چند مقام نظامی اسرائیل جزئیات سامانه اطلاعاتی نیروی هوایی این کشور را تشریح کردند؛ سامانهای که به گفته آنان در جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی در خرداد، تهدیدهای ایران را شناسایی کرد و به نیروی هوایی اسرائیل امکان داد برتری هوایی در آسمان ایران بهدست آورد.
روزنامه اورشلیمپست شنبه ۲۴ آبان در گزارشی، با استناد به گزارش پخش شده پنجشنبه ۲۲ آبان از کانال «اِن۱۲» اسرائیل نوشت مقامهای نظامی اسرائیل توضیح دادند که «سرویس فناوری اطلاعاتی» نیروی هوایی (آیتیاِس) چگونه در جریان جنگ خرداد، نقشی محوری در هدایت عملیات ایفا کرد.
بهنوشته این روزنامه، این سرویس تهدیدهای ایران را شناسایی میکرد، به نیروی هوایی اسرائیل میگفت کدام مناطق برای عملیات مناسب است و کدام نقاط باید دور زده شود، و با این کار زمینه برتری هوایی اسرائیل را فراهم کرد.
طبق این گزارش، یکی از مقامهای نیروی هوایی که کانال «اِن۱۲» از او با عنوان «ستوان ج» نام برده، لحظهای را شرح داد که اطلاعات نیروی هوایی انتقال دو سامانه پدافند هوایی را از تهران به منطقهای دیگر در ایران ردیابی کرد.
او گفت همین توانایی بود که به «شاتال» (بخشی از سرویس فناوری اطلاعاتی نیروی هوایی اسرائیل) کمک کرد مسیرهایی را که نیروهای جمهوری اسلامی برای انتقال تجهیزات دفاعی استفاده میکردند شناسایی کند.
بهگفته او، «آیتیاِس» این اطلاعات را در اختیار نیروی هوایی گذاشت و زمینه حملات دقیق را فراهم کرد. ستوان ج تاکید کرد: «بدون چنین برتری هوایی، نیروی هوایی نمیتوانست در جایی که میخواست اجرای عملیات کند.»
اورشلیمپست نوشت این مقام افزود نیروی هوایی اسرائیل و «آیتیاِس» درحال آمادهسازی برای درگیری احتمالی بعدی با جمهوری اسلامی هستند و با وجود تلاشهای ایران برای پنهانکردن فعالیتهای بازسازی توان نظامی، آسیب واردشده به نیروهای ایرانی در خرداد «قابل توجه» بوده است.
این روزنامه در ادامه با اشاره به گزارش نیویورکتایمز به نقل از علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بحران بینالمللی، نوشت که او گفته کارخانههای موشکی جمهوری اسلامی «۲۴ ساعته کار میکنند» و اگر جنگ دیگری رخ دهد ایران امیدوار است «دو هزار موشک را یکجا شلیک کند»؛ درحالیکه در جنگ خرداد مجموعا «۵۰۰ موشک» شلیک شد.
بهنوشته اورشلیمپست، ستوان ج در گزارش کانال «اِن۱۲» گفته ایران هنوز فاصله زیادی با بازیابی کامل توان نظامی از دسترفته در تابستان گذشته دارد؛ از جمله خسارت واردشده به سایتهای هستهای و سامانههای موشکی بالستیک.
این روزنامه همچنین با استناد به شبکه کاننیوز نوشت یک مقام ارشد اسرائیلی گفته این کشور باید پیش از پایان دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای «براندازی حکومت ایران» اقدام کند و هشدار داده «زمان محدود است».
اورشلیمپست افزود یک منبع ارشد امنیتی نیز گفته حکومت ایران در تلاش برای بازتولید ذخیره موشکهای پیشرفته خود است و اسرائیل فعالیتهای تهران را بهطور دقیق زیر نظر دارد.
