ترامپ پس از مراسم تحلیف، ۱۱ دستور اجرایی مرتبط با مرز، از جمله استقرار نیروهای نظامی ایالات متحده در مرزهای این کشور را امضا خواهد کرد.
یک مقام دولت جدید آمریکا همچنین اعلام کرد که ترامپ قصد دارد وضعیت اضطراری ملی در مرز اعلام کند.
او افزود ترامپ سیاست «دستگیری و رهاسازی» را پایان میدهد، کارتلهای جنایی را بهعنوان سازمانهای تروریستی معرفی میکند و سیاست «ماندن در مکزیک» را بازمیگرداند.
او گفت: «ترامپ به دنبال پایان شهروندی براساس محل تولد و حق پناهندگی است و مرزها را به روی مهاجران غیرقانونی میبندد.»
یکی از اولین دستورات اجرایی که ترامپ امروز بهعنوان رییسجمهوری امضا خواهد کرد، تاسیس وزارت کارآمدی دولت خواهد بود.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، گفت توافق آتشبس با حماس باید بهطور کامل اجرا شود تا آخرین گروگانها نزد خانوادههایشان بازگردند.
لاپید با انتقاد از موضع دولت نتانیاهو، گفت: «هدف ما برخلاف دولت، بازگشت به جنگ نیست. هدف بازسازی بازدارندگی اسرائیل، اقتصاد اسرائیل و جامعه اسرائیل است. وقت آن است که به زندگی بازگردیم.»
او ماموریت ملی را ساختن اسرائیل بهعنوان «بهترین کشور برای تربیت فرزندان» توصیف کرد.
لاپید افزود: «بعد از دو سال وحشتناک در تاریخمان، جنگ باید پایان یابد و آرامش به زندگی ما بازگردد. ما باید ارتش را متناسب با چالشهای جدید بسازیم، ارتدوکسهای افراطی را جذب ارتش و روی نیروهای ذخیره سرمایهگذاری کنیم. این یک فرآیند طولانی است.»
رهبر احزاب مخالف دولت اسرائیل گفت: «ما باید نقشه خاورمیانه را دوباره ترسیم کنیم... باید به سراغ توافق با عربستان سعودی برویم، ائتلافی منطقهای علیه جمهوری اسلامی بسازیم و یک دولت جایگزین در غزه ایجاد کنیم. برای تحقق این اهداف، ارتش اسرائیل باید مرزها را با نیروهای تقویتشده آماده کند و به ما سالهایی از آرامش و بازسازی بدهد.»
او در پاسخ به این سوال که آیا برای تضمین ادامه توافق پس از مرحله اول وارد دولت خواهد شد، گفت که نیازی به این کار نیست، زیرا توافق همچنان پابرجاست.
امروز، نگاههای بسیاری در ایران به مراسم تحلیف دونالد ترامپ و آغاز به کار او در واشینگتن دوخته شده است. این توجه نه تنها از سوی جمهوری اسلامی که از آمدن ترامپ هراس دارد، بلکه از سوی مردمی است که از چهار دهه ظلم و ستم نظام ولایتفقیه به ستوه آمدهاند.
این امید وجود دارد که روی کار آمدن ترامپ به تضعیف و نهایتا سرنگونی این نظام کمک کند.
ترامپ، بهمحض ادای سوگند، کار خود را در کاخ سفید آغاز کرده و فرمانهای اجرایی متعددی را که از پیش آماده شده، امضا خواهد کرد.
پیشبینی میشود تعداد این فرمانها به حدود ۱۰۰ مورد و حتی بیشتر برسد اما برای ایرانیان، مهمترین پرسش این است که آیا ترامپ در روز نخست کاری خود، فرمانی درباره ایران امضا خواهد کرد؟ و اگر چنین باشد، این فرمانها چه ماهیتی خواهند داشت؟
انتظار میرود بخشی از این فرمانها، به سیاست فشار حداکثری اختصاص داشته باشد؛ سیاستی که در دوره قبلی ریاست جمهوری ترامپ، صادرات نفت ایران را به کمتر از ۳۰۰ هزار بشکه در روز کاهش داد. این در حالی است که جو بایدن، با اغماض و مماشات، اجازه داد صادرات نفت جمهوری اسلامی به حدود ۱/۷ تا دو میلیون بشکه در روز افزایش یابد.
