رویترز گزارش داد در تازهترین موج حملات هوایی اسرائیل به نوار غزه در روز پنجشنبه، دستکم ۴۴ نفر کشته شدند. ارتش اسرائیل اعلام کرد این حمله یک مرکز فرماندهی متعلق به گروههای حماس و جهاد اسلامی را هدف قرار داده است.
بنا بر این گزارش که شامگاه پنجشنبه منتشر شد، دو موشک اسرائیلی به یک ایستگاه پلیس در جبالیا در شمال غزه و در نزدیکی یک بازار شلوغ اصابت کردهاند.
به گفته مقامات درمانی غزه، این حمله به کشته شدن ۱۰ نفر و زخمی شدن دهها نفر دیگر انجامیده است.
ارتش اسرائیل در بیانیهای که بهنظر میرسد به همین حمله اشاره دارد، اعلام کرد یک مرکز فرماندهی و کنترل متعلق به حماس و جهاد اسلامی در جبالیا را هدف قرار داده است.
بر اساس این بیانیه، از این مرکز برای برنامهریزی و اجرای حملات علیه نیروهای اسرائیلی استفاده میشده است.
بنا بر اعلام مقامات درمانی غزه، در نتیجه حملات هوایی جداگانه اسرائیل دستکم ۳۴ نفر دیگر در سراسر این منطقه کشتهاند و تعداد کشتهشدگان روز پنجشنبه به ۴۴ نفر رسیده است.
اسرائیل گروههای شبهنظامی فلسطینی را متهم میکند که از غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی به عنوان پوشش برای فعالیتهای نظامی خود بهره میبرند؛ اتهامی که از سوی حماس و دیگر جناحهای فلسطینی رد شده است.
سیستم بهداشتی و درمانی غزه در اثر عملیات نظامی ۱۸ ماهه اسرائیل که در پاسخ به حمله حماس در ۷ اکتبر سال ۲۰۲۳ آغاز شد، ویران شده است.
در نتیجه حملات اسرائیل، بسیاری از بیمارستانهای غزه از کار افتاده، پزشکان کشته، و تدارکات حیاتی کاهش یافته است.
تلاش های میانجیگرانه قطر و مصر با حمایت ایالات متحده تاکنون منجر به دستیابی به یک توافق دایمی آتشبس نشده است.
به گزارش رویترز، حمله هوایی اسرائیل به مدرسهای در شهر غزه که محل پناه گرفتن خانوادههای آواره فلسطینی بود، دستکم ۱۰ کشته برجای گذاشت. ارتش اسراییل میگوید این حمله شبهنظامیان حماس و جهاد اسلامی فعال در داخل این مجموعه را هدف قرار داده است.
رویترز چهارشنبه به نقل از پزشکان محلی گزارش داد که حمله هوایی به مدرسه یافا در منطقه التفاح شهر غزه، باعث آتشسوزی گسترده در چادرها و کلاسهای درس شد.
این حمله در حالی صورت میگیرد که به گفته مقامات بهداشت غزه از زمان فروپاشی آتشبس در ۱۸ مارس، حملات اسرائیل ، جان بیش از ۱۶۰۰ فلسطینی، عمدتا غیرنظامی، را گرفته و صدها هزار نفر دیگر را آواره کرده است.
اسرائیل در این مدت، منطقهای که آن را «منطقه حائل» مینامد در نوار غزه تصرف کرده و از ابتدای مارس اجازه ورود کمکهای بشردوستانه و همچنین سوخت و برق به این باریکه را نمیدهد.
در پی این حمله، وزرای خارجه آلمان، فرانسه و بریتانیا، چهارشنبه به طور مشترک از اسرائیل خواستند که به قوانین بینالمللی پایبند باشد و اجازه عبور بدون مانع کمکهای بشردوستانه به غزه را بدهد.
آنها همچنین خواستار بازگشت آتشبس و آزادی گروگانهای باقیمانده در اختیار حماس شدند و تاکید کردند که کمکهای بشردوستانه نباید به عنوان ابزاری سیاسی استفاده شوند و سرزمین فلسطینی نباید کوچکتر یا دچار تغییرات جمعیتی شود.
سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل این بیانیه را رد کرد و گفت که در غزه کمبود کمک وجود ندارد، در حالی که به نوشته رویترز، گزارشهای میدانی از کاهش شدید منابع حکایت دارند.
مقامات بهداشت غزه همچنین از کشته شدن دستکم ۳۶ نفر در حملات هوایی روز چهارشنبه اسرائیل در سراسر غزه خبر دادند.
به گفته این وزارتخانه، یک موشک اسرائیلی نیز به ساختمان جنب بیمارستان کودکان دره در شهر غزه اصابت کرده و باعث آسیب به بخش مراقبتهای ویژه و تخریب سیستم پنلهای خورشیدی آن شده، هرچند تلفات جانی در پی نداشته است.
سیستم سلامت غزه به دلیل محاصره اسرائیل که به گفته این کشور برای فشار بر حماس جهت آزادی ۵۹ گروگان باقیمانده اسراییلی انجام شده، در آستانه فروپاشی قرار دارد.
حماس اعلام کرده که تنها در قالب توافقی برای پایان جنگ آماده آزادی گروگانها است.
حمله هفت اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل منجر به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر و گروگان گرفته شدن ۲۵۱ نفر شد. از آن زمان، طبق اعلام مقامات بهداشتی غزه، بیش از ۵۱ هزار فلسطینی در عملیات نظامی اسرائیل در این منطقه کشته شدهاند.
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، در یکی از تندترین سخنرانیهای سیاسی خود، حماس را به فراهم کردن بهانه برای حملات اسرائیل در غزه متهم کرد و با لحنی خشمگین رهبران حماس را «توله سگ» خواند و خواستار پایان حاکمیت این گروه بر نوار غزه، تحویل سلاحها و آزادی فوری گروگانها شد.
عباس، چهارشنبه سوم اردیبهشت، در سخنرانی افتتاحیه نشست شورای مرکزی فلسطین در رامالله، در اظهاراتی کمسابقه و تند علیه حماس، این گروه را به «فراهم کردن بهانه برای جنایات اسرائیل در غزه» متهم کرد.
او از حماس خواست تا فورا به سیطره خود بر نوار غزه پایان دهد، سلاحهایش را به تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل دهد و به یک حزب سیاسی تبدیل شود؛ اقدامی که او آن را «تنها راه بازگشت به وحدت فلسطین» توصیف کرد.
عباس خطاب به حماس گفت: «گروگانهای اسرائیلی را تحویل دهید تا بهانههایی که اسرائیل برای ادامه عملیات نظامی خود در غزه استفاده میکند، پایان یابد.»
رییس تشکیلات خودگردان فلسطین تاکید کرد: «این من هستم که بهای آن را میپردازم، مردم من بهای آن را میپردازند، نه اسرائیل.»
او ادامه داد: «هر روز شاهد کشتهشدن مردم هستیم؛ چرا؟»
محمود عباس، بی پرده و با خشم به رهبران حماس گفت: «ای توله سگها، گروگانهای خود را تحویل دهید و کارتان تمام شود.»
این جمله بهسرعت در شبکههای اجتماعی بازتاب پیدا کرد و واکنشهای گستردهای را در محافل سیاسی فلسطینی بهدنبال داشت.
اعتراضات که در غزه سرکوب شد
صدها فلسطینی پنحم و ششم فروردین در چند نقطه از نوار غزه تجمع کردند و علیه حماس شعار دادند. نیروهای حماس در واکنش به معترضان حمله کرده و آنان را متفرق کردند.
برخی از معترضان پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آنها شعار «جنگ بس است» نوشته شده بود.
وبسایت خبری واینت یکشنبه ۱۰ فروردین بهنقل از ساکنان غزه گزارش داد حماس دستکم شش تن از سازماندهندگان اعتراضات اخیر را اعدام کرده است.
بر اساس این گزارش، یک شهروند غزه پس از چهار ساعت شکنجه به خانوادهاش بازگردانده شد و اندکی بعد جان باخت. سایر معترضان ربودهشده همچنان مفقود هستند.