واینت نوشت علی خامنهای با این دوراهی روبهروست که آیا به سمت مذاکره با ایالات متحده برود یا توان نظامی کشور را بازسازی و قدرت بازدارندگی در برابر اسرائیل را احیا کند.
این گزارش به نقل از مقامهای اسرائیل اضافه کرد این کشور نشانهای از ازسرگیری برنامه تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی مشاهده نکردهاند، اما همزمان درباره خطر خطای محاسباتی هشدار میدهد.
این سایت در مورد وضعیت جاری در ایران نوشت که از یک طرف، صداهایی در داخل ایران خواستار گفتوگو با واشینگتن برای متوقف کردن برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک هستند تا مشکلات شدید اقتصادی، بهویژه کمبود شدید آب که «بقای رژیم را تهدید میکند»، حل شود.
به نوشته واینت، اما از طرف دیگر، محافظهکاران سختگیر خواهان گرفتن انتقام به خاطر «تحقیر» جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه هستند و خامنهای را به آغاز بازسازی سریع توان نظامی ترغیب میکنند تا تهران بار دیگر بتواند اسرائیل را تهدید کند.
بر اساس این گزارش، هم میانهروها و هم تندروها نگران هستند که اسرائیل از این واقعیت که بیشتر سامانههای دفاع هوایی مهم جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه نابود شدهاند، سوء استفاده کند.
همچنین هر دو جناح نگران هستند که «اسرائیل برای سرنگونی رژیم تلاش کند»؛ اقدامی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای پایانی جنگ ۱۲ روزه مانع آن شد.
واینت اشاره کرد که در حال حاضر، به نظر میرسد که خامنهای به سوی مسیر سختگیرانه تحت رهبری سپاه پاسداران تمایل دارد، و اضافه کرد: «او بهرغم تلاشهای گسترده دولت ترامپ، چه به صورت مخفی و چه آشکار، برای آغاز مذاکرات با جمهوری اسلامی درباره مسائل هستهای و موشکهای بالستیک، حاضر نیست نمایندگانی را برای مذاکرات، حتی به کشورهای میانجی مانند عمان و قطر و یا کشورهای اروپایی اعزام کند.»
این سایت در مورد سیاستهای واشینگتن در قبال تهران که «تاکنون مؤثر نبوده است» نوشت: «خامنهای آشکارا میگوید که پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به تأسیسات فردو، اعتماد خود به ایالات متحده را از دست داده است و وارد مذاکرات نخواهد شد.»
بر اساس این گزارش، برخی مقامهای اسرائیلی بر این باورند که بدون مذاکرات و توافق دیپلماتیک بلندمدت برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاحهای هستهای و موشکهای پیشرفته، دور دیگری از جنگ اجتنابناپذیر خواهد بود.
یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل به واینت گفت: «آنچه در ایران اتفاق میافتد را بسیار دقیق رصد میکنیم. هر روز بررسی میکنیم که آیا ایرانیها از خط قرمزها عبور میکنند یا اقدامی انجام میدهند که میتواند وضعیت را تشدید کند یا نه.»
او تاکید کرد: «اگر آنها از خطوط قرمز مشخص شده توسط خود ما عبور کنند، بدون تردید عمل خواهیم کرد تا تهدید را متوقف کنیم.»
در این میان، به نوشته واینت، در حال حاضر، نه واشنگتن و نه اورشلیم باور ندارند که اقدام نظامی در آینده نزدیک «ضروری» خواهد بود و آنها برنامههای مشخصی از سوی جمهوری اسلامی برای حمله به اسرائیل در پاسخ به تحقیری که در جنگ ۱۲ روزه متحمل شد، نمیبینند.
این سایت به گزارشهای رسانهای در ایالات متحده و کشورهای عربی استناد کرد که جمهوری اسلامی غنیسازی اورانیوم را از سر نگرفته است.