از زمان قطعی شدن پیروزی ترامپ در انتخابات، چین بهعنوان خریدار اصلی نفت قاچاق ایران، اقدام به کاهش خرید نفت از جمهوری اسلامی کرده است.
در دو ماه گذشته، واردات نفت چین از ایران بهطور متوسط ۵۰۰ هزار بشکه کاهش یافته و اکنون در حال کاهش بیشتر است. این اقدام میتواند بحرانی فوری برای جمهوری اسلامی ایجاد کند زیرا یافتن مشتری جدید برای نفت قاچاق سپاه پاسداران، بسیار دشوار است.
محمدحسین عادلی، رییس پیشین بانک مرکزی ایران، هشدار داده است که چنین وضعیتی میتواند بحران کاملی برای اقتصاد کشور ایجاد کرده و تورم را دو برابر کند.
این هشدار نشان میدهد که قطع یا کاهش شدید درآمدهای نفتی، دولت را با مشکلات عدیدهای در پرداخت حقوق، یارانهها و مستمری بازنشستگان روبهرو خواهد کرد.
ترامپ همچنین اعلام کرده که مایل است در ۱۰۰ روز نخست ریاستجمهوری خود، با رییسجمهوری چین دیدار کند.
احتمالا یکی از موضوعات مطرح در این دیدار، اعمال فشار بیشتر بر جمهوری اسلامی خواهد بود. اگر چین واردات نفت قاچاق ایران را کاهش دهد یا متوقف کند، جمهوری اسلامی راهی جز مواجهه با یک بحران مالی و کسری بودجه شدید نخواهد داشت.
این بحران، در کنار نارضایتی شدید مردم و افزایش فشارهای بینالمللی، میتواند جمهوری اسلامی را در ضعیفترین وضعیت ممکن قرار دهد.
مقامات جمهوری اسلامی، با وجود تلاش برای پنهان کردن هراس خود از ترامپ، بهخوبی میدانند که سیاست فشار حداکثری میتواند بحرانهای ترکیبی جدیدی برای نظام حاکم ایجاد کند.
هر چند رهبر جمهوری اسلامی همواره اثرات این فشارها را انکار کرده و مدعی شده که سیاستهای ترامپ بیاثر است اما واقعیت نشان میدهد این فشارها میتوانند تغییرات عمیقی در رفتار نظام ایجاد کنند. حتی ممکن است مقامات جمهوری اسلامی، برخلاف مواضع گذشته، مجبور به مذاکره با دولت ترامپ شوند.
مشکل بزرگتر جمهوری اسلامی در مواجهه با ترامپ این است که مردم ایران که از این نظام خسته شدهاند، نه تنها در کنار حکومت نیستند بلکه از هر اقدامی که به تضعیف و سرنگونی آن منجر شود، استقبال میکنند.
احساس امیدواری مردم به اینکه روی کار آمدن ترامپ میتواند جمهوری اسلامی را تضعیف کند، نشاندهنده عمق خشم و نارضایتی از این نظام است.
در نهایت، هر چند سرنگونی جمهوری اسلامی تنها به اراده و اقدام مردم ایران بستگی دارد اما نقش عوامل خارجی در تضعیف این نظام غیرقابل انکار است.
این احساس عمومی که فشارهای ترامپ میتواند به تغییرات مثبت منجر شود، نشاندهنده ضرورت درک دقیق تحلیلگران از خواستهها و احساسات مردم است.
زندگی سه نسل از ایرانیان تحت حکومت جمهوری اسلامی تباه شده است. این مردم از ظلم، فساد و ناکارآمدی نظام به ستوه آمدهاند و اکنون در انتظار تحولی هستند که بتواند آیندهای بهتر را برای آنها رقم بزند.
محمود نیلی احمدآبادی، عضو هیات امنا و رییس پیشین دانشگاه تهران، ضمن انتقاد از دخالت شورای عالی انقلاب فرهنگی در امور دانشگاهها گفت که معتقد است حتی خود وزارت علوم نیز باید بسیاری از اختیاراتش را به دانشگاههای بزرگ واگذار کند.
پیش از این و در ۲۶ آبان، مصطفی رستمی، رییس «نهاد رهبری در دانشگاهها» در گفتوگو با خبرگزاری دانشجو، اعلام کرد شورای عالی انقلاب فرهنگی، هیچ دخالتی در انتصابهای دانشگاهی ندارد.
