زویکا هایموویچ، فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره آینده درگیریهای جمهوری اسلامی و اسرائیل هشدار داد و اعلام کرد گرچه احتمال توقف حملات متقابل در نهایت وجود دارد اما این چرخه خشونت میتواند ماهها و حتی سالها ادامه یابد.
این سرتیپ بازنشسته اسرائیل که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ فرماندهی پدافند هوایی این کشور را بر عهده داشته، با استناد به تجربیات نظامی خود و بررسی تاریخچه درگیریهای دو کشور، تصویری نگرانکننده از آینده ترسیم کرد و گفت: «یک چیز کاملا مشخص است؛ دور بعدی درگیریها با موشکهای بیشتر و پیچیدگی بالاتری همراه خواهد بود.»
این فرمانده ارشد نظامی با اشاره به روند صعودی حملات موشکی هشدار داد: «شدت درگیریها مدام در حال افزایش است و هیچ نشانهای از کاهش تنش دیده نمیشود.»
هایموویچ با اشاره به آمار حملات اخیر گفت: «در حمله ۱۴ آوریل (۲۶ فرودین)، جمهوری اسلامی ۱۱۰ موشک بالستیک شلیک کرد اما در حمله اول اکتبر (۱۰ مهر)، این تعداد به حدود ۲۰۰ موشک یعنی تقریبا دو برابر افزایش یافت.»
این ژنرال بازنشسته که در سال ۲۰۱۸ فرماندهی رزمایش مشترک جونیپر کبرا بین نیروهای اسرائیلی و آمریکایی را بر عهده داشت، از این الگوی تصاعدی به عنوان «فرمولی مشخص» در استراتژی نظامی دو طرف یاد کرد.
جونیپر کبرا رزمایش مشترک دو سالانه ارتشهای اسرائیل و آمریکا است که سال ۲۰۱۸ بر دفاع در برابر حمله احتمالی جمهوری اسلامی متمرکز بود.
پاتریک کلاوسون، تحلیلگر ارشد موسسه واشینگتن، در گفتوگویی با ایراناینترنشنال، تحلیل تازهای از استراتژی نظامی ایران و اسرائیل ارائه کرد.
به گفته این کارشناس مسائل خاورمیانه، گرچه هیچ یک از طرفین به دنبال جنگ تمامعیار نیستند اما هر دو کشور مصمماند با نمایش قدرت نظامی، توان بازدارندگی خود را به رخ طرف مقابل بکشند.
در همین راستا، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی ۱۲ آبان با لحنی هشدارآمیز اعلام کرد: «دشمنان، چه رژیم صهیونیستی و چه ایالات متحده آمریکا، به طور قطع پاسخ کوبندهای به آنچه با ایران و ملت ایران و جبهه مقاومت میکنند، دریافت خواهند کرد.»
هایموویچ در بخش دیگری از این گفتوگو، با وجود پیشبینی تشدید درگیریها، چشماندازی از پایان احتمالی این بحران ارائه کرد.
او با اشاره به پیچیدگیهای موجود تصریح کرد: «این چرخه خشونت سرانجام در نقطهای متوقف خواهدشد اما پرسش اصلی این است که چه عاملی میتواند یکی از طرفین را وادار به عقبنشینی کند.»
هایموویچ با اشاره به راههای احتمالی برونرفت از بحران، گفت فشارهای بینالمللی میتواند یکی از عوامل موثر در توقف درگیریها باشد.
این فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل، با اشاره به تاثیر تحولات سیاسی آمریکا بر منطقه گفت: «دوره انتقال قدرت به دونالد ترامپ در دو ماه آینده، مقطعی بسیار حساس برای هر دو کشور خواهد بود.»
هایموویچ افزود: «در این برهه زمانی، احتمال اتخاذ تصمیمات مهم از سوی طرفین بسیار کم است. این دوره برای یک طرف فوقالعاده حساس و برای طرف دیگر زمانی پرمخاطره برای تصمیمگیری خواهد بود.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد در روزهای اخیر سه بار با ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، گفتوگوی تلفنی داشته است.