در این گزارش با اشاره به این موضوع که جمهوری اسلامی حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و چند صد کیلوگرم دیگر با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد، آمده است: «نیروی هوایی اسرائیل این انبارها را بمباران یا نابود نکرد، زیرا آنها عمیقاً زیر زمین دفن شده بودند و اسرائیل میخواست از ایجاد یک حادثه هستهای یا آلودگی رادیواکتیو در حین حمله به تأسیسات هستهای ایران اجتناب کند.»
در این ارتباط، آژانس بینالمللی انرژی اتمی چهارشنبه ۲۱ آبان در گزارشی محرمانه اعلام کرد از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، امکان راستیآزمایی ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی را از دست داده است.
آسوشیتدپرس نوشت آژانس در این گزارش که نسخهای از آن در اختیار کشورهای عضو قرار گرفته، تاکید کرده است که تداوم این وضعیت، مانع ارزیابی صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران میشود و بازسازی تصویر کامل از وضعیت ذخایر اورانیوم ایران، فرآیندی طولانی و دشوار خواهد بود.
واینت در گزارش خود نوشت ایران میتواند این انبارها را برداشت کرده و بهصورت نظری حدود پنج بمب هستهای بسازد، اگرچه کارشناسان میگویند این همچنان فرضی است، و به نقل از کارشناسان، از جمله یوسی کوهن، افزود: «بیشتر تأسیسات غنیسازی برای مدت طولانی از مدار خارج شدهاند.»
این سایت اسرائیلی در همین ارتباط اشاره کرد اینکه هیچ نشانهای وجود ندارد که جمهوری اسلامی در تلاش برای توسعه یک سلاح هستهای واقعی با استفاده از اورانیوم غنیشده باشد، خبر خوبی برای اسرائیل است.
در مقابل، جمهوری اسلامی درصدد دستیابی به سیستمهای دفاع هوایی دوربرد و استراتژیک است که میتوانند سپر حفاظتیاش را بازسازی کنند.
واینت اشاره کرد که تهران به دنبال خرید سیستمهای دفاع هوایی از چین، روسیه، کره شمالی و هر فروشندهای است که مایل به فروش اینگونه سیستمها باشد، و تاکید کرد اما مسکو به سیستمهای خود برای استفاده داخلی نیاز دارد و پکن هم تمایلی به نقض قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که تامین سلاح به ایران را ممنوع میکند، ندارد.
بر اساس این گزارش، مسیر دیگری که جمهوری اسلامی پیش گرفته، تولید داخلی سیستمهای دفاع هوایی بر اساس سیستمهای روسی اس-۳۰۰ و اس-۴۰۰ است، اما با کمبود قطعات، لوازم یدکی و مواد اولیه تحریم شده از سوی غرب مواجه است.
این سایت در مورد تلاشهای جمهوری اسلامی برای بازسازی زرادخانه موشکهای بالستیک و رونمایی از موشکهای دوربرد جدیدش نیز نوشت: «به نظر میرسد که ایران هنوز قادر به تولید موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها به مقیاسی که قبل از جنگ انجام میداد، نیست.»
ادامه حمایت تسلیحاتی و مالی جمهوری اسلامی از حزبالله لبنان
واینت در بخش دیگری از گزارش خود با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی، حزبالله لبنان، گروه نیابتی خود را ترک نکرده است، تاکید کرد که تهران همچنان آن را از نظر تسلیحاتی و مالی تامین میکند.
روزنامه اسرائیلهیوم نیز پنجشنبه ۲۲ آبان در گزارشی نوشت که حزبالله در حال بازسازی تواناییهای نظامی خود و جذب هزاران نیروی جدید با کمک جمهوری اسلامی است.
در این ارتباط، جان هرلی، معاون وزارت خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، ۱۸ آبان به خبرگزاری رویترز گفت جمهوری اسلامی امسال با وجود تحریمها، حدود یک میلیارد دلار برای حزبالله ارسال کرده است.
