خبرگزاری فرانسه: حملات اسرائیل قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی را تضعیف کرده است
خبرگزاری فرانسه روز جمعه در گزارشی به نقل از کارشناسان نظامی نوشت که حملات اخیر اسرائیل، نیروی ضربتی تهران و همچنین قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی را تضعیف کرده است.
این خبرگزاری نوشت که علیرغم کماهمیت جلوه دادن حملات بامداد شنبه گذشته اسرائیل به جمهوری اسلامی از سوی مقامات ایرانی، تحلیلگران غربی که خبرگزاری فرانسه با آنها گفتوگو کرده، میگویند که این حملات از دو جنبه مهم بوده است.
بر اساس اظهارات این تحلیلگران، این حملات هم پدافند هوایی ایران و هم توانایی جمهوری اسلامی برای ضربه زدن به اسرائیل را هدف قرار دادند.
این خبرگزاری نوشت که اسرائیل در این حملات، از حدود صد هواپیمای جنگی و احتمالا سامانههای پهپادی استفاده کرده است.
فابیان هینز، کارشناس موسسه بینالمللی مطالعات به خبرگزاری فرانسه گفت که از چهار سایت تولید سوخت جامد مورد استفاده در موشکهای ایران، سه سایت در شاهرود، خجیر (شرق) و پارچین (نزدیک تهران) مورد اصابت قرار گرفتند.
او به خبرگزاری فرانسه توضیح میدهد که اسرائیل «عمداً یک گلوگاه در فرآیند تولید را هدف قرار داده که پیامدهای مهمی بر تولید موشک از سوی جمهوری اسلامی خواهد داشت».
در این حملات همچنین سامانههای ضد هوایی اس-۳۰۰ روسیه و همچنین رادارهای دوربرد منهدم شد.
خبرگزاری فرانسه نوشت: «اسرائیل اکنون میتواند راحتتر از قبل به تاسیسات انرژی یا نظامی ایران حمله کند.»
خبرگزاری فلسطینی وفا روز جمعه گزارش داد که در بمباران شبانه اسرائیل به مرکز نوار غزه، ۴۷ فلسطینی کشته و دهها نفر زخمی شدند که بیشتر آنها کودک و زن بودند.
به گفته این خبرگزاری، این حملات در شهر دیرالبلاح، اردوگاه نصیرات و شهرک الزویده رخ داده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروهای این کشور «چند تروریست مسلح» را در مرکز غزه شناسایی و نابود کردهاند و «دهها تروریست» را در حملات هدفمند در منطقه جبالیا در شمال غزه از بین بردهاند.
همزمان با تندتر شدن لحن برخی مقامهای جمهوری اسلامی، دو رسانه آمریکایی و یک رسانه اسرائیلی در گزارشهایی جداگانه و تا اندازهای متفاوت، از آماده شدن تهران برای حمله نظامی دوباره به اسرائیل خبر دادند.
نیویورک تایمز به نقل از سه مقام جمهوری اسلامی گزارش داد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز دوشنبه به شورای عالی امنیت ملی دستور داده است تا برای حمله به اسرائیل آماده شود.
به گفته این مقامات، خامنهای پس از بررسی گزارشی مفصل از فرماندهان ارشد نظامی در خصوص میزان خسارات وارد شده به ظرفیت تولید موشکی ایران، سامانههای پدافند هوایی اطراف تهران، زیرساختهای مهم انرژی و یک بندر اصلی در جنوب کشور، این تصمیم را گرفته است.
نیویورک تایمز به نقل از این سه مقام گزارش داد خامنهای گفته است دامنه حمله اسرائیل و تعداد تلفات (دستکم چهار نفر از نیروهای نظامی)، به قدری زیاد است که نمیتوان آن را نادیده گرفت و عدم واکنش به این حملات به معنای پذیرش شکست خواهد بود.
بر اساس این گزارش، فرماندهان نظامی در حال تهیه فهرستی از دهها هدف نظامی در داخل اسرائیل هستند اما احتمالا این حملات پس از انتخابات آمریکا صورت خواهد گرفت زیرا تهران نگران است افزایش دوباره تنش و هرج و مرج در منطقه به نفع کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق آمریکا باشد.
آکسیوس نیز به نقل از دو منبع اسرائیلی گزارش داد اطلاعات رسیده به دستگاههای امنیتی اسرائیل نشان میدهند جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی برای حمله به اسرائیل است.
بر اساس این گزارش، این حمله از خاک عراق انجام خواهد شد و ممکن است طی روزهای آینده و قبل از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا انجام شود.
آکسیوس نوشت اجرای حمله از سمت شبهنظامیان طرفدار جمهوری اسلامی در عراق و نه مستقیما از خاک ایران، میتواند تلاشی از سوی تهران برای جلوگیری از حملهای دیگر از سوی اسرائیل به اهداف استراتژیک در ایران باشد.