نخستوزیر اسرائیل در این باره تاکید کرد که او و ترامپ دیدگاه مشترکی درباره ایران دارند و خطر تهدیدهای ایران را به یک اندازه جدی میگیرند.
تحلیلگران معتقدند علاوه بر آمریکا، سایر بازیگران منطقهای نیز میتوانند بر روند و شدت درگیریهای مستقیم میان ایران و اسرائیل تاثیرگذار باشند.
در همین راستا، رهبران کشورهای عربی و اسلامی، دوشنبه ۲۱ آبان در نشستی در ریاض گرد هم آمدند تا درباره بحرانهای غزه و لبنان و نقش تهران و موضع دولت ترامپ گفتوگو کنند.
این نشست در شرایطی برگزار شد که عربستان سعودی پیش از حملات هفتم اکتبر در آستانه عادیسازی روابط با اسرائیل قرار داشت اما جنگ در غزه و درگیریهای لبنان، این روند را متوقف کرد و در مقابل، روابط ریاض و تهران رو به بهبود گذاشت.
در این نشست، ریاض از جامعه جهانی خواست اسرائیل را وادار کند حاکمیت ایران را محترم بشمارد و از حمله به خاک این کشور خودداری کند.
هایموویچ در ادامه این گفتوگو با اشاره به درگیریهای چندجانبه اسرائیل که بیش از یک سال است ادامه دارد، هشدار داد: «هر چه این وضعیت طولانیتر شود، پیچیدگیها بیشتر و امکان تنشزدایی دشوارتر میشود.»
این فرمانده سابق نیروی هوایی اسرائیل با تاکید بر نقش محوری ایران در منطقه گفت: «تمام مسیرها به جمهوری اسلامی ختم میشود. در غیر این صورت، اسرائیل چه دلیلی برای درگیری با حوثیهای یمن یا شبهنظامیان عراق دارد؟»
او در تشریح استراتژی منطقهای ایران افزود: «هدف اعلام شده ایران برای نابودی اسرائیل از طریق نفوذ در سوریه و عراق و ایجاد نیروهای نیابتی در مرزهای اسرائیل دنبال میشود.»
این ژنرال بازنشسته تاکید کرد گرچه رویارویی مستقیم میان دو کشور در درازمدت ادامه نخواهد یافت اما احتمال دارد اسرائیل از سایر جبهههای نبرد برای تمرکز بر تهران و برنامه هستهای آن استفاده کند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع جدید اسرائیل، در پی حملات هوایی ماه گذشته این کشور به سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی، در اظهاراتی بیسابقه درباره آسیبپذیری تاسیسات هستهای ایران سخن گفت.
به گزارش ایراناینترنشنال، کاتز با اشاره به توان نظامی اسرائیل تاکید کرد: «ایران امروز بیش از هر زمان دیگری در برابر حمله به تاسیسات هستهای خود آسیبپذیر است و این فرصتی برای دستیابی به مهمترین هدف ما یعنی خنثیسازی تهدید نابود کردن اسرائیل است.»
الیز استفانیک، گزینه دونالد ترامپ برای نمایندگی ایالات متحده در سازمان ملل، یکی از منتقدان جدی جمهوری اسلامی به شمار میرود. نگاهی به مواضع او در سالهای گذشته نشان میدهد او همواره از تشدید فشارها علیه حکومت ایران پشتیبانی کرده است.
حمایت از دستور ترامپ برای کشتن قاسم سلیمانی
حدود پنج سال پیش، استفانیک از دستور ترامپ برای کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، حمایت کرد و این «ماموریت موفق» را نمونهای از «دکترین اثبات شده صلح از طریق قدرت» دانست.