او همچنین ۱۹ آبان از مقامهای لبنان خواست به نفوذ «مخرب» جمهوری اسلامی در این کشور از طریق حزبالله پایان دهند.
واینت نوشت که سقوط رژیم بشار اسد در سوریه در زمستان سال گذشته و ممنوعیت پروازهای ایرانی به لبنان در فوریه ۲۰۲۵ مسیرهای زمینی و هوایی ایران برای انتقال سلاح، فناوری و پول را مختل کرد. اما جمهوری اسلامی و حزبالله به دنبال راههای جایگزین از جمله قاچاق از طریق ترکیه و عراق، بنادر دریایی و شبکههای انتقال پول رفتهاند. آنها همچنان به مسیرهای قاچاق در طول مرز سوریه و لبنان علیرغم اقدامات مقابلهای سوریه و اسرائیل، متکی هستند.
احمد الشرع، رییس جمهوری موقت سوریه، چهارشنبه ۲۱ آبان به روزنامه واشینگتنپست گفت: «ما نظامیان جمهوری اسلامی را از سوریه بیرون کردهایم.»
تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، هم پنجشنبه ۲۲ آبان اعلام کرد دمشق از این پس در مقابله با بقایای داعش، سپاه پاسداران، حماس، حزبالله و دیگر «شبکههای تروریستی»، فعالانه با آمریکا همکاری خواهد کرد و شریک متعهدی در تلاش جهانی برای تامین صلح خواهد بود.
واینت در ارتباط با تلاشهای اخیر جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان اشاره کرد که این موضوع و هشدار سرویس اطلاعاتی اسرائیل باعث شده است که اورشلیم به سرعت چندین میلیارد شِکل در سیستمهای هشداردهی جدید، تواناییهای اطلاعاتی، دفاعهای هوایی و سلاحهای هجومی که برای دور بعدی مواجهه با ایران لازم خواهد بود، سرمایهگذاری کند.
رسانههای اسرائیلی سهشنبه ۲۰ آبان نیز خبر دادند که وزارت دفاع اسرائیل برای سال آینده بودجهای به ارزش ۱۴۴ میلیارد شکل (معادل ۴۴.۵ میلیارد دلار) درخواست کرده است؛ از این میزان، حدود ۷ میلیارد شکل (معادل ۲.۱۷ میلیارد دلار) بهمنظور افزایش آمادگی در برابر تهدیدهای فزاینده، از جمله جمهوری اسلامی، درخواست شده است.
در مقابل، وزارت دارایی اسرائیل اعلام کرده که تنها ۹۳ میلیارد شکل برای بودجه دفاعی سال ۲۰۲۶ اختصاص داده است و افزود پذیرش درخواستهای ارتش «میتواند به افزایش مالیاتها برای جبران هزینهها منجر شود.»
وزارت دارایی در بیانیهای تاکید کرد که از تلاشهای نظامی اسرائیل در دو سال گذشته حمایت کرده است و «برای تضمین پاسخگویی به چالشهای امنیتی» همچنان از همکاری با وزارت دفاع استقبال میکند، اما تا زمان «تنظیم مجدد سازوکارهای مالی و اولویتبندی بودجهها»، امضای قراردادهای جدیدی که پشتوانه مالی ندارند، متوقف خواهد ماند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس چهارشنبه ۲۱ آبان نوشت آژانس در این گزارش محرمانه که نسخهای از آن در اختیار کشورهای عضو قرار گرفته، تاکید کرده که تداوم این وضعیت، مانع ارزیابی صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران میشود و بازسازی تصویر کامل از وضعیت ذخایر اورانیوم ایران، فرآیندی طولانی و دشوار خواهد بود.
خبر گزاری رویترز نیز چهارشنبه با استناد به گزارش محرمانه آژانس اعلام کرد این نهاد پنج ماه است که به مواد هستهای ایران دسترسی ندارد.
