حبیبالله دهمرده، نماینده زابل در مجلس شورای اسلامی از تلاش خود و برخی دیگر از نمایندگان برای استیضاح حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی خبر داد. او گفت درخواست برای این استیضاح این وزیر دولت ابراهیم رئیسی «سه برابر حد نصاب» امضا دارد.
دهمرده روز جمعه یکم اردیبهشت به رسانههای داخلی در ایران گفت: «با توجه به جمعبندی من و تعدادی از همکاران از مسایل کل کشور، براساس قانون، استیضاح وزیر امور خارجه را در دستور کار قرار دادیم.»
او آب استان سیستان و بلوچستان را یکی از محورهای استیضاح خواند و گفت: «در این زمینه باید دقت کرد. موضوع مربوط به رودخانه هیرمند در سال ۹۶ در برنامه ششم توسعه به قانون تبدیل شده است.»
در سالهای گذشته وضعیت آب در استان سیستان و بلوچستان به دلیل تخصیص نیافتن حقابه ایران از هیرمند وخیمتر شده و تجمعات اعتراضی نیز در این زمینه برگزار شده است.
با وجود وعدههای جمهوری اسلامی اما مقامهای حکومت ایران تاکنون موفق نشدهاند حقابه این کشور از رودخانه هیرمند را به دست آوردند.
این نماینده مجلس با انتقاد از وضعیت «دپیلماسی اقتصادی» با کشورهای همسایه که شعار دولت ابراهیم رئیسی است، درباره «دپیلماسی امنیتی» نیز گفت: «تا پیش از ماجرای طالبان در طول تاریخ کسی جرات نکرده از افغانستان به سوی ما شلیک کند اما اکنون پیوسته مرزبانان ما را میبرند.»
از زمان به قدرت رسیدن دوباره طالبان در افغانستان، نیروهای طالبان بارها با مرزبانان ایرانی درگیر شدهاند که این درگیریها منجر به کشته و زخمی شدن تعدادی نیز شده است.
این نماینده مجلس همچنین با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیتهای گردشگری ایران، ادامه داد: «ظرفیت گردشگری کشور ما بسیار است اما سهم ایران از گردشگری دنیا چه قدر است؟ این وضعیت به دلیل عدم اطلاعرسانی است.»
دهمرده حتی مسوولیت لغو نشدن تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی را به عهده امیرعبداللهیان گذاشت و گفت: «آیا مدیران و سفرای کارآمد به کار گرفتهاند؟ اگر این افراد کارآمد هستند باید در موارد مذکور اتفاقات مثبتی رخ دهد.»
امیرعبداللهیان و دیگر مقامهای وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تاکنون بارها نسبت به احیای برجام ابراز خوشبینی کردهاند اما هنوز مذاکرات در این زمینه به بنبست رسیده و نتیجهای به دست نیامده است.
پیشتر و پس از توافق اخیر ایران و عربستان سعودی، گزارشهایی درباره کنار گذاشته شدن وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از مذاکره با کشورهای منطقه منتشر شد.
روزنامه دولتی ایران اما نوشت دلیل سپردن مذاکرات به علی شمخانی، «همه جانبه بودن» آن بوده است.
استیضاح امیرعبداللهیان در ادامه چند تغییر در تیم اقتصادی دولت رئیسی مطرح و طرح استیضاح رضا فاطمی امین، وزیر صنعت، معدن و تجارت (سمت) مطرح است.
سیستان و بلوچستان درحالی همزمان با دیگر کشورهای همسایه مانند عربستان سعودی، ترکیه و امارات روز جمعه را عید فطر اعلام کرد که دفتر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، شب گذشته اعلام کرد هلال ماه شوال «رویت نشده» و در نتیجه امروز عید نیست.
امام جمعه اهل سنت زاهدان اما در شرایطی بامداد یکم اردیبهشت نماز عید فطر را برگزار کرد که جمعیت انبوهی از مردم در عیدگاه حضور یافتند.
حاکمیت ناتوان از مدیریت بحران اقتصادی
او در خطبههای نماز عید فطر با انتقاد از شرایط سخت زندگی در ایران و مسایل اقتصادی که مردم را گرفتار کرده است، گفت: «بیارزش شدن پول ملی تمام سرمایههای مردم را پودر کرده و به نظر میرسد حاکمیت ناتوان از مدیریت این بحران است. پول ما از کنترل رها شده و این خطری جدی و معضلی بزرگ است.»
مولوی عبدالحمید مشکل بزرگ امروز کشور را این دانست که مسوولان «منافع ملی را جدی نمیگیرند» و منفعت ملی قربانیِ افراد شده است: «متاسفانه اقتصاد و سرمایههای ملی ما مورد دستبرد قرار گرفتهاند و بسیاری از این سرمایه ملی به نفع خود و وابستگانشان استفاده میکنند که نتیجهاش خالی شدن خزانه دولت است.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان ادامه داد: «ایران با وجود ثروتمند بودن، با چالشی جدی در زمینه اقتصاد روبهروست چون منافع به جیب افراد بانفوذ و قدرتمند و وابستگان آنها و ارگانهای خاص میرود و دست مردم خالی مانده است.»
دولتیها و نیروهای مسلح هم از وضعیت موجود ناراضیاند
اسماعیلزهی «عدالت و آزادی» را دیگر خواستههای مردم خواند که باید از سوی دولتها تامین شوند و گفت: «ملت از این وضعیت خسته شدهاند و نیاز به تغییرات و تحولات بزرگ در کشور هست. با این تغییرات جزیی مردم به خواستهشان نمیرسند و راضی نمیشوند.»