تاکید عباس بر وحدت ملی
رییستشکیلات خودگردان فلسطین، بار دیگر بر پایان دادن به دوگانگی سیاسی فلسطین تاکید کرد و گفت: «راهحل در وحدت تحت چتر سازمان آزادیبخش فلسطین است، که تنها نماینده قانونی مردم فلسطین محسوب میشود.»
او خواستار بازگشت ساختار سیاسی فلسطین به دوران پیش از ۲۰۰۷ شد؛ سالی که پس از درگیریهای داخلی، حماس کنترل کامل نوار غزه را در دست گرفت و شکاف سیاسی میان کرانه باختری و غزه شکل گرفت.
واکنشها و تنشهای درونفلسطینی
این اظهارات در حالی بیان میشود که اختلافات درونی فلسطینیها، بهویژه میان جنبش فتح و حماس، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.
حماس از برگزاری نشست شورای مرکزی بدون اجماع انتقاد کرده و آن را «فاقد مشروعیت ملی» خوانده است. جنبش فتح نیز از حماس خواسته تا «بازی با سرنوشت مردم فلسطین را متوقف کند».
منذر الحایک، سخنگوی جنبش فتح در نوار غزه، دوم فروردین در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت: «حماس باید از صحنه حکومتی کنار برود و کاملا درک کند که نبرد پیشِ رو به پایان وجود فلسطینیان منجر خواهد شد.»
او افزود: «حماس باید به غزه، کودکان، زنان و مردان آن رحم کند. ما نسبت به روزهای سنگین، سخت و دشواری که در انتظار ساکنان غزه است، هشدار میدهیم.»
والاستریت ژورنال ۲۸ فروردین، در گزارشی اختصاصی با اشاره به قتلهای هدفمند اسرائیل و قطع کمکهای خارجی، نوشت منابع مالی و توان توزیع نقدی گروه مسلح حماس در نوار غزه تا حدی مختل شده که این گروه اکنون از پرداخت حقوق نیروهایش عاجز مانده است.
مقامات حکومت جدید سوریه دو عضو ارشد گروه فلسطینی جهاد اسلامی را که در حملات اکتبر ۲۰۲۳ علیه اسرائیل شرکت داشت، بازداشت کردهاند. این خبر را شاخه نظامی این گروه و یکی از مقامات رسمی سوری سهشنبه، سوم اردیبهشت، تایید کردند.
گردانهای القدس، شاخه نظامی جهاد اسلامی، در بیانیهای اعلام کرد که خالد خالد، مسئول عملیات این گروه در سوریه، و یاسر الزعفری، رییس کمیته سازماندهی آن، از پنج روز پیش در بازداشت نیروهای امنیتی سوریه قرار دارند.
در این این بیانیه از نحوه بازداشت دو عضو ارشد گروه جهاد اسلامی انتقاد و گفته شده که این دو بدون هیچ توضیحی و «به شکلی که از برادران انتظار نمیرفت» بازداشت شدهاند. گروه جهاد اسلامی خواستار آزادی فوری دو عضو ارشد خود شده است.
یکی از مقامات وزارت کشور سوریه ضمن تایید بازداشت این دو نفر، از ارائه اطلاعات بیشتر درباره دلایل این اقدام خودداری کرد. همچنین یک منبع فلسطینی در دمشق نیز بازداشت این افراد را تایید کرد.
گروه جهاد اسلامی که در جریان حمله هماهنگشده با حماس، گروه حاکم بر غزه، علیه اسرائیل در سال ۲۰۲۳ مشارکت داشت، یکی از دریافتکنندگان اصلی کمکهای مالی و فنی جمهوری اسلامی بهشمار میرود و سالهاست دفاتر خارجی آن در سوریه و لبنان فعالیت دارند.
تغییرات ژئوپلیتیکی و ضربات به متحدان جهاد اسلامی
اما متحدان منطقهای این گروه طی ماههای گذشته با ضربات سنگینی مواجه شدهاند. عملیات گسترده نظامی اسرائیل در سال گذشته، حزبالله لبنان را که تحت حمایت جمهوری اسلامی قرار دارد، تضعیف کرد. همچنین، بشار اسد، رییسجمهوری پیشین سوریه و از متحدان نزدیک تهران، از قدرت برکنار شده و به روسیه گریخته است.