در این گزارش محرمانه تاکید شده که میزان اورانیوم با غنای بالا که ایران تولید و انباشت کرده، «موضوعی بسیار نگرانکننده» است.
بر اساس آخرین گزارش رسمی آژانس در شهریور ماه، جمهوری اسلامی ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که تنها یک گام فنی با غنای تسلیحاتی ۹۰ درصد فاصله دارد.
با وجود این، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ۱۹ آبان اعلام کرد که حکومت ایران همچنان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای اتمی (انپیتی) است و هفته گذشته بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از چند مرکز هستهای ایران بازدید کردند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هشدار داده بود این میزان اورانیوم در صورت تصمیم ایران برای ساخت سلاح اتمی، میتواند برای تولید حداکثر ۱۰ بمب هستهای کافی باشد، هرچند تاکید کرده که چنین تصمیمی تاکنون اتخاذ نشده است.
درخواست آژانس برای ارائه گزارش ویژه
مطابق توافق پادمان میان جمهوری اسلامی ایران و آژانس، تهران موظف است پس از وقوع رخدادهایی مانند حملات یا زلزله، گزارشی ویژه درباره وضعیت و محل مواد هستهای خود، از جمله ذخایر اورانیوم با غنای بالا، ارائه دهد.
این گزارش باید وضعیت تاسیسات آسیبدیده در جریان جنگ خرداد ماه را نیز تشریح کند.
آژانس اعلام کرده که دریافت این گزارش برای اطمینان از باقی ماندن مواد هستهای در چارچوب فعالیتهای صلحآمیز و جلوگیری از استفاده نظامی از تاسیسات هستهای ایران «ضروری و غیرقابل جایگزین» است.
با این حال، تهران ۲۰ آبان در نامهای به آژانس اعلام کرده است که «هرگونه همکاری با این نهاد منوط به تصمیم شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.»
گزارش همچنین تایید میکند که تهران تاکنون اجازه دسترسی بازرسان آژانس به تاسیسات آسیبدیده را نداده است، هرچند پس از توافق گروسی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، موسوم به توافق قاهره، بازدید از برخی مراکز غیرآسیبدیده از جمله نیروگاه بوشهر، رآکتور تحقیقاتی تهران و چند مرکز دیگر انجام شده است.
آژانس افزوده است که بازرسانش چهارشنبه برای انجام بازرسی از مرکز فناوری هستهای اصفهان به ایران سفر میکنند. این مرکز با فاصله حدود ۳۵۰ کیلومتری جنوبشرق تهران، هزاران متخصص هستهای را در استخدام دارد و محل استقرار سه رآکتور تحقیقاتی ساخت چین و چندین آزمایشگاه مرتبط با برنامه اتمی ایران است.
تحریمها و انزوای بیشتر ایران
پس از پایان جنگ ۱۲ روزه، ایران همکاری خود با آژانس را به حالت تعلیق درآورد و شورای امنیت سازمان ملل نیز با استفاده از مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها (Snapback)، تحریمهای گستردهای را علیه ایران بازگرداند.
این اقدام که خشم تهران را برانگیخت در نهایت باعث شد توافق قاهره اجرایی نشود.
بر اساس پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی)، ایران از نظر حقوقی موظف به همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
اما بازگشت تحریمهای سازمان ملل، داراییهای ایران در خارج را مسدود کرده، معاملات تسلیحاتی با تهران را متوقف ساخته و توسعه برنامه موشکی جمهوری اسلامی را با مجازاتهای تازه روبهرو کرده است.
به نوشته آسوشیتدپرس، در نتیجه این تحولات، ایران بیش از هر زمان دیگری در انزوا قرار گرفته است و بحران اعتماد میان تهران و نهادهای بینالمللی بر سر وضعیت واقعی برنامه هستهای آن، بهطور بیسابقهای تشدید شده است.