او از برقراری روابط دیپلماتیک با کشورهای همسایه مانند عربستان سعودی به عنوان مثالی از این تغییرات جزیی یاد کرد و گفت با این که اتفاقی خوب و خوشحالکننده است اما «نمیتواند مشکلات کشور را حل کند» چرا که این تغییرات و برقراری روابط باید «در سطحی وسیع و با همه دنیا» باشد.
مولوی عبدالحمید در ادامه تاکید کرد: «اما مهمتر از این روابط خارجی، تغییرات داخلی است. تا زمانی که در داخل مشکلات حل نشود، رنج و درد مردم برطرف نخواهد شد.»
او تاکید کرد: «امروز اکثریت مردم حتی در سطح برخی کارمندان و مسوولان دولتی و نیروهای مسلح هم از وضعیت موجود ناراضی هستند چون وقتی اقتصاد فلج است و همه بدهکارند، فشار بر همه وارد میشود. مسوولان باید بدانند که نارضایتی بسیار گسترده و وسیع است.»
کشتن معترضان غیرمسلح خلاف شریعت و قوانین بینالمللی بود
امام جمعه اهل سنت زاهدان در مورد جمعه خونین زاهدان نیز گفت: «بسیاری از مردم ناراحت هستند که عزیزانشان شهید شدند. قدمهایی که برای جنایت جمعه خونین برداشته شده ناکافی بوده و پاسخی به خواسته مردم نیست. اهالی زاهدان و همه مردم ایران خواستار برقراری عدالت و مجازات عاملان و آمران این جنایت هستند.»
مولوی عبدالحمید با تاکید بر این که مردم کشته شده در اعتراضات اخیر «مسلح نبودند» و تنها به خاطر «اعتراض» جانشان را از دست دادند، گفت: «کشتن این مردم برخلاف شریعت اسلام و قوانین بینالمللی است. حتی بر اساس قانون خود ایران هم کشتن معترض جایز نیست.»
این سخنان او در حالی بیان شد که شماری از جوانان در نماز عید فطر پلاکاردهایی اعتراضی در دست داشتند. آنان در این پلاکاردها از نهادهای بینالمللی خواستند تا «فریاد مظلومیت بلوچستان» را بشنوند و تاکید کردند که «حقگویی و دادخواهی جرم نیست».
تاکید بر رفراندوم و تن دادن به خواست مردم
امام جمعه اهل سنت زاهدان همچنین خواستار دلجویی حکومت از مردمی شد که اعضای خانوادهشان را به دلیل اعتراض مسالمتآمیز در هر نقطهای از ایران از دست دادهاند و با تاکید بر ضرورت «آزادی همه زندانیان سیاسی» گفت: «باید هرچه اکثریت قاطع ملت ایران میخواهند به همان تن دهیم.»
اسماعیلزهی بزرگترین خواستههای معترضان سیستان و بلوچستان را ابتدا منافع مالی و بعد خواستههای قومی و مذهبی و آزادیهای دیگر دانست و با تاکید بر «تمامیت ارضی و امنیت کشور» یادآوری کرد: «اعتراض و انتقاد و سخن گفتن حق مردم است.»
رویت ماه و اعلام عید فطر مسالهای فقهی است نه سیاسی
امام جمعه اهل سنت زاهدان در بخشی دیگر از سخنانش درباره چرایی تفاوت روز عید فطر در سیستان و بلوچستان با دیگر نقاط ایران توضیح داد و گفت: «ما در زمینه عید فطر و پایان ماه رمضان تابع هیچ کشوری نیستیم. رویت ماه یک مساله فقهی است و تا زمانی که خودمان رویت نکنیم، عید نمیگیریم. استان ما هم متفاوت با کشور است. اینجا فرهنگ نگاه کردن به ماه بین خود مردم هنوز وجود دارد و بسیاری در شب رویت، بالای پشتبامها میروند و افطاری را همانجا میخورند. افرادی حرفهای هم داریم که از تلسکوپها و دوربینها بهتر ماه را میبینند.»
او ادامه داد: «شب گذشته ماه در استان ما در جاهای مختلف از سوی مردم رویت شد و نزد علما گزارش دادند. در زمینه رویت ماه تا یقین حاصل نشده نباید تحت تاثیر هیچ شرایطی قرار بگیریم چون این موضوع مساله فقهی و شرعی است نه سیاسی اما ۳۰ نفر به ما اطمینان دادند که ماه شوال رویت شده است.»
مولوی عبدالحمید در پایان سخنانش بدون نام بردن از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به انتقاد از رفتار و گفتار او پرداخت و با تاکید بر این که «اسلام نباید از رفتار مسوولان لطمه بخورد» گفت: «علما و حکام نباید مردم را از دین فراری دهند. نباید کاری کنند که مردم از دین نفرت پیدا کنند بلکه باید مردم را به دین امیدوار کنیم.»
او روز گذشته (پنجشنبه) نیز در سخنانی گفته بود: «هیچ بازجویی در بازداشتگاه حق ندارد زندانی را سیلی بزند. اگر سیلی بزند از لحاظ شرعی به او سیلی زده میشود.»
به گفته امام جمعه اهل سنت زاهدان، اگر بنا بر دستور «اسلام و دستور محمد رسولالله» باشد، قاضی اگر به زندانی سیلی بزند باید در مقابل «به قاضی سیلی زده شود».