به گفته منابع آکسیوس، اطلاعات رسیده به اسرائیل نشان میدهد این حمله قرار است از عراق و با استفاده از تعداد زیادی پهپاد و موشک بالستیک انجام شود.
یک مقام آمریکایی هم به آکسیوس گفته که ایران میتواند به سرعت آمادهسازیهای خود را عملیاتی کند؛ اگر تصمیم به حمله بگیرد اما ایالات متحده نمیداند آیا این تصمیم گرفته شده است یا خیر.
روز چهارشنبه نیز سیانان به نقل از یک منبع بلندپایه ایرانی گفت ایران در حال برنامهریزی برای یک پاسخ «قطعی و دردناک» است که احتمالا قبل از انتخابات آمریکا رخ خواهد داد.
این در حالی است که حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران با اشاره به حمله هوایی اسرائیل به اهدافی در ایران گفت: «اسرائیلیها فکر میکنند با پرتاب چند موشک میتوانند تاریخ را عوض کنند. وعده صادق-۲ را فراموش نکردهاید؛ چگونه موشکهای ایران آسمان را شکافت و خواب را از چشمان مردمان شما ربود. تجاوز کردید اما بدانید پاسخ غیرقابل تصوری به شما خواهیم داد.»
او که در مراسمی در شیراز صحبت کرد، در ادامه با بیان اینکه اسرائیل «به مرحله فروپاشی رسیده»، خطاب به اسرائیل گفت: «شما در جهان منزوی شدهاید، با بحران اقتصادی دست و پنجه نرم میکنید و قدرت حرکت ندارید.»
از سوی دیگر لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، پنجشنبه ۱۰ آبان در تماس با همتای اسرائیلی خود یوآف گالانت، بر آمادگی ایالات متحده برای دفاع از نیروهای آمریکا، اسرائیل و شرکای منطقهای آنها در برابر تهدیدهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن تاکید کرد.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران در اولین گزارش دورهای خود بر لزوم شفافیت، رعایت حقوق زنان و احترام به حق حیات تاکید کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست ضمن پایبندی به توصیههای حقوق بشری، امکان حضور او را در ایران برای بررسی وضعیت حقوق بشر تسهیل کنند.
ساتو در نخستین گزارش خود درباره وضعیت حقوق بشر در ایران به بررسی سه حوزه اصلی شفافیت، حقوق زنان و حق حیات پرداخت.
او که از اول اوت ۲۰۲۴ ماموریت خود را آغاز کرده، این گزارش را بر اساس دادههای موجود از گزارشگران قبلی و نظرات مقامات جمهوری اسلامی تهیه کرده و خواستار همکاری حکومت ایران و شفافیت بیشتر در امور حقوق بشر شده است.
این گزارش در چارچوب قطعنامه شورای حقوق بشر سازمان تهیه شده و تلاشی برای تقویت حقوق بشر در ایران محسوب میشود.
سه اولویت ماموریت گزارشگر ویژه
ساتو بر اساس بررسی گزارشهای پیشین و توصیههای نهادهای بینالمللی سه حوزه شفافیت، حقوق زنان و حق حیات را به عنوان اولویتهای اصلی ماموریت خود معرفی کرده است.
به گفته ساتو، مسائلی که در گزارشهای پیشین مطرح شده همچنان در ایران وجود دارند و بهبود محسوسی در این زمینهها مشاهده نشده است.
ضعف در سیستم قضایی، استفاده از مجازات اعدام بدون رعایت تضمینهای قضایی، شکنجه و برخوردهای خشن با بازداشتشدگان، سرکوب گروههای اقلیت و آزار مدافعان حقوق بشر از جمله مسائل حقوق بشری هستند که ساتو به آنها اشاره کرده است.
او تاکید کرد که برخی تغییرات مثبت مانند اصلاح قانون مجازات اسلامی در سال ۲۰۱۳ و اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر در سال ۲۰۱۷ انجام شدهاند اما این تغییرات محدود بوده و مشکلات اساسی همچنان باقی ماندهاند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران در پی آن است که با استفاده از اطلاعات دقیقتر و شفافتر به بررسی این مسائل بپردازد و ایران را به سوی «بهبود پایدار در وضعیت حقوق بشر» سوق دهد.
تاکید بر دادهها، شفافیت و حق دسترسی به اطلاعات
یکی از چالشهای اصلی گزارشگر ویژه در ارزیابی وضعیت حقوق بشر در ایران، کمبود دادههای رسمی و شفاف است.
