وبسایت خبری نشنال دوشنبه ۲۹ اردیبهشت به نقل از دو مقام ایرانی گزارش داد که گفتوگوهای هستهای آمریکا و جمهوری اسلامی به دلیل اختلافنظر بر سر غنیسازی اورانیوم، با بنبست مواجه شده است.
یک مقام ایرانی به نشنال گفت: «ایران دعوت مطرحشده از سوی عمان برای دور پنجم مذاکرات که قرار بود جمعه آینده در رم برگزار شود را نپذیرفته است، زیرا استیو ویتکاف، مذاکرهکننده آمریکایی، گفته است که غنیسازی در قالب هیچ توافقی مجاز نخواهد بود.»
یک مقام ایرانی نیز به نشنال گفت: «جمهوری اسلامی نمیخواهد بار دیگر وارد مذاکراتی شود که به شکست منتهی شود. بدون غنیسازی، توافقی در کار نخواهد بود. اما اگر هدف، جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای است، آنگاه میتوانیم به توافق برسیم.»
همزمان یوری اوشاکوف، دستیار کاخ کرملین گفت که ولادیمیر پوتین در تماس تلفنی با دونالد ترامپ از پیشرفت در مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای تهران استقبال کرده و پیشنهاد کمک روسیه را مطرح کرده است.
بیبیسی اعلام کرد «گری لینهکر، مجری سرشناس برنامه Match of the day، در پایان فصل ۲۰۲۴/۲۵ از سمت خود در این شبکه کنارهگیری میکند.» این تصمیم پس از بازنشر یک محتوای یهودستیزانه گرفته شده است. فشارهای رسانهای روی او حتی پس از عذرخواهی هم ادامه پیدا کرد و منجر به کنارهگیری شد.
لینکر پس از برنامه یکشنبه از سمت خود بعد از ۲۵ سال اجرای برنامه Match of the day در بیبیسی کنارهگیری میکند.
لینکر هفته گذشته پس از بازنشر یک ویدیوی ضد صهیونیسم، مورد انتقادات زیادی قرار گرفت. او یک شکلک موش را در کنار این ویدئو منتشر کرد؛ نشانهای یهودستیزانه که در آلمان نازی برای توصیف یهودیان استفاده میشد.
این اتفاق روز سه شنبه هفته گذشته افتاد؛ مجری برنامه «مچ آو د دی» یک پست اینستاگرامی را که از گروه «لابی فلسطین» به اشتراک گذاشته بود، حذف کرد. در این پست نوشته شده بود: «توضیح صهیونیسم در دو دقیقه» و یک موش در آن به تصویر کشیده شده بود.
لینکر فوراً عذرخواهی و اعلام کرد که «هرگز آگاهانه محتوای یهودستیزانه» منتشر نمیکند. او پس از آن، این تصویر را از صفحه خود در اینستاگرام حذف کرد.
لینهکر با انتشار بیانیهای ضمن ابراز ناراحتی از واکنشها، گفت: «فوتبال همواره در قلب زندگی من بوده. چه در زمین مسابقه و چه در استودیو. به این ورزش و کارهایی که با بیبیسی طی سالها انجام دادهام، عمیقاً اهمیت میدهم. همانطور که پیشتر نیز گفتم، هرگز آگاهانه چیزی ضدیهودی را بازنشر نمیکردم، چرا که این خلاف ارزشهایی است که به آن باور دارم. اما اشتباه و ناراحتی که ایجاد کردم را درک میکنم و بار دیگر از آن ابراز تأسف میکنم. در این شرایط، کنار رفتن را اقدامی مسئولانه میدانم.»
تیم دیوی، مدیرکل بیبیسی، ضمن قدردانی از لینهکر گفت: «گری اشتباه خود را پذیرفته است. بر این اساس، توافق کردیم که او پس از پایان فصل جاری از نقش مجریگری کنار برود. او بیش از دو دهه صدایی ماندگار در پوشش فوتبال بیبیسی بوده و دانش و شور او، جایگاه ویژهای در میان هواداران ورزش داشته است.»