او در خصوص این رویداد گفت: «ایران هشدارهای متعددی دریافت کرده بود اما تصمیم گرفت تنشها را تشدید و نیروهای نظامی و دیپلماتهای آمریکایی را تهدید کند.»
استفانیک با انتقاد از نقش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در تامین مالی گروههای نیابتی تهران در منطقه افزود: «دوران رهبری از پشت پرده با محمولههای پول به پایان رسیده است.»
سلیمانی ۱۳ دی ۱۳۹۸ در حمله پهپادی آمریکا به فرودگاه بغداد کشته شد.
درخواست برای برکناری جان کری به دلیل ارتباط با ظریف
محمدجواد ظریف وزیر پیشین امور خارجه ایران در آخرین ماههای دولت حسن روحانی اعلام کرد جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا، او را در جریان حملات اسرائیل به مواضع سپاه پاسداران در سوریه قرار میداده است.
ظریف در مصاحبهای جنجالی با انتقاد از بیاطلاعی خود از فعالیتهای نظامی جمهوری اسلامی گفت: «شما نمیتوانید بگویید چند نفر در سوریه کشته شدهاند؛ کری باید به من خبر بدهد که اسرائیل ۲۰۰ بار به شما حمله کرده است؟»
کری اظهارات ظریف را تکذیب کرد. با این حال، سخنان او بسیاری از جمهوریخواهان، از جمله استفانیک را برآشفت.
استفانیک اردیبهشتماه ۱۴۰۰ در واکنش به روابط کری و ظریف در شبکه ایکس نوشت: «این یک عمل جنایی است و جان کری باید فورا مورد تحقیق و پیگرد قانونی قرار گیرد.»
او تاکید کرد جو بایدن باید کری را از «هر سمت دولتی یا مشاورهای» برکنار کند.
کری در دولت بایدن بهعنوان نماینده ویژه رییسجمهوری ایالات متحده در امور اقلیم فعالیت میکرد.
موضع استفانیک در قبال شبکه نفوذ جمهوری اسلامی در آمریکا
استفانیک و تام کاتن، سناتور جمهوریخواه، در مردادماه در نامهای مشترک به کامالا هریس، از ارتباط فیلیپ گوردون، مشاور امنیت ملی هریس، با آرین طباطبایی، ابراز نگرانی کردند. نام طباطبایی پیشتر در در ارتباط با شبکه نفوذ جمهوری اسلامی در آمریکا مطرح شده بود.
آنها در نامه خود افزودند که فیلیپ گوردون مقالههایی را بهطور مشترک با خانم طباطبایی نوشته که در این مقالات، دیدگاههای جمهوری اسلامی تبلیغ شده است. استفانیک و کاتن درباره بررسی صلاحیت امنیتی فیلیپ گوردون و اطلاع کامالا هریس از این ارتباطات، سوال کردند.
بر اساس گزارش تحقیقی ایراناینترنشنال درباره ابعاد جنگ نرم تهران، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در اواخر سال ۱۳۹۲ حلقهای از تحلیلگران و محققان خارج کشور را تحت عنوان «طرح کارشناسان ایران» تشکیل داد و برای سالهای متمادی از این شبکه بهمنظور گسترش قدرت نرم حکومت ایران و افزایش نفود آن در صحنه بینالمللی استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، سه تن از دستیاران رابرت مالی، نماینده تعلیق شده رییسجمهوری ایالات متحده در امور ایران، از جمله آرین طباطبایی، رابطهای «نزدیک» و «نامتعارف» با حکومت ایران داشتند.
استفانیک با اشاره به فعالیتهای طباطبایی نوشت: «مشاور امنیت ملی کامالا هریس ارتباطات نگرانکنندهای با یک عامل شناخته شده ایرانی در وزارت دفاع دارد.»
استفانیک از «نفوذ حامیان رژیم ایران در سطوح بالای دولت» انتقاد کرده و خواستار پاسخگویی وزارت دفاع ایالات متحده در این رابطه شد.
