خبرنگاران صدای آمریکا، اتحادیههای آنها و سازمان «گزارشگران بدون مرز» از دولت دونالد ترامپ بهدلیل تعطیلی این رسانه شکایت کردند. آنها در شکواییه خود، تصمیم رییسجمهوری ایالات متحده را «غیرقانونی» خواندند.
این شکایت جمعه اول فروردین در دادگاه فدرال نیویورک به ثبت رسید.
شاکیان این پرونده گفتند تعطیلی صدای آمریکا حق آزادی بیان کارکنان را که در متمم اول قانون اساسی ایالات متحده تضمین شده، نقض کرده است.
ترامپ ۲۵ اسفند با صدور یک فرمان اجرایی، خواستار کاهش حداکثری فعالیت هفت نهاد فدرال، از جمله آژانس ناظر بر صدای آمریکا و سایر رسانههای دولتی شد.
کری لیک، مشاور ارشد سازمان رسانههای جهانی آمریکا (یواساِیجیام)، ۲۵ اسفند اعلام کرد این سازمان و رسانههای زیرمجموعه آن، از جمله صدای آمریکا، مشمول دستور ترامپ میشوند.
بر اساس این فرمان اجرایی، لیک کارکنان صدای آمریکا را به مرخصی اجباری با حقوق فرستاد و بودجه رادیو آزادی/رادیو اروپای آزاد را قطع کرد.
«تعطیلی شتابزده رسانهها باعث بیپرواتر شدن حکومتهای خودکامه میشود»
کارکنان صدای آمریکا در ادامه شکایت خود از دولت ترامپ تاکید کردند بودجه این رسانه از سوی کنگره ایالات متحده به تصویب رسیده و قطع آن نقض قوانین به شمار میرود.
آنها هشدار دادند تعطیلی شتابزده رسانهها طبق فرمان ترامپ، حکومتهای اقتدارگرا را در سراسر جهان بیپرواتر خواهد کرد.
شاکیان افزودند: «در بسیاری از نقاط جهان، یکی از منابع حیاتی اخبار بیطرفانه از بین رفته است و تنها رسانههای دولتی سانسورشده باقی ماندهاند تا این خلا را پر کنند.»
خبرگزاری رویترز اول فروردین گزارش داد پس از صدور فرمان اجرایی رییسجمهوری ایالات متحده، بیش از هزار و ۳۰۰ تن از کارکنان رسانههای فدرال به مرخصی اجباری فرستاده شدند.
صدای آمریکا که در اوج جنگ جهانی دوم با هدف مقابله با تبلیغات نازیها آغاز به کار کرد، بهتدریج به یک شبکه رسانهای بینالمللی تبدیل شد. این رسانه با پخش برنامههایی به بیش از ۴۰ زبان از طریق اینترنت، رادیو و تلویزیون، روایتهای خبری ایالات متحده را به کشورهایی که از وجود رسانههای آزاد محروم هستند، منتقل میکرد.
بر اساس شکایت ثبتشده در دادگاه فدرال نیویورک، صدای آمریکا، رادیو اروپای آزاد و رادیو آسیای آزاد مجموعا بیش از ۴۲۵ میلیون شنونده هفتگی داشتند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ۲۷ اسفند اعلام کرد قطع بودجه رادیو اروپای آزاد از سوی آمریکا «ناراحتکننده» است، اما این اتحادیه نمیتواند بهطور خودکار جایگزین ایالات متحده شود و این رسانه را تامین مالی کند.
بخش نخست این اسناد بهصورت الکترونیکی در وبسایت آرشیو ملی آمریکا منتشر شد. انتظار میرود در مجموع بیش از ۸۰ هزار سند پس از بررسیهای دقیق وزارت دادگستری در دسترس عموم قرار گیرد.
در میان این اسناد، یادداشتهای طبقهبندیشدهای دیده میشود، از جمله یک گزارش محرمانه که شامل مصاحبهای در سال ۱۹۶۴ با یکی از کارکنان سیا است. در این مصاحبه، محققی از کمیسیون وارن از لی ویگرن، یکی از کارمندان سیا، درباره تناقضات موجود در اسناد وزارت امور خارجه و سازمان سیا در مورد ازدواج زنان شوروی با مردان آمریکایی پرسشهایی مطرح کرده است.
اسنادی درباره نقش احتمالی اتحاد جماهیر شوروی
برخی اسناد منتشرشده به نظریههای توطئه درباره لی هاروی اسوالد، عامل ترور کندی، اشاره دارند. بر اساس این اسناد، برخی معتقد بودند که اسوالد در سال ۱۹۶۲ از شوروی خارج شد تا کندی را ترور کند.