این کنارهگیری درحالی است که او قرار بود جام جهانی سال آینده را هم پوشش بدهد.
لینکر پیشتر در مارس ۲۰۲۳ به دلیل انتقاد از سیاست پناهندگی دولت محافظهکار بریتانیا موقتاً از بیبیسی تعلیق شد. با این حال استعفای دستهجمعی تمام کارشناسان و عوامل برنامه سران رسانه دولتی انگلستان را وادار کرد مجری قدیمی را به سر کار خود برگردانند.
اسرائیل در پی حمله خونین حماس در هفت اکتبر ۲۰۲۳ که منجر به کشته شدن ۱۲۰۰ شهروند اسرائیلی شد، وعده داد تمامی رهبران و فرماندهانی را که در طراحی و اجرای این حمله نقش داشتهاند از بین خواهد برد، چه در نوار غزه و چه خارج از آن.
اکنون، با گذشت حدود یک سال و نیم، به نظر میرسد اسرائیل این موضوع را تا حد زیادی محقق کرده است.
در روزهای اخیر، اسرائیل خبر کشتن محمد سنوار، برادر یحیی سنوار، رهبر حماس در غزه را اعلام کرد. با این اقدام، تقریبا تمامی فرماندهان و چهرههای کلیدی حماس که در حمله هفت اکتبر نقش داشتند، کشته شدهاند.
حلقه تصمیمگیری حمله
برنامهریزی این حمله در حلقهای محدود از رهبران ارشد حماس انجام شد. از جمله این افراد میتوان به اسماعیل هنیه رییس دفتر سیاسی حماس، یحیی سنوار رهبر حماس در نوار غزه، محمد ضیف فرمانده شاخه نظامی (گردانهای عزالدین قسام) و مروان عیسی، معاون فرماندهی شاخه نظامی اشاره کرد.
عملیات نظامی در سطح میدانی به پنج تیپ نظامی حماس و ۲۴ گردان تابع آنها واگذار شده بود.
اسماعیل هنیه در روز حمله حماس به اسرائیل، در دفتر خود در دوحه، همراه دیگر رهبران حماس به سجده شکر نشست. او چندی بعد، هنگام سفر به تهران جهت شرکت در مراسم تحلیف ریاست جمهوری پزشکیان، در یکی از مکانهای بهشدت محافظتشده سپاه، هدف ترور قرار گرفت و کشته شد.
تا امروز، جزییات دقیق این ترور مشخص نشده و روایتهای مختلفی درباره نحوه لو رفتن محل اقامت و نوع سلاح استفاده شده مطرح شده است.
صالح العاروری، رهبر حماس در کرانه باختری و رابط میان حزبالله و حماس، نیز از دیگر فرماندهانی بود که در بیروت بهدست اسرائیل کشته شد. او نیز در حلقه تصمیمگیرندگان حمله هفت اکتبر قرار داشت و نقشی کلیدی در هدایت حملات موشکی از جنوب لبنان ایفا کرده بود.
نقش محوری یحیی سنوار
مهمترین چهره در طراحی حمله هفت اکتبر، یحیی سنوار، رهبر حماس در نوار غزه بود. او که پیشتر ۲۳ سال را در زندانهای اسرائیل گذرانده بود، در سال ۲۰۱۱ در جریان مبادله زندانیان فلسطینی با گلعاد شالیت آزاد شد. سنوار بعدها رهبری حماس در غزه را برعهده گرفت و به طراح اصلی عملیات هفت اکتبر تبدیل شد. او در اکتبر ۲۰۲۴، در میان خرابههای غزه شناسایی و بهدست ارتش اسرائیل کشته شد.