رهبری جدید سوریه روابط دیپلماتیک خود با جمهوری اسلامی را قطع کرده و در تلاش است تا حمایتهای منطقهای و بینالمللی برای بازسازی سوریه را جلب کند.
خبرگزاری رویترز ماه گذشته گزارش داد که آمریکا فهرستی از شرایط را برای کاهش بخشی از تحریمها در اختیار سوریه قرار داده است. منابع آگاه گفتهاند که یکی از این شروط، فاصلهگیری دولت سوریه از گروههای فلسطینی مورد حمایت جمهوری اسلامی، از جمله جهاد اسلامی است.
اسرائیل در سالهای گذشته بهطور مداوم مواضع جهاد اسلامی در خاک سوریه را هدف قرار داده است. ماه گذشته، ارتش اسرائیل اعلام کرد ساختمانی در حومه دمشق را که بهعنوان مرکز فرماندهی جهاد اسلامی مورد استفاده قرار میگرفته، هدف حمله قرار داده اما این گروه حمله به مرکز فرماندهی خود در سوریه را تکذیب کرده است.
بر اساس گزارش رسانههای قطری، یک هیات اسرائیلی وارد قاهره شده تا در مذاکرات با میانجیها به منظور دستیابی به پیشرفت در گفتوگوها با حماس برای برقراری آتشبس در نوار غزه و آزادی گروگانهای اسرائیلی شرکت کند.
به گفته روزنامه قطری «العربی الجدید»، این هیات دوشنبه با مقامات ارشد مصری دیدار کرده است. بیبیسی جهانی نیز گزارش داد که میانجیها پیشنهادی برای آتشبس بلندمدت ارائه کردهاند.
طبق این گزارشها، مصر و قطر پیشنهاد یک آتشبس به مدت پنج تا هفت سال را مطرح کردهاند که شامل پایان رسمی جنگ، خروج کامل ارتش اسرائیل از غزه و آزادی «تمام گروگانهای اسرائیلی در ازای زندانیان فلسطینی در زندانهای اسرائیل» است.
گزارش بیبیسی که به نقل از یک مقام ارشد فلسطینی آگاه از مذاکرات منتشر شده، مشخص نکرده که آیا گروگانهای غیراسرائیلی باقیمانده، شامل دو نفر زنده (یک تایلندی و یک نپالی) و اجساد دو تایلندی و یک تانزانیایی نیز تحویل خواهند شد یا خیر.
تایمز اسرائیل یکشنبه گزارش داد که حماس مایل است در ازای آتشبس بلندمدت، تمامی عملیاتهای نظامی از جمله توسعه تسلیحات و حفر تونلها را متوقف کند.
به گفته یک دیپلمات عرب، برخی مقامات حماس حتی اعلام آمادگی کردهاند که تمام سلاحهای این گروه در انباری تحت محافظت قرار گیرد تا توقف فعالیتهای نظامی علیه اسرائیل تضمین شود.
بیبیسی دوشنبه گزارش داد که اسرائیل هنوز به این پیشنهاد جامع واکنشی نشان نداده و قرار است هیاتی ارشد از حماس برای رایزنی به قاهره برود.
ادامه عملیات نظامی اسرائیل در نوار غزه
عملیات نظامی اسرائیل در غزه ادامه یافته و دفاع مدنی فلسطین، تحت کنترل حماس، اعلام کرد حملات هوایی اسرائیل صبح سهشنبه دوم اردیبهشت دستکم ۲۵ کشته در نوار غزه بر جای گذاشته است.
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مسئول دفاع مدنی در غزه، گزارش داد در پی بمباران خانهای در مرکز خان یونس واقع در جنوب این سرزمین فلسطینی، ۹ نفر کشته و شش نفر دیگر ناپدید شدهاند.