اکونومیست در مقالهای که ۲۱ آبان منتشر شد، حملات به جمهوری اسلامی در جنگ با اسرائیل را نشانه فروپاشی «امپراتوری روحانیون» در منطقه دانست و نوشت جنگهای اخیر خاورمیانه هم دگرگونکنندهاند و هم ناتمام ماندهاند.
این نشریه درباره احتمال درگیری دوباره حکومت ایران و اسرائیل نوشت: «اگر جنگ دوم رخ دهد، اسرائیل احتمالا برای سرنگونی حکومت اقدام خواهد کرد، اما اگر ایران باور کند اسرائیل قصد تغییر رژیم دارد، ممکن است به همسایگانش در خلیج فارس حمله کند و ترامپ را ناگزیر کند میان مهار اسرائیل و خطر بیثباتی در کشورهای عرب متحد آمریکا یکی را برگزیند.»
این نشریه درباره نقش جمهوری اسلامی و آمریکا در منطقه هم نوشت: «اگر ترامپ بلندترین صدای تغییر باشد، [حکومت] ایران نیروی اصلی تداوم [وضع موجود] است.»
در هفتههای اخیر اظهارنظرهای مختلفی درباره احتمال وقوع دوباره جنگ بین ایران و اسرائیل منتشر شده است. یک مقام امنیتی اسرائیل ۱۹ آبان اعلام کرد ارتش این کشور خود را برای سناریویی از جنگ آماده میکند که ممکن است بیش از ۱۲ روز ادامه پیدا کند. یک مقام ارشد اسرائیلی نیز گفت این کشور باید هدف سرنگونی جمهوری اسلامی تا پایان دوره ترامپ را در دستور کار قرار دهد.
علی خامنهای و توازنی که بر هم خورد
اکونومیست با اشاره به این که «علی خامنهای دههها تلاش کرده تا در مرز جنگ و صلح با اسرائیل و در آستانه ساخت بمب هستهای بماند» نوشت: «این توازن شکست خورده است، اما خامنهای که اکنون ۸۶ سال دارد، به نظر نمیرسد مسیر خود را تغییر دهد. این وظیفه بر عهده جانشین او خواهد بود.»
اورشلیمپست نیز در یک یادداشت تحلیلی درباره تلاش اسرائیل برای تغییر حکومت جمهوری اسلامی به همراه آمریکا پیش از پایان دولت دونالد ترامپ، نوشت که ممکن است پس از مرگ علی خامنهای و بنبست بر سر جانشینی او، آمریکا و اسرائیل با «مهارت و ظرافت» بتوانند از فرصت تغییر حکومت استفاده کنند.
اورشلیمپست نوشت که کشتن، بازداشت یا کنار زدن خامنهای یا جانشینش بهتنهایی به سرنگونی حکومت نخواهد انجامید و چهبسا با واکنشهای داخلی، اوضاع را پیچیدهتر کند. این روزنامه افزود اگر خامنهای بهمرگ طبیعی بمیرد، احتمال بروز هرجومرج و رقابت میان گروههای رقیب بهطور طبیعی وجود دارد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۲۰ آبان در سخنرانی خود در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت در جریان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی با اسرائیل، او نگران آسیبدیدن خامنهای بوده است چرا که باور داشته در صورت کشتهشدن «رهبری» در حمله اسرائیل، در داخل حکومت درگیری درست میشد و دیگر نیازی به حمله اسرائیل نبود.
پایگاه خبری جوییش کرونیکل گزارش داد این نشست قرار است شامگاه چهارشنبه ۲۱ آبان برگزار شود و شرکتکنندگان طرحی را با عنوان «اسرائیل تهدیدی بزرگتر از ایران برای ثبات منطقهای» بررسی خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، مهاجرانی به همراه محمد اشتیه، نخستوزیر پیشین تشکیلات خودگردان فلسطین، نورمن فینکلشتاین، تحلیلگر سیاسی آمریکایی و رانیا عبدالخالق، روزنامهنگار لبنانی-آمریکایی با سابقه همکاری با شبکه روسی راشاتودی و متهم به ترویج پروپاگاندای حکومت بشار اسد، بهعنوان موافقان طرح در اتحادیه آکسفورد سخنرانی خواهند کرد.