محمد ضیف و مروان عیسی
محمد ضیف، فرمانده کل شاخه نظامی حماس، سالها تحت تعقیب اسرائیل بود و از چندین حمله جان سالم به در برده بود. او سرانجام در تیر ۱۴۰۳ (ژوئیه ۲۰۲۴)، در حملهای سنگین کشته شد. مروان عیسی، معاون او نیز شش ماه پس از حمله حماس بهدست اسرائیل کشته شد. او یکی از فرماندهان میدانی اصلی گردانهای قسام بود.
کشتن فرماندهان میدانی
ساختار شاخه نظامی حماس بر اساس تقسیم جغرافیایی نوار غزه به پنج تیپ سازماندهی شده بود: تیپ شمالی (بیتلاهیا و جبالیا) به فرماندهی احمد غندور، تیپ غزه به فرماندهی عزالدین حداد، تیپ مرکزی به فرماندهی ایمن نوفل، تیپ خانیونس به فرماندهی محمد سنوار و تیپ رفح به فرماندهی محمد شبانه.
اسرائیل در مدت یک سال و نیم گذشته چهار تن از این فرماندهان تیپها را کشته است. محمد شبانه، فرمانده ارشد حماس در رفح نیز در آخرین مرحله این عملیاتها اخیرا کشته شد.
حمله به حزبالله و کشتن نصرالله
همزمان با عملیات نظامی در غزه، حزبالله لبنان نیز با حملاتی به شمال اسرائیل به نفع حماس وارد درگیری شد. در واکنش، اسرائیل سلسلهای از حملات را علیه رهبران این گروه آغاز کرد.
اسرائیل در کمتر از چند هفته، بسیاری از رهبران سیاسی و نظامی حزبالله از جمله حسن نصرالله، دبیرکل این گروه، و هاشم صفیالدین، جانشین او را، در حملاتی هدف قرار داد و کشت.
نصرالله در یک پناهگاه زیرزمینی و در جریان بمبارانی با بمبهای سنگرشکن کشته شد.
از سوی دیگر، در حالیکه اسرائیل طی ماههای اخیر چندین مقام ارشد نظامی جمهوری اسلامی، از جمله محمدرضا زاهدی و عباس نیلفروشان، دو فرمانده ارشد سپاه در لبنان و سوریه را در این دو کشور هدف قرار داده؛ جمهوری اسلامی از اقدام موفق متقابل عاجز بوده است.
چنین وضعیتی دست بالای اسرائیل را در چنین تقابلی با جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن نشان میدهد. جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن به رغم رجزخوانیهای متقابل هرگز نتوانستهاند یک مقام ارشد یا یک فرمانده ارشد را بهطور موفق هدف قرار دهند.
اعلام خبر ابتلای جو بایدن، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده به سرطان، بار دیگر بحثها و پرسشها درباره دامنه مشکلات سلامتی او در دوران حضورش در کاخ سفید را زنده کرده است. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و رقیب سیاسی بایدن، گفت که بایدن باید با مردم شفافتر برخورد میکرد.
ترامپ دوشنبه ۲۹ اردیبهشت در گفتوگویی با خبرنگاران گفت: «متعجبم که چرا عموم مردم خیلی وقت پیش در جریان قرار نگرفتند، چون رسیدن به مرحله ۹ زمان زیادی میبرد.»
این اظهار نظر بر اساس اطلاعات نادرست درباره مرحلهبندی بیماری بایدن مطرح شد. ترامپ روز یکشنبه نیز در پیامی در شبکههای اجتماعی با جو بایدن و خانواده او ابراز همدردی کرده بود.
دفتر بایدن اعلام کرده است که او روز جمعه، ۲۷ اردیبهشت، به سرطان «تهاجمی» پروستات مبتلا تشخیص داده شده که به استخوانهایش نیز سرایت کرده است. در علم پزشکی، سرطانهایی که گسترش یافتهاند یا به اصطلاح متاستاز دادهاند، به عنوان مرحله ۴ (پیشرفتهترین مرحله) شناخته میشوند.