اظهارات او کمی پس از انتصاب سرپرست دانشگاه هنر از سوی حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری منتشر شد.
سیمایی صراف، بهشید حسینی را به این سمت منصوب کرد؛ انتصابی که با مخالفت اصولگرایان -جناح رقیب مسعود پزشکیان- روبهرو شد و بابت همین انتصاب، وزیر علوم دولت پزشکیان، تهدید به استیضاح نیز شد.
این تهدید به استیضاح در شرایطی انجام شد که پزشکیان در انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳، وعده بازگرداندن استقلال به دانشگاهها و بازگشت اساتید و دانشجویان اخراجی را داده بود.
او در مراسم معارفه وزیر علوم خود نیز باز تاکید کرد که اساتید اخراجی باید به دانشگاهها بازگردند.
۱۷ مهر ۱۴۰۳، پزشکیان که ریاست حقوقی شورای عالی انقلاب فرهنگی را به عنوان رییسجمهوری در اختیار دارد، در جلسه این شورا گفت که ورود شورای عالی انقلاب فرهنگی به موضوعاتی همچون تعیین سقف درباره ظرفیت و نحوه پذیرش دانشجو و تعداد و سن اعضای هیات علمی، در مجموعه وظایف آن نیست.
شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۶۳ تاسیس شد و اعضای حقیقی آن از سوی رهبر جمهوری اسلامی تعیین میشوند. مصوبات این شورا مانند مصوبات مجلس شورای اسلامی لازمالاجرا است.
علاوه بر این، علی خامنهای از طریق مصوبه سال ۱۳۷۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی، با ایجاد نهادی به نام «نمایندگی رهبری در دانشگاهها» عملا در کنترل دانشگاهها نقش دارد.
در بسیاری از دانشگاهها این نهاد محلی برای حمایت از نیروهای تندروی دانشجو است که با نظرات رهبر جمهوری اسلامی همسو هستند.
دونالد ترامپ کمتر از یک روز پیش از مراسم تحلیف خود به عنوان رییسجمهوری جدید آمریکا گفت که در دوره قبلی ریاستجمهوری او، جمهوری اسلامی «کاملا ورشکسته» شده بود و هیچ پولی برای دادن به حماس و حزبالله نداشت.
ترامپ در یک سخنرانی در سالن کپیتال وان آرنا در واشینگتن، در جمع هوادارانش تاکید کرد که جمهوری اسلامی در دور اول ریاست جمهوری او قادر نبود هیچ اقدامی انجام دهد.
پیش از این نیز افراد و مقامهای نزدیک ترامپ از احتمال بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن به تهران سخن گفتهاند و احتمال حمله نظامی به سایتهای اتمی جمهوری اسلامی مطرح شده است.
در همین حال مسعود پزشکیان و برخی از مقامات دولت او برای مذاکره با دولت ترامپ اعلام آمادگی کردهاند.
مراسم تحلیف دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب ایالات متحده، روز دوشنبه اول بهمن (۲۰ ژانویه) بهدلیل سرمای شدید در داخل ساختمان کنگره آمریکا برگزار خواهد شد. این اولین بار در ۴۰ سال گذشته است که مراسم تحلیف رییسجمهوری به داخل ساختمان منتقل میشود.
ترامپ روز جمعه در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشیال (Truth Social)، نوشت: «یک موج سرمای قطبی در حال عبور از کشور است. نمیخواهم مردم به هیچوجه آسیب یا صدمه ببینند.»
او افزود: «بنابراین دستور دادهام که سخنرانی تحلیف، دعاها و سایر سخنرانیها در ساختمان کنگره ایالات متحده برگزار شود.»
دومین مراسم سوگند ریاست جمهوری رونالد ریگان، آخرین باری بود این مراسم بهدلیل سرمای شدید به داخل ساختمان منتقل شد. در سال ۱۹۸۵ بود، سرمای همراه با باد به حدود منفی ۲۳ تا منفی ۲۹ درجه سانتیگراد رسید.
پیشبینی میشود که دمای هوا در واشینگتن هنگام ادای سوگند ترامپ حدود منفی هفت درجه سانتیگراد باشد، اما وزش باد باعث خواهد شد که سرمای بیشتری احساس شود.