در سوی دیگر، هیلل نویر، وکیل و فعال حقوق بشر و دومینیک چیلکات، سفیر پیشین بریتانیا در ایران و ترکیه، در مخالفت با این گزاره سخن خواهند گفت.
مهاجرانی که در دولت نخست محمد خاتمی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود، اکنون در بریتانیا اقامت دارد و از حامیان سرسخت حکومت ایران و علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به شمار میرود.
سال ۱۳۹۴، گزارشهایی منتشر شد که از خرید دو دکل نفتی به ارزش حدود ۱۲۴ میلیون دلار برای ایران خبر میدادند. دکلهایی که هیچگاه تحویل داده نشدند. محسن مهاجرانی، فرزند عطاالله مهاجرانی، در آن زمان به اتهام دست داشتن در این معامله بازداشت شد.
رسانهها نوشتند که او «هنگام فرار از کشور» دستگیر شد.
او سال ۱۳۹۷ از اتهامات تبرئه شد و قوه قضاییه برایش قرار منع تعقیب صادر کرد.
نماینده پارلمان بریتانیا: نشست اتحادیه آکسفورد تحریف واقعیتهای خاورمیانه است
استافورد در مصاحبه با جوییش کرونیکل گفت: «مایه تاسف است که اتحادیه آکسفورد تریبون خود را در اختیار موضوعی قرار داده که واقعیتهای خاورمیانه را بهشدت تحریف میکند.»
او افزود: «نگرانکننده است که وقتی منطقه بیش از هر چیز دیگری به صداهای میانهرو فلسطینی نیاز دارد تا راه را بهسوی آیندهای آرامتر و متحدتر برای فلسطینیها و اسرائیلیها هموار کنند، نخستوزیر پیشین فلسطین در نقش مدافع ایران ظاهر میشود.»
اشتیه از آوریل ۲۰۱۹ تا مارس ۲۰۲۴ نخستوزیر تشکیلات خودگردان بود. او پیش از آن نیز در فاصله سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ مسئولیت وزارت کشور این نهاد را بر عهده داشت.
این نشست در شرایطی برگزار خواهد شد که پس از پایان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تنشها و گمانهزنیها درباره احتمال رویارویی مجدد دو طرف همچنان ادامه دارد.
روزنامه نیویورکتایمز ۱۸ آبان گزارش داد در غیاب مذاکرات، نظارت و شفافیت درباره میزان ذخایر مواد هستهای جمهوری اسلامی، نگرانیها در منطقه از احتمال وقوع جنگی دیگر میان ایران و اسرائیل افزایش یافته است.
اتحادیه آکسفورد سال گذشته نیز میزبان نشستی بود که در آن شرکتکنندگان درباره این گزاره که «اسرائیل حکومتی آپارتاید و مسئول نسلکشی است» به مناظره پرداختند.
به گزارش جوییش کرونیکل، این رویداد به هرجومرج کشیده شد، فریاد و درگیری لفظی میان حاضران بالا گرفت و در نهایت یکی از سخنرانان از نشست اخراج شد.
استافورد در آن زمان نشست اتحادیه آکسفورد را «یهودستیزانه» توصیف کرد و از دولت بریتانیا خواست درباره آن تحقیق کند.
اتحادیه آکسفورد که در سال ۱۸۲۳ بنیانگذاری شد، به برگزاری مناظرهها و نشستهایی با حضور چهرههای سیاسی، فرهنگی و دانشگاهی جهان شهرت دارد.