اظهارات ترامپ و دیگر جمهوریخواهان، همزمان با انتشار کتابی که نگرانیهای گستردهای را در میان دستیاران و چهرههای داخلی حزب دموکرات درباره توان ذهنی بایدن در جریان رقابتهای انتخاباتی ۲۰۲۴ افشا میکند، افکار عمومی را بار دیگر متوجه سلامت رییسجمهوری ۸۲ ساله سابق کرده است.
بخشهایی از این کتاب، پرسشهایی جدید را درباره احتمال پنهانکاری در خصوص توانایی بایدن برای انجام وظایف ریاستجمهوری در کاخ سفید مطرح کرده است. نزدیکترین دستیاران بایدن اما این نگرانیها را رد کردهاند و گفتهاند او کاملاً قادر به اتخاذ تصمیمهای مهم بوده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری در پایان سفر خود به رم به خبرنگاران گفت: «چرا مردم آمریکا تصویر بهتری از وضعیت سلامت او نداشتند؟ چرا اطلاعات دقیقتری درباره چیزی که واقعا با آن دست و پنجه نرم میکرد منتشر نشد؟ این مسئله مهمی است.»
سخنگوی بایدن به درخواست رویترز برای اظهار نظر در اینباره پاسخی نداد. بایدن پیشتر در برنامه تلویزیونی «نظر» (The View) از شبکه ایبیسی در ۸ مه، اتهاماتی مبنی بر کاهش ظرفیت ذهنی خود در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ را رد کرده و گفته بود: «هیچ چیز برای اثبات این ادعا وجود ندارد.»
بایدن که مسنترین فردی بود که تاکنون به ریاستجمهوری ایالات متحده رسیده، در پی عملکرد ضعیف خود در مناظره انتخاباتی با ترامپ، حمایت همحزبیهایش را از دست داد و در ژوییه گذشته مجبور به انصراف از رقابتهای انتخاباتی شد. معاون او، کامالا هریس، پس از آن نامزدی خود را اعلام کرد اما در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴ از ترامپ شکست خورد.
شگفتی پزشکان
اغلب موارد سرطان پروستات در مراحل اولیه تشخیص داده میشوند.
دکتر کریس جورج، مدیر پزشکی برنامه سرطان در شبکه سلامت نورثوسترن، به رویترز گفت: «فرض من این است که رییسجمهوری سابق هر سال یک معاینه کامل پزشکی انجام میداده. برای من سخت است باور کنم که آزمایش خون او در سال گذشته طبیعی بوده باشد.»
دکتر هربرت لپور، متخصص اورولوژی در مرکز درمانی لانگون (NYU Langone ) نیز به رویترز گفت: «با توجه به روشهای غربالگری موجود، در دوران کنونی بسیار کم پیش میآید که سرطانی در این مرحله پیشرفته کشف شود.»
بر اساس دادههای مراکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا (CDC)، حدود ۷۰ درصد از موارد سرطان پروستات پیش از گسترش به سایر اندامها تشخیص داده میشوند.
راهنمای سلامت ایالات متحده غربالگری سالانه برای مردان بالای ۷۰ سال را توصیه نمیکند و مشخص نیست که آیا آزمایشهای مربوط به سرطان در معاینات سالانه ریاستجمهوری گنجانده شدهاند یا خیر.
کتاب جدیدی به نام «گناه نخستین» نوشته جیک تَپر و الکس تامپسون، تمرکز ویژهای بر وضعیت ذهنی بایدن در ماههای پایانی ریاستجمهوریاش داشته است.
سناتور آمریکایی، کریس مورفی از ایالت کنتیکت، که یکی از نامزدهای احتمالی دموکراتها برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ به شمار میرود، یکشنبه در مصاحبه با شبکه انبیسی نیوز گفت: «اشتباه دموکراتها این بود که زودتر به رأیدهندگان گوش نکردند.»