استفانیک همچنین هشدار داد: «در صورت ارتقای هریس و کارکنانِ مدافعِ ایرانِ او، سیاست دولت بایدن-هریس در مماشات با ایران و رها کردن اسرائیل رو به وخامت میگذارد.»
درخواست برای تحقیق درباره گروه بینالمللی بحران
در فوریه ۲۰۲۴، الیز استفانیک به همراه جیم بنکس، نماینده مجلس آمریکا، نامهای به وزارت دادگستری ارسال کردند و خواستار تحقیق درباره گروه بینالمللی بحران به دلیل نقض احتمالی قانون ثبت نمایندگان خارجی (FARA) شدند.
این درخواست پس از گزارش ایران اینترنشنال مطرح شد که فاش کرد این سازمان، توافقی محرمانه با جمهوری اسلامی داشته است.
استفانیک بر ضرورت پاسخگویی نهادها به دلیل عدم ثبت توافقات رسمی با دولتهای خارجی، بهویژه دولتهایی که موضع خصمانه نسبت به آمریکا دارند، تاکید کرد.
آرین طباطبایی
انتقاد از بایدن پس از حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل
استفانیک در واکنش به اولین حمله مستقیم حکومت ایران به اسرائیل در فروردینماه، جو بایدن را بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
او در این رابطه گفت: «ضعف فاجعهآمیز جو بایدن در عرصه جهانی و ناتوانی او در حمایت از اسرائیل، باارزشترین متحد ما، این جسارت را به ایران داد تا حملهای مستقیم علیه اسرائیل انجام دهد.»
استفانیک افزود بایدن پس از ورود به کاخ سفید، سیاست فشار حداکثری ترامپ را کنار گذاشت، تحریمهای بینالمللی موشکی و پهپادی علیه جمهوری اسلامی را تمدید نکرد و به تهران این قدرت را داد که اسرائیل را در عملیاتی گسترده هدف قرار دهد.
او در واکنش به حمله مهرماه جمهوری اسلامی به اسرائیل نیز مجددا سیاست خارجی بایدن و هریس را مقصر این رویداد معرفی کرد.
استفانیک خواستار بازگشت به سیاست «صلح از طریق قدرت» در برابر حکومت ایران شد و تاکید کرد حملات حکومت ایران به اسرائیل «هرگز» در دوران زمامداری ترامپ رخ نمیدادند.
پناه گرفتن غیرنظامیان در جریان حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، ۱۰ مهر
مخالفت با کاهش تحریمهای جمهوری اسلامی
در کارنامه استفانیک در مجلس نمایندگان آمریکا مخالفت سرسختانه با سیاست بایدن در قبال جمهوری اسلامی دیده میشود.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را به شدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال از زمان روی کار آمدن بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشته است.
استفانیک با انتقاد از این سیاست بایدن تاکید کرد: «هیچ بهانهای برای کاهش تحریمها علیه ایران وجود ندارد.»
او همچنین تصمیم دولت بایدن برای پرداخت شش میلیارد دلار به تهران در چارچوب توافق تبادل زندانیان را به باد انتقاد گرفت و گفت دادن «باج» به «بزرگترین حامی حکومتی تروریسم در جهان» توجیهپذیر نیست.
انتقاد تند از «مماشات دولت بایدن-هریس» با جمهوری اسلامی
استفانیک به طور علنی از رویکرد دولت بایدن-هریس نسبت به ایران انتقاد کرده است. در سپتامبر ۲۰۲۴، او به همراه سناتور تام کاتن، نامهای به جو بایدن فرستاد و او را به دلیل «جسارت بخشیدن به ایران و فراهم کردن شرایط برای پیشرفت چشمگیر ظرفیت هستهای رژیم تهران بدون ترس از مجازات» محکوم کرد.