روزنامه اورشلیمپست سهشنبه ۲۰ آبان در یادداشتی نوشت که کشتن، بازداشت یا حذف خامنهای یا جانشین او بهتنهایی «حتی نزدیک به سرنگونی حکومت هم نخواهد بود» و ممکن است کار را بهدلیل واکنشها در ایران، دشوارتر کند؛ در حالی که اگر خامنهای به مرگ طبیعی بمیرد، هرجومرج طبیعی و رقابت میان گروههای رقیب ممکن است خودبهخود رخ دهد.
این رسانه اسرائیلی اضافه کرد: «با توجه به بسیج، کنترل اینترنت و نفوذ عمیق سپاه پاسداران در همه عرصههای اهرمهای سیاسی و اقتصادی ایران، این حکومت بدون ترکیبی از یک جنبش اعتراضی گسترده و دستکم یک فرمانده ارشد ارتش که بتواند نیروهایش را پشت معترضان و علیه بسیج سازماندهی کند، بسیار دشوار سرنگون خواهد شد.»
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، ۲۰ آبان در سخنرانی خود در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت در جریان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی با اسرائیل، او نگران آسیبدیدن خامنهای بوده است چرا که باور داشته در صورت کشتهشدن «رهبری» در حمله اسرائیل، در داخل حکومت درگیری درست میشد و دیگر نیازی به حمله اسرائیل نبود.
او افزود: «ستون خیمه انقلاب، رهبری است. ما میتوانیم با هم اختلاف داشته باشیم اما کسی هست که درباره اختلافات میگوید این نه یا آن نه. تمام شد و رفت.»
به گفته پزشکیان، جامعه سیاسی ایران هنوز «گفتوگو با همدیگر را خوب یاد نگرفته» و بهجای بحث، بهراحتی یکدیگر را محکوم و متهم میکنند.
او گفت در چنین شرایطی وجود رهبر جمهوری اسلامی عامل اصلی جلوگیری از شکاف و بحران داخلی است.
مرگ با هزار زخم
اورشلیمپست در ادامه نوشت در دوران نخستوزیری نفتالی بنت در اسرائیل، دولت، ارتش و موساد، عملیاتی را در دهها حوزه زندگی بهراه انداختند که بهطور غیررسمی «مرگ با هزار زخم» نامیده میشد تا از برخی از همان تکنیکهای بلندمدتی که آمریکا برای تضعیف اتحاد شوروی بهکار گرفت، برای تضعیف حکومت ایران استفاده کند.
این تحلیل اشاره کرد نهفقط خامنهای، بلکه سپاه پاسداران - در همه اجزایش - باید تضعیف شود و با دیگر نیروهای طبیعی محلی ایرانی جایگزین شود تا براندازی حکومت، «بهمعنای حذف همه اجزایی که بهشدت ضداسرائیل و ضدغرب هستند»، ممکن شود.
در ماههای گذشته شماری از مقامهای اسرائیل در اظهار نظرهای مختلف، رهبر جمهوری اسلامی را به مرگ تهدید کردهاند.
در پی تهدیدهای اسرائیل به کشتن خامنهای، او در پیامی از مخفیگاه که سوم مهرماه در رسانههای ایران منتشر شد، بر ادامه نبرد تا مرگ تاکید کرد و «شهادت» را پاداش «مجاهدت» خواند.
شبکه ۱۳ اسرائیل، ۲۴ شهریور گزارش داد در جلسهای که شامگاه ۲۲ خرداد با حضور مقامهای دولتی و نظامی اسرائیل برگزار شد، یافتن فرصتی برای کشتن خامنهای و بیثبات کردن جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار گرفته بود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۷ خرداد اعلام کرد از محل اختفای خامنهای آگاه است اما «فعلا» قصد کشتن او را ندارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز ۲۶ خرداد درباره احتمال هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی به ایراناینترنشنال گفت: «وارد جزییات نمیشوم تا همه چیز باز باقی بماند.»