ساتو بر این باور است که عدم دسترسی عمومی به اطلاعات و شفافیت ناکافی باعث میشود تا تعیین میزان بهبود یا پسرفت در وضعیت حقوق بشر شهروندان در ایران دشوار شود.
از سال ۲۰۱۱ و با از سر گرفته شدن ماموریت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، هیچ سفر و بازدید رسمیای از سوی این گزارشگران به ایران انجام نشده و آخرین بازدید مربوط به سال ۱۹۹۶ بوده است.
ساتو تاکید کرد سرکوب قربانیان نقض حقوق بشر و خانوادههای آنان دسترسی به اطلاعات و شفافیت در این زمینه را دشوارتر میکند.
او با استناد به اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، حق دسترسی به اطلاعات و دانستن حقیقت را از حقوق اساسی شهروندان دانست که باید مورد احترام قرار گیرد.
بر اساس این گزارش، ساتو مصمم است در طول ماموریت خود به «تاثیرات عدم شفافیت بر وضعیت حقوق بشر در ایران» بپردازد و این مساله را بهطور جدی بررسی کند.
رویکردهای جنسیتی و وضعیت حقوق زنان
وضعیت حقوق زنان یکی دیگر از اولویتهای گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران است.
ساتو در گزارش خود تاکید کرد که بهویژه پس از ظهور جنبش «زن، زندگی، آزادی» و واکنش جمهوری اسلامی به آن، وضعیت حقوق زنان بدتر شده است.
استفاده از نیروی کشنده و بازداشتهای خودسرانه علیه زنان توجه جهانی را به خود جلب کرده و گزارشگر ویژه همراه با دیگر کارشناسان از جمهوری اسلامی خواستهاند تا مدافعان حقوق بشر و زندانیان زن به خدمات پزشکیِ بهموقع و مناسب، دسترسی داشته باشند.
در این گزارش، قانون «عفاف و حجاب» و اعمال مجازاتهای مرتبط با آن از جمله جریمه و محدودیت دسترسی به خدمات اجتماعی و فعالیتهای آنلاین برای زنانی که قانون حجاب را رعایت نمیکنند، مورد انتقاد گزارشگر ویژه قرار گرفته است.
او تاکید کرد که زنان حق دارند در انتخاب نوع پوشش خود آزاد باشند و اعمال محدودیتهای اجباری با اصول حقوق بشری همخوانی ندارد.
ساتو قصد دارد که با توجه به تمامی حقوق انسانی، وضعیت زنان در ایران را به طور جامع بررسی کند.
حق حیات و نگرانی از اعدامها
گزارشگر ویژه، حق حیات را به عنوان مهمترین حق بشری معرفی کرده و از افزایش نگرانکننده اعدامها در ایران ابراز نگرانی کرد.
در ماه اوت ۲۰۲۴، دستکم ۹۳ نفر در ایران اعدام شدند که تقریبا نیمی از این اعدامها به جرایم مرتبط با مواد مخدر مربوط بوده است.
ساتو تاکید کرد بر اساس میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، مجازات اعدام باید به جرایم بسیار جدی محدود شود و اتهامات کلی مانند «افساد فی الارض» و «محاربه» نباید برای اعدام به کار رود.
به گفته او، در مواردی که حکومت در سلب خودسرانه حق حیات دخیل است، احتمال نقض سایر حقوق بشری از جمله حقوق مدنی، سیاسی و اقتصادی نیز وجود دارد.
ساتو بر این باور است که بررسی حق حیات منجر به بررسی سایر نقضهای حقوق بشری میشود و ارتباط بین این نقضها را آشکار میسازد.
رویکرد موضوعی در گزارشدهی
گزارشگر ویژه تصمیم دارد که در گزارشهای خود به شورای حقوق بشر و مجمع عمومی سازمان ملل از رویکرد موضوعی استفاده کند.
داشتن رویکرد موضوعی بدان معناست که به جای بهروزرسانی تکتک موارد نقض حقوق بشر، موضوعات کلی مانند عدالت در رسیدگیهای قضایی و موارد دیگر مانند سیاستهای مواد مخدر و تاثیر این موارد بر حقوق بشر را بررسی خواهد کرد.
لزوم همکاری جمهوری اسلامی با گزارشگر ویژه
ساتو بر اهمیت همکاری تهران با گزارشگر ویژه تاکید کرد و از ایران خواست تا دسترسی بدون محدودیت او را به این کشور، برای انجام بررسیهای دقیق فراهم کند.
او تاکید کرد که برای موفقیت این ماموریت و بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران، همکاری دولت و مردم ایران و همچنین حمایت سایر نیروهای اثرگذار بینالمللی ضروری است.
گزارشگر ویژه همچنین از تهران خواست تا به تعهدات بینالمللی خود پایبند بماند و نقش جامعه مدنی را در تحقق حقوق بشر بپذیرد.