بایدن در رقابتهای مقدماتی ۲۰۲۴ با چالشی جدی از درون حزب خود مواجه نشد و رهبران دموکرات بارها اعلام کردند که او قادر به گذراندن یک دوره چهار ساله دیگر است. این در حالی است که طبق نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس در ژانویه ۲۰۲۴، ۷۴ درصد از آمریکاییها معتقد بودند بایدن برای ریاستجمهوری بیش از حد پیر است.
تشخیص بیماری سرطان بایدن با موجی از همدلی، چه از سوی حامیان و چه از سوی رقبا، مواجه شد. بایدن در پیامی که صبح روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی منتشر شد، از مردم به نمایندگی از خود و همسرش، بابت حمایتهایشان تشکر کرد.
او نوشت: «سرطان به نوعی با زندگی همه ما تماس دارد. مثل بسیاری از شما، من و جیل یاد گرفتهایم که در جای زخمخوردهمان قویتر هستیم. ممنون از اینکه ما را با عشق و حمایتتان سر پا نگاه داشتید.»
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده گفت که عملیات آمریکا علیه حوثیها آنها را بهطور کامل از بین نبرد اما آتشبس میان آمریکا و حوثیها به ارتش آمریکا فرصت داد که دوباره بر «منافع اصلی» خود تمرکز کند.
او دوشنبه، ۲۹ اردیبهشت در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «رییسجمهوری هدفی محدود را تعیین کرده بود؛ اینکه حوثیها را به گریه بیندازیم و بگوییم کار ما تمام شده است. حالا کشتیهای ما میتوانند آزادانه در بابالمندب و دریای سرخ تردد کنند. البته این یک وضعیت نهایی ایدهآل نیست، چون آنها کاملا نابود نشدهاند.»
اسفند ۱۴۰۳، به دنبال از سرگیری حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در آبراههای جنوب یمن، ارتش آمریکا عملیات نظامی علیه این گروه شورشی تحت حمایت جمهوری اسلامی را تشدید کرد. این حملات با مرگ «صدها نیروی حوثی و شمار زیادی از فرماندهان آنها» همراه بود.
حدود دو هفته پس از برقراری آتشبس میان حوثیها و آمریکا، وزیر دفاع آمریکا به لزوم تغییر در یمن و از میان رفتن حوثیها از نظر گروههایی از مردم اشاره کرد و در پاسخ به چنین مطالبهای گفت: «چنین خواستهای در یک دنیای ایدهآلْ فوقالعاده خواهد بود؛ دنیایی که بشود در آن تمام وقت و تسلیحات و مهمات را صرف رسیدن به یک هدف کرد.»
به گفته هگست، آمریکا باید «روی موضوعات زیاد دیگری مانند ایران و چین تمرکز کند» و اگر تمام تلاش و وقت خود را صرف تغییر رژیم در یمن کند، در واقع از منافع اصلی خود غافل شده است.
ترامپ، ۱۳ اردیبهشت بهطور ناگهانی از برقراری آتشبس میان آمریکا و حوثیها خبر داد و گفت که این گروه موافقت کرده است تا در ازای پایان کارزار نظامی آمریکا علیه آنها، حمله به کشتیهای آمریکایی را متوقف کند. این عملیات از مدتی پیش از آن برای ایالات متحده به یک کارزار بسیار پرهزینه تبدیل شده بود.
به گفته هگست، کارزار نظامی آمریکا از روز اول بیامان بود و ارتش توانست ماموریت اصلیاش را که بازداشتن حوثیها از حمله به کشتیهای آمریکایی و بازگرداندن امنیت به آبهای خاورمیانه بود، به سرانجام برساند.