همچنین در اثر حملاتی دیگر، پنج نفر در اردوگاه پناهجویان الشاطی در غرب شهر غزه کشته شدند و پنج نفر دیگر از جمله یک زن، در چادری که محل اقامت افراد آواره بود، در شمال شرق اردوگاه جبالیا در شمال غزه جان خود را از دست دادند.
یک حمله نیز در غرب اردوگاه جبالیا چهار کشته بر جای گذاشت و دو نفر هم در شهر رفح در جنوب نوار غزه کشته شدند.
اسرائیل در ۱۸ مارس، پس از تقریبا دو ماه آتشبس، بار دیگر حملات هوایی و سپس زمینی خود را علیه گروه مسلح فلسطینی حماس در غزه از سر گرفت.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت غزه وابسته به حماس، از ۱۸ مارس تاکنون دستکم هزار و ۸۶۴ فلسطینی کشته شدهاند که با این تعداد، شمار کل کشتهشدگان در نوار غزه از آغاز حملات اسرائیل پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به جنوب این کشور، به ۵۱ هزار و ۲۴۰ نفر رسیده است.
حمله حماس طبق شمارش خبرگزاری فرانسه بر اساس دادههای رسمی، منجر به کشته شدن هزار و ۲۱۸ نفر در اسرائیل شد که بیشتر آنها غیرنظامی بودند.
از میان ۲۵۱ نفری هم که در آن روز ربوده شدند، ۵۸ نفر هنوز در غزه نگهداری میشوند که ۳۴ نفر از آنها تاکنون جان باختهاند. این اطلاعات را ارتش اسرائیل ارائه داده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرده است مصمم به شکست دادن حماس است.
او تاکید کرده که تنها فشار نظامی میتواند به بازگرداندن گروگانهای باقیمانده در غزه منجر شود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شنبه اعلام کرد به ارتش دستور داده است فشار بر گروه فلسطینی حماس را افزایش دهد. حماس پیشتر پیشنهاد اسرائیل برای یک آتشبس موقت دیگر را رد کرد و به جای آن خواستار توافقی برای پایان دادن دائمی به جنگ غزه در ازای آزادی همه گروگانهای اسرائیلی شد.
نتانیاهو شامگاه شنبه در یک سخنرانی تلویزیونی ضمن اشاره به این دستور، گفت: «هرچند جنگ بهایی سنگین دارد، اما ما چارهای نداریم جز آنکه برای موجودیت خود بجنگیم، تا رسیدن به پیروزی.»
نتانیاهو این سخنان را پس از دومین دیدار غیرمستقیم میان مقامات آمریکایی و ایرانی در رم ایراد کرد؛ دیداری که طی آن دو طرف توافق کردند چارچوبی برای یک توافق هستهای احتمالی تدوین کنند.
عمان، میانجی این مذاکرات، اعلام کرد هدف این گفتگوها دستیابی به توافقی الزامآور است که تضمین کند ایران بهطور کامل از سلاح هستهای تهی خواهد بود و در عین حال حق توسعه انرژی هستهای صلحآمیز برای آن حفظ میشود.
نتانیاهو در سخنان تلویزیونی خود با اشاره به همین مذاکرات، تاکید کرد متعهد به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
شکست تلاشها برای آتشبس دوباره در جنگ غزه
میانجیگران مصری برای بازگرداندن آتشبسی چند مرحلهای تلاش میکنند که پیشتر در بهمنماه بین اسرائیل و حماس منعقد شد.
اسرائیل از ماه مارس غزه را تحت محاصره کامل قرار داده و پس از آنکه مذاکرات برای تمدید آتشبسی که منجر به آزادی ۳۸ گروگان شد شکست خورد، ۱۸ مارس حملات خود را به غزه از سر گرفت.
حماس که ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل حمله کرد و آغازگر جنگ فعلی بود، اعلام کرده تنها در صورتی گروگانهای باقیمانده را آزاد میکند که توافقی برای پایان کامل جنگ بین دو طرف حاصل شود.