آنها در این نامه استدلال کردند تلاشهای دولت بایدن برای بازگشت به برجام و کاهش برخی تحریمها به جمهوری اسلامی اجازه داده تا ذخایر اورانیوم غنیشده خود را افزایش داده و زمان گریز هستهای را کاهش دهد.
درخواست شفافیت درباره دخالتهای جمهوری اسلامی در انتخابات آمریکا
استفانیک همچنین از افبیآی خواسته تا درباره تلاشهای جمهوری اسلامی برای دخالت در انتخابات آمریکا شفافسازی کند.
او در مقالهای برای وال استریت ژورنال در اکتبر ۲۰۲۴، از نحوه برخورد افبیآی با اطلاعات مربوط به تلاشهای ایران برای تأثیرگذاری در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ انتقاد کرد و گفت این نهاد، اطلاعات مهمی را از افکار عمومی پنهان کرده است.
تاکید بر بازگشت فشار حداکثری علیه تهران
استفانیک که در طول ماههای اخیر بارها از تلاش جمهوری اسلامی برای تاثیرگذاری بر انتخابات ریاستجمهوری آمریکا انتقاد کرده بود، پس از پیروزی ترامپ خواستار مقابله جدی با اقدامات بیثباتکننده تهران شد.
استفانیک ۲۰ آبان در ایکس نوشت: «ایالات متحده آماده است تا به کارزار فشار حداکثری رییسجمهور ترامپ علیه ایران بازگردد.»
او رویکرد دولت بایدن را موجب جسور شدن «دشمنان» آمریکا دانست و تاکید کرد پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، سیاست «صلح از طریق قدرت» مجددا در دستور کار قرار خواهد گرفت.
رکوردشکنی «افغانی»، واحد پول افغانستان در بازار ایران ادامه دارد. روز ۲۱ آبان، قیمت هر افغانی نسبت به زمان مشابه سال قبل ۴۴ درصد افزایش داشت. این در حالی است که افزایش قیمت دلار در همین بازه زمانی ۳۱ درصد بوده است. هماکنون هر افغانی معادل ۱۰۰ هزار و ۶۰ ریال ایران ارزش دارد.
نرخ برابری افغانی با دلار، نقش تعیینکنندهای در نرخ برابری افغانی و ریال ایران دارد.
قیمت افغانی به تبع قیمت دلار، همزمان با افزایش تنشهای با اسرائیل در حال رکورد زدن است، اما بیش از دلار.
بررسی آرشیو قیمت دلار نشان میدهد قیمت آن در روز ۲۱ آبان ۱۴۰۳، نسبت به ۲۱ آبان ۱۴۰۲، حدود ۳۱ درصد افزایش داشته است. ۱۳ واحد درصد کمتر از قیمت افغانی.
این تفاوت افزایش به دلیل تقویت ارزش افغانی در برابر دلار است. روند افزایش ارزش واحد پول افغانستان در دو سال گذشته آغاز شد. پس از قدرت گرفتن دوباره طالبان در افغانستان، این گروه تلاش کرد با ممنوع کردن استفاده از دلار آمریکا و روپیه پاکستان در معاملات محلی از یک طرف و وضع محدودیت برای انتقال دلار به خارج از افغانستان و ممنوعیت تجارت آنلاین، ارزش پول افغانی را در بازار بالا ببرد.
بلومبرگ بخش عمدهای از این پیشرفت را مدیون پول نقدی دانسته که از اواخر سال ۲۰۲۱ تا نیمه اول سال ۲۰۲۳ به نام کمکهای بشردوستانه، هر هفته در بستههای ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلاری از آمریکا به افغانستان ارسال شده است.
حکومت طالبان نیز مثل جمهوری اسلامی از طریق عرضه دلار در بازار، سعی در کنترل قیمت آن دارد.
با بالا رفتن ارزش افغانی در برابر دلار، طبیعتا قیمت آن در ایران هم بالا میرود.