رسانهها گزارش دادند که با شدت گرفتن عملیات آمریکا، حوثیها هفت پهپاد آمریکایی به ارزش بیش از ۲۰۰ میلیون دلار را سرنگون کردند و نیروی دریایی آمریکا طی ده روز دو هواپیمای جنگنده FA-18 را در دریا از دست داد. هزینه نخستین ماه این کارزار نظامی برای آمریکا چیزی بیش از یک میلیارد دلار برآورد شده بود.
حوثیها با آغاز عملیات نظامی اسرائیل علیه حماس در غزه، به سوی اسرائیل و کشتیرانی در دریای سرخ آتش گشودند و بلافاصله پس از توافق آتشبس با آمریکا اعلام کردند که این آتشبس شامل حمله به مواضع اسرائیل نمیشود.
روزنامه اماراتی نشنال بهنقل از دو مقام بلندپایه جمهوری اسلامی که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد که گفتوگوهای جاری میان واشینگتن و تهران بهدلیل اختلاف نظر درباره غنیسازی اورانیوم دچار بنبست شده و حکومت ایران دعوت عمان برای دور پنجم مذاکرات را نپذیرفته است.
وبسایت نشنال، جمعه ۲۹ اردیبهشت بهنقل از یکی از مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی نوشت که تهران «هنوز» دعوت مطرحشده از سوی عمان، میانجی مذاکرات، برای دور پنجم گفتوگوها را نپذیرفته است. بهگفته او قرار بود دور پنجم مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی این جمعه در رم برگزار شود.
نشنال بهنقل از این مقام نوشته است که اظهارات استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه که مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی را سرپرستی میکند، دلیل نپذیرفتن دعوت عمان از سوی تهران بوده است.
ویتکاف دوشنبه گذشته تاکید کرد که غنیسازی، خط قرمزی بسیار روشن برای دولت ترامپ است و این کشور در هیچ توافقی اجازه غنیسازی را به ایران نخواهد داد.
بهنوشته نشنال، این موضعگیری، مقامات جمهوری اسلامی را نسبت به مفید بودن ادامه مذاکرات دچار تردید کرده است. تهران تاکید دارد که میخواهد در هر توافقی، حق غنیسازی را برای برنامه هستهای «صلحآمیز» خود با اهداف علمی و کشاورزی حفظ کند.
یک مقام دیگر جمهوری اسلامی که او نیز نخواست نامش فاش شود، به نشنال گفت: «ما نمیخواهیم یک دور دیگر مذاکره برگزار شود و دوباره شکست بخورد. بدون حق غنیسازی، توافقی در کار نخواهد بود. اما اگر هدف، جلوگیری از تولید سلاح هستهای است، میتوانیم به توافق برسیم.»
درون مذاکرات
روزنامه نشنال که در امارات متحده عربی منتشر میشود، در گزارش خود نوشته است که در رویدادی کمسابقه پس از اخذ ویزای مطبوعاتی برای حضور در کنفرانسی به میزبانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، موفق شد به برخی جزییات مواضع تهران در مذاکرات دست یابد.
بهنوشته این روزنامه، مقامات جمهوری اسلامی مذاکراتی را که تنها بر موضوع فعالیتهای هستهای متمرکز است و موضوعات دیگر مانند برنامه موشکی یا سیاستهای منطقهای تهران را دربر نمیگیرد، تاکنون «محترمانه» توصیف کردهاند. اما یکی از آنها به این روزنامه گفته است که پافشاری آمریکا بر «صفر بودن غنیسازی»، یک «مشکل جدی» است و جمهوری اسلامی از آنچه مواضع بلندپروازانه و متناقض واشینگتن میداند، احساس نارضایتی میکند.
روزنامه نشنال بهنقل از مقام دیگر حکومت ایران نوشت: «آمریکا به تهدید و اعمال تحریمهای جدید متوسل شده است. این موضوع، فضای مذاکرات را تیره کرده است.»