در مقابل، برخی اسناد دیگر این ارتباط را بیاهمیت جلوه میدهند. یکی از این گزارشها که در نوامبر ۱۹۹۱ تهیه شده، به نقل از پروفسور آمریکایی ای.بی. اسمیت اعلام میکند که او در مسکو با یکی از مقامات سابق کا.گ.ب به نام اسلاوا نیکونوف درباره اسوالد صحبت کرده است.
نیکونوف پس از بررسی پنج پرونده قطور درباره اسوالد، نتیجهگیری کرده بود که او هرگز عامل کا.گ.ب نبوده است.
عملیات مخفی آمریکا علیه کوبا
اسناد منتشرشده همچنین شامل اسناد پنتاگون از سال ۱۹۶۳ درباره جنگ سرد و نقش آمریکا در آمریکای لاتین هستند. در این اسناد آمده است که فیدل کاسترو، رهبر کوبا، بهدنبال رویارویی مستقیم با آمریکا نبود، اما احتمال داشت که حمایت خود را از جنبشهای چریکی در آمریکای لاتین افزایش دهد.
یکی از اسناد محرمانه از ژانویه ۱۹۶۲ جزییاتی از «عملیات مانگوس» را فاش میکند؛ یک پروژه فوقمحرمانه سیا که در سال ۱۹۶۱ از سوی کندی تصویب شد. هدف این عملیات، ساقط کردن حکومت کاسترو از طریق اقدامات مخفی و خرابکاری در کوبا بود.
آیا این اسناد معمای ترور را حل میکنند؟
ترامپ در اوایل دوران ریاستجمهوریاش دستور انتشار این اسناد را امضا کرد که باعث شد افبیآی هزاران سند جدید درباره ترور کندی در دالاس پیدا کند.
در جریان بررسی فوری این اسناد، وزارت دادگستری از تیمی از وکلای امنیت ملی خواست تا هرچه زودتر محتوای این اسناد را بررسی کنند.
تولسی گبرد، مدیر اطلاعات ملی، در پستی در شبکهی اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ عصر جدیدی از شفافیت حداکثری را آغاز کرده است.»
بااینحال، برخی کارشناسان معتقدند که این اسناد واقعیتهای اصلی ماجرا را تغییر نخواهند داد.
لری ساباتو، مدیر مرکز سیاستگذاری دانشگاه ویرجینیا، که درباره ترور کندی کتابی نوشته است، میگوید: «کسانی که انتظار کشف حقایق جدیدی دارند، تقریبا قطعا ناامید خواهند شد.»
او احتمال داد که برخی اسناد، تنها نسخههایی از مدارک قبلی باشند که در گذشته منتشر شده، اما اکنون بخشهایی از آنها از حالت سانسور خارج شده است.
ادعای رابرت اف. کندی جونیور درباره دست داشتن سیا
یکی از جنجالیترین موضوعاتی که این اسناد ممکن است روشن کنند، این است که سیا تا چه حد از فعالیتهای لی هاروی اسوالد اطلاع داشته است.
سوالات زیادی درباره سفر اسوالد به مکزیکوسیتی شش هفته پیش از ترور کندی وجود دارد. در این سفر، او به سفارت شوروی مراجعه کرده بود.
ترامپ در اینباره گفت: «مردم دهههاست که منتظر این لحظه بودهاند. این اسناد بسیار جالب خواهند بود.»
رابرت اف. کندی جونیور، فرزند رابرت کندی و برادرزاده جان اف. کندی که در دولت ترامپ وزیر بهداشت است، معتقد است که سازمان سیا در قتل عمویش نقش داشته است.
این ادعا از سوی سیا بیاساس خوانده شده است.
کندی جونیور همچنین معتقد است که پدرش، رابرت کندی، نه از سوی یک مهاجم، بلکه از سوی چندین فرد مسلح ترور شده است، که این ادعا با روایتهای رسمی مغایرت دارد.
وعده ترامپ برای افشای اسناد ترورهای دیگر
ترامپ همچنین وعده داده که اسناد مربوط به ترور مارتین لوتر کینگ جونیور و سناتور رابرت کندی (هر دو در سال ۱۹۶۸ کشته شدند) را نیز منتشر کند. اما انتشار این اسناد، نیازمند بررسیهای بیشتری خواهد بود.