افغانستاناینترنشنال گزارش کرده است کاهش نقدینگی در کنار کمکهای بینالمللی از دیگر دلایل حفظ ارزش پول افغانستان است.
بر اساس این گزارش، تغییرات سیاسی در افغانستان سبب بروز مشکلات بانکی شده و در ادامه این مشکلات، افغانستان با محدودیت واردات مواجه شده است.
همین محدودیت سبب کاهش تقاضا برای ارزهای خارجی شده است.
هشت سازمان امدادرسانی بینالمللی در بیانیهای مشترک گفتند اسرائیل نتوانسته به درخواستها و هشدارهای آمریکا برای دسترسی بیشتر نوار غزه به کمکهای بشردوستانه عمل کند و این امر به بهای گزاف انسانی برای غیرنظامیان فلسطینی تمام شده است.
سازمانهایی چون آکسفام و نجات کودکان، روز سهشنبه اعلام کردند: «واقعیتها روشن است؛ وضعیت انسانی در غزه اکنون به پایینترین سطح خود از آغاز جنگ در اکتبر ۲۰۲۳ رسیده است.»
به گفته آنها اسرائیل نه تنها شروط آمریکا را برای بهبود ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه برآورده نکرد، بلکه اقداماتی انجام داد که وضعیت منطقه و به ویژه شمال غزه را به طرز چشمگیری بدتر از قبل کرد.
این سازمانها تاکید کردند که وضعیت انسانی غزه حتی نسبت به یک ماه پیش بحرانیتر هم شده است.
آنها از دولت آمریکا خواستند فورا نتیجهگیری کنند که «اسرائیل تعهدات خود را نقض کرده است».
قانون آمریکا تصریح میکند که دریافتکنندگان کمکهای نظامی آمریکا نباید بهصورت «خودسرانه» ارسال کمکهای بشردوستانه آمریکایی را رد کنند یا مانع آن شوند.
آنتونی بلینکن و لوید آستین، وزرای امور خارجه و دفاع آمریکا، در نامهای هشدارآمیز به تاریخ ۱۳ اکتبر (برابر با ۲۲ مهر امسال) از اسرائیل خواستند اجازه افزایش کمکهای انسانی را به غزه بدهد و برای پاسخ به این درخواست، مهلت محدود ۳۰ روزهای تعیین کردند.
این دو مقام آمریکا، تهدید کرده بودند که در صورت انجام ندادن این درخواست، واشینگتن ارسال بخشی از کمکهای نظامی خود را به اسرائیل تعلیق میکند.
هشت سازمان امدادرسان جهانی میگویند اسرائیل گزارش امروز، که به قلم هشت سازمان بینالمللی امدادرسان تهیه شده، از ۱۹ معیار مدنظر آمریکا در آن نامه، به ۱۵ مورد عمل نکرده و در چهار مورد فقط به طور جزیی اقداماتی انجام داده است.
ارتش اسرائیل امروز (سهشنبه) و دقیقا یک روز پیش از اتمام ضربالاجل ۳۰ روزه مقامهای آمریکا، اعلام کرد که گذرگاه جدید کیسوفیم برای ارسال کامیونهای حامل کمکهای بشردوستانه به جنوب نوار غزه باز شده است.
گیدون سعار، وزیر خارجه جدید اسرائیل، روز دوشنبه در سخنانی، این ضربالاجل را کماهمیت جلوه داد و به خبرنگاران گفت: «مطمئنم این موضوع حل خواهد شد.»
پیشتر یک مقام اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، گفته بود امدادرسانی به نوار غزه طی ماه اکتبر (دهم مهر تا دهم آبان) بسیار ضعیف بود.
به گفته او، در ماه جاری میلادی (نوامبر) به طور ثابت روزانه حدود ۵۰ کامیون به شمال غزه و ۱۵۰ کامیون به بقیه نواحی این منطقه ارسال میشود.