اواخر روز پنجشنبه، خلیل الحیه، رییس شاخه غزه حماس، اعلام کرد آنها آمادهاند تمام ۵۹ گروگان باقیمانده را در برابر آزادی اسرای فلسطینی در اسرائیل، پایان جنگ، و بازسازی غزه مبادله کند.
او پیشنهاد اسرائیل را که خواستار خلع سلاح کامل حماس است، «دارای شرایط غیرممکن» خواند و رد کرد.
اسرائیل در مقابل، پس از ازسرگیری حملات، بخشهایی از غزه را به کنترل درآورده و صدها هزار نفر از ساکنان را مجبور به تخلیه مناطق کرده است؛ اقدامی که فلسطینیان آن را گامی در جهت تخلیه دائم بخشهایی از سرزمین خود میدانند.
مقامات بهداشتی فلسطینی با اشاره به اینکه در یک ماه گذشته ۱۶۰۰ نفر در حملات غزه کشته شدهاند، اعلام کردند ارتش اسرائیل شدت حملات خود در سراسر نوار غزه را افزایش داده و در ۴۸ ساعت گذشته دستکم ۹۲ نفر کشته شدهاند که ۵۰ نفر از آنها در روز شنبه بودهاند.
ارتش اسرائیل روز جمعه اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته حدود ۴۰ هدف را در سراسر غزه مورد حمله قرار داده و شنبه نیز اعلام کرد یکی از سربازان ۳۵ سالهاش در درگیری در غزه کشته شده است.
سرنوشت نامعلوم گروگان دوتابعیتی اسرائیلی-آمریکایی
حماس صبح شنبه اعلام کرد جسد نگهبانی را یافته که این هفته در حمله هوایی اسرائیل کشته شده و گفته میشد در حال نگهداری از "ادان الکساندر" بوده است.
الکساندر، سرباز دو تابعیتی اسرائیلی-آمریکایی است که تصور میشود آخرین گروگان زنده آمریکایی در غزه باشد.
حماس سهشنبه اعلام کرده بود پس از آنکه محل نگهداری الکساندر در حمله اسرائیل هدف قرار گرفت، ارتباط خود را با گروگانگیران او از دست داده است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ برای خاورمیانه، ماه مارس گفته بود آزادی الکساندر، ۲۱ ساله و اهل نیوجرسی که هنگام حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در ارتش اسرائیل خدمت میکرد و به دست حماس اسیر شد، «اولویت نخست» اوست.
آزادی این سرباز آمریکایی و اسرائیلی، محور اصلی مذاکرات بین رهبران حماس و آدام بوهلر، مذاکرهکننده آمریکایی در ماه گذشته میلادی بود.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از اظهارنظر درباره وضعیت الکساندر خودداری کرد، اما بار دیگر خواستار آزادی فوری او و دیگر گروگانها شد و تاکید کرد گروه حماس «تنها مسئول» جنگ و ازسرگیری درگیریهاست.
در حال حاضر ۵۹ گروگان در غزه نگهداری میشوند و تصور میشود کمتر از نیمی از آنها هنوز زنده باشند.
انتشار ویدئویی از گروگان اسرائیلی
شنبه، حماس ویدیویی بدون تاریخ و تدوینشده از «الکانا بوهبوت»، گروگان اسرائیلی منتشر کرد.
پس از انتشار این ویدئو، خانواده بوهبوت در بیانیهای اعلام کردند «عمیقا شوکه و دلشکستهاند» و درباره سلامت جسمی و روانی او ابراز نگرانی کردند.
در بیانیه خانواده آمده است: «تا چه مدت دیگر باید منتظر بماند و قوی بماند؟» آنها خواستار بازگرداندن تمام ۵۹ گروگان باقیمانده به خانه شدند.
حماس در طول جنگ، چندین ویدیو از گروگانها منتشر کرده که در آنها خواستار آتشبس و آزادی خود شده بودند.
جنگ پس از حمله حماس در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به جنوب اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که طی آن، به گفته مقامات اسرائیلی، ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ گروگان گرفته شدند.
از آن زمان تاکنون، به گفته مقامات بهداشتی غزه، بیش از ۵۱ هزار فلسطینی در حملات اسرائیل کشته شدهاند.