارائه کردند.
نیسا—مادر هشت دختر و یک پسر— پس از فهمیدن اینکه دوباره باردار و جنین دختر است، داروی ضدمالاریای خطرناکی را بدون نسخه خرید و مصرف کرد. او بیهوش شد و در بیمارستان بقایای جنین بهدست پزشکان از رحم او خارج شد.
مریم—۲۲ ساله که در رابطهای خارج از ازدواج باردار شده بود—میگوید مادرش برای جلوگیری از «بدنامی» سنگی سنگین روی شکمش گذاشت و با آن جنین را «خرد کرد». مریم هنوز دردهای مزمنی دارد و با افسردگی شدید مواجه است.
از میان ۱۲ زنی که این خبرگزاری با آنان گفتوگو کرده، تنها پنج نفر حاضر شدند با تغییر نام و تضمین محرمانهبودن هویت، روایت خود را بازگو کنند.
افزایش «سقطهای خودبهخودی»؛ آمار واقعی پنهان میماند
مطابق قانون افغانستان، سقط جنین غیرقانونی است و تنها در صورتی مجاز شمرده میشود که جان مادر در خطر جدی قرار داشته باشد؛ اما در عمل تقریبا هرگز اجازه چنین کاری داده نمیشود. طالبان همچنین نظارت بر بیمارستانها را تشدید کرده و پزشکان از ترس دستگیری، حاضر به انجام هیچ مداخلهای در چنین مواردی نیستند.
چندین پزشک به خبرگزاری فرانسه گفتهاند از سال ۲۰۲۱ تعداد «سقطهای خودبهخودی» افزایش یافته است. بسیاری از این موارد با نشانههایی همراه است که به سقط جنین پنهانی شباهت دارد.
دو سازمان پزشکی بینالمللی نیز این روند را تایید کردهاند.
همزمان، بستهشدن مراکز تنظیم خانواده و کاهش بودجه، دسترسی زنان به پیشگیری از بارداری را محدود کرده است. طبق ارزیابی سازمان ملل، کمتر از نیمی از زنان افغانستانی به شیوههای رایج پیشگیری دسترسی دارند.
سیستمی که خانوادهها را تنها میگذارد
در افغانستان، آموزش مامایی و پرستاری برای زنان از سال گذشته ممنوع شده است؛ کشوری که یکی از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران و نوزادان را دارد.
داروسازان میگویند برخی داروخانهها داروی «میسوپروستول» را بدون نسخه میفروشند. در عین حال، برخی کارکنان درمانی از نیاز زنان سوءاستفاده کرده و مبالغی سنگین مطالبه میکنند.
یک قابله در کابل به این خبرگزاری گفت: «احساس درماندگی میکنم. برای کمککردن به زنان وارد این حرفه شدم اما نمیتوانم.»
پزشک دیگری در ننگرهار گفت: «من درد این زنان را میفهمم. ولی کاری از دستمان برنمیآید.»
گزارش خبرگزاری فرانسه تصویری هولناک از وضع زنان افغانستانی ترسیم میکند. جامعهای که در آن سقط جنین جرم است، بارداری ناخواسته مایه ننگ، آموزش پزشکی برای زنان ممنوع، دسترسی به پیشگیری محدود و ترس از مجازات هم پزشک و هم بیمار را به سکوت و رفتارهای پرخطر میکشاند.
نتیجه آن است که هزاران زن، میان حفظ جان خود و حفظ آبروی خانواده، با روشهایی دستوپنجه نرم میکنند که میتواند به قیمت جانشان تمام شود.
اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا پنجشنبه ششم آذر اعلام کرد این تصمیم بهدلیل «بازبینی پروتکلهای امنیتی و بررسی سوابق» متقاضیان افغان اتخاذ شده و تا پایان این بازبینی، پروندههای در جریان بررسی، متوقف میمانند.
به گفته مقامات آمریکایی، فرد مظنون به تیراندازی چهارشنبه، یک شهروند افغانستانی ۲۹ ساله به نام رحمانالله لکنوال است.
دستور ترامپ و معاونش
دونالد ترامپ، ریيسجمهوری آمریکا، در پیامی تصویری گفت پرونده تمامی کسانی که «در آن دوره» از افغانستان وارد شدهاند، باید دوباره بررسی شود.
ترامپ، جو بایدن، رییسجمهوری پیشین این کشور را «بدترین ریيسجمهور» آمریکا خواند و افزود که وضعیت اقامت قانونی این پناهجو تحت قانونی که به دست بایدن امضا شد، تمدید شده بود.
او گفت: «باید همه اقدامات لازم را برای اطمینان از اخراج هر فرد خارجی - از هر کشوری - که به اینجا تعلق ندارد یا هیچ نفعی برای کشور ما ندارد، انجام دهیم.»
ترامپ این حمله را یک حادثه تروریستی و «جنایتی علیه تمام آمریکاییها» خواند.