هفته گذشته دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در جریان سفر خود به کشورهای خلیجفارس، از «ملتهای با وجدان» خواست ایران را منزوی کنند، تا زمانی که این کشور «شریکی متمایل به صلح» شود.
عمان به عنوان میانجی مذاکرات، پیشنهادهایی را برای عبور از بنبست کنونی مطرح کرده که از نظر تهران «نکات مثبتی» دارند.
نشنال بهنقل از یک مقام جمهوری اسلامی افزود: «اگر هیئت ما به رم برود، امیدوارم شرایط تغییر کند و مذاکرات به پیش برود.»
چهار دور نخست مذاکرات تاکنون «عمدتاً بهصورت غیرمستقیم» برگزار شدهاند. یکی از مقامات دلایل پرهیز از مذاکره مستقیم را «فشار ناشی از تحریمها و حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه» عنوان کرد.
خطوط قرمز
نشنال در گزارش خود خود نوشته است جمهوری اسلامی با ممنوعیت کامل غنیسازی مخالفت میکند، اما برای مذاکره درباره میزان، سطح و مکانهای انجام این فعالیتها از خود آمادگی نشان داده است.
یکی از مقامات حکومت ایران به این روزنامه گفت: «در برابر لغو تحریمها، تعداد دستگاهها، سطح غنیسازی و محل انجام چنین کاری قابل مذاکره است.»
از زمان خروج دولت ترامپ از توافق پیشین هستهای، جمهوری اسلامی طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنیسازی کرده است و تنها یک گام تا سطح ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای فاصله دارد.
بهنوشته نشنال، تهران تاکید دارد که هر توافق جدید باید منطق توافق قبلی (برجام) را حفظ کند، اگرچه میداند که هیچیک از طرفین دیگر نگاه مثبتی به آن ندارند. ترامپ در سال ۲۰۱۸ آمریکا را از این توافق خارج کرد و آن را «بدترین توافق تاریخ» خواند.
این روزنامه به نقل از یکی از مقامات جمهوری اسلامی نوشت که مذاکرهکنندگان ایرانی در اولین دیدار خود با هیئت آمریکایی گفتند: «ما میدانیم شما از برجام خوشتان نمیآید، ما هم دیگر آن را دوست نداریم. اما منطق آن هنوز معتبر است؛ یعنی ایجاد اعتماد و شفافیت در برنامه هستهای صلحآمیز ایران در برابر لغو تحریمها.»
بهنوشته نشنال، مذاکرات هنوز به مرحله جزییات دقیق درباره نحوه لغو تحریمها نرسیده است و تهران تاکید دارد که ابتدا باید موضع دقیق آمریکا درباره غنیسازی روشن شود.
این روزنامه در پایان گزارش خود به نقل از یک مقام جمهوری اسلامی نوشته است: «ما هنوز به آن مرحله [در مذاکرات] نرسیدهایم. اول باید بفهمیم موضع آمریکا چیست. اگر بر صفر بودن غنیسازی اصرار کنند، توافقی نخواهیم داشت. اما اگر بتوانیم ادامه دهیم و به توافق برسیم، بعدا درباره نحوه رفع تحریمها، چه مرحله به مرحله و چه یکباره، گفتوگو خواهیم کرد.»
محافظهکاران مخالف ایران در آمریکا و اسرائیل خواهان حذف کامل برنامه هستهای ایران هستند. ایران نیز از فشارهای وارد بر مذاکرهکنندگان آمریکایی از سوی گروههای مخالف توافق آگاه است. یکی از مقامات گفت: «اما این مشکل من نیست.»
با این حال، ایران تمایل خود را برای ادامه دیپلماسی و یافتن راهحل اعلام کرده است. مقام ایرانی افزود: «ما درک میکنیم که این باید یک بازی بُرد-بُرد باشد. ما مشکلی نداریم اگر طرف مقابل پس از مذاکرات، اعلام پیروزی کند – همانطور که ما هم میتوانیم بگوییم پیروز شدیم.»