ریيسجمهوری آمریکا همچنین گفت که دستور داده ۵۰۰ نیروی دیگر به واشینگتن اعزام شوند.
همزمان جیدی ونس، معاون ریيسجمهوری آمریکا، خواستار تشدید اخراج مهاجران از آمریکا شد.
ونس گفت: «بسیاری از رایدهندگان ما نه فقط خواهان حرف، بلکه خواستار عمل خواهند شد.»
مظنون به حمله، همکار سیا بود
جان رتکلیف، مدیر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت فرد مظنون به تیراندازی با نهادهای دولتی آمریکا در افغانستان، از جمله سیا، همکاری کرده بود.
او توضیح داد که پس از خروج «فاجعهبار» آمریکا از افغانستان، دولت بایدن در سپتامبر ۲۰۲۱ انتقال لکنوال به خاک آمریکا را با استناد به «همکاری پیشین او با دولت آمریکا، از جمله سازمان اطلاعات مرکزی، بهعنوان عضو یک نیروی همکار در قندهار» توجیه کرده بود؛ همکاریای که به گفته رتکلیف، مدت کوتاهی پس از تخلیه آشفته افغانستان پایان یافت.
مدیر سیا با انتقاد تند از روند انتقال همکاران افغان به آمریکا گفت: «این فرد و بسیاری دیگر هرگز نباید اجازه مییافتند به اینجا بیایند. شهروندان و اعضای نیروهای ما شایسته بسیار بیشتر از این هستند که پیامدهای مداوم شکستهای فاجعهبار دولت بایدن را تحمل کنند.»
لکنوال سال ۲۰۲۱ با ویزای انساندوستانه تحت برنامهای به نام «عملیات استقبال از متحدان» وارد آمریکا شد.
این حملات شبانه گزارش شده از سوی طالبان در سهشنبه چهارم آذرماه، پس از چند عملیات مرگبار در پاکستان انجام شد؛ حملاتی که اسلامآباد مسئولیت آن را بر عهده گروههایی گذاشته که به گفته مقامهای پاکستانی در افغانستان مستقرند.
پاکستان هنوز واکنشی به گزارشهای منتشر شده نشان نداده است.
در هفتههای اخیر، پس از درگیریهای مرزی شدید در ماه اکتبر، آتشبسی میان دو کشور برقرار بود اما مذاکرات صلح به نتیجه نرسید.
اتهامزنیهای متقابل
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان افغانستان، گفت که جنگندههای پاکستانی سه ولایت شرقی افغانستان را هدف قرار دادند.
او این حملات را «نقض حاکمیت افغانستان» و «تخطی آشکار از هنجارهای بینالمللی» توصیف کرد.
مجاهد گفت: «دفاع از خاک و مردممان حق مشروع ماست. پاسخ در زمان مناسب داده میشود.»
اسلامآباد میگوید مهاجمان مسلح اخیرا از خاک افغانستان وارد پاکستان شدهاند.
طالبان این اتهام را رد میکند و میگوید خاک افغانستان برای حملات گروههای پاکستانی استفاده نمیشود.
حملات مرگبار در پاکستان
دوشنبه سوم آذرماه، دو بمبگذار انتحاری، سه عضو نیروهای شبهنظامی را در پیشاور پاکستان کشتند.
بهدنبال این رخداد، مقامهای امنیتی اعلام کردند جلوی تلفات بیشتر را گرفتهاند.
اوایل ماه جاری، یک بمبگذار انتحاری در اسلامآباد ۱۲ نفر را کشت که این اقدام نخستین حمله مرگبار علیه غیرنظامیان در پایتخت پاکستان طی ۱۰ سال اخیر بود.
یک روز پیش از آن، در وزیرستان جنوبی، خودرویی حامل مواد منفجره با درِ اصلی یک مدرسه نظامی برخورد کرد و سه نفر کشته شدند.
اسلامآباد میگوید هر سه این حملهها را از افغانستان ردیابی کرده است.
آتشبس کوتاه و مذاکرات بینتیجه
ماه گذشته، درگیری مرزی میان دو کشور دهها کشته بر جای گذاشت که شدیدترین موج خشونت از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ بود.
دو طرف ۲۶ مهر در دوحه با میانجیگری قطر به آتشبس موقت دست یافتند اما در دور دوم مذاکرات که با میانجیگری ترکیه و قطر در استانبول برگزار شد، نتوانستند بر سر مسائل کلیدی به تفاهم برسند.
منابع افغان و پاکستانی نزدیک به مذاکرات گفتند هر یک از طرفین، دیگری را مسئول شکست گفتوگوها میداند.
گفته میشود پاکستان میخواسته است که کابل تعهد کتبی برای اقدام علیه گروههای مسلح بدهد اما طالبان افغانستان میگوید نمیتواند امنیت داخلی پاکستان را تضمین کند.
